Hulumtimi ynë e rrëzon një prej pretendimeve më të zhurmshme që po qarkullojnë këto ditë në Prishtinë dhe, herë pas here, edhe në Tiranë. Kuvendi i Kosovës nuk mund ta zhbëjë Specialen me një ligj të zakonshëm. Ajo është e ngulitur në nenin 162 të Kushtetutës së Kosovës, në marrëveshjen ndërkombëtare me Bashkimin Evropian dhe në marrëveshjen me Holandën që e mundëson funksionimin e saj në Hagë.

Për 38 ditë, një ekip prej 10 ekspertësh dhe studiuesish e ka shqyrtuar këtë arkitekturë juridike nen për nen dhe dokument për dokument, përfshirë punën me studiues të lidhur me Fakultetin e Drejtësisë të Universitetit të Oksfordit dhe ekspertizë në të drejtën ndërkombëtare dhe krahasuese. Përfundimi bie drejtpërdrejt ndesh me një pjesë të retorikës televizive dhe partiake. Një shumicë parlamentare mund ta ndryshojë një ligj të zakonshëm. Nuk mundet, me të njëjtën votë, ta fshijë nenin 162, t’i zhdukë detyrimet ndërkombëtare të shtetit dhe ta bëjë të paqenë marrëveshjen me Holandën.

Këtu mbaron retorika dhe fillon ligji. Kush u premton qytetarëve se Specialja mund të “zhbëhet” me një votim të zakonshëm, duhet ta shpjegojë cilin nen kushtetues do ta ndryshojë, cilën shumicë do ta sigurojë, si do t’i trajtojë marrëveshjet ndërkombëtare dhe çfarë do të ndodhë me proceset gjyqësore që tashmë janë në zhvillim.

Ky është rezultati i 38 ditëve punë. Nuk janë deklarata studiosh e as sllogane partiake. Dokumente, Kushtetutë, marrëveshje ndërkombëtare dhe pasoja konkrete. Çfarë mund të bëjë Kosova, çfarë nuk mund të bëjë dhe çfarë kostoje juridike e diplomatike mund të ketë secila rrugë.

Read more

Për 28 vjet, Kosovës iu tha se Behajdin Allaqi kishte rënë dëshmor. Por askush nuk tregoi betejën. Askush nuk tregoi vendin. Trupi i tij nuk u gjet kurrë.

Tani dimë diçka shumë më të rëndë.

Më 16 shtator 2026, Trupi Gjykues në Hagë e gjeti në shkallë të parë se Hashim Thaçi dhe Kadri Veseli morën pjesë personalisht në arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e Allaqit. Gjykata gjeti gjithashtu se komunikata e UÇK-së që e paraqiste si të rënë në betejë ishte një mbulesë për ta fshehur të vërtetën.

Por gjurma nuk fillon në Hagë.

Pesë vjet përpara aktgjykimit, Sadri Ramabaja e kishte botuar një dëshmi të jashtëzakonshme. Sipas rrëfimit të Ismet Jasharit, Komandant Kumanovës, Allaqi dhe Shaban Rexhep Shala mbaheshin të burgosur në Kleçkë. Njerëzve që i ruanin u ishte thënë se ishin “spiunë”. Ramabaja shkroi më tej se Allaqi ishte zhdukur pasi përgjegjësit e burgut ushtarak ia kishin dorëzuar Thaçit dhe Veselit.

Pastaj janë Drenoci. Prangat. Një transferim misterioz drejt asaj që Ilaz Kadolli e quan “Altar”. Komunikata 61. Përpjekjet e mëvonshme ndaj familjes. Dhe një trup që ende mungon.

i ka vendosur këto dëshmi përballë aktgjykimit, dosjes së Prokurorisë dhe burimeve të shkruara vite përpara verdiktit.

Ajo që del prej tyre nuk është historia e një njeriu që thjesht u zhduk.

Është historia e një vrasjeje, e një verzioni të rremë për vdekjen e tij dhe e një pyetjeje që mbetet pa përgjigje.

Ku janë eshtrat e Behajdin Allaqit?

Read more

Shtëpia ishte ende e nxirë nga zjarri kur nisi përpjekja për ta ndryshuar historinë. Ende pa u përcaktuar shkaku nga ekspertët, viktima po shndërrohej në të dyshuar.

Kronologjia është e dokumentuar. Më 25 shtator, Pal Lekaj, figurë e lartë e AAK-së, e quajti gazetarin “spiun” dhe “tradhtar”. Një ditë më vonë, pasi zjarri u bë publik, Labinot Bislimi, anëtar i kryesisë së AAK-së, deklaroi se e kishte bindjen se Xhymshiti e kishte iniciuar vetë zjarrin. Pastaj erdhi Shpend Gjocaj, ish-kandidat i AAK-së, me një teori të tërë: “Plani A”.

Ndërkohë, në mostrën e komenteve të dokumentuara nga redaksia, pothuajse gjysma e llogarive përsërisnin të njëjtën tezë: e dogji vetë.

Asnjëra prej këtyre provave nuk dëshmon një urdhër nga Ramush Haradinaj, një operacion të AAK-së apo ndërhyrje të Beogradit.

Por ato zbulojnë diçka që kërkon hetim.

Brenda 48 orësh, një gazetar u transformua publikisht nga kritik në “spiun”, nga pronar i një shtëpie të djegur në autor të dyshuar të zjarrit të vet.

Kjo është anatomia e një narrative. Pyetja tani është: kush, nëse dikush, e ndërtoi atë, dhe kush thjesht e mësoi ta përsëriste atë?

Në këtë hulumtim nuk po ju kërkojmë të besoni në një komplot. Po ju tregojmë provat, kronologjinë, njerëzit, lidhjet dhe mënyrën se si u ndërtua narrativa, dhe ndalemi pikërisht aty ku ndalet prova. Abonohuni në Kronikat e Barutit për ta lexuar hulumtimin e plotë dhe për ta mbështetur gazetarinë që nuk trembet nga pushteti, por as nuk akuzon pa prova.

Read more

EKSKLUZIVE | Mbi 29 shtete dhe një krizë besimi: Si u vendos siguria kombëtare e Shqipërisë nën pikëpyetje gjatë mandatit të Vlora Hysenit.

Burime ndërkombëtare të njohura me çështjen i kanë thënë KRONIKAVE TË BARUTIT se kufizimet në shkëmbimin e inteligjencës me Shqipërinë kanë shkuar përtej SHISH-it dhe kanë prekur edhe inteligjencën ushtarake. Nëse shtrirja e masave konfirmohet plotësisht, çështja nuk është më vetëm Vlora Hyseni: është mënyra sesi qeveria e Edi Ramës e ka administruar sigurinë kombëtare dhe besimin e aleatëve.

LONDËR — Shqipëria po përballet me një krizë të sigurisë kombëtare që është shumë më e madhe se procedimi penal ndaj ish-drejtoreshës së Shërbimit Informativ të Shtetit, Vlora Hyseni. Gjetjet hulumtuese të redaksisë tonë dhe burimet diplomatike në Washington të njohura drejtpërdrejt me çështjen, tregojnë se shqetësimet e partnerëve perëndimorë mbi mënyrën sesi Tirana e ka administruar informacionin e klasifikuar kanë kaluar përtej fatit të një zyrtareje dhe e kanë prekur besimin operacional ndaj strukturave shqiptare të inteligjencës. Sipas burimeve të konsultuara nga redaksia në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, kufizimet e shkëmbimit të informacionit që fillimisht e prekën SHISH-in janë zgjeruar edhe në inteligjencën ushtarake shqiptare, duke krijuar një problem që i prek drejtpërdrejt aftësinë e Shqipërisë për të marrë, analizuar dhe përdorur informacion të ndjeshëm të prodhuar nga partnerët e saj.

Përmasat e kësaj çështjeje duhen kuptuar saktë. Bashkimi Evropian i ka 27 shtete anëtare. Britania e Madhe është jashtë BE-së prej vitit 2020, ndërsa Shtetet e Bashkuara janë partneri strategjik më i rëndësishëm i Shqipërisë në arkitekturën euroatlantike të sigurisë. Kjo e vendos çështjen që po e gjurmojnë brenda një hapësire prej 29 shtetesh perëndimore. BE-27, Britania dhe SHBA-ja, shërbimet e të cilave përbëjnë një pjesë thelbësore të ekosistemit të inteligjencës me të cilin bashkëpunon Shqipëria. Informacioni i siguruar nga redaksia tregon për mbështetje të gjerë ndërmjet partnerëve për kufizimin e informacionit të ndjeshëm ndaj strukturave shqiptare. Megjithatë, derisa të përfundojë verifikimi shtet më shtet, nuk po pretendon se ekzistojnë 29 vendime identike dhe formale kundër Shqipërisë. Ajo që burimet përshkruajnë është një humbje e gjerë e besimit operacional dhe një regjim kufizimesh të vendosura ose mbështetura nga shërbimet partnere.

Kjo dallon thelbësisht nga një “sanksion” diplomatik. Shqipëria vazhdon të jetë anëtare e NATO-s, vazhdon të marrë pjesë në strukturat e Aleancës dhe nuk ekziston ndonjë vendim publik i NATO-s ose Bashkimit Evropian që ta ketë përjashtuar atë nga bashkëpunimi i inteligjencës. Inteligjenca, megjithatë, funksionon mbi një parim shumë më të ndjeshëm sesa anëtarësimi formal: besimin. Një shtet mund të jetë aleat, të ulet në të njëjtën tryezë dhe të marrë pjesë në të njëjtat struktura, ndërsa një partner tjetër vendos se një raport, një burim njerëzor, një monitorim komunikimi, një vlerësim operacional apo një metodë e klasifikuar nuk duhet t’i jepet. Për një shërbim inteligjence, diferenca ndërmjet të qenit brenda aleancës dhe të qenit plotësisht i besuar brenda saj është enorme.

Abonohu me pagesë për ta lexuar hulumtimin e plotë.

Read more

Read more

Po sikur një operacion i shërbimit sekret serb të mos kishte përfunduar kurrë?

Po sikur “Leptiri”, dokumenti që sipas Prokurorisë Speciale e përshkruante përpjekjen e RDB-së për ta komprometuar dhe rekrutuar Albin Kurtin në burgjet e Serbisë, të kishte mbijetuar jo si dosje, por si metodë?

Po sikur narrativa të ishte zhvendosur nga shërbimi sekret në parlament, nga parlamenti në studio televizive, nga studioja në portal, nga portali në rrjete sociale?

Dhe po sikur disa prej njerëzve që e kanë quajtur Kurtin “spiun”, “tradhtar”, të shantazhuar nga Serbia apo njeri në të cilin Serbia kishte “investuar”, t’i kenë përdorur pikërisht elementet e një operacioni që publiku nuk e njihte ende?

Këto janë pyetjet që shtrohen në këtë hulumtim analitik.

Ne e kemi rindërtuar dokumentin “Leptiri”, deklaratat e Ramush Haradinajt dhe Hisen Berishës, zinxhirin Sheholli-Zeka të përshkruar nga Prokuroria, amplifikimin e narrativave të Berat Buzhalës nga media serbe dhe gjuhën e delegjitimimit të Baton Haxhiut. Pastaj e kemi parë të njëjtën metodë të drejtohej kundër vetë redaksisë sonë.

Ky nuk është një tregim për një flutur.

Është tregim për mënyrën se si një njeri shndërrohet publikisht në armik nëpërmjet një metode fluturuese që me sa duket ka mësuar të flas shqip.

Abonohuni për ta lexuar hulumtimin e plotë.

Gjëja e parë që na tërhoqi vëmendjen te “Leptiri” nuk ishte akuza e fshehur brenda dokumentit. Ishte emri. Në serbisht, leptir do të thotë flutur, ndërsa leptiri do të thotë fluturat. Nuk e dimë pse një strukturë e Sigurimit Shtetëror të Serbisë e zgjodhi pikërisht këtë emër dhe do të ishte e pandershme ta shpiknim një shpjegim. Por pas afro një dekade pune duke i vëzhguar operacionet ruse dhe serbe të ndikimit, luftën psikologjike, kompromatin, propagandën dhe mënyrën se si një narrativë udhëton nga shërbimet e inteligjencës deri në televizion, portal dhe rrjet social, kemi mësuar ta shohim jo vetëm mesazhin, por arkitekturën që e bart atë. Në këtë arkitekturë, flutura është një metaforë pothuajse e përkryer. Ajo e përfaqëson transformimin. Njeriu mbetet ai që ishte, por publikut i mësohet ta shohë si dikë tjetër.

Për ekipin tonë në Londër, kjo nuk është një teori që lindi pasi e lexuam aktakuzën ndaj Fatmir Shehollit. Për vite me radhë kemi studiuar se si operacionet ruse dhe serbe prodhojnë perceptim, jo vetëm informacion. Kemi ndjekur narrativa nga Beogradi në mediat e rajonit, kemi parë materiale të dyshimta të shndërrohen në “ekskluzive”, kemi krahasuar tituj, kronologji publikimesh, burime, deklarata politike dhe rrjete amplifikimi. Kemi mësuar se operacioni më i sofistikuar nuk është domosdoshmërisht ai që ta imponon një gënjeshtër. Shpesh është ai që e ndryshon pyetjen.

Në vend se publiku të pyesë, “A është e vërtetë ajo që ky njeri po e thotë?”, fillon të pyesë, “Kush është ky njeri në të vërtetë?”.

Në atë çast, argumenti e ka humbur terrenin dhe identiteti është bërë fushëbetejë.

Dokumenti “Leptiri”, siç përshkruhet nga Prokuroria Speciale e Kosovës, është pikërisht një dritare në këtë filozofi. Sipas aktakuzës, në telefonin e sekuestruar të Fatmir Shehollit u gjet një dokument i përpiluar nga struktura të Sigurimit Shtetëror të Serbisë, RDB, në vitin 2001. Ai e përshkruante një plan operacional për komprometimin dhe rekrutimin e Albin Kurtit gjatë kohës kur mbahej në burgjet e Serbisë. Sipas dokumentit parashihej përdorimi i një burimi operativ me nofkën “Leptiri” për prodhimin e materialeve komprometuese, me qëllim që mbi Kurtin të ushtrohej presion për bashkëpunim me RDB-në.

Ky është dallimi që duhet mbajtur mend para çdo gjëje tjetër. Dokumenti nuk provon se Kurti u rekrutua. Përkundrazi, ai e përshkruan një përpjekje për ta komprometuar dhe rekrutuar. Viktima e një operacioni nuk bëhet bashkëpunëtor vetëm sepse shërbimi që e ka shënjestruar ka hartuar një plan kundër tij. Por në propagandë, ky dallim mund të përmbyset lehtësisht. Një dokument që tregon se Serbia donte ta rekrutonte një kundërshtar mund të transformohet, me kalimin e kohës, në insinuatën se Serbia e kishte rekrutuar atë. Operacioni kundër objektivit shndërrohet në “provë” kundër tij. Viktima shndërrohet në autor. Pikërisht aty fillon Leptiri si filozofi.

Aktakuza e shton një detaj edhe më të rëndë. Sheholli i tha prokurorit se dokumentin “Leptiri” ia kishte dërguar drejtpërdrejt në telefon Bojan Dimiqi. Ai gjithashtu deklaroi se dokumentin ua kishte përcjellë personave të tjerë. Prokuroria e lidh Dimiqin me BIA-n serbe dhe e trajton shpërndarjen e materialeve si pjesë të një tabloje më të gjerë të kontakteve dhe shkëmbimit të informacionit. Për ne, rëndësia e këtij epizodi nuk është vetëm se një dokument i vitit 2001 mbijetoi deri në një telefon të sekuestruar më shumë se dy dekada më vonë. Është fakti se narrativa brenda tij duket se kishte mbijetuar po aq gjatë.

Metoda është e thjeshtë për t’u shpjeguar. Nëse nuk e rrëzon dot argumentin, komprometo njeriun. Nëse nuk e kundërshton dot faktin, sulmo përkatësinë. Mos pyet nëse politika është e drejtë ose e gabuar.

Pyet nëse politikani është “shqiptar i mirë”. Mos u merr me dokumentet e gazetarit. Shpalle gazetarin “serb”, “rus”, “anti-UÇK”, “spiun” ose “tradhtar”.

