Read more

Read more

“O hut, qysh hyni spiuni i BIA-s serbe ne zyre te presidentes dhe kryeministrit? Kallxo! A ia ke qit GPS-n ketij ne kordinim me bashkepunetorin e Serbise, Besim Kelmendi? Lahper bre.”1

---

Lexuar veçmas, mund të duket si një tjetër shpërthim vulgar në Facebook. Lexuar kronologjikisht, krahas deklaratave të tjera të Kajtazit për AKI-në, Presidenten, Kryeministrin dhe arkitekturën e sigurisë së Kosovës, postimi merr një domethënie shumë më serioze. Nuk kemi më vetëm një gazetar që e kritikon një drejtor. E kemi një narrativë të përsëritur që e paraqet institucionin qendror të inteligjencës së Republikës si të kriminalizuar, politikisht të kapur, të paaftë përballë Serbisë dhe të përqendruar në spiunazh ndaj gazetarëve.

Kjo është arsyeja pse postimi i sotëm duhet lexuar për atë që i komunikon qytetarit. Mesazhi është se një person që Kajtazi e quan “spiun i BIA-s serbe” ka arritur deri në zyrat e Presidentes dhe Kryeministrit, ndërsa drejtori i AKI-së, sipas insinuatës së tij, di të vendosë GPS-a mbi gazetarë. Me pak fjalë, Serbia hyn në majën e shtetit, ndërsa inteligjenca e Kosovës i ndjek kritikët e pushtetit.

Nëse Kajtazi ka prova për këtë, ai e ka një histori të sigurisë kombëtare që duhet të dokumentohet deri në fund.

Nëse nuk i ka, ai po u kërkon qytetarëve ta pranojnë një përfundim të jashtëzakonshëm pa ua dhënë provën që e bën atë përfundim të besueshëm.

Dhe këtu fillon dosja.

Më 22 maj 2024, Kajtazi e krahasoi pushtetin e Kosovës me UDB-në.

“Unë nuk kam pa pushtet detitash në Kosovë që mundohet me i ngja UDB-së si ky i sotmi”, shkroi ai, duke e vendosur komentin pikërisht në kontekstin e drejtuesve të AKI-së2.

---

Krahasimi nuk është i parëndësishëm. UDB-ja nuk është thjesht sinonim ballkanik për një administratë të keqe. Në kujtesën politike të shqiptarëve të Kosovës ajo e përfaqëson aparatin jugosllav të sigurimit, spiunazhit politik dhe represionin. Kur ky emër i vendoset pushtetit të Republikës së Kosovës, lexuesit nuk po i thuhet vetëm se qeveria ka gabuar. Po i ofrohet analogjia e shtetit të tij me aparatin që historikisht e ka shtypur.

Tre muaj më vonë, më 22 gusht 2024, ndërsa drejtori i CIA-s William Burns w vizitonte rajonin, Kajtazi e përdori përsëri Petrit Ajetin si objekt delegjitimimi.

“Drejtori i CIA-s vjen ne Ballkan e krejt i rrin gatitun. Drejtori i AKI-se i rrin gatitun veç Prindon Sadriut. Rrzbegde!”, shkroi ai3.

---

Postimi origjinal është ende i indeksuar në Facebook. Këtu nuk diskutohet një dështim operacional i AKI-së. Institucioni reduktohet përmes drejtuesit të tij në karikaturën e një shërbimi të nënshtruar ndaj bashkëshortit të Presidentes.

Pastaj gjuha ndryshoi nga tallja në kriminalizim.

Më 22 tetor 2024, Kajtazi deklaroi se AKI ishte shndërruar në “organizatë kriminale të pushtetit”. Ai pretendoi se institucioni po përgjonte dhe vëzhgonte në mënyrë të kundërligjshme atë, Berat Buzhalën, Ilir Mirenën dhe Lirim Mehmetajn.

Formulimi i tij ishte kategorik: “Po ua konfirmoj edhe një herë se ky institucion shtetëror, që tashmë është shndërruar në organizatë kriminale të pushtetit, po na përgjon dhe vëzhgon në mënyrë të kundërligjshme”4.

