Kur dëgjon thirrjet e PDK-së për gjakderdhje të pashmangshme, njeriu nuk mund të mos ndalet te pyetja që i mundon të gjithë: ku mbaron fushata dhe ku fillon operacioni i pastër puçist?

Gjuha e përdorur në një video nga kandidati për deputet Lulzim Ajeti nuk është thjesht retorikë e ashpër elektorale, ajo është një skicë e frikshme që kërkon ta kthejë Kosovën në fushëbetejë të brendshme, pikërisht në momentin kur shteti po i çmonton kthetrat e vjetra të korrupsionit dhe strukturave paralele të Serbisë që në fakt i ka instaluar PDK-ja. Kjo është logjika e një destabilizimi që nuk luan më me vota, por luan drejtpërdrejt me barutin e ndezur në mendjet e njerëzve.

Një lexues më dërgoi një video ku Lulzim Ajeti flet, dhe kjo është ajo analiza ime se çfarë po thotë ai në të vërtetë. Në atë sekuencë pamore1, njeriu që pretendon ulësen e ligjvënësit nën siglën e PDK-së për zgjedhjet e shtatë qershorit, nuk po bën politikë, ai po artikulon një projekt.

Kur Lulzim Ajeti shqipton fjalët

“Albin Kurti dhe vetëvendosja synimin kryesor e kanë të luftën civile në Kosovë. Ka ardhur momenti kur s’kemi me mujtë me duru”,

Ajeti nuk po e parashikon një fatkeqësi, por po e fton atë në skenë, duke përdorur pikë për pikë matricën e operacioneve përmbytëse ruse dhe doktrinat e vjetra jugosllave të provokimit të kontrolluar. Kjo është teknika e përmbysjes psikologjike, ku agresori, përpara se ta shkrepë armën ose ta ndezë fitilin, vishet me petkun e viktimës absolute dhe e akuzon shënjestrën për atë krim që e ka planifikuar ta kryejë vetë. Targeti i këtij operacioni është Albin Kurti, i vetmi politikan në më shumë se dy dekada të pasluftës që po ia shkul thonjtë dhe kthetrat e instaluara Serbisë në Kosovë, ato kthetra që u ushqyen dhe u toleruan gjatë epokës së gjatë të komandantëve të errësirës, kur Kosova lëngonte nën korrupsionin galopant dhe vrasjet e pazbardhura të intelektualëve, gazetarëve e komandantëve të ndershëm që guxuan t’i sfidonin klanet e hijeve të zeza në vendin tonë.

Ajeti thotë me një siguri të frikshme “nuk mundesh me u përballë me një njeri që krejt atë që ka qenë bërë kombëtare për këtë vend, me e sha, me fyer dhe me poshtruar. Unë besoj që ka ardhur koha që s’kemi me mujtë me duru edhe më”.

Ky është momenti ku aktivizohet Doktrina e Refleksit të Kushtëzuar, një trashëgimi e pastër e operacioneve të KGB-së, e zbatuar me përpikmëri në Ballkan nga shërbimet jugosllave si KOS dhe UDB. Sipas këtij modeli, shoqëria duhet të ndahet në dy tabore të papajtueshme, ku pala tjetër nuk trajtohet si rival elektoral, por si një entitet çnjerëzor që po ta përdhos qenien, gjakun dhe historinë. Kur ai thotë se po përgatitet terreni sepse “kjo herëdo kur ka me pasur një pasojë të rëndë”, ai po e aplikon teknikën e profecisë vetëpërmbushëse, saktësisht siç bënte Moska në prag të destabilizimit të Krimesë apo Donbasit, duke bërtitur se popullsia vendase po kërcënohej me shfarosje nga “fashistët” imagjinarë të Kievit, për ta arsyetuar pastaj sulmin real.

Kombinimi i kësaj retorike me dialektin kosovar dhe një ngjyresë të vetëshpallur moraliteti, është tejet i rrezikshëm.

Ajeti thotë “Unë personalisht, të gjithë ata qytetarë që më njohin, më konsiderojnë dhe më pranojnë që jam, në kuptimin që jam, koka shumë i butë... por fatkeqësisht, ka ardhur momenti kur s’kemi me mujtë me duru”.

Kjo thirrje e maskuar nën petkun e njeriut të urtë që “detyrohet” të reagojë, është vjedhur nga manualet e vitit 1998 dhe 1999 të llojit “shkencor” serb, ku spastrimi etnik dhe dhuna paraqiteshin si një “reagim i pashmangshëm ndaj terrorizmit”. Është e njëjta gjuhë që e përdori aparati propagandistik rus kur nisi agresionin në Ukrainë, duke u thënë qytetarëve se “durimi mbaroi” përballë arrogancës perëndimore.

Gjersa Kurti po i çmonton strukturat paralele në veri dhe po pastron administratën nga metastazat e korrupsionit të vjetër, ky kandidat zgjedh të godasë pikërisht aty ku dhemb më shumë, te kujtesa e luftës, duke pretenduar se qeveria po thotë se “e kemi shpëtuar Kosovën nga këta njerëz”. Kjo nuk është kritikë politike, por përpjekje e qëllimtë për t’i nxitur ushtarët e thjeshtë të UÇK-së dhe familjet e dëshmorëve në një kryengritje emocionale kundër shtetit të tyre. Duke inskenuar një gogol që po i fyen vlerat kombëtare, autorët e këtij tregimi duan ta prodhojnë një kryengritje brenda llojit. Ata duan që shqiptari ta shohë shqiptarin si tradhtar që e meriton plumbin, duke ia kryer Serbisë shërbimin më të madh strategjik pa pasur nevojë që Beogradi ta lëvizë asnjë tank. Ky operacion vetëvrasës për Republikën tonë synon ta lodhë Kosovën, ta kthejë në një fushëbetejë të brendshme ku e vërteta humb në mjegull, dhe ku njerëzit e butë, siç pretendon se është Ajeti, bëhen papritmas zëdhënës të një lufte civile që po ndillet me vetëdije të plotë.