---

Mos u përball me një kritikë institucionale. Sugjero se kritiku është kundër Amerikës, kundër luftës, kundër kombit. Kur publiku fillon ta gjykojë se kush je në vend se çfarë ke provuar, transformimi është kryer.

Kjo nuk është shpikje kosovare. Aparati jugosllav i sigurisë e kishte përdorur logjikën e transformimit reputacional në mënyrë shumë më të egër dekada më parë. Më 19 gusht 1991, gjatë Operacionit “Labrador”, strukturat e sigurisë së Ushtrisë Popullore Jugosllave vendosën dhe aktivizuan mjete shpërthyese te Qendra e Bashkësisë Hebraike dhe në pjesën hebraike të varrezave Mirogoj në Zagreb. Studimi akademik i botuar në Review of Croatian History e përshkruan operacionin si ‘false flag’, me synim që Kroacia të paraqitej si antisemitike dhe autoritetet kroate si “profashiste”. Sulmi fizik nuk ishte fundi i operacionit. Ishte lënda e parë prej së cilës duhej prodhuar identiteti politik i armikut.

Në të njëjtën periudhë, struktura e njohur si “Opera” punonte në fushën e propagandës dhe luftës psikologjike. Materiale të manipuluara, trillime, ndërhyrje mediatike dhe përpjekje për t’i bërë ndarjet e brendshme më të thella nuk kishin thjesht qëllim ta bindnin dikë për një gënjeshtër të vetme. Qëllimi ishte të krijohej një ambient ku një përfundim i caktuar të bëhej emocionalisht i besueshëm përpara se të bëhej faktikisht i provueshëm. Një shoqëri e polarizuar e bën gjysmën e punës vetë. Shërbimi vetëm ia jep drejtimin.

Kjo është arsyeja pse studiuesi i inteligjencës Thomas Rid e përkufizon traditën e “active measures ^{Masat Aktive} ” si operacione të fshehta ose gjysmë të fshehta të inteligjencës që synojnë t’i formësojnë vendimet politike të kundërshtarit. Rid thekson diçka vendimtare, burimi duhet të fshihet ose falsifikohet. Mesazhi fiton fuqi kur publiku nuk e sheh shërbimin sekret pas tij. Në praktikë, kjo shpjegon pse ndërmjetësi, media lokale, komentuesi, politikani ose një llogari që duket krejtësisht e pavarur mund të jenë më të dobishëm se vetë propaganda shtetërore.

Rusia e ka industrializuar këtë kulturë operative. Christopher Paul dhe Miriam Matthews nga RAND e përshkruajnë modelin modern rus si “firehose of falsehood ^{shtëpia ně zjarrin e gënjeshtrave}”, një sistem që prodhon sasi të mëdha materialesh me shpejtësi, përmes shumë kanaleve dhe me përsëritje të vazhdueshme. Nuk është e nevojshme që çdo verzion të përputhet me tjetrin. Madje, kundërthënia mund të jetë funksionale. Qëllimi mund të mos jetë që publiku ta besojë një histori të vetme, por që ta humbë aftësinë për ta vendosur se kujt duhet t’i besojë.

Ballkani Perëndimor është veçanërisht i cenueshëm ndaj kësaj sepse narrativat nuk kanë nevojë të importohen gjithmonë. Ato mund të gjenden të gatshme. NATO StratCom analizoi mënyrën se si narrativat e Sputnik Srbija shfaqeshin në mediat lokale të rajonit dhe arriti në një përfundim shumë të dobishëm për analizën tonë. Studiuesit mund ta vërtetonin përsëritjen e narrativave, por jo gjithmonë nëse Kremlini i kishte orkestruar ato apo nëse Sputnik thjesht i kishte gjetur dhe iu kishte dhënë jehonë narrativave ekzistuese vendore. Raporti dokumenton gjithashtu se kur përmbajtja kalon nga një burim në tjetrin, origjina e saj shpesh humbet. Ky është një paralajmërim metodologjik që ne e marrim seriozisht. Ngjashmëria e narrativës nuk është provë e komandës. Konvergjenca e interesave nuk është automatikisht konspiracion. Por pikërisht kjo paqartësi mund ta bëjë sistemin shumë efikas.

Kur këtë njohuri e vendosëm përballë Kosovës, deklaratat ndaj Albin Kurtit pushuan së dukuri si një grumbull fyerjesh të palidhura.

Më 20 maj 2021, Ramush Haradinaj e pyeti Kurtin në Kuvend nëse ishte “rekrutuar prej shërbimeve serbe” gjatë burgimit dhe nëse Serbia kishte diçka me të cilën vazhdonte ta mbante peng Kurtin. Tre vjet më vonë, insinuata nuk ishte më pyetje. Haradinaj e quajti Kurtin “spiun të Serbisë”, “tradhtar”, “spiun” dhe “agjent”. Ne nuk kemi asnjë provë se Haradinaj e kishte parë dokumentin Leptiri kur i bëri këto deklarata. Nuk kemi asnjë provë se BIA i kishte diktuar ato. Të pretendonim diçka të tillë do të ishte pikërisht lloji i akuzës pa provë që po e kritikojmë. Por përputhja e narrativës është e rëndësishme për një arsye tjetër. Në vitin 2001, sipas Prokurorisë, shërbimi serb kërkonte ta komprometonte Kurtin në burg dhe ta rekrutonte. Dy dekada më vonë, një ish-kryeministër i Kosovës po e pyeste publikisht nëse pikërisht një rekrutim i tillë kishte ndodhur. Narrativa kishte dalë nga dosja dhe kishte hyrë në politikë1.

Hisen Berisha ofron një shembull edhe më të drejtpërdrejtë të mekanizmit që po përpiqemi të kuptojmë. Në seancën e Kuvendit të Kosovës të nëntorit 20232, debati zyrtarisht kishte të bënte me dialogun me Serbinë dhe draftin për Asociacionin, por Berisha e zhvendosi argumentin shumë përtej kritikës së një marrëveshjeje.

Ai e përshkroi sjelljen e Kurtit si “taktika tipike komuniste antishtet” që, sipas tij, i konvenonin “veç Vuçiqit edhe Putinit”.

Më pas shkoi më tej, duke deklaruar se “Serbia të ka pritur ty dhe ka investuar dhe ka punuar për ardhjen tuaj në pushtet”.

Këtu kritika politike kishte ndryshuar natyrë. Pyetja nuk ishte më nëse Kurti kishte negociuar keq me Serbinë. Insinuata ishte se vetë ngritja e tij politike mund t’i kishte shërbyer një projekti serb.

Por pjesa më domethënëse vjen pak më vonë. Berisha rikthehet te burgimi i Kurtit në Serbi, pikërisht hapësira historike ku dokumenti “Leptiri”, sipas Prokurorisë Speciale, e vendos përpjekjen e RDB-së për komprometimin dhe rekrutimin e tij.

Berisha ia kujton Kurtit arrestimin, burgimin dhe torturat, pastaj thotë se ka “shumë frikë se mos këto tortura janë edhe mjet i shantazhimit tuaj”.

Në të njëjtën frymë ngre edhe një mundësi tjetër shantazhimi përmes aferës GEN. Ky është një moment shumë më i rëndësishëm për analizën tonë sesa një fyerje e zakonshme. Pa paraqitur provë se një shantazh i tillë ekzistonte, Berisha e fut në diskursin parlamentar pikërisht pyetjen që një operacion komprometimi synon ta bëjë të pashmangshme, çfarë mund të ketë Serbia mbi objektivin?

Përplasja bëhet edhe më domethënëse kur Kurti i përgjigjet. Kryeministri nuk merret me secilën prej akuzave veçmas, por i kërkon Berishës publikisht të mos takohet më me Fatmir Shehollin, të cilin e quan “bashkëpunëtorin e Serbisë”. Berisha refuzon ta pranojë premisën, duke thënë se Sheholli ishte “qytetar i lirë i Republikës së Kosovës” dhe se, nëse kishte prova kundër tij, Kurti duhej ta padiste dhe ta fuste në burg. Pastaj Berisha kthehet menjëherë te Kurti, i thotë se gjithçka që kishte bërë për vendin ishte “e zezë” dhe përfundon me paralajmërimin se nuk dëshironte ta shihte “duke rrëshqitur në tradhti”.

Ky shkëmbim e merr një peshë krejt tjetër kur lexohet sot. Në vitin 2023, Kurti po e akuzonte publikisht Shehollin si bashkëpunëtor të Serbisë, ndërsa Berisha kërkonte prova dhe e mbronte statusin e tij si qytetar i lirë. Në vitin 2026, Prokuroria Speciale ka ngritur aktakuzë ndaj Shehollit për spiunazh dhe, në telefonin e tij, thotë se e ka gjetur pikërisht dokumentin “Leptiri”, planin e RDB-së për komprometimin e Kurtit në burg. Kjo nuk provon se Hisen Berisha ishte pjesë e ndonjë operacioni dhe nuk duhet ta pretendojmë. Por e bën jashtëzakonisht të rëndësishme kronologjinë, sepse para se publiku ta njihte dokumentin, Berisha i kishte vendosur në Kuvend tri elemente të së njëjtës arkitekturë narrative:

1. Serbia kishte investuar në ngritjen e Kurtit,

2. burgimi i tij mund të kishte prodhuar material shantazhues dhe

3. politika e tij po e çonte drejt tradhtisë.

Pas ngritjes së aktakuzës ndaj Fatmir Shehollit për spiunazh dhe shantazh, Hisen Berisha u paraqit në T7 duke u përpjekur ta reduktojë marrëdhënien e tij me Shehollin në një fotografi rastësore3. Ai tha se nuk e njihte kur fotografia ishte bërë dhe se kontaktet e mëvonshme kishin qenë të papërfillshme. Por ky verzion kërkon një përgjigje shumë më serioze sesa shpjegimi për një kafe, një fotografi apo një përshëndetje kalimtare. Vetë Berisha pranoi në studio se Sheholli më vonë i kishte folur për të kaluarën e tij në UDB, për lidhje me struktura të SHIK-ut dhe për kontakte me institucione e figura politike.

kanë siguruar ndërkohë informacione nga burime me njohuri të drejtpërdrejta në Gjermani dhe Mbretërinë e Bashkuar, sipas të cilave kontaktet mes Berishës dhe Shehollit nuk kufizohen në epizodin që Berisha e përshkroi në T7. Sipas këtyre burimeve, lidhjet mes tyre shtrihen së paku nga viti 2018 dhe në materialet e vëzhgimit të huaj figurojnë së paku dymbëdhjetë takime ose kontakte të dokumentuara. Këto të dhëna nuk janë publikuar ende në formën e plotë dokumentare dhe redaksia po kërkon verifikim shtesë përpara se t’i paraqesë si përfundim faktik.

Kjo e bën të pamjaftueshme mbrojtjen se fotografia ishte “rastësi”. Fotografitë që redaksia i ka në dispozicion tregojnë më shumë se një rast shoqërimi mes dy burrave, por fotografia, në vetvete, nuk e provon natyrën e marrëdhënies. Pyetja gazetareske është tjetër. Sa herë janë takuar Berisha dhe Sheholli, në çfarë periudhe, për çfarë kanë diskutuar dhe pse Berisha zgjodhi ta paraqiste historinë publike kryesisht si takim të rastësishëm?

Nëntë muaj para se emri “Leptiri” të hynte në qendër të debatit publik në Kosovë pas aktakuzës ndaj Fatmir Shehollit, Hisen Berisha e kishte përdorur tashmë publikisht këtë emërtim.

Gjatë një paraqitjeje në edicionin e lajmeve të MCN TV në Shqipëri, në prag të zgjedhjeve të dhjetorit 2025 në Kosovë, Berisha hyri në përplasje me mua, duke tentuar të më sulmonte politikisht, ai e përmendi fjalën “Leptiri”. Në atë kohë, emri nuk ishte pjesë e debatit të gjerë publik dhe rëndësia e tij si emërtim operativ nuk ishte e njohur për publikun e zakonshëm.

Sot, kjo deklaratë merr një peshë tjetër. Aktakuza ndaj Shehollit e lidh dokumentin “Leptiri” me material të strukturave serbe të sigurisë dhe me një plan për komprometimin dhe rekrutimin e Albin Kurtit. Vetë Berisha ka pranuar më vonë në T7 se dokumentin e njihte dhe se kishte pasur qasje në të.

Kjo e zhvendos çështjen përtej një fotografie apo një takimi. Si e njihte Hisen Berisha “Leptirin” kaq herët, pse e përdori publikisht në një televizion shqiptar dhe kush ia kishte dhënë materialin?

Në dritën e burimeve të Kronikave të Barutit për kontakte më të hershme mes Berishës dhe Shehollit, përdorimi i “Leptirit” në MCN TV krijon bazë serioze për ta hetuar nëse Berisha ishte thjesht marrës i dokumentit, apo një nga kanalet përmes të cilëve narrativa duhej të futej në qarkullimin politik dhe mediatik shqiptar.

Videoja nuk provon vetvetiu se Berisha ishte “i ngarkuar” me operacionin. Por provon diçka shumë konkrete dhe shumë të rëndësishme. Ai e njihte emrin “Leptiri” para se publiku ta njihte rëndësinë e tij. Nga aty fillon pyetja e vërtetë. Kush ia dha, kur dhe për çfarë qëllimi?

Këtu mbaron rastësia dhe fillon dyshimi serioz. Berisha kishte kontakte me Shehollin, e njihte "Leptirin" përpara publikut dhe përdorte elemente të së njëjtës narrativë kundër Kurtit. Burimet tona flasin për së paku 12 takime të evidentuara mes tyre. Kjo nuk provon se Berisha punonte për një shërbim të huaj, por ngre një pyetje të pashmangshme: a ishte Berisha thjesht marrës i "Leptirit", apo një nga kanalet e shpërndarjes së tij?

Milaim Zeka është një rast tjetër

Pas aktakuzës ndaj Shehollit, rasti i tij nuk mund të analizohet më vetëm përmes retorikës.

Përpara se aktakuza e plotë të bëhej e njohur, redaksia jonë e kishte studiuar prej muajsh metodën e redaksisë së tij “Pa Rrotlla”. Kishim vërejtur publikime ku transkripte të pjesshme, pa audio të plotë të disponueshme për publikun, pa zinxhir të qartë posedimi dhe me boshllëqe të shumta paraqiteshin si bazë për konkluzione të rënda. Ajo që na interesonte ishte metoda redaksionale. Materiali nuk i lihej lexuesit për ta vlerësuar. Ai shoqërohej me një interpretim që i tregonte lexuesit paraprakisht se çfarë duhej të shihte në të4. Ne e konsideruam këtë një model të kurimit selektiv, ku fragmenti përdoret për ta prodhuar një realitet më të madh se prova që e mbështet.

Aktakuza e vitit 2026 e zhvendos këtë çështje në një terren shumë më serioz. Ajo e përmban një transkript të takimit të 30 shtatorit 2025 pranë restorantit Garden, ku Sheholli i thotë Zekës, “Qe ku i ki qetu njëmijë”. Zeka i ka deklaruar policisë se marrëveshja, sipas asaj që i kishte thënë Sheholli, ishte për 2,000 euro për publikim dhe se 1,000 euro i kishte marrë.

Pastaj vjen hallka që na intereson për Leptirin5. Aktakuza përshkruan komunikime ku Bojan Dimiqi pyet Shehollin nëse “Milaimi” e kishte publikuar materialin dhe kërkon që ai të dilte më herët. Sheholli më pas ia përcjell Zekës kërkesën për ta ndryshuar kohën e publikimit. Prokuroria e paraqet këtë si pjesë të një zinxhiri ku Dimiqi jep udhëzime, Sheholli i bart dhe materiali përfundon në “Pa Rrotlla”.

Dhe këtu duhet të jemi po aq rigorozë me faktet sa duam të jenë të tjerët. Milaim Zeka nuk është i akuzuar në këtë aktakuzë. Ai figuron si dëshmitar. Sheholli i tha Prokurorisë se Zeka nuk kishte njohuri se ai po komunikonte me Dimiqin për materialet. Ky dallim është thelbësor. Por pikërisht kjo e bën rastin analitikisht interesant. Një operacion ndikimi nuk kërkon që çdo hallkë ta dijë se kush ndodhet në majë të zinxhirit. Nëse një shërbim arrin ta fusë materialin e vet në një ekosistem mediatik vendas, materiali mund të marrë jetë të re edhe në duart e njerëzve që nuk e dinë origjinën e plotë të tij.