---

Vërejeni ndryshimin. Nuk thuhet se disa zyrtarë të AKI-së dyshohen për shkelje. Nuk thuhet se ekziston informacion që duhet hetuar. Institucioni shtetëror emërtohet “organizatë kriminale”.

Kjo është akuzë me peshë të jashtëzakonshme.

Nëse ekzistojnë provat, atëherë Kosova ka problem të sigurisë kombëtare dhe të sundimit të ligjit. Nëse drejtori i AKI-së ka urdhëruar përgjime ilegale të gazetarëve, kjo duhet të hetohet, dokumentohet dhe ndiqet penalisht. Askush nuk duhet ta mbrojë Petrit Ajetin nga një hetim i tillë.

Por nëse prova nuk është paraqitur, qytetarit i mbetet etiketa. AKI nuk është më institucion që mund të ketë kryer një shkelje. AKI bëhet “organizatë kriminale”.

Më 30 tetor 2024, Kajtazi shkoi një hap tjetër përpara. Pasi nuk vazhdoi siç pritej mbledhja e Komisionit parlamentar për Mbikëqyrjen e AKI-së, ku do të raportonte Petrit Ajeti, Kajtazi shkroi:

“Sepse regjimi e di se kjo po ndodhe. Sepse regjimi e di se eshte e kunderligjshme. Sepse regjimi e di se tashme i kam zbuluar lakuriq. Regjimi e konfirmoi paligjshmerine. Regjimi u zhvesh.”5

---

Ky postim është veçanërisht domethënës për metodën.

Një zhvillim parlamentar interpretohet si konfirmim i akuzës fillestare. Pra mungesa e përgjigjes bëhet provë. Pengimi i diskutimit bëhet provë. Sjellja e shumicës parlamentare bëhet provë. Teoria ndërtohet në mënyrë të atillë që pothuajse çdo reagim i institucionit mund ta ushqejë atë.

Kjo është një pikë që një analist i inteligjencës duhet ta vërejë.

Sepse problemi i një narrative të tillë nuk është vetëm nëse një pretendim individual është i vërtetë apo i pavërtetë. Problemi është ndërtimi i një sistemi interpretimi ku çdo ngjarje e re absorbohet si konfirmim i premisës se shteti është i kapur.

Pastaj vjen Banjska.

Në një postim tjetër, të cilin mund ta lidhim drejtpërdrejt me profilin e tij në Facebook, Kajtazi e publikoi përsëri fotografinë e Petrit Ajetit dhe shkroi:

“Keqyrne bre çfare bukuroshi e udheheq AKI-ne! Masandej çuditemi pse ndodhi Banjska, Iber-Lebenci, etj. Ky ka pune me me ndjek mu, Beratin, Ilirin, Lirimin etj.”6

---

Kjo fjali meriton të lexohet disa herë.

Banjska nuk ishte një metaforë politike. Më 24 shtator 2023, rreshteri i Policisë së Kosovës Afrim Bunjaku u vra gjatë një sulmi të armatosur në veri. Milan Radoiçiq mori përgjegjësinë për organizimin e grupit të armatosur. Ngjarja u bë një prej incidenteve më serioze të sigurisë në Kosovë që prej shpalljes së pavarësisë.

Prandaj përdorimi i Banjskës në këtë mënyrë e prodhon një përfundim të qartë për lexuesin. AKI merret me Kajtazin, Buzhalën, Mirenën dhe Mehmetajn. Ndërkohë ndodh Banjska.

Përsëri, pyetja është e thjeshtë.

1. Cila është prova?

2. Çfarë informacioni duhej të kishte AKI për Banjskën?

3. Kur duhej ta kishte?

4. Çfarë kishte në dispozicion?

5. Çfarë nuk transmetoi?

6. Cili është dështimi konkret operacional i Petrit Ajetit?

Nëse Kajtazi i posedon këto të dhëna, ato do ta përbënin një investigim të jashtëzakonshëm. Por pa to, Banjska shndërrohet nga ngjarje e sigurisë kombëtare në instrument asociativ. Lexuesit i vendosen pranë njëra-tjetrës dy ide, “AKI ndjek gazetarët” dhe “Banjska ndodhi”. Përfundimin pastaj e prodhon vetë publiku.