Si po përdoret UÇK-ja për ta ndezur fitilin e Moskës

Sipas modelit të analizave objektive që nuk kursejnë asnjë të vërtetë, ky tregim nuk mund të mbyllet me një thjeshtë konstatim gazetaresk. Kur i analizojmë këto deklarata, ne nuk jemi më duke dëgjuar retorikë elektorale, por jemi duke e parë skicën e një alarmi të madh, një skicë që aparati i sigurisë kombëtare në Kosovë duhet ta lexojë me urgjencën e një celule operative. Inteligjenca dhe agjencitë e zbatimit të ligjit nuk kanë kohë për të humbur në komoditetin e debateve televizive, ato duhet ta kthejnë objektivin e vëzhgimit dhe monitorimit të rreptë pikërisht mbi këto figura që shërbejnë si fytyrat e përparme të operacioneve subversive, sepse pas fjalëve të tyre fshihet mekanizmi i destabilizimit të sponsorizuar nga jashtë.

Për ta ndalur këtë valë përpara se të jetë tepër vonë, strukturat e sigurisë duhet t’i identifikojnë dhe ta mbajnë nën vëzhgim një matricë të qartë veprimi:

Së pari, sinkronizimi i narrativave. Agjencitë duhet të gjurmojnë nëse të njëjtat teza për “luftë civile” apo “përdhosje të vlerave të luftës” që hidhen në Prishtinë, po ju jepet jehonë njëkohësisht nga portalet e kontrolluara nga Moska apo llogaritë ruse në rrjetet sociale, pasi ky koordinim e zbulon rrjetin e shpërndarjes së propagandës armiqësore.

Së dyti, krijimi i kauzave të rreme për rezistencë fizike. Çdo thirrje që kalon nga debati politik në pretendimin se “nuk ka më durim” apo se “pasojat do të jenë të rënda”, duhet të trajtohet menjëherë si nxitje e kryengritjes dhe cenim i rendit kushtetues, duke i vënë autorët nën monitorim të plotë për parandalimin e akteve të dhunës.

Së treti, hetimi i flukseve financiare dhe lidhjeve logjistike. Aparati i sigurisë duhet ta zbulojë se kush qëndron pas financimit të këtyre fushatave agresive mediale, duke i hetuar kanalet e fshehta që shpesh kalojnë përmes palëve të treta apo bizneseve fantazmë që lidhen me qendra të ndikimit lindor në rajon.

Nëse shteti dështon ta shohë këtë model dhe lejon që këta operatorë të vazhdojnë lirisht ta helmojnë perceptimin publik me premtime për gjakderdhje, Kosova rrezikon të rrëshqasë në kurthin që armiqtë e saj historikë e kanë përgatitur me dekada. Këta individë nuk po bëjnë fushatë për vota, ata po bëjnë fushatë për kaos, dhe kur dikush sillet si instrument i një operacioni të huaj subversiv, vendi i tij nuk është në podiumin e thirrjeve për përçarje, por nën llupën e pamëshirshme të inteligjencës shtetërore.

Read more

Mbi fatin e Hashim Thaçit po luhet biznesi më i fëlliqur mediatik. Ndërsa mercenarët e paguar zhvasin miliona duke shitur përralla me Trumpin dhe Grenellin, mbrojtja e tij ka pësuar vetëvrasje politike.

Lexoje pse mbrojtja e tij po e fundos atë më thellë.

Read more

Më 18 maj, hulumtimi ynë i dytë do shkoi më thellë2, në Londër, te “IN MIDDLE LTD.”, kompania që figuron në regjistrat britanikë, por mungon në deklarimet e pasurisë në Kosovë për vitet 20173, 20184 dhe 20195. Dokumentet që i kemi shfletuar tregojnë një mospërputhje të qartë mes asaj që ekzistonte në “Companies House” dhe asaj që nuk u shfaq në formularët e Agjencisë Kundër Korrupsionit. Ky nuk është vetëm problem i Meliza Haradinajt. Është simptomë e një kulture politike ku njerëzit rreth pushtetit sillen sikur shteti është një korridor privat, ndërsa publiku një spektator i bezdisshëm.

Sot, pyetja kalon nga këshilltarja te figura që e mban pranë vetes.

Vjosa Osmani ka ndërtuar për vite një imazh publik mbi gjuhën e ligjit, kushtetutshmërisë dhe pastërtisë institucionale. Por krizat nuk e matin njeriun nga fjalët që i përdor. E matin nga vendimet që i merr dhe nga njerëzit që i zgjedh t’i mbajë pranë vetes.

Më 6 mars 2026, Osmani e shpërndau Kuvendin dhe thirri zgjedhje të parakohshme, pasi deputetët nuk arritën ta zgjedhin presidentin e ri brenda afatit kushtetues. Kjo pasi opozita kishte refuzuar të merrte pjesë në votim6, me ç’rast Kosova po shkonte drejt zgjedhjeve të treta në pak më shumë se një vit.