Në këtë kuptim, Zeka e përfaqëson modalitetin e transmetimit. Materiali vjen nga një drejtim, kalon përmes një ndërmjetësi, futet në një media dhe përfundimisht i paraqitet publikut me autoritetin e një “ekskluzive” vendore. Origjina largohet nga pamja. Produkti mbetet. Kjo është shumë afër asaj që studiuesit e operacioneve informative e quajnë pastrim ose larje të narrativës.

Ka edhe një element tjetër që kërkon shqyrtim shumë më të ftohtë. Para arrestimit të Fatmir Shehollit, redaksia jonë ka identifikuar dhjetëra raste në të cilat Milaim Zeka e përdorte publikisht emrin e Bojan Dimiqit për t’ua atribuar atyre që i sulmonte me akuza për lidhje me Serbinë. Edhe unë jam etiketuar në disa raste përmes së njëjtës formulë, si një nga njerëzit sipas Zekës si i lidhur me Serbinë dhe që sipas tij merrnin udhëzime nga Bojan Dimiqi.

Pastaj erdhi aktakuza dhe emri “Bojan Dimiq” pushoi së qeni vetëm një emër që Zeka ua atribuonte kundërshtarëve të tij. Prokuroria Speciale pretendon se Dimiqi ishte pikërisht zyrtari i lartë i BIA-s që e udhëzonte Fatmir Shehollin. Sipas aktakuzës, materialet e siguruara nga kjo linjë iu dorëzuan Milaim Zekës për publikim, së bashku me 1,000 euro, po nga Bojan Dimiqi. Më 1 tetor 2025, sipas komunikimit të transkriptuar nga Prokuroria, Sheholli madje ia përcolli Zekës kërkesën e Dimiqit që materiali të publikohej më shpejt. Zeka përgjigjet duke iu referuar drejtpërdrejt personit për të cilin Sheholli po fliste.

Kjo është pika që kërkon shpjegim. Prokuroria e pyeti drejtpërdrejt Shehollin nëse Zeka e dinte se materialet vinin nga Bojan Dimiqi. Sheholli pretendoi se nuk ia kishte treguar këtë dhe se Zekës i kishte thënë se burimi ishte një ish-punonjës i GIZ-it. Kjo është deklarata e Shehollit, jo një konstatim i Prokurorisë se Zeka nuk e njihte Dimiqin.

Prandaj redaksia jonë nuk mund ta pranojë pa shqyrtim pretendimin se Bojan Dimiqi ishte një emër i panjohur për Zekën. Nëse Zeka e kishte përdorur emrin e Dimiqit dhjetëra herë për t’i akuzuar të tjerët për lidhje me Serbinë, ndërsa më pas Prokuroria dokumenton se ai merrte nga Sheholli materiale dhe para që, sipas saj, vinin pikërisht nga Dimiqi, pyetja është elementare, çfarë dinte Milaim Zeka për Bojan Dimiqin, kur e mësoi dhe nga kush?

Pretendimet e Zekës dhe leximet tona në aktakuzë e krijojnë një mospërputhje që nuk mund të anashkalohet. Emrin e njeriut që Prokuroria e identifikon si drejtuesin e Shehollit në BIA, Zeka e përdorte kundër të tjerëve përpara arrestimit të Shehollit. Pastaj, sipas Prokurorisë, materialet e ardhura nga e njëjta linjë Sheholli-Dimiq përfunduan te vetë Zeka për publikim. Kjo është arsye e fortë për ta pyetur atë se sa dinte realisht për njeriun emrin e të cilit e kishte përdorur kaq shpesh.

Berat Buzhala e përfaqëson një modalitet tjetër.

Te ai, ajo që e kemi dokumentuar nuk është një zinxhir si ai që e përshkruan Prokuroria në rastin Sheholli-Zeka. Është mekanizmi i përsëritjes.

Më 26 qershor 2023, Buzhala shkroi: “Për herë të parë që nga viti 1989, Serbia po e mposht Kosovën”, duke thënë gjithashtu se Kosova po e humbte veriun “me shpejtësinë e dritës”6.

Hulumtimi ynë i rindërtoi minutat që pasuan. Kosovo Online e publikoi deklaratën në orën 13.07, Informer në 14.13, Alo në 14.14, Veçernje novosti në 14.29, Telegraf.rs në 15.01 dhe Kurir po atë ditë.

Nuk kemi gjetur provë se Buzhala koordinoi me këto media dhe nuk e kemi pretenduar. Por për një aparat propagandistik serb, deklarata kishte një vlerë që deklarata e një ministri serb nuk mund ta kishte. Serbia nuk po thoshte më se Serbia po fitonte. Një gazetar shqiptar në Prishtinë po thoshte se Serbia po fitonte. Burimi ishte pjesë e mesazhit. Në operacionet e ndikimit, pikërisht ky është momenti kur një opinion i brendshëm mund të bëhet aset i jashtëm pa pasur nevojë që autori i tij të jetë pjesë e ndonjë operacioni.

Hulumtimet tona të mëvonshme mbi Buzhalën na kanë detyruar ta shohim edhe një dimenzion tjetër, transformimin përmes poshtërimit dhe delegjitimimit. Në mars analizuam mënyrën se si ai e zëvendësonte dokumentin me teatrin e konfliktit publik. Në gusht shqyrtuam përdorimin e asociimit me Vuqiçin, Radoiqiçin dhe Serbinë për t’i delegjitimuar kundërshtarët politikë. Në shtator dokumentuam deklaratat e tij ndaj prokurorit Arian Gashi, ku një debat institucional u zhvendos në formulime personale për atë se çfarë do t’i ndodhte Gashit kur Kurti dhe Dejona Mihali “të kenë ikur”7. Asnjë nga këto, vetvetiu, nuk dëshmon lidhje me shërbim të huaj. Ato na interesojnë sepse tregojnë një metodë vendore të ngjashme me logjikën e komprometimit, objekti nuk duhet vetëm të kundërshtohet, duhet të bëhet i papranueshëm.

Baton Haxhiu është modaliteti i tretë, delegjitimimi psikologjik. Historia e tij është më e gjatë, më e ndërlikuar dhe kërkon më shumë kujdes sesa një etiketë. Redaksia jonë ka kaluar më shumë se një vit duke shqyrtuar transkriptet e Hagës, dëshmi dhe historinë e kontakteve të tij me njerëz të aparatit serb të sigurisë. Vetë Haxhiu ka folur publikisht për takimet me Jovica Stanishiqin. Në maj të këtij viti ne e analizuam një deklaratë edhe më të drejtpërdrejtë, kur ai tha për Kurtin, “hiqeni qafe në çfarëdo mënyre”8.

Nuk kemi nevojë ta paraqesim atë fjali si urdhër literal për dhunë që ta kuptojmë efektin e saj. Në gjuhën e luftës psikologjike, një objektiv mund të delegjitimohet gradualisht derisa largimi i tij të duket jo vetëm politikisht i dëshirueshëm, por moralisht i nevojshëm. Kjo është pika ku një kundërshtar nuk konsiderohet më thjesht gabim. Ai bëhet rrezik. Dhe një rrezik, sipas logjikës së tillë, nuk debatohet pafundësisht. Neutralizohet.

Pikërisht këtu Leptiri lidhet me një tjetër punë tonën, “Skema e vrasjeve politike të Hashim Thaçit”, botuar më 4 shkurt 20269. Në atë hulumtim argumentuam se rreth disa kundërshtarëve politikë të Kosovës së pasluftës mund të identifikohej një sekuencë. Fillimisht vinte izolimi narrativ. Pastaj delegjitimimi moral. Pastaj dehumanizimi. Dhe më pas ajo që e quajtëm “atmosferë atentati”, momenti kur objektivi ishte përshkruar aq gjatë si armik, tradhtar, spiun ose pengesë saqë ndëshkimi kundër tij mund të fillonte të dukej si mbrojtje e komunitetit.

Ajo që ndodhi pas publikimit na e dha një perspektivë që nuk mund ta kishim marrë nga asnjë manual akademik. Për herë të parë nuk po e studionim mekanizmin vetëm mbi një politikan tjetër. Kësaj rradhe ishim brenda tij.

Organizata e Veteranëve të Luftës nuk nisi duke treguar një dokument të falsifikuar nga ne, një datë të gabuar ose një burim të trilluar10. Hulumtimi ynë u rikornizua si sulm ndaj luftës dhe UÇK-së. Brenda një kohe të shkurtër, debati kaloi nga ajo që e kishim publikuar te ajo që kryeredaktori ynë gjoja ishte. Në publikime, komente dhe materiale që dokumentuam u shfaqën etiketa si “serb”, “rus”, “spiun”, “anti-UÇK”, “mbetje serbe”. Nexhmi Muçiqi qarkulloi material ku na lidhej me Serbinë. Milaim Zeka iu dha jehonë sulmeve të tjera. Më pas, materiale të tjera e lidhnin emrin e kryeredaktorit me struktura të pretenduara spiunazhi.

Ne nuk kemi provë se secili prej këtyre njerëzve ishte pjesë e një operacioni të përbashkët. Nuk kemi provë se OVL-ja vepronte me udhëzim serb. Nuk kemi provë se çdo llogari anonime drejtohej nga një parti ose nga një shërbim. Dhe pikërisht këtu ndodhet pjesa më shqetësuese e Leptirit.

Po sikur operatori të mos jetë më i nevojshëm?

Kjo është ajo që e kemi mësuar nga studimi i operacioneve ruse. Operacioni i pjekur nuk ka nevojë ta kontrollojë çdo njeri që e përsërit narrativën. Ai kërkon që narrativa të bëhet e vetë-riprodhueshme. NATO StratCom e ka gjetur pikërisht këtë paqartësi në Ballkan, narrativa të njëjta udhëtojnë mes Sputnik Srbija dhe mediave lokale, por jo gjithmonë mund të provohet kush e inicioi dhe kush vetëm e amplifikoi. Rusia përfiton edhe kur aktori lokal vepron për interesin e vet. Serbia mund të përfitojë edhe kur gazetari shqiptar nuk mendon për Serbinë fare.

Ky është Leptiri që na intereson.

Jo një teori se të gjithë kritikët e Albin Kurtit janë agjentë të BIA-s. Kjo do të ishte absurde dhe do të përbënte vetë një operacion të logjikës Leptiri. Jo ideja se çdo gazetë opozitare është e komanduar nga Beogradi. Jo pretendimi se çdo fyerje është spiunazh.

Leptiri është transformimi i objektivit.

Në një verzion, Ramush Haradinaj e transformon kundërshtarin politik në “spiun të Serbisë”. Në një verzion tjetër, Hisen Berisha e transformon mosmarrëveshjen mbi politikën në “tradhti” me “çmim tradicional”. Te Milaim Zeka, sipas zinxhirit që e përshkruan aktakuza, materiali komprometues kalon nga një sistem i lidhur me BIA-n, përmes ndërmjetësit, drejt një mediaje që e publikon si përmbajtje vendore. Te Berat Buzhala, fjala vendore mund të merret nga aparati mediatik serb dhe të rikthehet si konfirmim se Kosova po humbet. Te Baton Haxhiu, kundërshtari shndërrohet në problem që duhet “hequr qafe”. Te sulmet ndaj redaksisë sonë, gazetari shndërrohet nga njeri që publikon dokumente në njeri që duhet parë si armik i luftës dhe i kombit11.

Fjalët ndryshojnë. Arkitektura mbetet.

Kjo është arsyeja pse Leptiri nuk duhet të bëhet sllogan. Duhet të bëhet test.

Kur një politikan e quan tjetrin spiun, kërko provën e spiunazhit. Kur një gazetar e quan dikë tradhtar, pyet se cili veprim konkret e përmbush këtë akuzë. Kur del një audio, kërko audion e plotë, metadatën, datën, origjinën dhe zinxhirin e posedimit. Kur një portal merr material komprometues, pyet kush e solli, kush e pagoi, kush e kërkoi publikimin dhe pse pikërisht atë ditë. Kur dhjetëra llogari e përdorin të njëjtën frazë, mos supozo menjëherë se janë të koordinuara, por mos e injoro as modelin. Kur mediat e Beogradit e marrin një deklaratë nga Prishtina dhe e shumëfishojnë brenda pak minutash, shiko se çfarë i shtuan, çfarë i hoqën dhe cilin interes e shërben transformimi.

Sepse dallimi mes gazetarisë dhe operacionit të ndikimit nuk është se njëri kritikon dhe tjetri jo. Gazetaria kritikon me prova. Operacioni të mëson kë ta urresh.

Në vitin 2001, sipas Prokurorisë Speciale, RDB-ja hartoi një plan për ta komprometuar një shqiptar të burgosur dhe për t’i ushtruar presion që të bashkëpunonte. Njëzet e pesë vjet më vonë, gjuha politike e Kosovës vazhdon të jetë e mbushur me pretendime se kundërshtari është serb, gazetari është spiun, politikani është tradhtar, kritiku është anti-UÇK dhe qytetari që nuk pajtohet nuk është mjaftueshëm shqiptar.

Pothuajse me siguri, jo të gjitha këto burojnë nga i njëjti operacion. Kjo është pikërisht çështja.

Një operacion ka arritur fazën e tij më të suksesshme kur shoqëria nuk ka më nevojë për operatorin origjinal për ta vazhduar metodën.

Në atë fazë, shërbimi sekret nuk ka pse ta shkruajë çdo status. Nuk ka pse ta telefonojë çdo gazetar. Nuk ka pse ta udhëzojë çdo politikan. Mjafton që kultura politike të ketë mësuar se komprometimi funksionon më shpejt se argumenti, se frika udhëton më shpejt se dokumenti dhe se patriotizmi mund të përdoret si armë për ta përjashtuar kundërshtarin nga kombi.

Dhe atëherë kuptimi i emrit bëhet i frikshëm edhe pa ditur pse RDB-ja e zgjodhi.

Flutura ndryshon formë.

Dokumenti bëhet insinuatë. Insinuata bëhet titull. Titulli bëhet studio televizive. Studioja bëhet status. Statusi bëhet bindje. Bindja bëhet urrejtje. Dhe në fund, askush nuk e kujton më nga nisi.

Njeriu në qendër mund të mos ketë ndryshuar fare.

Vetëm publiku është mësuar ta shohë si dikë tjetër.

2

Transkripta e Seancës së Kuvendit të Kosovës Nentor, 2023

H Berisha A Kurti Sheholli 2023 11 03 Ts Seanca Gshu84rfgh

1.01MB ∙ PDF file

Download

Download

4

Sheholli–Zeka: zinxhiri i dezinformimit

Një operacion dezinformimi i orkestruar nga BIA, përmes Shehollit e Zekës, synoi të ndikojë konstituimin e Kuvendit të Kosovës me audio të fabrikuara dhe presion.

---

Publikimet e Portalit Pa Rrotlla

Pjesa E Tretë E Përgjimit Traktori, Kontrata False Dhe Pagesat Përmes Dhëndrit – Biseda E Re Mes Nenad Rashiq Dhe Sllavisha Popoviq

181KB ∙ PDF file

Download

Download

Me Motrën Apo Me Dhëndrin Audioja E Katërt Zbulon Udhëzimet E Rashiq Për Përfitim Fondesh

175KB ∙ PDF file

Download

Download

Ekskluzive Biseda E Ministrit Të Qeverisë Kurti, Nenad Rashiq Me Personin E Quajtur Milan Dabiç, Ku Përmenden Pagesa E Plane Për Shpenzime Parash

191KB ∙ PDF file

Download

Download

“‘pa Rrotlla’ Publikon Incizim Të Ri Diskutim Mes Nenad Rashiq Dhe Milan Dabiç”

161KB ∙ PDF file

Download

Download

Zeka Prokuroria Speciale Ka Lëvizje Për T’i Marrë Materialet Për Rashiqin (video)

148KB ∙ PDF file

Download

Download

Read more

“Për herë të parë që nga viti 1989, Serbia po e mposht Kosovën”, shkroi ai.