Më vonë Kajtazi e formuloi akuzën për spiunazh edhe më drejtpërdrejt. Në një paraqitje televizive pyeti: “Pse AKI ma ka vendosë GPS-in?”7

Vërejeni përsëri kalimin gjuhësor. Nga ekzistenca e një pajisjeje të dyshimtë, pyetja publike formulohet me AKI-në tashmë të vendosur si subjekt të veprimit. Jo “a ma ka vendosur AKI?”. Por “pse AKI ma ka vendosë GPS-in?”.

Pastaj sulmi u zgjerua përtej AKI-së.

Më 11 shtator 2025, Kajtazi publikoi një reagim të titulluar “Përgjigje për të ashtuquajturën Presidente”8. Brenda tij, Vjosa Osmani përshkruhej përsëri si “e ashtuquajtura presidente”, ndërsa pushteti quhej “regjim”.

Ai shkroi gjithashtu se përdorimi i institucioneve të sigurisë ishte “model i regjimeve diktatoriale”, duke përmendur Bjellorusinë dhe Rusinë ^[8].

Ky është një moment tjetër që meriton vëmendjen e një analisti. Kajtazi nuk po thotë vetëm se Presidentja ka gabuar. Ai nuk po thotë vetëm se Presidentja e ka keqpërdorur pushtetin.

Ai po e përdor shprehjen “e ashtuquajtura Presidente”.

Në një shtet sovran, ku Serbia vazhdon ta kundërshtojë vetë shtetësinë dhe institucionet e Kosovës, formula “e ashtuquajtura” nuk është gjuhë neutrale. Është formulë delegjitimuese. Në propagandën politike, institucioni vendoset në thonjëza përpara se të sulmohet përmbajtja e tij.

Kjo nuk do të thotë se Kajtazi po e kopjon një urdhër serb. Nuk kemi prova për këtë. Por efekti objektiv i formulimit mund të analizohet.

• Presidentja bëhet “e ashtuquajtur”.

• AKI bëhet “organizatë kriminale”.

• Qeveria bëhet “regjim”.

• Pushteti krahasohet me UDB-në.

• Drejtori i inteligjencës bëhet objekt talljeje.

• AKI paraqitet si organizatë që i ndjek gazetarët.

• Banjska përdoret si dëshmi retorike e paaftësisë së saj.

Dhe më 14 gusht 2026, publikut i thuhet se një “spiun i BIA-s serbe” ka hyrë deri te Presidentja dhe Kryeministri, ndërsa shefi i inteligjencës pyetet me përçmim se si e lejoi.

Ky nuk është më një postim. Është një model. Dhe pikërisht këtu analiza kalon nga polemika mediatike në sigurinë informative.

Operacionet moderne të ndikimit nuk varen domosdoshmërisht nga bindja e qytetarit për një gënjeshtër të vetme. Një nga objektivat më të vlefshëm është degradimi i besimit. Qytetari nuk duhet domosdoshmërisht ta besojë Serbinë. Mjafton të pushojë së besuari Kosovën.

Nuk duhet të bindet se BIA është e mirë. Mjafton të besojë se AKI është kriminale.

Nuk duhet ta pranojë Presidentin e Serbisë. Mjafton ta konsiderojë Presidenten e Kosovës “të ashtuquajtur”.

Nuk duhet ta dojë Beogradin. Mjafton të besojë se Prishtina është e paaftë.

Nuk duhet ta mohojë shtetësinë e Kosovës. Mjafton të bindet se shteti nuk funksionon.

Kjo është arsyeja pse një shërbim inteligjence që e analizon mjedisin informativ nuk duhet të pyesë vetëm “a është ky informacion i rremë?”. Pyetja më e rëndësishme është “çfarë sjelljeje dhe perceptimi po përpiqet të prodhojë narrativa?”.

Në këtë rast, rezultati kumulativ është i dukshëm.

Mos i beso AKI-së. Mos i beso Presidentes. Mos i beso Kryeministrit. Mos i beso institucioneve të sigurisë. Shteti është i kapur. Shteti është kriminal. Shteti është i depërtuar. Shteti nuk është në gjendje të të mbrojë.