Pak ditë më vonë, Gjykata Kushtetuese e Kosovës ndërhyri, duke ia ndaluar përkohësisht Osmanit caktimin e datës së zgjedhjeve deri më 31 mars, pasi kryeministri Albin Kurti kërkoi vlerësimin e kushtetutshmërisë së veprimeve të saj. Kriza më pas vazhdoi deri në prill, kur dështimi për zgjedhjen e presidentit e çoi vendin drejt një cikli tjetër zgjedhor7. Kuvendi u shpërbë automatikisht pasi nuk arriti ta zgjedhë presidentin, ndërsa Kosova hyri sërish në pasiguri politike.

Këto fakte nuk e bëjnë të thjeshtë historinë. Përkundrazi, e bëjnë më të rëndë. Sepse edhe kur një veprim mbështetet në një interpretim procedural, përgjegjësia politike nuk zhduket. Një presidente nuk është notere e krizës. Ajo është kujdestare e ekuilibrit institucional. Kur vendi sapo kishte votuar më 28 dhjetor 2025, me Vetëvendosjen që mori mbi 51 për qind të votës, dhe kur elektorati kishte folur për herë të dytë brenda vitit, çdo vendim që e shtynte Kosovën drejt një zgjedhjeje të tretë kërkonte maturi të jashtëzakonshme, jo manovër të ftohtë procedurale.

Këtu fillon problemi politik i Vjosa Osmanit.

Ajo nuk mund të paraqitet si viktimë e krizës që vetë e menaxhoi nga maja e shtetit. Nuk mund të flasë për stabilitet, ndërsa vendi rrëshqet drejt përsëritjes zgjedhore. Nuk mund ta kërkojë besimin e qytetarëve duke u thënë se është garantuese e rendit, kur rendi politik nën presidencën e saj u shndërrua në një cikël lodhjeje kombëtare.

Një republikë nuk është tavolinë shahu ku figurat lëvizin për ambicie personale. Është kontratë morale mes qytetarit dhe shtetit. Kur qytetarët votojnë, ata nuk i dorëzojnë fletët e votimit që klasa politike t’i përdorë si material të përkohshëm për pazare, bllokada, kuorume dhe interpretime të zgjatura. Ata votojnë për qeverisje. Për stabilitet. Për një horizont politik më të gjatë se një javë deklaratash dhe një muaj kalkulimesh.

Dhe pastaj është rrethi.

Rrethi i një politikani është shpesh radiografia më e sinqertë e karakterit të tij publik. Meliza Haradinaj nuk është figurë e panjohur. Ajo është ish ministre, ish kandidate për deputete nga rradhët e AAK-së, person i përmendur në raportime për mosdeklarim pasurie, për luks institucional, për skandal votash, për kompani të padeklaruar në Londër, dhe më pas për rikthim në afërsi të Presidencës. Hulumtimet tona nuk e dënojnë atë. Gjykatat e bëjnë ose nuk e bëjnë këtë. Por dokumentet që i kemi publikuar tregojnë se ajo mban mbi vete një barrë publike që çdo institucion serioz do ta trajtonte si alarm, e jo si dekor politik.

Në këtë pikë, përgjegjësia nuk është më vetëm e Haradinajt. Është e atyre që e afrojnë, e mbrojnë, e normalizojnë dhe e përdorin si pjesë të aparatit politik.

Nëse Vjosa Osmani kërkon të qëndrojë para qytetarëve si figurë e pastërtisë institucionale, atëherë duhet të përgjigjet për standardin e njerëzve që e rrethojnë. Nuk mjafton të flasësh për ligj. Duhet të jetosh me barrën e ligjit edhe kur ai i prek njerëzit e tu. Nuk mjafton ta përmendësh Kushtetutën në konferenca. Duhet ta respektosh frymën e saj kur vota e qytetarit është e freskët, kur vendi është i lodhur, kur ekonomia pret, kur institucionet janë bllokuar dhe kur një lëvizje e gabuar mund ta çojë republikën sërish në kutitë e votimit.

Problemi me politikën e ish-Presidentes Osmani nuk është vetëm një dekret. Është një mënyrë e të kuptuarit të pushtetit. Një mënyrë ku morali shpallet, por nuk provohet. Ku stabiliteti përmendet, por nuk ndërtohet. Ku transparenca kërkohet nga të tjerët, por pyetjet e pakëndshme zhduken nga muret e Facebookut të njerëzve pranë saj.

Ky është paradoksi i kësaj krize. Vjosa Osmani kërkon të shihet si zgjidhje për republikën, por vendi nën presidencën e saj u zhyt në një spirale zgjedhore që e ka konsumuar durimin qytetar. Ajo kërkon legjitimitet të ri, por nuk mund ta fshijë faktin se legjitimiteti nuk është vetëm produkt vote. Është edhe produkt sjelljeje. Është aftësia për të mos e kthyer shtetin në laborator ambiciesh. Është gatishmëria për të mos e përdorur krizën si shkallë drejt rikthimit politik.

Kosova nuk ka nevojë për figura që e veshin veten me solemnitet institucional ndërsa rreth tyre grumbullohen dosje të pambyllura. Nuk ka nevojë për një politikë ku përgjegjësia gjithmonë shtyhet te tjetri, te opozita, te shumica, te procedura, te gjykata, te afati. Një presidente ose një kandidate presidenciale që pretendon autoritet moral duhet të mbajë përgjegjësi edhe për atmosferën politike që e krijon, jo vetëm për aktet që i firmos.