Sipas Buzhalës, Kosova po shkonte drejt izolimit ndërkombëtar dhe po e humbte veriun “me shpejtësinë e dritës”. Brenda pak orësh, deklarata ishte kthyer në lajm në një varg mediash serbe. Kosovo Online e publikoi në orën 13.07. Informer në 14.13. Alo në 14.14. Veçernje novosti në 14.29. Telegraf.rs në 15.01. Kurir e publikoi po atë ditë1.

Kjo kronologji nuk provon se Buzhala kishte koordinim me ndonjërën prej këtyre mediave. nuk ka gjetur prova për një marrëveshje të tillë. Por kronologjia provon diçka tjetër që është e matshme. Një deklaratë e pronarit të një medie kosovare, që e paraqiste Serbinë si palën që po fitonte dhe Kosovën si palën që po humbte, u bë brenda një pasditeje material i përdorshëm për një ekosistem mediatik serb ku disa prej mediave kryesore janë dokumentuar si proqeveritare dhe të afërta me pushtetin e Aleksandar Vuçiqit2.

Mënyra se si u përdor deklarata është po aq e rëndësishme sa shpejtësia me të cilën u shpërnda. Informer nuk e paraqiti thjesht si mendimin e një gazetari kosovar. Titulli deklaronte se një “gazetar i Prishtinës pranoi” se Kosova po e humbte veriun “me shpejtësinë e dritës”3. Veçernje novosti shkoi edhe më larg. Gazeta e vendosi deklaratën nën titullin “Për herë të parë që nga viti 1989 Serbia e mposhti të ashtuquajturën Kosovë”, duke e përdorur termin “tzv. Kosovo”, formulë që mohon vetë statusin shtetëror të Republikës së Kosovës4.

Alo e bëri pohimin e Buzhalës vetë titullin e lajmit. “Për herë të parë që nga viti 1989 Serbia po e mposht Kosovën”5. Telegraf.rs shkroi se Buzhala kishte deklaruar se Beogradi po e mposhtte Prishtinën dhe se Kosova nën Kurtin po shkonte drejt izolimit ndërkombëtar6. Kurir e formuloi edhe më qartë logjikën politike të materialit. Titulli i tij thoshte se Serbia po e mposhtte Kosovën, Kurti po e humbte veriun dhe po e çonte Kosovën drejt izolimit7.

Pra, deklarata nuk qarkulloi vetëm si informacion se çfarë mendonte Berat Buzhala. Në disa prej këtyre mediave ajo u shndërrua në dëshmi vendore për një përfundim politik serb. Serbia po fitonte. Kosova po humbte. Përgjegjësia kryesore vendosej mbi udhëheqjen në Prishtinë.

Ky dallim është thelbësor.

Buzhala kishte të drejtë ta kritikonte Albin Kurtin. Në qershor 2023 ekzistonte një mosmarrëveshje reale ndërmjet Qeverisë së Kosovës dhe partnerëve perëndimorë për mënyrën se si po ushtrohej autoriteti në katër komunat veriore. Bashkimi Evropian kërkonte deeskalim dhe i kërkonte Kosovës që kryetarët e komunave t’i ushtronin përkohësisht detyrat nga ndërtesa alternative. Shtetet e Bashkuara gjithashtu kërkonin hapa nga të dyja palët8.

Por kjo nuk është e njëjta gjë me përfundimin se Serbia po e “mposhtte” Kosovën ose se Kosova po e humbte veriun. Këto ishin përfundime politike të Buzhalës, jo konstatime të BE-së, NATO-s ose Shteteve të Bashkuara.

Pikërisht këtu deklarata e mori vlerën e saj për mediat serbe.

Informer nuk kishte nevojë t’i atribuonte një zyrtari të Vuçiqit pretendimin se Kosova po humbte. Mund të citonte një gazetar shqiptar nga Prishtina dhe ta paraqiste deklaratën si “pranim”. Veçernje novosti nuk kishte nevojë vetëm ta shpallte se Serbia po e mposhtte Kosovën. Mund ta vendoste këtë formulim pranë fjalëve të një gazetari kosovar, ndërsa vetë gazeta e quante vendin e tij “të ashtuquajturën Kosovë”.

Në propagandë, burimi i mesazhit mund të jetë po aq i rëndësishëm sa mesazhi. Një pohim që vjen nga kundërshtari mund të ketë vlerë më të madhe bindëse sesa i njëjti pohim i bërë nga vetë pala që përfiton prej tij. Në këtë rast, mediat serbe nuk po e citonin një ministër të Serbisë duke thënë se Serbia po fitonte. Po e citonin Berat Buzhalën.

Dhe 26 qershori nuk ishte rast i izoluar.

Më 1 qershor 2023, Kosovo Online publikoi një tjetër deklaratë të Buzhalës nën titullin “Buzhala. Kurti është përfshirë në lojëra të pista politike kundër bashkësisë ndërkombëtare”.

---

Portali shkroi se Buzhala e akuzonte Kurtin për politikë antiperëndimore dhe se situata mund t’i atribuohej kryeministrit të Kosovës9.

Më 8 qershor, i njëjti portal e citoi përsëri.

Këtë herë titulli ishte “Buzhala. Albin Kurti, politikani më i rrezikshëm që ka udhëhequr ndonjëherë Kosovën”.

Buzhala kishte shkruar se politikat e Kurtit dhe Vjosa Osmanit po e rrezikonin thelbësisht pavarësinë e Kosovës dhe se “kjo çmenduri duhet ndalur me çdo kusht”10.

Të nesërmen, formulimi kishte kaluar edhe te Alo dhe Srbija Danas.

Srbija Danas e paraqiti me titullin “Panikë në Prishtinë. Kurti është politikani më i rrezikshëm që na ka udhëhequr”, duke e marrë materialin nga Alo11.

Gjetjet tona tregojnë se deklaratat e Berat Buzhalës i ofruan vazhdimisht ekosistemit mediatik serb material të gatshëm për ta paraqitur Prishtinën si palën e rrezikshme, të izoluar ose humbëse. Këto deklarata u morën me shpejtësi, u shumëfishuan dhe u vendosën brenda një kornize ku Serbia paraqitej si pala që po fitonte, ndërsa Kosova si shteti që po dështonte për shkak të vetë udhëheqjes së saj.

Pesha e kësaj gjetjeje rritet kur shqyrtohet se kush ishin botuesit që e përdorën Buzhalën dhe çfarë roli luajnë ata në ekosistemin politik dhe mediatik të Aleksandar Vuçiqit.

Kosovo Online nuk është thjesht një portal serbisht që raporton për Kosovën. Media Ownership Monitor e dokumenton një strukturë pronësie të lidhur me VIM INFO dhe Avala Media Group në Serbi. Ivan Jakshiq, i identifikuar si drejtor dhe kryeredaktor i Kosovo Online, kishte shërbyer më parë si zëdhënës i Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë. Media Ownership Monitor gjithashtu identifikon lidhje të tjera të personelit të portalit me figura të Listës Serbe12.

Kjo nuk provon se Qeveria e Serbisë urdhëroi publikimin e deklaratave të Buzhalës. Por e bën relevante pyetjen pse një portal me lidhje të tilla institucionale e konsideronte Buzhalën burim të përsëritur gjatë një krize ku Beogradi dhe Prishtina po luftonin jo vetëm për kontrollin në terren, por edhe për përgjegjësinë politike para publikut ndërkombëtar.

Informer është rast edhe më i qartë për sa i përket orientimit editorial. Studimet akademike dhe monitorimet e medias e përshkruajnë si tabloid proqeveritar dhe mbështetës të vazhdueshëm të Aleksandar Vuçiqit. Një studim akademik i botuar nga Frontiers e përshkruan Informerin si media që shpesh funksionon si krah komunikues i Partisë Progresive Serbe dhe që e promovon, shpjegon dhe i mbron politikat e Vuçiqit13.

Kjo e ndryshon peshën e formulimit “gazetari i Prishtinës pranoi”. Informer nuk po i jepte thjesht hapësirë një debati pluralist kosovar. Ai po e merrte një deklaratë të Buzhalës dhe po e paraqiste si konfirmim nga pala tjetër se narrativa themelore ishte e saktë. Kosova po humbte.

Alo, Kurir dhe Veçernje novosti gjithashtu janë identifikuar në studime dhe monitorime si pjesë e sektorit mediatik proqeveritar serb. Një studim i Cambridge University Press mbi klientelizmin politik dhe lirinë e medias nën Vuçiqin dokumenton se Alo, Informer, Veçernje novosti dhe kompania që zotëronte Kuririn kishin marrë fonde përmes skemave të bashkëfinancimit publik. I njëjti studim i vendos këto media brenda sistemit të mediave besnike ndaj qeverisë14.

Media Ownership Monitor dokumenton se Kurir ndryshoi vijën editoriale gjatë procesit të ndryshimit të pronësisë në fund të vitit 2018 dhe fillim të vitit 2019, duke vërejtur se pas kësaj periudhe ishte bërë e vështirë të gjendej material kritik ndaj presidentit Vuçiq15.

Veçernje novosti ka një histori tjetër pronësie, por orientimi politik është po aq relevant. Media Ownership Monitor dokumenton se botuesi kontrollohet nga Media 026, ndërsa hulumtimet mbi sistemin mediatik serb e klasifikojnë gazetën në bllokun proqeveritar16.

Për Telegraf.rs duhet më shumë kujdes. Kronikat e Barutit nuk ka gjetur në materialin e shqyrtuar bazë të njëjtë dokumentare për ta vendosur portalin në të njëjtën kategori të kontrollit ose afërsisë politike si Informer, Alo, Kurir dhe Novosti. Prandaj, fakti i rëndësishëm për Telegraf.rs është më i kufizuar. Ata e morën deklaratën, e riprodhuan dhe e paraqitën me titullin se Serbia po e mposhtte Kosovën për herë të parë që nga viti 198917.

Ky dallim është i nevojshëm sepse hulumtimi nuk duhet t’i fusë të gjitha mediat në një thes vetëm për ta bërë tezën më të fortë.

Teza është mjaftueshëm e fortë pa këtë.

Më 26 qershor, Buzhala e prodhoi një deklaratë që brenda disa orësh u bë titull në media serbe. Informer e shndërroi në “pranim”. Novosti e bashkoi me mohimin e shtetësisë së Kosovës. Alo e bëri titull fitoren e Serbisë. Kurir e lidhi fitoren serbe me humbjen e veriut dhe izolimin e Kosovës. Kosovo Online e kishte përdorur Buzhalën disa herë gjatë të njëjtit muaj për kritika të rënda ndaj udhëheqjes kosovare.

Pastaj erdhi Banjska.

Më 24 shtator 2023, më pak se tre muaj pas deklaratës së 26 qershorit, një grup i organizuar, i armatosur dhe i trajnuar serb e sulmoi Policinë e Kosovës në Banjskë. Rreshteri Afrim Bunjaku u vra. Policë të tjerë u plagosën. Grupi u përlesh me Policinë e Kosovës për orë të tëra dhe një pjesë e sulmuesve u largua. Departamenti amerikan i Shtetit e përshkroi më vonë grupin si të organizuar, të armatosur dhe të trajnuar18.

Milan Radoiçiq, atëherë nënkryetar i Listës Serbe dhe person i sanksionuar nga Shtetet e Bashkuara, e mori përgjegjësinë për organizimin dhe pjesëmarrjen në operacion19.

Banjska provoi se Albin Kurti kishte pasur të drejtë thuajse në çdo vendim të qershorit. Nuk e anuloi kritikën amerikane ose evropiane ndaj mënyrës se si Qeveria e Kosovës e kishte menaxhuar krizën në veri. Por, provoi se thuajse çdo paralajmërim i Prishtinës kishte qenë i saktë.

Provoi se ekzistonte një kërcënim i organizuar i armatosur serb që nuk mund të reduktohej në kokëfortësinë e një kryeministri kosovar.

Kjo është pika ku deklaratat e qershorit duhet të rishqyrtohen.

Kur Buzhala shkroi se Serbia po e mposhtte Kosovën dhe se Kosova po e humbte veriun për shkak të qasjes së Kurtit, ai po e vendoste peshën kryesore analitike mbi Prishtinën. Mediat serbe e kuptuan menjëherë vlerën e këtij formulimi.

Tre muaj më vonë, armët e Banjskës treguan se në veri ekzistonte një dimenzion tjetër që nuk mund të trajtohej si dekor i konfliktit politik. Kishte organizim të armatosur. Kishte njerëz të pajisur për një operacion të madh. E kishte Milan Radoiçiqin.

Hulumtimi i mëhershëm i Kronikave të Barutit mbi mbulimin e Gazetës Nacionale gjatë periudhës 24 shtator 2022 deri më 24 shtator 2023 kishte identifikuar së paku 21 materiale ku pesha e fajit, talljes ose dështimit vendosej kryesisht mbi Kosovën, Kurtin ose ministrin Xhelal Sveçla. Analiza nuk gjeti prova për koordinim me Serbinë ose Rusinë. Por dokumentoi një model editorial ku veprimet e Kosovës në veri paraqiteshin vazhdimisht si provokim, dështim ose konflikt me Perëndimin, ndërsa infrastruktura e kërcënimit serb zinte shumë më pak hapësirë në kornizën editoriale të Berat Buzhalës20.

Arkivi serb i qershorit 2023 e shton një element të ri në këtë analizë. Ai tregon se ky produkt nuk mbeti vetëm brenda debatit kosovar.

Modeli Berat Buzhalës u eksportua. Dhe nuk kishte nevojë të manipulohej shumë.

Fjalët më të dobishme ishin tashmë aty.

• “Serbia po e mposht Kosovën”.

• “Kosova po e humb veriun me shpejtësinë e dritës”.

• “Kosova po shkon drejt izolimit ndërkombëtar”.

• “Kurti është politikani më i rrezikshëm që e ka udhëhequr vendin”.

• “Kjo çmenduri duhet ndalur me çdo kusht”.

Për një ekosistem mediatik që prej vitesh i paraqiste institucionet e Kosovës si të përkohshme, të rrezikshme ose ilegale, këto nuk ishin thjesht kritika të një gazetari shqiptar.

Ishin citime.

Dhe citimi nga Prishtina i jepte narrativës së Beogradit një avantazh që një deklaratë nga Beogradi nuk mund ta kishte. Serbia mund të thoshte se Kosova po dështonte. Por kur të njëjtën gjë e thoshte pronari i një medie dhe një ish-deputet në Kosovë, Informer mund ta quante “pranim”.

Kjo është mënyra konkrete se si Berat Buzhala e ndihmoi narrativën serbe. Jo sepse kemi provë se e bëri me qëllim. Jo sepse kemi provë se mori udhëzim nga Beogradi. Por sepse deklaratat e tij i siguruan një pjese të aparatit mediatik proqeveritar serb një burim kosovar me të cilin mund ta paraqiste narrativën e vet si të konfirmuar nga brenda Kosovës.

Efekti mund të dokumentohet edhe pa e provuar motivin.

Më 26 gusht 2026, Kronikat e Barutit i dërgoi Buzhalës 25 pyetje të hollësishme për këtë çështje. Pyetjet kërkonin të dinin nëse ai qëndron ende pas deklaratës së 26 qershorit 2023, çfarë provash kishte për përfundimin se Kosova po e humbte veriun, nëse kishte qenë në dijeni se deklaratat e tij po shumëfishoheshin nga mediat serbe dhe nëse kishte pasur komunikim, bashkëpunim ose marrëdhënie financiare me ndonjërën prej tyre.

Redaksia e pyeti gjithashtu nëse kishte komunikuar me zyrtarë të Qeverisë së Serbisë, Zyrës për Kosovën, Listës Serbe, Milan Radoiçiqin, Zvonko Veselinoviqin ose persona të rrethit të tyre dhe nëse kishte pasur informacion për struktura të armatosura ose përgatitje të dhunshme në veri përpara Banjskës. Asnjëra prej këtyre pyetjeve nuk nënkupton se komunikime të tilla kanë ekzistuar. Ato janë pikërisht çështjet që redaksia po përpiqet t’i verifikojë.

Buzhala nuk publikoi këtë herë pamje të pyetjeve, siç kishte bërë pas një kërkese të mëparshme të Kronikave të Barutit. Në vend të kësaj, ai shkroi në Facebook21.