Ky është pikërisht lloji i rezultatit psikologjik që një entitet armiqësor do të kishte interes strategjik ta prodhonte brenda Kosovës.

Dhe këtu duhet bërë dallimi më i rëndësishëm i gjithë kësaj dosje.

Përputhja e efektit nuk është provë e komandimit.

Ne nuk kemi paraqitur prova se Vehbi Kajtazi merr udhëzime nga BIA, Beogradi, Moska apo ndonjë strukturë tjetër të huaj. Nuk kemi paraqitur prova financimi, komunikimi, rekrutimi apo koordinimi operacional. Pa to, një akuzë e tillë do të ishte spekulim dhe do ta përsëriste pikërisht metodën që po analizojmë.

Por mungesa e provës për koordinim nuk e zhduk fenomenin që është para syve tanë.

Postimet ekzistojnë. Fjalët ekzistojnë. Datat ekzistojnë. Modeli mund të rindërtohet. Dhe efekti mund të analizohet.

Kjo e çon çështjen në një nivel shumë më serioz se pyetja nëse Vehbi Kajtazi e pëlqen apo nuk e pëlqen Albin Kurtin, Petrit Ajetin apo Vjosa Osmanin.

1. Çfarë e motivon këtë përshkallëzim të vazhdueshëm?

2. Pse një gazetar që ka kaluar vite duke mbuluar sigurinë dhe drejtësinë e zgjedh vazhdimisht gjuhën që e godet jo vetëm bartësin e një posti, por besueshmërinë e institucionit?

3. Pse një shkelje e pretenduar e AKI-së bëhet “organizatë kriminale”?

4. Pse një konflikt me Presidenten përfundon me “e ashtuquajtura Presidente”?

5. Pse pushteti krahasohet me UDB-në?

6. Pse Banjska vendoset në të njëjtën fjali me pretendimin se AKI-ja i ndjek gazetarët?

7. Pse një pretendim për depërtim të BIA-s në kontakt me majën e shtetit publikohet si sharje në Facebook dhe jo si një investigim i dokumentuar i sigurisë kombëtare?

8. Çfarë shkolle profesionale e mëson një gazetar se dyshimi duhet të vijë përpara provës?

9. Dhe kujt i shërben, në fund, qytetari që nuk beson më në asnjë institucion të Republikës së vet?

Këto nuk janë pyetje për cenzurë. Janë pyetje kundër manipulimit. Sepse shteti demokratik nuk mbrohet duke i arrestuar gazetarët që e kritikojnë. Një shtet që e bën këtë vetëm sa vërteton propagandën e kundërshtarit.

Në Britani, Gjermani dhe Shtetet e Bashkuara, shërbimet e inteligjencës dhe drejtuesit e tyre mund të hetohen, kritikohen dhe ekspozohen. Gazetaria e sigurisë kombëtare është pjesë e mbrojtjes së demokracisë, jo armik i saj.

Por ekziston edhe ana tjetër e këtij parimi. Liria e shtypit nuk e shndërron pretendimin në provë. Nuk e bën një njeri spiun sepse dikush e quan të tillë. Nuk e bën një institucion organizatë kriminale sepse një gazetar e deklaron. Dhe nuk e bën një teori të vërtetë vetëm sepse çdo kundërshtim ndaj saj interpretohet si provë e komplotit.

Prandaj institucionet e Kosovës nuk duhet t’i përgjigjen këtij fenomeni me panik.

Duhet t’i përgjigjen me prova.

Nëse AKI nuk e ka spiunuar Kajtazin, kjo duhet të sqarohet në masën që e lejon ligji. Nëse pajisja GPS nuk lidhet me AKI-në, duhet përcaktuar kush e vendosi.

Nëse personi që Kajtazi e quan “spiun i BIA-s” nuk është i tillë, institucionet kompetente duhet të jenë në gjendje ta sqarojnë këtë pa komprometuar informacion të klasifikuar.

Nëse ka pasur dështime para Banjskës, ato duhet të hetohen.

Republika nuk fiton duke kërkuar besim të verbër. Ajo fiton duke qenë më e verifikueshme se njerëzit që e sulmojnë. Por edhe Kajtazi duhet të përgjigjet.