Në fund, qytetari i Kosovës mbetet përballë një pyetjeje të thjeshtë dhe të pamëshirshme, çfarë vlere ka ligjërimi për shtet të drejtë, nëse njerëzit që e artikulojnë atë nuk arrijnë ta mbrojnë shtetin nga riciklimi i figurave të komprometuara, nga krizat e përsëritura dhe nga arroganca institucionale?

Ne nuk e kemi detyrë t’i tregojmë qytetarit si të votojë. Por kemi detyrë t’i tregojmë çfarë thonë dokumentet, çfarë zbulon kronologjia dhe çfarë përpiqet pushteti që ta kalojë në heshtje.

Dhe kronologjia, këtë herë, është e pamëshirshme.

Nuk ka asnjë dyshim që kjo mospërputhje radikale mes alarmit fillestar të sigurisë dhe zbutjes së mëpasshme të raporteve zyrtare zbulon një thyerje të rëndë institucionale. Kur eskorta e kryeministrit rrezikohet dhe shteti tërhiqet në verifikim, apo kur një zëvendësministër doli i përgjakur dhe agresorët e mundshëm e përdorin ligjin si mburojë, ne nuk po flasim më për një proces të thjeshtë gjyqësor për shpifje. Po flasim për një përpjekje të hapur për ta zëvendësuar autoritetin e ligjit me manualin vrastar të Hashim Thaçit.

Manovra e Sami Lushtakut është klasike për strukturat që operojnë me mendësinë e të paprekshmit: përdorimi i instrumenteve të republikës (padisë dhe mediave) për të amnistuar dhunën fizike dhe për ta kthyer vëmendjen te “nderi” i tij personal. Kur shteti dështon ta hetojë pse ndryshojnë dëshmitë e mbrojtjes së afërt dhe pse zbuten tonet e policisë, ai po i hap rrugë këtij mekanizmi brutal.

Albin Kurti dhe vetë institucionet e sigurisë po përballen me testin më të vështirë: a është Kosova një republikë ku pushteti i takon ligjit, apo një territor ku individë të caktuar mund ta përgjakun zyrtarin shtetërorë dhe pastaj ta kërcënojnë privatisht kryeministrin pa pasur asnjë pasojë?

Nëse kjo e dyta lejohet të normalizohet, atëherë kapitulllimi institucional përballë kësaj kulture të kriminale forcës është i plotë, dhe viktima e vërtetë e këtij procesi mbetet vetë republika.

Viktima është republika.

Nga raportimi fillestar për rrezikim të eskortës së kryeministrit, te sulmi brutal ndaj zëvendësministrit Hysni Mehani dhe padia për shpifje kundër Albin Kurtit, kjo histori nuk flet vetëm për një konflikt politik. Flet për përplasjen mes ligjit dhe kulturës së forcës.

Në Skenderaj po testohet diçka më e madhe se një proces civil: A është Kosova Republikë e Ligjit, apo territor ku “Maliqi” ende i dikton rregullat?

Read more

Read more

Read more

Read more

Read more

Read more

Ka një dallim të madh mes njeriut që lufton për liri dhe njeriut që pas lirisë kërkon ta sundojë atë. I pari del nga lufta me plagë, i dyti del me uri. I pari kërkon që populli të marrë frymë, i dyti kërkon që populli t’i përkulet. I pari e kupton se arma ishte mjet i domosdoshëm kundër robërisë, i dyti e kthen kujtimin e armës në leje për frikë, për pasuri, për heshtje e për vrasjen e lirisë së atyre me të cilët nuk pajtohet.

Unë e kam parë Kosovën pas luftës si një shtëpi të djegur që më në fund i shpëtoi zjarrit, por pastaj pa se disa nga ata që kishin premtuar ta rindërtonin, hynë natën dhe filluan t’ia çmontonin dyert, t’ia merrnin dritaret, t’ia shkulnin dërrasat e dyshemesë, duke thënë se këtë të drejtë ua kishte dhënë sakrifica. Dhe pikërisht këtu fillon mëkati i madh i pasluftës në Kosovë. Jo te varfëria. Jo te rrëmuja. Jo te institucionet e brishta. Por te kthimi i lavdisë në plaçkë.

Çlirimtar nuk është ai që ka qenë në anën e drejtë të historisë vetëm një ditë. Çlirimtar është ai që mbetet në anën e drejtë edhe kur lufta mbaron, edhe kur pushka hesht, edhe kur flamuri ngrihet, edhe kur vjen tundimi i pasurisë, i pushtetit, i hakmarrjes, i privilegjit. Çlirimtari i vërtetë nuk e sheh shtetin si shpërblim personal.

Ai nuk thotë “kam luftuar, prandaj më takon”. Ai thotë “kam luftuar, prandaj më shumë se kushdo tjetër më ndalohet ta poshtëroj këtë vend”.

Kjo është masa morale. Jo uniforma. Jo fotografia. Jo kënga. Jo fjalimi. Jo duartrokitja e turmës së lodhur. Masa është çfarë bëre me lirinë kur ajo ra në duart e tua.

Dhe në Kosovën e pasluftës, shumë gjëra ranë në duar të gabuara.