“Sapo m’i nisi Vudi 25 pyetje. M’ka dhane ultimatum disa dite me u pergjigje. Nese nuk pergjigjna e boton shkrimin. Po me hidhet me marre avokat 🤣”.

Deri në momentin e përgatitjes së këtij materiali, kjo deklaratë nuk përmbante përgjigje substanciale për pyetjet e redaksisë. Heshtja ndaj pyetjeve nuk provon as koordinim, as financim, as bashkëpunim me Serbinë. Por dokumentet publike tashmë provojnë çështjen që nuk varet nga përgjigjja e tij.

Berat Buzhala u bë burim i përsëritur për media serbe gjatë krizës së qershorit 2023.

Më 26 qershor, deklarata e tij kaloi në së paku gjashtë media serbe brenda një periudhe shumë të shkurtër.

Disa prej tyre janë dokumentuar nga studime akademike dhe monitorues të medias si media proqeveritare ose të afërta me sistemin politik të Aleksandar Vuçiqit.

Njëra prej tyre, Kosovo Online, drejtohej nga një ish zëdhënës i Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë.

Informer e paraqiti Buzhalën jo vetëm si komentues, por si gazetarin nga Prishtina që e kishte “pranuar” humbjen.

Veçernje novosti e përdori deklaratën e tij ndërsa e mohonte vetë emrin shtetëror të Kosovës.

Dhe tre muaj më vonë, Banjska e ekspozoi një kërcënim të armatosur serb që e ndryshoi rrënjësisht kuptimin e krizës së veriut.

Kjo nuk e bën Buzhalën përgjegjës për Banjskën. Por e vendos para një përgjegjësie tjetër, profesionale dhe publike.

Një pronar medie nuk kontrollon se kush e citon. Nuk mund t’i ndalojë mediat e një shteti tjetër ta përkthejnë një postim publik. Por ai është përgjegjës për saktësinë e analizës që e prodhon dhe, pasi e sheh se si është përdorur ajo analizë, mund ta korrigjojë, sqarojë ose mbrojë atë me prova.

Pyetja që mbetet për Buzhalën, rrjedhimisht, nuk është nëse kishte të drejtë ta kritikonte Kurtin. Sigurisht që kishte.

Pyetja është më e ngushtë dhe më e rëndë.

Pas Banjskës, pyetja nuk mund të jetë vetëm nëse Berat Buzhala e kishte gabim.

Pyetja është: çfarë dinte ai?

Më 26 qershor 2023, tre muaj para sulmit në Banjskë, Buzhala deklaronte se Serbia po e “mposhtte” Kosovën dhe se Kosova po e humbte veriun “me shpejtësinë e dritës”. Kjo ndodhte pasi Serbia kishte thelluar afrimin me Moskën, ndërsa veriu po kalonte nëpër bojkot institucionesh, barrikada dhe dhunë të organizuar nga Beogradi. Megjithatë, në narrativën e Buzhalës, përgjegjësia kryesore vazhdimisht zhvendosej drejt Prishtinës.

Tre muaj më vonë, Banjska e ekspozoi një strukturë të armatosur serbe të udhëhequr nga Milan Radoiçiqi.

Prandaj Buzhala duhet të përgjigjet:

1. mbi çfarë informacioni mbështetej kur e parashikonte humbjen e veriut?

2. A kishte burime në Beograd, Listën Serbe apo rrethin e strukturave që vepronin atje?

3. Apo ishte thjesht një analizë politike që, rastësisht ose jo, e prodhonte pikërisht narrativën që aparati propagandistik i Vuçiqit kërkonte?

nuk pretendon se Buzhala ka bashkëpunuar me Serbinë dhe nuk ka prova për një përfundim të tillë. Por hetimet tona tregojnë një model që nuk mund të shpërfillet. Narrativat e tij për Kosovën janë marrë vazhdimisht, shumëfishuar dhe përdorur nga media të afërta me pushtetin serb për ta paraqitur Prishtinën si agresore, të izoluar dhe humbëse.

Pikërisht për këtë arsye, Berat Buzhala përbën një çështje serioze të interesit të sigurisë kombëtare. Jo sepse është provuar se vepron për një shtet të huaj, por sepse ndikimi i tij publik ka prodhuar vazhdimisht efekte që përputhen me objektivat e luftës informative serbe kundër Kosovës.

Pyetja tashmë është e thjeshtë, ishte kjo verbëri politike, interes, ndikim, apo diçka që ende nuk e dimë?

21

Postimi i Berat Buzhalës në Facebook, 26 Gusht 2026.

Po sikur operacioni më i rrezikshëm i Serbisë kundër Kosovës të mos kishte nevojë për tanke, por për politikanë, media, dokumente dhe narrativa që duken krejtësisht vendore?

Po sikur “Leptiri”, një plan i RDB1-së për ta komprometuar dhe rekrutuar Albin Kurtin në vitin 2001, të ketë dështuar atëherë, por të jetë rikthyer dy dekada më vonë si armë për shkatërrimin e reputacionit të tij?

Pse një dokument i tillë gjendej në telefonin e Fatmir Shehollit, të akuzuar për spiunazh, i cili thotë se ia kishte dërguar Bojan Dimiqi?

Kush e shpërndau, kush e përktheu dhe kush e shndërroi narrativën e vjetër serbe në municion të politikës kosovare?

Dhe çfarë është “Top Secret 2”, dokumenti që e përshkruan radikalizimin, migrimin, diasporën dhe fenë si mjete për ta bërë Kosovën të dukej e papranueshme për Perëndimin?

A i kemi përpara dy dokumente të shkëputura, apo gjurmët e një strategjie shumë më të gjerë për ta dobësuar Kosovën nga brenda?

Kush përfitoi, kush heshti dhe çfarë nuk kemi parë ende?

Lexojeni hulumtimin tonë të plotë.

Read more

Arton Demhasaj e bëri këtë duke pyetur nëse Vojislav Koshtunica e kishte liruar Kurtin pasi Serbia kishte arritur ta rekrutonte apo pasi kishte dështuar1. Tani Shpend Gjocaj e zgjeron të njëjtin mjedis insinuatash duke folur për BIA-n, kontakte të pretenduara me zyrtarë serbë të inteligjencës dhe një varg asociacionesh përmes të cilave Kurti paraqitet si figurë që duhet parë nën dyshimin e lidhjeve me Serbinë. Gjocaj nuk po flet nga një distancë e dukshme politike ndaj Haradinajt. Ai ka qenë pjesë e orbitës politike të AAK-së dhe, në vetë intervistën e transmetuar2 nga “Kojshia Show”, moderatori e identifikon si ish-kandidat për deputet nga radhët e AAK-së. Kjo e bën deklaratën relevante jo vetëm për atë që e thotë Gjocaj, por për modelin politik brenda të cilit ajo po shfaqet.

Pjesa më problematike e intervistës është hendeku ndërmjet sigurisë me të cilën Gjocaj i paraqet disa pretendime dhe provës që thotë se e posedon. Ai pretendon se ekziston një raport i Policisë së Kosovës për një takim të 17 janarit 2004, ku katër persona ishin të pranishëm dhe dy prej tyre ishin agjentë të BIA-s. Kur pyetet për dokumentin, ai thotë se bëhet fjalë për një raport të shkruar me dorë që ndodhet në arkivat e Policisë. Por, kur kalon nga ekzistenca e pretenduar e takimit te interpretimi i domethënies së tij dhe lidhja me trazirat e marsit 2004, Gjocaj e bën një pranim që duhet ruajtur fjalë për fjalë në çdo analizë të kësaj interviste, sipas transkriptit3, ai thotë se “nuk kam argument” dhe se lidhjen e ka bërë sipas “logjikës” së tij. Pra, një pretendim potencialisht i verifikueshëm për një dokument policor përzihet menjëherë me një përfundim shumë më të gjerë për të cilin vetë folësi e pranon mungesën e argumentit.

Kjo metodë bëhet edhe më e rëndësishme kur intervista zhvendoset tek Albin Kurti. Gjocaj e lidh atë me “akte terroriste”, pretendon se ai erdhi në pushtet përmes tyre dhe pastaj rikthen pretendime të vjetra mbi marrëdhënie personale gjatë luftës, për të cilat në të njëjtën intervistë flet për fotografi, thashetheme dhe njerëz që, sipas tij, “kanë folur me argumente”. Secili prej këtyre pretendimeve duhet verifikuar veçmas. Por efekti kumulativ është tashmë i qartë, audiencës i paraqitet një seri asociacionesh që e vendosin Kurtin pranë Serbisë, inteligjencës serbe, terrorizmit dhe veprimeve kundër shtetit, edhe kur hallkat ndërmjet këtyre pretendimeve nuk demonstrohen me provë.

Kjo është pikërisht arsyeja pse deklaratat e Gjocajt nuk mund të lexohen të shkëputura nga ato të Ramush Haradinajt dhe Arton Demhasajt. Haradinaj e kishte pyetur Kurtin që në vitin 2021 nëse ishte rekrutuar nga shërbimet serbe gjatë burgimit4. Më pas e quajti spiun, agjent dhe njeri të Serbisë. Pas publikimit të aktakuzës dhe zbulimit të “Leptirit”, Demhasaj nuk e përdori dokumentin vetëm për të pyetur se kush e kishte krijuar operacionin, kujt ia kishte dërguar dhe çfarë kishte ndodhur me të, ai e përdori për ta ngritur dilemën nëse Kurti ishte liruar pasi Serbia e kishte rekrutuar apo pasi kishte dështuar. Gjocaj tani e shton një shtresë tjetër të së njëjtës arkitekturë politike të dyshimit. Në vend që zbulimi i një operacioni serb kundër një politikani kosovar ta drejtojë vëmendjen ekskluzivisht te shërbimi që e projektoi dhe rrjeti që e shpërndau, objektivi i operacionit vazhdon të vendoset në bankën e të dyshuarit.

Kjo përmbysje është thelbësore për ta kuptuar operacionin “Leptiri”. Sipas materialit të Prokurorisë që e kemi shqyrtuar, dokumenti e përshkruan një përpjekje operative për komprometimin dhe rekrutimin e Kurtit. Ekzistenca e një përpjekjeje të tillë nuk është provë se Kurti u rekrutua. Përkundrazi, në mungesë të provës së suksesit, përdorimi i vetë ekzistencës së operacionit për të insinuar se objektivi mund të jetë bërë agjent e krijon pikërisht dëmin reputacional që një operacion komprometimi synon ta prodhojë. Në këtë mënyrë, edhe një operacion i dështuar mund të fitojë jetë të dytë, nuk e kontrollon dot objektivin, por e mbulon atë me dyshimin se ndoshta e ka kontrolluar.

Kjo është arsyeja pse zhvillimet e fundit e zgjerojnë hulumtimin tonë përtej Ramush Haradinajt si individ. Ne tani e kemi Haradinajn që e artikulon prej vitesh tezën e rekrutimit në burg. Demhasajn, nga i njëjti ekosistem politik, që pas zbulimit të “Leptirit” e kthen tentativën e rekrutimit në pyetje mbi fajësinë e mundshme të Kurtit. Dhe Gjocajn, një tjetër figurë të lidhur me AAK-në, që e vendos Kurtin brenda një narrative më të gjerë të kontakteve serbe, BIA-s, dhunës dhe veprimtarisë kundër shtetit. Kjo nuk është më material i mjaftueshëm për ta trajtuar fenomenin si një deklaratë të vetme të pakujdesshme. Është material i mjaftueshëm për të kërkuar një hetim të plotë të origjinës dhe qarkullimit të kësaj narrative brenda rrethit politik të AAK-së.

Elementi që mund ta bëjë këtë hetim shumë më konkret është kontakti që redaksia ka dokumentuar ndërmjet Fatmir Shehollit dhe Daut Haradinajt.

Lidhja e Shehollit me rrethin e Haradinajt nuk është më një hipotezë që kërkon të provohet përmes fotografive të rastësishme.

Vetë Fatmir Sheholli e ka dokumentuar publikisht afërsinë e tij me familjen dhe rrethin politik të Haradinajt. Më 6 prill 2025, ai publikoi një fotografi krah Daut Haradinajt, me dorën e këtij të fundit mbi shpatullën e tij, duke e uruar për ditëlindje me fjalët: “Urime ditëlindjen gjeneral! E gëzofsh një shekull!”

Më 3 korrik, Sheholli publikoi portretin e Ramush Haradinajt dhe e uroi publikisht për ditëlindje. Vetëm njëmbëdhjetë ditë më vonë, më 14 korrik, ai e ngriti Haradinajn në një gjuhë edhe më të fortë politike dhe emocionale, duke e quajtur “birin e të gjitha nënave heroina të Kosovës”. Këto publikime nuk provojnë se Haradinajt kanë marrë “Leptirin”, as se kanë koordinuar veprimtari me Shehollin, por provojnë diçka që tashmë nuk mund të paraqitet si hamendësim. Sheholli kultivonte dhe demonstronte publikisht afërsi personale dhe simpati të theksuar ndaj rrethit të Ramush Haradinajt. Kur kjo vendoset përballë aktakuzës, “Leptirit” dhe përsëritjes së narrativës së rekrutimit të Kurtit nga figura të këtij rrethi politik, pyetja bëhet shumë më konkrete, çfarë, nëse diçka, kaloi nga Sheholli drejt këtij rrethi dhe kush e mori atë?

Edhe roli i “Kojshia Show” duhet hetuar me të njëjtën metodë. Nëse redaksia i ka arkivuar paraqitjet e Fatmir Shehollit në këtë program dhe mund të identifikojë episode konkrete ku ai ka përhapur narrativa që tani marrin kuptim të ri nga aktakuza, ato duhen vendosur në një kronologji. Pyetja serioze nuk është nëse moderatori është komedian apo nëse programi është argëtues. Pyetja është nëse një platformë me audiencë të konsiderueshme është përdorur vazhdimisht për t’i futur në qarkullim materialin ose narrativat e personit që Prokuroria tani e akuzon se ka vepruar në funksion të inteligjencës serbe. Nëse episodet e dokumentojnë këtë model, platforma bëhet pjesë relevante e hartës së shpërndarjes së informacionit, pavarësisht nëse drejtuesit e saj e kanë kuptuar apo jo origjinën e tij.

Rrethi po zgjerohet

Pas Demhasajt dhe Gjocajt, kjo histori nuk mund të reduktohet më në një deklaratë të Ramush Haradinajt apo në një rastësi retorike. Sa më thellë që po hyn ky hulumtim, aq më shumë po zgjerohet rrethi politik rreth Haradinajt në të cilin shfaqen verzione të së njëjtës narrativë ose narrativa që ecin në drejtimin e objektivit diskreditues të operacionit “Leptirit”. Deri tani e kemi dokumentuar Ramush Haradinajn, Arton Demhasajn dhe Shpend Gjocajn. Kemi dokumentuar gjithashtu afërsinë publike të Fatmir Shehollit me Daut Haradinajn dhe admirimin e tij të përsëritur publik për Ramush Haradinajn. Dhe puna e redaksisë nuk përfundon këtu: ka identifikuar të paktën edhe dy persona të tjerë të lidhur me rrethin politik të Haradinajt, deklaratat dhe veprimet publike të të cilëve po i verifikojmë për shkak të përputhjeve me narrativën e operacionit “Leptiri” ose me narrativa të ngjashme që i shërbejnë diskreditimit të Kurtit duke e lidhur atë me Serbinë.

Në këtë pikë, grumbullimi i këtyre fakteve nuk mund të shpërfillet si koincidencë pa u hetuar. Ekziston një operacion serb i dokumentuar për komprometimin e Kurtit. Sipas aktakuzës, ai dokument përfundoi te Fatmir Sheholli përmes Bojan Dimiqit dhe u shpërnda më tej. Ekziston një marrëdhënie publike e dokumentuar ndërmjet Shehollit dhe njerëzve të familjes Haradinaj. Ekziston Ramush Haradinaj, i cili vite përpara publikimit të “Leptirit” e artikulonte publikisht dyshimin se Kurti mund të ishte rekrutuar nga shërbimet serbe. Tani po dokumentojmë figura të tjera të rrethit të tij politik që e riprodhojnë ose e zhvillojnë të njëjtën premisë. Lidhja që duhet hetuar, pra, nuk është më një konstruksion abstrakt. Pikat ekzistojnë. Detyra e institucioneve është ta përcaktojnë nëse ndërmjet tyre ekziston edhe zinxhiri operacional.