Nëse Kajtazi ka prova, le t’i publikojë. Nëse ka dokumente, le t’i verifikojë. Nëse ka burime që provojnë se një operativ i BIA-s ka depërtuar deri te udhëheqja e Kosovës, atëherë nuk ka zbuluar material për një status në Facebook, por një çarje të sigurisë kombëtare.

Nëse nuk i ka këto prova, atëherë problemi ndryshon. Sepse prej vitesh ai ka prodhuar akuza të rënda ndaj AKI-së, Presidencës, Qeverisë dhe institucioneve të drejtësisë, shpesh duke kaluar nga dyshimi te përfundimi përpara se publiku të shohë provën. Nëse pretendon se AKI e ka spiunuar, edhe kjo duhet hetuar seriozisht. Por ekziston edhe pyetja tjetër që ai vetë nuk e shtron kurrë. Nëse një shërbim inteligjence ka pasur interes operacional ndaj tij, cili ka qenë shkaku i arsyeshëm?

Unë jam gazetar që merrem me sigurinë, luftën, inteligjencën dhe krimin e organizuar. MI5 dhe MI6 nuk më spiunon vetëm sepse kritikoj qeverinë britanike. Në Britani, gazetaria e ashpër nuk është krim. Por bashkëpunimi me një fuqi të huaj, asistimi i një shërbimi armiqësor, marrja ose shpërndarja e informacionit të mbrojtur në rrethana të caktuara dhe veprimet që e cenojnë sigurinë kombëtare mund të sjellin hetim, arrestim dhe dënime të rënda sipas National Security Act 2023. Kritika nuk kriminalizohet. Veprimtaria për një fuqi të huaj po.

Prandaj pyetja për Kajtazin është e thjeshtë. Nëse ka qenë objekt i interesimit të AKI-së, a ekziston një bazë ligjore dhe operative për këtë? Dhe nëse ai pretendon se nuk ekziston, le ta provojë abuzimin. Por nuk mund të kërkojë që publiku të besojë automatikisht se çdo interesim ndaj tij është persekutim, ndërsa vetë ai ndërton prej vitesh narrativën se institucionet e Republikës janë kriminale, të kapura dhe të paafta.

Nëse ke prova, nxirri. Nëse nuk i ke, ndalo së kërkuari që një Republikë të mos i besojë vetvetes vetëm sepse ti kërkon që ajo të t’besojë ty.

Sepse njerëzit ikin. Petrit Ajeti do të ikë nga AKI. Vjosa Osmani ka shkuar nga Presidenca. Albin Kurti mund të shkoj një ditë nga Kryeministria. Vehbi Kajtazi nga media që drejton.

Por Republika duhet të mbetet.

Dhe nëse ia shkatërron qytetarit besimin se ajo Republikë mund ta mbrojë, nuk ke nevojë t’ia rrëzosh ndërtesat.

Ia ke goditur themelet.

1

Vehbi Kajtazi, Facebook, 14 gusht 2026.

Postimi i paraqitur në materialin burimor të këtij hulumtimi përmban fotografinë e drejtorit të AKI-së, Petrit Ajeti, dhe tekstin: “O hut, qysh hyni spiuni i BIA-s serbe ne zyre te presidentes dhe kryeministrit? Kallxo! A ia ke qit GPS-n ketij ne kordinim me bashkepunetorin e Serbise, Besim Kelmendi? Lahper bre.”

Kjo është pika fillestare e dossier-it sepse bashkon në një postim BIA-n serbe, Presidenten, Kryeministrin, drejtorin e AKI-së dhe pretendimin e mëparshëm për GPS. Fotografia e postimit është ruajtur nga redaksia më 14 gusht 2026. Profili publik i autorit: https://www.facebook.com/vehbikajtzi

2

Vehbi Kajtazi, Facebook, 22 maj 2024. Citimi i dokumentuar: “Unë nuk kam pa pushtet detitash në Kosovë që mundohet me i ngja UDB-së si ky i sotmi. Paramendojeni sikur ta kishin bërë një gjë të tillë drejtoret paraprak të AKI-së?”

Burimi sekondar që ruan deklaratën dhe datën është Gazeta Papirus, 22 maj 2024. URL e plotë: https://gazetapapirus.com/veehbii-kajtazi-perafron-pushtetin-e-kurtit-me-ate-te-udb-se/ .