Unë e them këtë me dhimbje, jo me kënaqësi. Sepse nuk ka kënaqësi ta shohësh një popull që doli nga varri i kolonizimit dhe pastaj u detyrua ta mësojë një lloj tjetër frike. Frikën e brendshme. Frikën që nuk vjen nga ushtari i huaj, por nga njeriu që e flet gjuhën tënde. Frikën që nuk hyn me tank, por me telefonatë. Frikën që nuk e mban gjithmonë uniformën, por mund të mbajë kostum, mikrofon, parti, portal, dosje, dekoratë.

Pas luftës, Kosovës iu desh të ndërtonte shtet. Por disa ndërtuan oborre private. Kosovës iu desh të ndërtonte drejtësi. Por disa ndërtuan mekanizma heshtjeje. Struktura vrasëse. Kosovës iu desh t’i nderonte dëshmorët. Por disa i përdorën dëshmorët si mur mbrojtës për tenderë, vila, poste, ndikim dhe gjunjëzim publik.

Këtu liria u plagos për herë të dytë.

Sepse liria nuk vritet vetëm kur pushtohet vendi. Liria vritet edhe kur çlirimi shndërrohet në industri. Kur kujtesa kthehet në mall. Kur historia shitet në tregun e frikës. Kur fjala “hero” u jepet atyre që nuk durojnë dot pyetje. Kur fjala “tradhtar” u ngjitet atyre që kërkojnë llogari.

Unë nuk mund ta pranoj këtë. Jo sepse kam zemërim personal, por sepse ka fjalë që janë më të mëdha se ne. “Çlirimtar” është një nga ato fjalë. Ajo nuk është medalje për gjoksin e një njeriu të pasuruar. Nuk është strehë për faj. Nuk është stoli për biografi. Është barrë. Është betim. Është një lloj varfërie e ndershme përballë tundimit të pasurisë së pistë. Është aftësia për të mos u bërë pronar i popullit që pretendon se e ke liruar.

Ai që lufton për ta liruar një vend dhe pastaj e plaçkit atë, nuk është çlirimtar. Ai është njeri që e ka ndërruar flamurin e robërisë, por jo natyrën e saj.

Robëria e parë vjen nga armiku. Robëria e dytë vjen nga mashtruesi që vishet si shpëtimtar.

Dhe e dyta është më e hidhur, sepse vjen me fytyrë të njohur.

Në Kosovën e pasluftës, shumëkush mësoi se e vërteta nuk vritej gjithmonë me plumb. Shpesh ajo lihej pa bukë. Lihej pa punë. Lihej pa ekran. Lihej pa dëshmitarë. Lihej nën baltë. Një njeri mund të mos vritej, por emri i tij digjej në shesh. Një familje mund të mos dëbohej, por izolohej. Një veteran mund të mos përfundonte në varr nga armiku, por në dëshpërim nga braktisja. Dhe ndërkohë, mbi varfërinë e tij, dikush e ndërtonte legjendën e vet.

Kjo është ajo që më thyen më shumë. Jo vetëm krimi. Por arroganca e krimit që kërkon respekt.

Të kërkosh nga një popull i varfëruar t’i falet pasurisë së atyre që u pasuruan në emër të luftës, është një formë e re poshtërimi. T’i thuash nënës së dëshmorit se duhet të heshtë sepse dikush e mban ende mbi vete shkëlqimin e dikurshëm të luftës, është fyerje e dyfishtë. T’i thuash qytetarit se pyetja e tij është tradhti, është të pranosh se pushteti yt nuk jeton nga e vërteta, por nga frika.

Unë nuk besoj në heronj që kanë frikë nga pyetjet.

Heroi i vërtetë nuk ka nevojë për kor. Nuk ka nevojë për portale që e pastrojnë atë. Nuk ka nevojë për roje që e mbrojnë nga kujtesa. Nuk ka nevojë që kritiku të shpallet armik. Heroi i vërtetë mund të qëndrojë përballë dritës, sepse e di se drita nuk e zhvesh, por e dëshmon, e vërteton.

Por heroi i rremë ka frikë nga drita. Ai jeton në mjegull. Ai kërkon që lufta të mos diskutohet, që paslufta të mos hetohet, që pasuria të mos numërohet, që viktimat të mos flasin, që arkivat të mos hapen, që dëshmitarët të mos marrin frymë lirshëm. Ai e do popullin vetëm si turmë. Si duartrokitje. Si sfond. Si varg në këngë. Jo si ndërgjegje.

Dhe populli që kthehet në sfond, e humb Republikën pa e kuptuar.

Unë kam menduar shpesh se çfarë është në të vërtetë një çlirimtar. Nuk është vetëm ai që hyn në një qytet të liruar. Nuk është vetëm ai që ka mbajtur një armë. Nuk është vetëm ai që e ka rrezikuar jetën. Të gjitha këto mund të jenë të vërteta dhe prapë të mos mjaftojnë. Sepse çlirimi nuk mbaron në ditën kur ikën pushtuesi. Atë ditë fillon provimi më i vështirë. Provimi i karakterit.

Lufta e pyet njeriun nëse është i gatshëm të vdesë për vendin. Paqja e pyet nëse është i gatshëm të mos e shesë atë.

Shumë kalojnë provimin e parë. Pak e kalojnë të dytin.

Në këtë kuptim, Kosova nuk është vetëm një histori lufte. Është një histori e provimit të dytë. Dhe në atë provim, shumë prej atyre që e kërkuan kurorën e çlirimit, ranë. Ranë jo sepse nuk kishin biografi. Ranë sepse e ngatërruan biografinë me pafajësinë. E ngatërruan sakrificën e dikurshme me të drejtën për të sunduar përgjithmonë. E ngatërruan respektin e popullit me pronësi mbi popullin.