Këtu hetimi duhet të largohet nga retorika dhe të hyjë te sjellja e matshme politike. Ramush Haradinaj u ndalua në Francë më 4 janar 2017 mbi bazën e një urdhërarresti të Serbisë dhe u lirua më 27 prill pasi gjykata franceze e refuzoi ekstradimin. Vetëm pak muaj më vonë ai mori drejtimin e Qeverisë së Kosovës. Nga ky moment e tutje, një pjesë e vendimeve të tij preknin drejtpërdrejt çështje që Beogradi i konsideronte strategjike: përfaqësimin politik serb brenda qeverisë, Asociacionin e komunave me shumicë serbe, raportin me Listën Serbe dhe qasjen institucionale të figurave të saj kryesore në mekanizmat e shtetit kosovar.

Qeveria Haradinaj ia dha Listës Serbe tri ministri dhe postin e zëvendëskryeministrit. Kjo duhet parë për atë që ishte politikisht, jo thjesht si përfaqësim formal i komunitetit serb. Lista Serbe ishte dhe mbetet struktura politike që Beogradi e mbështeste drejtpërdrejt dhe e trajtonte si instrumentin kryesor të ndikimit të vet institucional në Kosovë. Vendosja e saj në zemër të ekzekutivit të Kosovës i dha Beogradit një kanal të drejtpërdrejtë politik brenda qeverisë së një shteti që Serbia vazhdonte ta mohonte.

Më pas qeveria Haradinaj e aktivizoi punën për hartimin e statutit të Asociacionit të komunave me shumicë serbe. Vetë Serbia e kishte përshkruar Asociacionin si çështje me rëndësi jetike për interesat e saj. Haradinaj insistonte se çdo zgjidhje duhej të mbetej brenda Kushtetutës së Kosovës, por kjo nuk e ndryshon faktin politik se nën qeverisjen e tij u dha shtytje institucionale një projekti që Beogradi e shihte si mekanizëm strategjik afatgjatë brenda Kosovës.

Pastaj vjen takimi i 12 korrikut 2018 me Goran Rakiqin dhe Milan Radoiçiqin. Haradinaj i priti në Zyrën e Kryeministrit dhe, sipas njoftimit zyrtar, diskutoi me ta edhe për sigurinë. Ky epizod duhet trajtuar si një nga pikat më domethënëse të të gjithë kronologjisë, sepse Radoiçiq nuk ishte një figurë teknike pa peshë politike. Ai ishte një nga figurat më të fuqishme të strukturës politike serbe në Kosovë dhe person me ndikim të drejtpërdrejtë në veri. Dhënia e statusit të bashkëbiseduesit institucional për çështje sigurie ishte vetvetiu një akt politik me pasoja.

Kjo është arsyeja pse kronologjia pas Francës duhet matur sipas rezultateve.

1. Kush fitoi qasje?

2. Kush fitoi legjitimitet?

3. Cilat struktura të mbështetura nga Beogradi u futën në qeverisje?

4. Cilat projekte strategjike të Serbisë u avancuan institucionalisht?

5. Dhe cilat figura të lidhura me strukturat politike serbe u trajtuan si partnerë të vlefshëm për sigurinë dhe qeverisjen?

Nëse këto vendime do të ishin epizode të izoluara, do të mund të shpjegoheshin si pragmatizëm qeverisës. Por të vendosura në një kronologji të vetme, ato e krijojnë një model që kërkon shpjegim. Pas lirimit nga Franca, Haradinaj jo vetëm që u kthye në pushtet, por qeverisja e tij i dha hapësirë dhe peshë institucionale disa prej mekanizmave politikë që Serbia i konsideronte thelbësorë për ruajtjen e ndikimit të saj në Kosovë.

Pikërisht kjo është ajo që duhet krahasuar me fazën e mëvonshme të retorikës së Haradinajt ndaj Kurtit. Sepse kur një politikan që kishte bashkëpunuar institucionalisht me Listën Serbe, e kishte avancuar Asociacionin dhe e kishte pritur Radoiçiqin për çështje sigurie, madje edhe e kishte mbyllur institutin për dokumentimin e krimeve të luftës5, më pas fillon ta akuzojë kundërshtarin shqiptar si “agjent”, “spiun” dhe “njeri të Serbisë”, e kemi një kontrast që nuk mund të lihet pa analizë.

Ky kontrast bëhet edhe më i fortë në momentin kur politikat e Kurtit filluan ta godasin vetë arkitekturën e ndikimit serb në Kosovë: strukturat paralele, institucionet e kontrolluara nga Beogradi, mekanizmat administrativë dhe politikë të konsoliduar për rreth dy dekada në veri. Në atë moment, narrativa e Haradinajt nuk e portretizon më Kurtin thjesht si kundërshtar të gabuar politikisht, por si njeri të Serbisë. Kjo është pikërisht ajo pikë ku analiza e sjelljes politike dhe analiza e narrativës duhet të takohen.

Për ne, kjo nuk është më vetëm një kontradiktë retorike. Është një pyetje e matshme politike. Haradinaj kishte marrë vendime që në momente kyçe prodhuan hapësirë për strukturat e mbështetura nga Beogradi. Më pas, kur një qeveri tjetër nisi ta zvogëlonte atë hapësirë, ai e artikuloi kundër saj narrativën e lidhjes me Serbinë.

Kjo nuk provon vetvetiu koordinim me Beogradin. Por krijon një sekuencë sjelljeje që, në dritën e asaj që tashmë e dimë për operacionet serbe të ndikimit dhe komprometimit, meriton kontroll shumë më të thellë se sa një debat i zakonshëm partiak.

Prandaj hetimi duhet të shkojë te dokumentet e qeverisë, procesverbalet, komunikimet, takimet, vendimet, marrëveshjet, emërimet dhe kronologjia e plotë politike pas Francës. Jo për ta ndërtuar një teori sipas dëshirës, por për ta matur një pyetje konkrete, sa prej vendimeve të Haradinajt pas vitit 2017 prodhuan përfitim të drejtpërdrejtë ose indirekt për arkitekturën politike të Serbisë në Kosovë, dhe si lidhet kjo me retorikën e mëvonshme që e paraqiti pikërisht Albin Kurtin si njeri të Beogradit?

Kjo është pika që deri tani ka munguar nga debati publik. Jo çfarë tha Haradinaj për Serbinë, por çfarë bëri pushteti i tij në çështjet ku Serbia kishte interes të matshëm. Dhe pikërisht aty, në vendimet konkrete dhe pasojat e tyre, kronologjia pas Francës6 bëhet pjesë e domosdoshme e këtij hulumtimi.

Modeli që Nuk Mund të Injorohet

, studiues i operacioneve të ndikimit dhe luftës psikologjike, e vendos kronologjinë e Ramush Haradinajt nën një lupë shumë më të ftohtë. Çfarë ndodhi politikisht pas lirimit të Haradinajt nga ndalimi në Francë mbi urdhërarrestin e Serbisë. Kush përfitoi nga vendimet e tij. Pse struktura të mbështetura nga Beogradi fituan hapësirë institucionale, ndërsa më vonë Albin Kurti, politikani që e nisi çmontimin e mekanizmave të ndikimit serb në Kosovë, u etiketua nga Haradinaj si "spiun", "agjent" dhe "njeri i Serbisë". Markham argumenton se kjo kronologji nuk mund të shpërfillet. Ajo duhet hetuar, dokumentuar dhe krahasuar me gjurmën e "Leptirit".

Për , rëndësia e kësaj kronologjie nuk qëndron te ndonjë vendim i vetëm i Ramush Haradinajt. Ajo që kërkon vëmendje është se çfarë modeli krijohet kur vendimet politike, përfituesit e tyre dhe retorika e mëvonshme vendosen në të njëjtën vijë kohore.

“Kur analizoj operacione ndikimi, nuk kërkoj një fjali magjike që provon gjithçka. Kërkoj vazhdimësi të sjelljes, përfituesin strategjik, ndryshimin e narrativës dhe momentin kur këto elemente fillojnë të përputhen. Pikërisht këtu kronologjia e Ramush Haradinajt bëhet jashtëzakonisht interesante.”

---

Haradinaj u ndalua në Francë në janar 2017 mbi një urdhërarrest serb dhe u lirua në prill pasi gjykata franceze refuzoi ekstradimin. Pas kthimit të tij dhe marrjes së drejtimit të Qeverisë së Kosovës, pyetja analitike nuk duhet të jetë nëse ai u bë papritur pro serb. Një formulim i tillë do të ishte tepër i thjeshtë dhe nuk do të na tregonte asgjë. Pyetja serioze është se çfarë ndodhi me sjelljen e tij politike dhe cilat interesa përfituan prej saj.

“Unë do ta matja këtë periudhë me rezultate. Kush fitoi qasje në institucionet e Kosovës. Kush fitoi legjitimitet. Cilat struktura të mbështetura nga Beogradi fituan peshë politike. Cilat kërkesa strategjike serbe u avancuan. Dhe cilët njerëz u trajtuan si bashkëbisedues institucionalë të Kosovës. Kur këto përgjigje vendosen kronologjikisht, krijohet një pamje shumë më informative sesa çdo deklaratë patriotike e një politikani.”

---

Në qeverinë e Haradinajt, Lista Serbe mori tri ministri dhe postin e zëvendëskryeministrit. Qeveria e tij avancoi gjithashtu procesin institucional për hartimin e statutit të Asociacionit të komunave me shumicë serbe. Më 12 korrik 2018, Haradinaj priti Goran Rakiqin dhe Milan Radoiçiqin në Zyrën e Kryeministrit dhe diskutoi me ta edhe çështje të sigurisë. Të marra veçmas, secila prej këtyre mund të mbrohet si pragmatizëm politik. Të vendosura bashkë, ato kërkojnë një pyetje tjetër. Çfarë drejtimi kishte marrë marrëdhënia e pushtetit të Haradinajt me arkitekturën politike përmes së cilës Beogradi ushtronte ndikim në Kosovë.

Për Markham, pikërisht këtu duhet shmangur gabimi klasik i analizës së inteligjencës. Qëllimi nuk është të niset nga përfundimi dhe pastaj të kërkohen fakte që e mbështesin. Duhet bërë e kundërta. Të ndërtohet kronologjia dhe pastaj të shihet se çfarë përfundimi mund të mbajë pesha e provave.

“Por ka një element që unë nuk do ta konsideroja më periferik. Pas kësaj periudhe, Haradinaj fillon ta vendosë Albin Kurtin brenda një narrative shumë specifike. Jo vetëm se Kurti është politikan i keq. Jo vetëm se politikat e tij janë të rrezikshme. Por se ai mund të jetë rekrutuar nga Serbia, se është spiun i Serbisë, agjent i saj dhe njeri i tyre. Kjo është një akuzë shumë më specifike dhe duhet pyetur se prej nga buronte.”

---

Rëndësia e kësaj pyetjeje rritet kur vendoset përballë zhvillimeve të mëvonshme. Qeverisja e Kurtit filloi ta zvogëlonte hapësirën e një sistemi ndikimi serb të konsoliduar për afro dy dekada në Kosovë. Strukturat paralele u goditën. Institucionet e kontrolluara nga Beogradi u mbyllën ose u sfiduan. Kontrolli institucional i Prishtinës në veri u zgjerua. Pikërisht ndërsa kjo arkitekturë po vihej nën presion, kundërshtari që po e çmontonte atë vazhdonte të përshkruhej nga Haradinaj si njeri i Serbisë.

“Ky është paradoksi që për mua kërkon hetim. Politikani që ndërmerr veprime kundër mekanizmave të ndikimit të Beogradit portretizohet si instrument i Beogradit. Ndërkohë, vendimet e mëparshme që kishin prodhuar hapësirë politike për struktura të mbështetura nga Serbia zhduken nga ekuacioni. Në analizën e luftës psikologjike kjo është një teknikë jashtëzakonisht e fuqishme. Kundërshtarit i atribuohet pikërisht marrëdhënia që publiku do ta konsideronte më shkatërrimtare për kredibilitetin e tij.”

---

Kjo nuk do të thotë se ngjashmëria ndërmjet një narrative dhe interesit strategjik serb provon koordinim. Por, sipas Markham, kur një narrativë e tillë shfaqet në mënyrë të përsëritur brenda të njëjtit rreth politik, ndërsa hetimi zbulon paralelisht ekzistencën e një operacioni serb që synonte komprometimin e të njëjtit objektiv, analiza profesionale nuk mund ta trajtojë më përputhjen si zhurmë të zakonshme politike.

“Një operacion ndikimi nuk kërkon domosdoshmërisht që çdo person që e riprodhon narrativën të jetë agjent, bashkëpunëtor apo edhe i vetëdijshëm për origjinën e saj. Ky është pikërisht mekanizmi që e bën propagandën moderne kaq efikase. Një shërbim krijon ose ushqen premisën. Ajo kalon te ndërmjetësit. Ndërmjetësit ia japin aktorëve vendas. Aktorët vendas e përsërisin sepse përputhet me interesin e tyre politik. Media i jep zë. Pas një kohe publiku nuk e di më prej nga ka ardhur narrativa. Ai vetëm e njeh atë.”

---

Për këtë arsye, Markham e konsideron kronologjinë pas Francës të rëndësishme jo si provë automatike kundër Haradinajt, por si pikën ku hetimi duhet të bëhet shumë më agresiv në kërkimin e dokumenteve dhe komunikimeve.

“Unë nuk do të ndalesha te deklaratat publike. Do ta kërkoja kronologjinë e kontakteve. Do t’i kërkoja telefonat. Do t’i kërkoja ndërmjetësit. Do ta kërkoja se kush e kishte dokumentin Leptiri, kur e kishte, kujt ia kishte dërguar dhe kur formulimet e tij filluan të shfaqeshin në diskursin politik. Pastaj do ta vendosja atë kronologji përballë vendimeve politike të Haradinajt pas Francës. Nëse nuk ekziston lidhje, provat duhet ta tregojnë. Nëse ekziston, pikërisht aty do të shfaqet.”

---

Për Markham, kjo është arsyeja pse Franca nuk duhet përdorur si insinuatë. Vetë ndalimi dhe lirimi i Haradinajt nuk provojnë ndonjë marrëdhënie me Serbinë. Rëndësia e vitit 2017 është se ai krijon një pikë të qartë kronologjike prej së cilës mund të matet sjellja politike që pasoi.

“Unë nuk jam i interesuar në teorinë se çfarë mund të ketë ndodhur në Francë pa prova. Jam i interesuar në atë që mund të matet pas Francës. Dhe aty ekziston material i mjaftueshëm për të bërë pyetje serioze. Çfarë vendimesh mori Haradinaj. Kujt i shërbyen ato. Çfarë marrëdhëniesh institucionale ndërtoi. Dhe pastaj, kur Kurti filloi ta çmontonte praninë institucionale të Serbisë, pse pikërisht Kurti u bë personi që Haradinaj e akuzonte se ishte i Serbisë.”

---

Ky është kontrasti që duhet hetuar. Jo sepse kronologjia vetvetiu e jep verdiktin, por sepse ajo e krijon një provë të matshme për çdo shpjegim që Haradinaj mund ta japë. Nëse vendimet kishin arsye shtetërore, ato mund të dokumentohen. Nëse akuzat ndaj Kurtit mbështeteshin në informacion të besueshëm, burimi dhe baza e tyre mund të shpjegohen. Por kur akuza e rekrutimit përputhet me objektivin diskreditues të një operacioni serb që tashmë e dimë se ekzistonte, pyetja për origjinën e saj nuk mund të mbyllet më me retorikë politike.

“Sa më shumë zgjerohet harta, aq më pak bindëse bëhet ideja se duhet ta shohim secilin epizod të izoluar nga tjetri. Detyra jonë tani është t’i lidhim datat me dokumentet, dokumentet me njerëzit, njerëzit me komunikimet dhe komunikimet me momentin kur narrativa hyn në publik. Vetëm atëherë do ta dimë nëse po e shohim një seri koincidencash politike apo gjurmën e një operacioni ndikimi që ka udhëtuar shumë më larg sesa e kemi kuptuar deri tani.”