Ky material përdoret sepse e dokumenton një fazë të hershme të modelit ku kritika ndaj pushtetit dhe AKI-së lidhet me UDB-në, një analogji me ngarkesë të veçantë historike në Kosovë

Vehbi Kajtazi Përafron Pushtetin E Kurtit Me Atë Të Udb Së Gazeta Papirus

777KB ∙ PDF file

Download

Download

.

3

Vehbi Kajtazi, Facebook, 22 gusht 2024.

Postimi origjinal thotë: “Drejtori i CIA-s vjen ne Ballkan e krejt i rrin gatitun. Drejtori i AKI-se i rrin gatitun veç Prindon Sadriut. Rrzbegde!”

Postimi përdoret sepse demonstron personalizimin dhe përqeshjen publike të autoritetit të drejtorit të AKI-së në kontekstin e vizitës së drejtorit të CIA-s. Data konfirmohet edhe nga raportimi i VushtrriaOnline më 22 gusht 2024.

(10) Vehbi Kajtazi Drejtori I Cia S Vjen Ne Ballkan E Krejt I Rrin

979KB ∙ PDF file

Download

Download

4

Vehbi Kajtazi, deklaratë e raportuar më 22 tetor 2024.

Citimi: “Po ua konfirmoj edhe një herë se ky institucion shtetëror, që tashmë është shndërruar në organizatë kriminale të pushtetit, po na përgjon dhe vëzhgon në mënyrë të kundërligjshme mua, Berat Buzhalën, Ilir Mirenën dhe Lirim Mehmetajn.”

Kajtazi Aki Ja Po Na Përgjon Dhe Vëzhgon Kundërligjshëm Mua, Buzhalën, Mirenën Dhe Mehmetajn Periskopi

2.29MB ∙ PDF file

Download

Download

Burimi i arkivuar: Periskopi, 22 tetor 2024. URL e plotë: https://periskopi.com/sq/2024/10/kajtazi-aki-ja-po-na-pergjon-dhe-vezhgon-kunderligjshem-mua-buzhalen-mirenen-dhe-mehmetajn

Materiali përdoret sepse shënon kalimin nga përqeshja e drejtuesit në karakterizimin e vetë institucionit të AKI-së si “organizatë kriminale”.

5

Vehbi Kajtazi, Facebook, 30 tetor 2024.

Citimi përfundimtar i postimit është: “Regjimi e konfirmoi paligjshmerine. Regjimi u zhvesh. Meqe u zhvesh, tash ka pune Prokuroria Speciale.”

Ky postim përdoret sepse e tregon mekanizmin përmes të cilit një zhvillim parlamentar interpretohet si konfirmim i pretendimit paraprak për përgjim ilegal. Paparaci dhe Ekonomia Online e dokumentuan reagimin po më 30 tetor 2024

(12) Vehbi Kajtazi Besoj Se E Pate Se Cfare Ndodhi Sot Ne Komisionin

895KB ∙ PDF file

Download

Download

6

Vehbi Kajtazi, Facebook.

Postimi origjinal thotë: “Keqyrne bre çfare bukuroshi e udheheq AKI-ne! Masandej çuditemi pse ndodhi Banjska, Iber-Lebenci, etj. Ky ka pune me me ndjek mu, Beratin, Ilirin, Lirimin etj.”

(12) Facebook

724KB ∙ PDF file

Download

Download

Facebook indekson edhe fotografinë përkatëse në: https://www.facebook.com/vehbikajtzi/photos/keqyrne-bre-%C3%A7fare-bukuroshi-e-udheheq-aki-ne-masandej-%C3%A7uditemi-pse-ndodhi-banjsk/535882129437105/

Ky është një nga dokumentet më të rëndësishme të dossier-it sepse Kajtazi vetë e lidh drejtimin e AKI-së, Banjskën, Ibër-Lepencin dhe pretendimin për ndjekjen e gazetarëve në të njëjtin argument.

8

Vehbi Kajtazi, Facebook, 11 shtator 2025, “Përgjigje për të ashtuquajturën Presidente”.