Kjo është tragjedia jonë. Jo se nuk patëm luftëtarë. Patëm. Jo se nuk patëm sakrificë. Patëm aq shumë sa ende na dhemb. Tragjedia është se mbi atë sakrificë u ngrit një kastë që e trajtoi paqen si plaçkë të vonuar.

Dhe prandaj duhet thënë, pa urrejtje, por me ashpërsi morale, ata që e përdorën lavdinë e luftës për ta plaçkitur vendin nuk mund ta gëzojnë më privilegjin e emrit “çlirimtar”.

Ata mund të kenë qenë pjesë e një lëvizjeje çlirimtare. Mund të kenë qenë pranë historisë në një çast të madh. Mund të kenë marrë frymë në kohën kur populli kërkonte jetë. Por njeriu nuk shpëtohet përgjithmonë nga një ditë e mirë, nëse pastaj ndërton vite të këqija mbi të.

Lavdia nuk është pasaportë për pandëshkueshmëri.

Nëse një njeri i shërben lirisë në mëngjes dhe e plaçkit atë në mbrëmje, historia nuk ka pse ta mbajë përgjithmonë në anën e shkëlqimit. Historia nuk është nënë e verbër. Ajo mund të jetë e ngadalshme, e plagosur, e heshtur, por nuk është budallaqe. Ajo mban shënim. Mban shënim vilat, frikën, tenderët, varret, heshtjet, dëshpërimin e veteranëve, shantazhin, fëmijët që rriten në varfëri ndërsa të tjerët flasin për sakrificë nga sallonet e pasurisë.

Dhe një ditë, historia i thotë njeriut, “më trego jo çfarë bëre kur e kishe armikun përballë, por çfarë bëre kur e kishe popullin në dorë”.

Kjo është pyetja që djeg.

Unë e di se disa do t’i quajnë këto rreshta sulm ndaj luftës. Por, nuk është. Është mbrojtje e luftës nga ata që e kanë përdhosur. Është mbrojtje e dëshmorëve nga ata që ua përdorin emrin si vulë për interesa. Është mbrojtje e veteranëve të ndershëm nga ata që i kanë kthyer në dekor emrin e Veteranit. Është mbrojtje e Republikës nga ata që e trajtuan atë si plaçkë familjare, partiake e klanore.

Të kërkosh llogari nuk është tradhti. Tradhti është ta bësh llogaridhënien të duket si krim.

Unë nuk e dua një Kosovë që e harron luftën. E dua një Kosovë që nuk e lejon luftën të përdoret kundër të vërtetës. Nuk e dua një Kosovë pa kujtesë. E dua një Kosovë që e di dallimin mes kujtesës dhe propagandës. Kujtesa i nderon të rënët. Propaganda i mbron të pasuruarit. Kujtesa qan me dinjitet. Propaganda bërtet për të mos u dëgjuar pyetja. Kujtesa të bën më të ndershëm. Propaganda të bën më të bindur.

Prandaj unë nuk mund t’i quaj çlirimtarë ata që pas luftës prodhuan frikë. Nuk mund t’i quaj çlirimtarë ata që e zëvendësuan drejtësinë me ndikim. Nuk mund t’i quaj çlirimtarë ata që u ngritën mbi varfërinë e atyre që luftuan vërtet. Nuk mund t’i quaj çlirimtarë ata që i vranë komandantët tanë të luftës, ata që i vranë mësuesit tanë, politikanët tanë, gazetarët tanë.

Nuk mund t’i quaj çlirimtarë ata që e deshën popullin vetëm kur populli duartrokiste për ta.

Çlirimtari nuk plaçkit. Çlirimtari nuk shantazhon. Çlirimtari nuk e përdor flamurin si perde. Çlirimtari nuk kërkon që fëmijët e varfër ta falënderojnë pasurinë e tij. Çlirimtari nuk ndërton mit mbi frikën e dëshmitarëve. Çlirimtari nuk i thotë gazetarit “armik” pse pyet. Çlirimtari nuk e kthen Republikën në pronë private.

Çlirimtari e di se liria është më e madhe se ai.

Dhe kush nuk e di këtë, nuk është çlirimtar. Është vetëm njeri që kaloi pranë çlirimit dhe pastaj e vodhi hijen e tij.

Unë shkruaj kështu sepse besoj se një komb nuk shërohet duke i ruajtur gënjeshtrat e veta në muze. Një komb shërohet kur e gjen guximin ta ndajë të shenjtën nga e pista. Lufta për liri mund të jetë e shenjtë. Por jo çdo njeri që doli prej saj mbeti i tillë. UÇK-ja si aspiratë për çlirim nuk është e njëjtë me ata që pas saj ndërtuan perandori frike. Dëshmori nuk është i njëjtë me përfituesin. Sakrifica nuk është e njëjtë me pasurimin. Liria nuk është e njëjtë me sundimin nga ata që flasin në emër të saj.

Kjo ndarje është e domosdoshme. Pa të, Kosova mbetet peng. Jo peng i së kaluarës, por peng i atyre që e përdorin të kaluarën për ta mbyllur e mbytur të ardhmen.