---

Në leximin tonë profesional, gjuha e Shpend Gjocajt nuk është thjesht retorikë e ashpër politike. Ajo përputhet në mënyrë shqetësuese me mekanikën e njohur të operacioneve informative ruse dhe me literaturën serbe mbi operacionet informative psikologjike.

Gjocaj fillimisht deklaron se "kjo është e vërtetë", e mbështet pretendimin me autoritetin e BIA-s, Policisë, një raporti të fshehtë, emrave dhe një takimi të maskuar, pastaj e pranon vetë "nuk kam argument, e kam lidhur me logjikën time". Më pas shton formulën më zbuluese, "heshtja është dëshmi".

Kjo është përmbysje e barrës së provës dhe krijim i një kurthi narrativ ku objektivi konsiderohet fajtor edhe kur nuk përgjigjet.

Christopher Paul dhe Miriam Matthews të korporatës RAND e përshkruajnë modelin rus si propagandë që përdor shumë kanale dhe mesazhe, duke mos u lidhur me realitetin objektiv. Studiuesi britanik Keir Giles e lidh traditën ruse me "active measures" dhe "reflexive control", teknika të projektuara për ta ndikuar kundërshtarin, për ta çorientuar dhe për t'ia dobësuar aftësinë për të gjykuar. Studiuesi amerikan Timothy Thomas e përmbledh reflexive control si dhënie informacioni dhe stimuli që e shtyjnë kundërshtarin drejt një veprimi të favorshëm për iniciuesin.

Edhe literatura e botuar nga Instituti për Hulumtime Strategjike i Ministrisë së Mbrojtjes së Serbisë i përshkruan operacionet informative psikologjike përmes gjysmë të vërtetave, informacionit mashtrues, thashethemeve, lajmeve të rreme, insinuatës, projektimit të fajit dhe etiketimit moral.

Pikërisht këtë strukturë shohim këtu. Haradinaj e hapi atë që ne besojmë se ishte operacioni "Leptiri" me "a je rekrutuar", Demhasaj e shndërroi në "a u lirua pasi e rekrutuan", ndërsa Gjocaj e çon më tej me BIA-n, takime të fshehta, terrorizëm dhe fajësi të nxjerrë nga heshtja, duke e pranuar njëkohësisht se nuk ka argument për lidhjen që e ndërton. Nuk mund të provohet nga gjuha vetëm se këta njerëz janë trajnuar nga një shërbim inteligjence. Por metoda është aq afër teknikave të dokumentuara ruse dhe serbe të manipulimit perceptiv sa nuk mund të trajtohet më si improvizim politik pa rëndësi.

Nëse nuk është koordinim, është imitim jashtëzakonisht besnik i metodës. Nëse është koordinim, përgjigjja ndodhet te komunikimet.

Në të dyja rastet, rezultati është i njëjtë, publikut kosovar i jepet një akuzë pa provë, përsëritet derisa dyshimi të duket si fakt, dhe objektivi i një operacioni serb për komprometim përfundon duke u trajtuar sikur vetë ekzistenca e operacionit të ishte provë kundër tij. Kjo është pikërisht arsyeja pse Gjocaj nuk duhet analizuar vetëm për atë që tha, por për teknikën me të cilën e tha.

Ky nuk është thjesht një debat i zakonshëm politik në Prishtinë. Është një përplasje ku dokumentet e sekuestruara të inteligjencës serbe e takojnë drejtpërdrejt retorikën e foltores së Kuvendit nga Ramush Haradinaj.

Kur aktakuza zyrtare zbulon planin operativ “Leptiri” në telefonin e Fatmir Shehollit, pyetjet për origjinën e akuzave ndaj Albin Kurtit nuk mund të varrosen më si luftë partiake.

Lexojeni këtë hulumtim deri në fjalën e fundit për ta kuptuar se si operacionet e ndikimit të huaj depërtojnë në ekosistemin tonë politik dhe pse kontrolli demokratik është sot më vital se kurrë.

Gazetaria e pavarur dhe e pakompromis kërkon burime, guxim dhe pavarësi të plotë financiare. Nëse besoni se e vërteta duhet hetuar pa frikë e pa anësi, na mbështetni sot me një abonim me pagesë ose donacion.

Investimi juaj mbron gazetarinë që i shërben vetëm interesit publik.

Read more

A është Milaim Zeka thjesht një gazetar i mashtruar nga burimi i tij, apo hallka mediatike që e ktheu një operacion të dyshuar të BIA-s në lajm për publikun e Kosovës?

Aktakuza 80 faqëshe kundër Fatmir Shehollit e ngre këtë pyetje me një peshë që nuk mund të fshihet pas mikrofonit. Prokuroria përshkruan materiale të ardhura nga veriu, 5,000 euro, një USB, 1,000 euro të dorëzuara Zekës, udhëzime për kohën e publikimit dhe komunikime që e çojnë Milaim Zekën te Bojan Dimiqi.

Zeka nuk është i akuzuar për spiunazh, por dosja e vendos pikërisht aty ku materiali i pretenduar i BIA-s bëhet produkt mediatik.

Më shqetësuese janë kundërthëniet e tij për paratë, burimin GIZ-it dhe arsyetimin e vazhdueshëm të Shehollit.

Ky hulumtim i krahason fjalët e Zekës me përgjimet, pagesat dhe dokumentet e Prokurorisë.

Abonohuni për të lexuar se çfarë dinte ai, kur mund ta ketë kuptuar dhe pse Prokuroria ende e trajton vetëm si dëshmitar. Dhe, mbi të gjitha, nëse roli i tij ishte gazetari, neglizhencë, apo diçka që kërkon përgjegjësi penale.

Read more

Çfarë ndodh kur një gazetar thotë se prej vitesh i ka dokumentet e një dosjeje me interes publik, por pranon se nuk i publikon sepse një palë i ka kërkuar të presë?

Dhe çfarë ndodh kur i njëjti gazetar këmbëngul se një kontratë “nuk është fallc”, ndonëse ajo e paraqet si shitës një njeri të dokumentuar si të zhdukur vite përpara datës së nënshkrimit?

KRONIKAT E BARUTIT e njihnin dosjen Zeka-Kërstiq që nga prilli 2025, por nuk e botuan pa i siguruar provat. Kur dokumentet mbërritën në redaksinë tonë në Londër, e nisëm verifikimin dhe ballafaqimin e palëve. Pastaj telefonoi Jeton Sopa.

Ajo që na e tha ai për dokumentet, vendimin e tij për të mos i publikuar, personin që i kishte kërkuar të priste dhe, mbi të gjitha, siguria e tij për kontratën, ngritën një pyetje tjetër.

Kush në redaksinë e tij po e përcakton se kur publiku ka të drejtë ta mësojë të vërtetën, etika, apo interesat e palëve të treta?

Nëse një redaksi thotë se i kishte dokumentet prej vitesh, por pranon se priti me kërkesë të një pale, ndërsa më pas përpiqet të na bindë të mos e publikojmë atë që ne e siguruam dhe verifikuam në mënyrë të pavarur, publiku meriton ta dijë të gjithë historinë.

Bëhu abonent me pagesë dhe lexoje hulumtimin e plotë. Abonimi yt nuk e hap vetëm këtë dosje. Ai e financon pikërisht atë lloj gazetarie që nuk i mban dokumentet në sirtar për t’iu përshtatur interesave të palëve, por ua çon faktet lexuesve, aty ku e kanë vendin.

Historia jonë me dosjen Zeka-Kërstiq filloi shumë përpara se Jeton Sopa të bëhej pjesë e saj. Në prill 2025, ndërsa KRONIKAT E BARUTIT po publikonin një seri hulumtimesh mbi Milaim Zekën dhe rrjetin e njerëzve me të cilët ai kishte bashkëpunuar ndër vite1, një burim yni ndërkombëtar na e solli një informacion të jashtëzakonshëm. Bëhej fjalë për një shtëpi në Aktash të Prishtinës, për familjen e një burri të zhdukur gjatë luftës dhe për një kontratë pronësore ku, sipas burimit, ai burrë shfaqej vite më vonë si shitës i pronës së tij. Emri ishte Zhivorad Kërstiq. Në atë kohë nuk e botuam historinë. Arsyeja ishte e thjeshtë. Nuk e kishim kontratën.

Kishim informacion, por jo provën qendrore. Nuk e kishim zinxhirin e plotë të dokumenteve pronësore. Nuk kishim dokumentacion të mjaftueshëm për ta vendosur kontratën përballë statusit të Kërstiqit si person i zhdukur. Nuk mund ta dinim nëse burimi po na jepte një histori që mund të dokumentohej, një verzion të një konflikti pronësor shumëvjeçar apo një përzierje të të dyjave. Pretendimi ishte tepër serioz për t’u botuar vetëm sepse burimi konsiderohej i besueshëm. Në gazetari hulumtuese, besueshmëria e burimit nuk e zëvendëson dokumentin. Prandaj e regjistruam informacionin dhe vazhduam të kërkonim.

Në dhjetor 2025, gjatë një bisede të rastësishme2, u gjenda duke folur me Jeton Sopën, themeluesin dhe pronarin e Kosova News. Tema kaloi te Milaim Zeka dhe pastaj te prona e familjes Kërstiq. Ajo që tha Sopa ma tërhoqi menjëherë vëmendjen sepse përputhej me një histori që ne po përpiqeshim ta dokumentonim prej muajsh. Pas bisedës mbajta shënime të hollësishme për deklarimet e tij, pikërisht sepse ai nuk po fliste për një thashethem të dëgjuar kalimthi. Por, po e përshkruante një dosje mbi të cilën, sipas tij, kishte punuar vetë.

Sopa tha se i kishte ndjekur procedura gjyqësore, kishte kontaktuar persona të lidhur me familjen Kërstiq dhe kishte siguruar dokumente. Në një moment ai tha se qëllimi i tij kishte qenë të ballafaqohej me Zekën.

“Unë dojsha me kap Milaim Zekën”, ishte një nga formulimet që i shënova pas bisedës. Më e rëndësishme ishte ajo që tha për Hyra Birinxhikajn, ish-bashkëshorten e Zekës, emri i së cilës më vonë do të dilte para nesh në kontratën e 15 gushtit 2001 si blerëse e pronës.

“Tash e kam une atë procesverbalin krejt, e kam të sigurum une çka ka folë gruja e Milaimit”, tha Sopa sipas shënimeve të mia. Ai vazhdoi duke e përshkruar një deklarim që ia atribuonte Birinxhikajt. Sipas verzionit të Sopës, gjatë transaksionit një person i ishte paraqitur asaj si Zhivorad Kërstiq dhe ajo kishte besuar se po kishte të bënte me Kërstiqin. KRONIKAT E BARUTIT nuk e kanë atë procesverbal dhe nuk e paraqesin përmbajtjen që Sopa i atribuonte atij si fakt të verifikuar. Por deklarimi i tij kishte rëndësi për një arsye tjetër. Ai po thoshte se kishte parë materiale që mund ta shpjegonin pikërisht boshllëkun që po na pengonte neve ta botonim historinë.

Ai e kuptonte edhe kontradiktën themelore të dosjes. Nëse Kërstiqi kishte qenë i zhdukur prej luftës, kush ishte personi që ishte paraqitur më vonë në një transaksion në emrin e tij? Në shënimet e mia, Sopa e përmblodhi këtë me një pyetje të thjeshtë. “Ku e ki njerin që ka nënshkru?”

Kjo ishte pikërisht pyetja që do të bëhej qendrore për ne muaj më vonë.

Pas asaj bisede i kërkova Sopës dokumentet ose së paku ndihmë për të arritur te materialet origjinale dhe familja. Ai nuk pranoi t’i ndante me redaksinë tonë. Kjo ishte e drejta e tij. Një gazetar nuk ka detyrim t’ia dorëzojë dosjen e vet një redaksie tjetër. Por mbeti një pyetje që nuk mund ta hiqja nga mendja. Nëse ai kishte kaq shumë dokumente dhe e kishte ndjekur çështjen kaq afër, pse historia nuk ishte publikuar ende?

Përgjigjja filloi të marrë formë vetëm në korrik 2026, kur redaksia jonë në Londër u kontaktua nga një burim tjetër. Këtë herë nuk na erdhi vetëm një rrëfim. Na erdhën dokumente. Mes tyre ishte kontrata e 15 gushtit 2001. Ajo e paraqiste Zhivorad Kërstiqin si shitës dhe Hyra Birinxhikajn si blerëse të një prone për 300.000 marka gjermane. Dokumentacioni tjetër që e shqyrtuam tregonte se Kërstiqi ishte evidentuar si person i zhdukur që nga 25 qershori 1998. Dokumente të mëvonshme gjyqësore e trajtonin atë si të vdekur. Dosja pronësore tregonte gjithashtu se Milaim Zeka ishte shfaqur më vonë personalisht si kërkues në procedurën për rishqyrtimin e çështjes DS003003.

Kjo nuk na dha të drejtën të hidhnim menjëherë një akuzë për falsifikim. Na dha të drejtën të fillonim verifikimin e një kontradikte të dokumentuar.

I kontrolluam emrat, datat, parcelën, palët, dokumentet pronësore dhe kronologjinë. E ndamë atë që dokumentet provonin nga ajo që burimet vetëm pretendonin. Kontrolluam çfarë mund ta kundërshtonte hipotezën tonë, dhe më 29 korrik ia dërguam Milaim Zekës pyetjet e para lidhur me dosjen.

Pas kësaj, Jeton Sopa më telefonoi.

Gjatë asaj bisede i thashë se dokumentet kishin mbërritur në redaksinë tonë në mënyrë të pavarur dhe se ne po përgatiteshim ta publikonim hulumtimin. Duke qenë se ai kishte punuar mbi të njëjtën temë, i propozova edhe mundësinë e bashkëpunimit editorial dhe bashkautorësisë, nëse dëshironte të sillte në mënyrë të kontrollueshme materialin që e kishte mbledhur vetë. Ai nuk e pranoi këtë rrugë. Përkundrazi, biseda kaloi shpejt te pretendimi se historia ishte e tij.

“Per Milaim Zekën t’kum kallxu unë Vud”, më tha Sopa.

Ia kujtova se KRONIKAT E BARUTIT e kishin marrë informacionin e parë për këtë dosje në prill 2025, muaj përpara bisedës sonë të dhjetorit, dhe se pikërisht mungesa e dokumenteve na kishte penguar ta botonim. Sopa nuk u bind.

“Po qysh se e di kur të kam thënë unë?” tha në një moment. Më vonë e paraqiti besimin që kishte pasur tek unë si gabim. “Osht gabim i jemi qe t’kom besu”, tha ai. “Nuk ka ma t’ult se çka po bon ti.”

Por në të njëjtën telefonatë ai bëri deklarime shumë më të rëndësishme sesa mosmarrëveshja se kush e kishte dëgjuar historinë i pari.

“Unë këto i di prej 2023-ës”, tha Sopa. Pastaj vazhdoi. “Dokumentat unë i kam prej 2023-ës. Dokumentet që jam interesu, i kam gjet.”

Ai tha se kishte material të gjerë.

“Krejt dokumentat i kom për kët qështje”, tha Sopa, duke shtuar se kishte edhe intervista me pjesëtare të familjes dhe se, sipas vlerësimit të tij, historia e tij “ka me dal bombastike”.

Pastaj shpjegoi pse nuk e kishte botuar.

“Edhe une t’pata thane s’po muj me publiku se s’po lajne, s’pom len aj zotnia”, tha Sopa.

Më tej e formuloi edhe më drejtpërdrejt.

“Krejt dokumentat i kom për kët qështje edhe jam stopu per shkak qe ky zotnia m’ka thanë që pa u kry shkalla e dytë e gjykimit unë nuk duhet me e qit.”

Kur i thashë se ne do ta publikonim historinë mbi dokumentet që i kishim siguruar vetë, Sopa e bëri të qartë se ai nuk do të vepronte njësoj.

“Une prap se publikoj deri t’kryhet se njerezit ma kane dhane n’mirebesim kete pune”, tha.

Pastaj paralajmëroi se do të reagonte ndaj publikimit tonë.

“Vud ban çka t’dush veq mu s’po m’duket n’rregull kjo edhe une normalisht kam me reagu per kete çeshtje.”