(1) Vehbi Kajtazi Përgjigje Për Të Ashtuquajturën Presidente Facebook

1.99MB ∙ PDF file

Download

Download

Në tekst Kajtazi përdor formulimin “e ashtuquajtura presidente”, flet për “regjim” dhe e krahason përdorimin e institucioneve të sigurisë me modele të “Bjellorusisë” dhe “Rusisë”.

Teksti është riprodhuar gjithashtu nga Nacionale.

URL e plotë e kopjes së arkivuar: https://nacionale.com/politike/vehbi-kajtazi-pergjigje-per-te-ashtuquajturen-presidente .

Vehbi Kajtazi Përgjigje Për Të Ashtuquajturën Presidente Nacionale

331KB ∙ PDF file

Download

Download

Ky material përdoret sepse tregon se delegjitimimi retorik nuk kufizohet te AKI-ja, por shtrihet edhe mbi institucionin e Presidentes së Republikës.

Fotografia e publikuar më 13 gusht 2026 në profilin në Facebook të kryeredaktorit të Kronikave të Barutit, , ku paraqiteshin deputetja e AAK-së Time Kadriaj dhe Skender Llugiqi, ishte e gjeneruar me Inteligjencë Artificiale. Redaksia e dinte këtë përpara publikimit.

Krypometër, projekti për verifikimin e fakteve i Internews Kosova dhe KALLXO.com, e analizoi imazhin me Hive Moderation dhe WasItAI. Sipas artikullit të tij, Hive e vlerësoi fotografinë si 99.9 për qind të gjeneruar me Inteligjencë Artificiale, ndërsa WasItAI gjithashtu e klasifikoi si të gjeneruar me AI. Krypometër më pas kontaktoi Kadrijajn dhe e identifikoi fotografinë origjinale prej së cilës ishte krijuar manipulimi1.

Për këtë pjesë nuk ka mosmarrëveshje faktike.

Por kjo nuk ishte e vetmja pyetje e testit.

e publikoi fotografinë si pjesë të një eksperimenti editorial të kontrolluar që synonte ta vëzhgonte një hallkë tjetër të sistemit të informacionit në Kosovë. Jo vetëm nëse fotografia do të identifikohej, por kush do ta identifikonte, sa shpejt do të ndodhte kjo dhe, mbi të gjitha, sipas cilit mekanizëm një përmbajtje e caktuar përzgjidhet nga qindra ose mijëra deklarata, fotografi dhe postime publike që qarkullojnë çdo ditë2.

Rezultati i parë i eksperimentit është i qartë. Sistemi funksionoi. Një përmbajtje e fabrikuar u identifikua shpejt dhe u kundërshtua publikisht.

Rezultati i dytë është më i ndërlikuar.

Kur Kronikat e Barutit kërkuan nga Krypometër të shpjegonte si kishte hyrë pikërisht ky postim në procesin e verifikimit, kush e kishte identifikuar, nëse ishte raportuar nga jashtë, nëse profili monitorohej dhe pse i ishte dhënë prioritet, përgjigjja e drejtorit ekzekutiv të Internews Kosova, Faik Ispahiu, ishte vetëm një lidhje drejt faqes së përgjithshme të metodologjisë së Krypometrit.

Ajo faqe shpjegon shumë gjëra. Por nuk u përgjigjet këtyre pyetjeve3. Dhe pikërisht aty fillon ky hulumtim.

Çfarë thotë metodologjia

Metodologjia publike e Krypometrit thotë se ekipi kërkon pretendime në fjalime, lajme, intervista, deklarata për shtyp, materiale fushatash, reklama dhe postime në Facebook. Për shkak se nuk mund t’i verifikojë të gjitha, thotë se përqendrohet te pohimet që janë aktuale dhe të rëndësishme4.

1. Dokumenti publikon edhe pesë pyetje orientuese.

2. A mund të verifikohet pretendimi me fakte.

3. A duket mashtrues.

4. A është i rëndësishëm.

5. A ka gjasa të përsëritet ose shpërndahet.

Dhe a do ta shtynte një qytetar të pyeste nëse pretendimi është i vërtetë.