Unë dua ta shoh Kosovën të lirë edhe nga çlirimtarët e rremë. Kjo fjali mund të duket e ashpër, por është e drejtë. Sepse çlirimi i parë ishte nga pushtuesi. Çlirimi i dytë duhet të jetë nga miti i plaçkitësit patriotik. Nga ai njeri që e mban në njërën dorë flamurin dhe në tjetrën çelësat e pasurisë publike. Nga ai që flet për dëshmorë, por nuk sheh jetimë. Nga ai që e përmend gjakun, por i fsheh llogaritë bankare. Nga ai që qan para kamerës për kombin, por e shtrydh shtetin në heshtje.

Ky është çlirimi moral që na mungon.

Dhe nuk ka Republikë pa këtë çlirim.

Sepse një vend mund të ketë himn, flamur, kushtetutë, parlament, qeveri, ambasada dhe prapë të jetë moralisht i pushtuar, nëse e vërteta duhet të kërkojë leje nga frika. Një vend mund të quhet i pavarur dhe prapë të mos jetë i lirë, nëse qytetari ka frikë të thotë se mbreti është lakuriq. Një vend mund të shpallë festa kombëtare dhe prapë të jetojë në robëri të brendshme, nëse heronjtë e rremë janë më të mbrojtur se viktimat e vërteta.

Unë nuk dua të jetoj në një atdhe ku plaçkitësi quhet hero vetëm sepse dikur qëndroi pranë zjarrit të historisë. Nuk dua ta pranoj një moral ku e kaluara shërben si detergjent për ta larë çdo faj. Nuk dua të besoj se gjaku i dëshmorëve është derdhur që dikush të ndërtojë pushtet mbi varfërinë e shokëve të tyre.

Jo. Kjo nuk është liri.

Liria është kur askush nuk është mbi pyetjen. Askush. As ai që luftoi. As ai që udhëhoqi. As ai që foli bukur. As ai që u duartrokit.

Liria fillon aty ku qytetari mund të thotë “më trego çfarë bëre me besimin tim” dhe pushteti nuk guxon ta quajë armik.

Unë e di se kjo betejë është e rëndë, sepse nuk bëhet vetëm kundër njerëzve, por kundër një zakoni. Zakonit për të heshtur. Zakonit për të thënë “mos e prek këtë temë”. Zakonit për ta pranuar se disa emra janë më të mëdhenj se e vërteta. Por asnjë emër nuk është më i madh se një popull. Asnjë biografi nuk është më e madhe se drejtësia. Edhe lufta më e drejtë e humb shenjtërinë e saj, kur përdoret si mburojë për krimin.

Çlirimtari i vërtetë nuk kërkon imunitet nga historia. Ai i nënshtrohet asaj.

Prandaj, kur më pyesin çfarë është një çlirimtar, unë nuk mendoj më për parakalime. Nuk mendoj për fotografi të vjetra. Nuk mendoj për fjalime me zë të lartë. Mendoj për një njeri që pas fitores nuk bëhet pronar. Për një njeri që mund të largohet nga pushteti pa e djegur vendin pas vetes. Për një njeri që nuk e përdor plagën e popullit si kapital. Për një njeri që e di se nderi nuk është ajo që e kërkon nga të tjerët, por ajo që e ruan kur askush nuk të detyron.

Çlirimtari është ai që e çliron edhe veten nga lakmia.

Ata që nuk e bënë këtë, nuk kanë pse të fshihen më pas fjalës “çlirim”. Sepse fjala është e lodhur. Është e rënduar. Është e marrë peng. Dhe tani duhet kthyer te populli, te dëshmorët, te veteranët e ndershëm, te nënat që nuk morën vila, te fëmijët që nuk trashëguan pushtet, te qytetarët që ende presin drejtësi.

Unë nuk kërkoj hakmarrje. Kërkoj saktësi morale.

Le të quhet lufta luftë. Le të quhet sakrifica sakrificë. Le të quhet dëshmori dëshmor. Le të quhet çlirimtari çlirimtar. Por le të quhet edhe plaçkitësi plaçkitës. Le të quhet frika frikë. Le të quhet propaganda propagandë. Le të quhet miti i rremë mit i rremë.

Sepse vetëm kur gjërat marrin emrin e tyre, një shoqëri fillon të shërohet.

Dhe unë dua që Kosova të shërohet. Jo të harrojë. Jo të falë me urdhër. Jo të heshtë për hir të një uniteti të rremë. Dua të shërohet duke e parë në sy të vërtetën e saj. Duke thënë se çlirimi ishte i drejtë, por jo çdo gjë që erdhi pas tij ishte e ndershme. Duke thënë se lufta ishte e popullit, por plaçka ishte e pakicës. Duke thënë se liria nuk u fitua që të privatizohej nga ata që e kthyen dhimbjen në kapital.

Në fund, kjo është e gjitha.

Ata që luftuan për liri dhe pastaj e përdorën lavdinë për ta plaçkitur vendin, nuk mund ta gëzojnë më privilegjin e të quajturit çlirimtarë.

Sepse çlirimtari nuk është ai që ia hap derën e burgut dhe pastaj i vjedh shtëpinë të liruarit.

Çlirimtari është ai që, pasi e hap derën, largohet pa marrë asgjë për vete përveç nderit.

Dhe nderi, ndryshe nga pushteti, nuk vidhet dot.

Read more

Read more

“E keni ni erën që po vjen Hashim Thaçi,” deklaroi ai me një mburrje që ta kujton ligjërimin e kapove të mafies që paralajmërojnë kthimin e kumbarit.