Në vetvete, ky nuk është kërcënim penal dhe ne nuk e paraqesim si të tillë. Por në kontekstin e telefonatës, presioni ishte i qartë. Sopa po kërkonte që ne ta trajtonim faktin se ai e kishte diskutuar historinë me mua si arsye për të mos e botuar një hulumtim që redaksia jonë e kishte ndjekur në mënyrë të pavarur dhe për të cilin tani kishte siguruar dokumente. Në vend që ta bashkonte materialin e tij me tonin, ose thjesht të vazhdonte hulumtimin e vet, ai e trajtoi publikimin tonë si shkelje ndaj tij.

Më shqetësuese ishte një fjali tjetër.

Kur diskutimi kaloi te kontrata e 15 gushtit 2001, Sopa ndërhyri për ta kundërshtuar idenë se dokumenti mund të ishte i falsifikuar.

“Po ajo s’osht e falsifikune, kontrata”, tha Sopa. Më pas e përsëriti. “Ajo nuk osht fallc.”

Ky është një pozicion jashtëzakonisht i fortë për një dokument që, sipas vetë asaj që ai tha, e kishte hetuar prej vitesh. Dhe pikërisht për këtë arsye kërkon një bazë po aq të fortë.

Kontrata e paraqet Kërstiqin si palë shitëse në gusht 2001. Dokumentacioni tjetër e vendos atë si të zhdukur prej qershorit 1998. ICRC e kishte regjistruar zhdukjen e tij përpara datës së kontratës. Dokumentet e mëvonshme gjyqësore e trajtuan juridikisht si të vdekur. Materialet që lidhen me luftën e vendosin zhdukjen e tij në vitin 1998. Në një situatë të tillë, një gazetar nuk mund ta zgjidhë kundërthënien vetëm duke thënë se kontrata “nuk është fallc”.

Ajo mund të jetë një dokument real si objekt fizik dhe përsëri të jetë produkt i një identiteti të rremë, një nënshkrimi të falsifikuar, një përfaqësimi të paautorizuar ose një transaksioni juridikisht të pavlefshëm. Kjo është pikërisht ajo që duhet të përcaktojë prova.

1. Kush u paraqit si Kërstiq?

2. Me çfarë dokumenti identifikimi?

3. Kush e verifikoi identitetin e tij?

4. Kush e pa të nënshkruante?

5. A ekziston origjinali?

6. A është verifikuar nënshkrimi?

7. Ku është gjurma e 300.000 markave?

Këto janë pyetje prove. Jo çështje bindjeje.

KRONIKAT E BARUTIT megjithatë vazhduan me publikimin e serisë së parë prej tri pjesësh mbi dosjen Zeka-Kërstiq. Ne e bëmë këtë jo sepse e kishim përgjigjen përfundimtare për çdo element të çështjes, por sepse kishim arritur pikën ku dokumentet provonin se ekzistonte një kundërthënie serioze dhe e verifikueshme që publiku kishte të drejtë ta njihte.

Pasi seria filloi të publikohej, diskutimi brenda redaksisë u zhvendos edhe te ndërhyrja e Sopës. Pyetja nuk ishte më se kush e kishte pasur historinë i pari. Pyetja ishte nëse një gazetar që e drejton një media që paraqitet si redaksi e pavarur kishte pranuar që një palë e jashtme ta kushtëzonte momentin e publikimit të një çështjeje me interes të qartë publik.

Vendosëm se duhej t’i jepnim Sopës mundësinë ta shpjegonte këtë vetë.

Më 3 gusht i dërguam një seri pyetjesh të hollësishme3. E pyetëm kur i kishte marrë dokumentet, cilat dokumente i kishte pasur, çfarë kishte verifikuar, kush i kishte kërkuar të priste, nëse kishte marrë këshillë juridike, nëse ekzistonte ndonjë urdhër gjykate ose kufizim ligjor dhe nëse qëndronte deklarimi i tij se dokumentet i kishte prej vitit 2023.

Përgjigjja e tij e parë ishte domethënëse.

“Unë të kam tregu që jam tu e hulumtu këtë punën e shpijes së Milaim Zekës”, shkroi Sopa.

Pastaj e konfirmoi edhe arsyen e vonesës.

Ai tha se, “me kërkes të pales”, po e priste një proces gjyqësor “për mos me dëmtu rastin”.

Pra ai e konfirmoi se kishte punuar mbi çështjen. E konfirmoi se publikimi ishte shtyrë, dhe se një palë me të cilën kishte bashkëpunuar e kishte kërkuar pritjen.

Kur e pyetëm sërish kush ishte ajo palë, çfarë kufizimi juridik ekzistonte dhe nëse vendimi për të pritur ishte marrë nga Kosova News si redaksi apo ishte respektim i kërkesës së jashtme, reagimi ndryshoi ton.

Sopa i quajti disa prej deklarimeve tona “të pavërteta”, pa dhënë një kronologji alternative për dokumentet që në telefon kishte thënë se i kishte prej vitit 2023. Pastaj e përsëriti arsyen e mosbotimit. Pala me të cilën kishte bashkëpunuar, shkroi ai, i kishte kërkuar “mos me publiku niher kurgjo se mund ta dëmtoj procesin”.

Pastaj e dha një shpjegim edhe më problematik.

“Normalisht unë ju kam bind kërkesës se unë mendoj me bashkpunu e me pas kontakte me njerëz që më ndihmojnë edhe ma gjatë”, shkroi ai.

Kjo fjali shkon në zemër të problemit editorial.

Një burim mund t’i kërkojë një gazetari anonimitet. Mund të kërkojë mbrojtje. Mund të refuzojë t’i japë dokumente të tjera. Mund të ketë arsye reale sigurie ose juridike për ta kërkuar një shtyrje të përkohshme. Por një redaksi që e lejon marrëdhënien e ardhshme me burimin ta përcaktojë në mënyrë të hapur se kur publiku do të lejohet ta mësojë një fakt të dokumentuar hyn në një territor tjetër. Në atë moment gazetaria nuk po e menaxhon vetëm një burim. Rrezikon të menaxhohet prej tij.

Sopa nuk na dha urdhër gjykate. Nuk na dha dispozitë ligjore. Nuk na paraqiti opinion juridik që do të na lejonte ta kontrollonim se në çfarë mënyre raportimi do ta dëmtonte procesin. Ai kishte të drejtë të mos na jepte materialet e tij. Por kur arsyeja për mosbotim bëhet pjesë e justifikimit publik të një vendimi editorial, ajo arsye mund dhe duhet të testohet.

Në vend të sqarimeve të mëtejshme, Sopa kaloi në fyerje. Më quajti “hajvan” dhe e mbylli komunikimin me “Ik pirdhu tash”.

Fyerja nuk provon asgjë dhe nuk është arsyeja pse po e botojmë këtë histori. Ajo që ka rëndësi është se edhe në reagimin e tij më agresiv ai nuk e tërhoqi deklarimin se i ishte bindur kërkesës së palës për të mos publikuar asgjë.

Kjo është arsyeja pse, në këtë rast konkret, nuk mund ta pranojmë pa shqyrtim pretendimin e një pavarësie editoriale absolute. Ne kemi qenë vetë dëshmitarë të një situate në të cilën drejtuesi i një redaksie tha se kishte dokumente prej vitesh, tha se e kishte hulumtimin shumë të avancuar, tha se nuk e publikonte sepse një person tjetër i kishte kërkuar të priste dhe më vonë shkroi se kishte respektuar atë kërkesë edhe sepse donte ta vazhdonte bashkëpunimin me njerëzit që e ndihmonin.

Këtu mbaron pretendimi dhe fillon përgjegjësia editoriale.

Gazetari nuk është depo për interesat e burimit. Ai nuk është avokati i tij. Nuk është strateg i procesit të tij gjyqësor. Kur një burim jep informacion vetëm me kushtin që publiku të mos e mësojë deri në një moment që i shërben interesit të burimit, redaksia duhet ta përcaktojë në mënyrë të pavarur nëse ai kusht është i arsyeshëm, ligjërisht i nevojshëm dhe në përputhje me interesin publik. Nëse thjesht bindet për ta ruajtur qasjen, rrezikon të bëhet instrument i palës.

Në një çështje që prek një kontratë të vitit 2001, një pronë të kontestuar, një person të zhdukur prej vitit 1998 dhe pretendime që kanë kaluar nëpër institucione për më shumë se dy dekada, koha e publikimit mund të ketë rëndësi. Informacioni që mbetet në sirtar nuk mund të kontrollohet nga publiku, nga familja, nga institucionet apo nga palët e tjera që mund të sjellin prova kundërshtuese. Heshtja nuk është neutrale vetëm sepse quhet pritje.

Dhe pikërisht për këtë arsye mbetet kaq e rëndësishme fjalia e Sopës për kontratën.

“Ajo nuk është fallc.”

Nëse Sopa ka prova që e vërtetojnë këtë, ato janë jashtëzakonisht të rëndësishme. Duhet të tregojnë se kush ishte personi që u paraqit si Zhivorad Kërstiq më 15 gusht 2001, si u identifikua, mbi çfarë dokumenti, kush e verifikoi identitetin, si u konfirmua autenticiteti i nënshkrimit dhe si përputhet e gjithë kjo me dokumentacionin që e evidenton Kërstiqin të zhdukur që nga viti 1998.

Pa këtë provë, një deklaratë kategorike se kontrata “nuk është fallc” nuk është përgjigje. Është një pozicion.

Dhe kur ky pozicion vjen nga një gazetar që thotë se e kishte dosjen prej vitit 2023, se i kishte dokumentet, se i kishte intervistat, dhe se kishte zgjedhur të mos publikonte asgjë me kërkesë të një pale dhe se donte ta ruante marrëdhënien me njerëzit që e ndihmonin, atëherë publiku ka të drejtë të pyesë se çfarë, saktësisht, dinte Jeton Sopa dhe pse për kaq gjatë zgjodhi që publiku të mos e dinte.

Read more

Snezhana Simonoviq e akuzoi Milaim Zekën për uzurpimin dhe shfrytëzimin e shtëpisë së familjes dhe ngriti akuza edhe më të rënda, të cilat ne nuk i kemi provuar. Por një dekadë më vonë, dokumentet tregojnë diçka që nuk mund të shpërfillet: Kërstiqi figuronte i zhdukur që nga viti 1998, ndërsa më 2001 një kontratë e paraqiti si shitës të shtëpisë për 300.000 marka. Blerësja ishte ish-bashkëshortja e Zekës. Më vonë, vetë Milaim Zeka kërkoi rishqyrtimin e çështjes pronësore. Simonoviq kishte folur në vitin 2016. Tani dokumentet na lejojnë ta kontrollojmë, një nga një, çfarë tha ajo.

Read more

Vetëm 34 ditë më vonë, emri i tij u ringjall në mënyrë magjike mbi një kontratë në Mitrovicë për ta shitur shtëpinë e tij në Aktash për 300.000 marka gjermane.

Blerësja: ish-bashkëshortja e Milaim Zekës. Kur drejtësia e konfirmoi se Kërstiç kishte vdekur që më 1998, doli në dritë një nga mashtrimet më çnjerëzore të pasluftës: tjetërsimi i pasurive mbi kufomat e viktimave. Por Milaim Zeka nuk mbeti në hije, ai hyri vetë në betejë ligjore për ta mbrojtur këtë pronë.

Kush e nënshkroi në të vërtetë kontratën në emër të një njeriu të vrarë?

Ku shkuan 300 mijë markat cash pa asnjë gjurmë bankare?

Cili ishte roli i Milaim Zekës prapaskenave të ndjekjes penale të nipit të viktimës? Dhe kush tentoi ta blejë redaksinë tonë për ta varrosur këtë dosje?

Pjesa tjetër e këtij hulumtimi ekskluziv i përmban 54 pyetjet e papërgjigjura, dokumentet e kadastrës dhe dëshmitë e fshehura gjyqësore.

[ABONOHU TANI PËR TA ZBULUAR TË VËRTETËN E DOSJES Zeka-Kërstiç]

Read more

Në postimet e shqyrtuara, tr…

Read more

A u blenë mediat me paratë e qytetarëve për ta mbrojtur pushtetin politikanëve?

Për vite me rradhë, kur Telekomi i Kosovës sharronte drejt falimentimit dhe rrezikonte pagat e punëtorëve të vet, miliona euro publike rridhnin në heshtje drejt kompanive mediatike. Ky hulumtim ekskluziv i Kronikave të Barutit i zbardh një nga dosjet më financiare më skandaloze: mbi 437 mijë euro pagesa marketingu nga ndërmarrja publike ndaj bizneseve të lidhura me gazetarin dhe ish-deputetin e PDK-së, Berat Buzhala. Përmes dokumenteve të papublikuara, ne gjurmojmë marrëdhënien financiare me Media Works, Gazetën Express dhe T7, duke pyetur drejtpërdrejt se çfarë bleu saktësisht shteti me këto para dhe ku përfundoi kufiri mes gazetarisë dhe interesit financiar.

Kur paratë e sovranit financojnë mediat që duhet ta kontrollojnë qeverinë, a kemi të bëjmë me marrëdhënie komerciale apo me një skemë me kosto publike? Lexojeni hulumtimin e plotë dhe zbuloni dokumentet që kërkojnë llogaridhënie. Abonohuni sot për ta mbështetur gazetarinë hulumtuese që nuk bën kompromis me asnjë pushtet.

Read more

A e tradhtoi Nacionale sigurinë kombëtare për hir të një lufte politike kundër Albin Kurtit?

Përpara se armët e rënda të sekuestruara në Banjskë ta zbulonin një strukturë të mirëfilltë paraushtarake të sponzorizuar nga Beogradi, përballë lexuesit kosovar shërbehej një tjetër realitet: ai ku fajtori i vetëm dhe burimi i çdo tensioni në veri ishte Prishtina zyrtare.

Ky hulumtim ekskluziv i Kronikave të Barutit e zhvesh një vit të tërë të strategjisë editoriale të gazetës Nacionale, nga shtatori 2022 deri në ditën e sulmit më 24 shtator 2023. Përmes një analize të ftohtë dhe rigoroze, ne dokumentojmë se si dështimi editorial i kësaj medie e ktheu Albin Kurtin në shënjestrën kryesore të delegjitimimit, ndërsa rrjetet kriminale të sanksionuara nga SHBA-ja, të Milan Radoiçiqit dhe Zvonko Veselinoviqit, u lanë qëllimisht në periferi të vëmendjes hulumtuese.

Kur rreziku po financohej dhe po armatosej në kufi, a ishte ky thjesht një naivitet apo një kornizim i vetëdijshëm që i ofroi publikut një pamje të cunguar në momentin më kritik për vendin?

Lexojeni hulumtimin e plotë dhe të dokumentuar me burime të pakontestueshme. Abunohuni sot për ta mbështetur gazetarinë që nuk shitet.

Read more

Kur gazetaria kthehet në ekzekutim publik të karakterit, kush përfiton në të vërtetë?

A është e pranueshme që një kryeministër të mos kritikohet për vendimet e tij, por të shpallet publikisht si “primitiv”, “maskara”, “anti-kombëtar” dhe “njeri me tipare kriminale”?

Hulumtimi ynë i ri ekskluziv e zbërthen strategjinë editoriale të gazetës Nacionale, e cila i ka kapërcyer kufijtë e kritikës legjitime politike për t’u shndërruar në një fabrikë të mirëfilltë të vrasjes së karakterit të Albin Kurtit.

Nga krahasimet poshtëruese me firmat piramidale të vitit 1997 e deri te etiketimet e mbështetësve si “tru-shpëlarë”, ky kapitull dokumenton se si opinioni përdoret si mburojë për ta ndërtuar një kornizë ku përfundimi fyes vendoset gjithmonë para faktit.

Edhe më shqetësues është krahasimi metodologjik me raportet e RAND dhe NATO StratCom: pa pasur nevojë për urdhra nga Beogradi apo Moska, arkitektura narrative e përdorur nga autorë si Baton Haxhiu e prodhon të njëjtin efekt, degradimin e besimit te institucionet e Kosovës. Serbisë nuk i është dashur ta përkthejë këtë propagandë, ajo u botua pastër, në gjuhën shqipe.

Regjistrohuni sot për ta lexuar zbulimin e plotë dhe mbështetni të vërtetën.

Read more