Kjo fjali, e transmetuar me zell prej mediave1 që ushqehen me mbetjet e një pushteti të kalbur, nuk është thjesht një provokim banal. Është manuali i vrasjeve politike që flet përmes gojës së një deputeti. Është skema e vjetër e frikësimit, shantazhit dhe dominimit përmes emrit të një njeriu që e shndërroi çlirimin në një biznes personal gjaku dhe haraçi. Kur Tahiri flet për “erën” e Thaçit, ai nuk po flet për erën e shtetndërtimit apo të diplomacisë, por për erën e rëndë të barutit të pabesë, për erën e bodrumeve të SHIK-ut dhe për aromën e dekompozuar të dosjeve të mbyllura me dhunë. Ky fjalim nuk ishte asgjë më pak se një manifest i nënshtrimit ndaj krimit të organizuar, një përpjekje për ta rringjallur frikën në palcën e një shoqërie që ende po tenton të shërohet nga plagët e pasluftës.

Dhe ndërsa Hashim Thaçi e ka humbur çdo shpresë në qelinë e tij në Hagë, duke u përballur me peshën e pakundërshtueshme të krimeve që nuk i fsheh dot më as diplomacia e blerë me paratë e vjedhura të këtij populli, PDK-ja na ka shërbyer për gjashtë vite radhazi një komedi groteske dhe fyese: “lajmin” e rremë se ai do të lirohet “pas tre muajsh”. Është një cikël masturbimi politik që përsëritet çdo sezon, një gënjeshtër e rregullt dhe e qëllimshme për ta mbajtur nën tension tufën e servilëve dhe për ta penguar çdo tentativë për reformë brenda partisë dhe shtetit. Pjesë e këtij cirku tragjik, ku fati i një kombi u përdor si monedhë shkëmbimi, ishte edhe Richard Grenell. Ky diplomat mercenar, një figurë që bredh korridoreve të errëta të Moskës, Beogradit, Kishinaut dhe Budapeshtit, gënjeu pacipësisht duke u premtuar besnikëve të Thaçit se me ardhjen e Donald Trump në zyrë, dera e qelisë do të hapej me magji2. Trump erdhi, po shërben dhe tani edhe po largohet nga zyra, por jo vetëm që nuk e liroi “kumbarin” e Kosovës, por edhe vetë Grenell humbi çdo kredibilitet e pozicion, i zhytur në llumin e skandaleve më të rënda morale. Ai sot është një njeri i ekspozuar për akuza rrëqethëse të përfshirjes në abuzime seksuale me fëmijë në Serbi3, skandale për të cilat thuhet se shërbimet ruse i zotërojnë video-incizimet, duke e shndërruar atë në një vegël të shantazhuar të interesave sllave. Kjo është “elita” ndërkombëtare me të cilën Thaçi ndërtoi aleancat e tij të fundit, një grup njerëzish pa moral që e shitën Kosovën për një fotografi në Shtëpinë e Bardhë që nuk solli asgjë përveç izolimit.

Përderisa këta megafonë si Tahiri e ndonjëhere edhe Artan Behrami e Berat Buzhala e të tjerë, premtonin lirinë e rreme të “komandantit”, në prapaskenë po thurrej një tjetër ndërmarrje të përbashkët kriminale, më e sofistikuar dhe po aq e rrezikshme sa e para. Këtë herë, operacioni u udhëhoq nga arkitektët e errësirës institucionale: ish-drejtori i inteligjencës Bashkim Smakaj dhe ish-ministri i drejtësisë Hajredin Kuçi. Ky është kulmi i turpit kombëtar: një aktakuzë e dytë që po gjykohet këtë vit në Hagë, por këtë herë e mbështetur në Kodin Penal të Kosovës. Kjo është prova ulëritëse se këta individë nuk dinë të jetojnë ndryshe veçse përmes komplotit, manipulimit të dëshmitarëve dhe pengimit sistematik të drejtësisë. Ata nuk po e mbrojnë UÇK-në, as vlerat e luftës, ata po e mbrojnë lëkurën e tyre të rreshkur nga korrupsioni dhe po tentojnë t’i fshehin gjurmët e vrasjeve politike që i kanë ndjekur si hije për dy dekada. Smakaj, Kuçi dhe ushtria e tyre e hijeve janë prova se kanceri i instaluar nga Thaçi ka lëshuar metastaza të reja, duke tentuar ta mbysin drejtësinë ndërkombëtare me të njëjtat metoda banditeske që i mbytën dëshmitarët dhe zërat kritikë brenda Kosovës. Ky është “kthimi” i vërtetë që na paralajmëron me arrogancë Arian Tahiri: jo një triumf i lirisë, por një tjetër proces gjyqësor për krime të reja, një tjetër dështim moral i një bande shpirtligë që po jep shpirt në sytë e një populli që nuk u beson më as përrallave gjashtëvjeçare e as lotëve të tyre prej krokodili.

Arkitekti i Kapitullimit dhe i Vrasjeve Pas Shpine

Për dy dekada, ai e mbajti peng pavarësinë dhe dokumentimin e gjenocidit serb, duke e instaluar ndikimin e Beogradit brenda shtetit tonë dhe duke tentuar deri në fund copëtimin e veriut. Ky ilustrim zhvesh propagandën e "heroit" për ta shfaqur njeriun që tradhtoi rezistencën, e plaçkiti vendin dhe e la Kosovën nën hijen e varrezave të pashpjegueshme politike. Thaçi nuk e mbrojti lirinë; ai e përdori atë si mburojë për ambiciet e tij shkatërruese.

Read more

Read more

Read more

Read more

Read more

Read more

Read more