Këto janë kritere të kuptueshme dhe, në rastin e fotografisë së publikuar nga Xhymshiti, disa prej tyre plotësoheshin qartë. Ishte një pretendim faktik. Fotografia mund të verifikohej. Përfshinte një deputete dhe një person që ndodhej në qendër të një ngjarjeje politike të ditës. Mund të shpërndahej më tej.

Pra pyetja nuk është pse Krypometër kishte të drejtë ta kontrollonte.

Kishte.

Pyetja është më precize.

Si e gjeti pikërisht atë.

Faqja e metodologjisë pranon se publiku mund t’i dërgojë Krypometrit materiale për verifikim. Ajo thotë gjithashtu se lexuesit mund të raportojnë dezinformata përmes platformës së KALLXO.com dhe se identiteti i raportuesit mbrohet5.

Kjo krijon së paku dy rrugë të mundshme përmes të cilave postimi mund të kishte mbërritur te fact checkers.

1. Mund të ishte identifikuar nga monitorimi i vetë redaksisë.

2. Ose mund t’i ishte raportuar nga dikush tjetër.

Internews Kosova nuk ka treguar se cila prej tyre ndodhi në këtë rast.

Pesë pyetje që mbetën pa përgjigje

Pas përgjigjes së parë të Ispahiut, Kronikat e Barutit e ngushtuan kërkesën nga dymbëdhjetë pyetje në pesë.

1. Redaksia kërkoi ta dinte si dhe nga kush ishte identifikuar postimi.

2. Nëse ishte raportuar nga një person ose organizatë e tretë.

3. Nëse , Kronikat e Barutit ose The Frontline Media Group monitoroheshin rregullisht.

4. Cili kriter konkret kishte bërë që publikimit t’i jipej prioritet.

5. Dhe nëse të njëjtat standarde do të përdoreshin ndaj pretendimeve të tjera faktikisht të verifikueshme që po qarkullonin për marrëdhënien e pretenduar ndërmjet Xhymshitit dhe Vetëvendosjes ose Qeverisë.

Në kohën e përfundimit të këtij hulumtimi, Faik Ispahiu i Internews Kosova kishte refuzuar t’u përgjigjej konkretisht pesë pyetjeve tona për mënyrën se si u përzgjodh ky rast, duke na drejtuar dy herë te metodologjia e përgjithshme e Krypometrit.

Ndërkohë, Lirim Mehmetaj ka pretenduar se “kurrë kund gazetarë s’ka punuar” dhe se është “investimi i fundit i Vetëvendosjes në strukturën e gjerë të propagandës”6.

Time Kadriaj e lidhi publikimin me “pushtetin”7, ndërsa Nacionale8 dhe media të tjera kanë qarkulluar pretendime të ngjashme. Aty ku këto janë pretendime faktike, ato mund të verifikohen dhe disa prej tyre bien ndesh me dokumentacionin publik.

Megjithatë, deri në publikimin e këtij hulumtimi, nuk gjetëm verifikime të Krypometrit që i etiketonin këto pretendime si të pavërteta.

Kjo nuk provon përzgjedhje politike. Por kontrasti ngre një pyetje të vështirë për standardin e fact-checking-ut:

I dhamë Internews Kosova mundësinë ta shpjegonte këtë dallim. Përgjigjja konkrete nuk erdhi. Pas përgjigjes së dytë të Ispahiut, redaksia e njoftoi se qëndrimi i tij do të pasqyrohej në këtë hulumtim dhe e la komunikimin aty.

Standardi që Krypometër ia ka vendosur vetes

Ky dallim është thelbësor sepse Krypometër nuk është thjesht një rubrikë mediatike që pretendon se kontrollon fakte sipas rregullave të veta. Internews Kosova figuron si anëtare e verifikuar e European Fact-Checking Standards Network, ndërsa Krypometër deklaron publikisht se i zbaton parimet e International Fact-Checking Network dhe EFCSN. Kjo e vendos punën e tyre përballë një standardi që vetë organizata ka zgjedhur ta pranojë.

Kodi i IFCN-së kërkon që organizatat e fact checking-ut të përdorin standarde të njëjta ndaj pretendimeve të krahasueshme, pavarësisht se kush i bën ato, të mos e përqendrojnë në mënyrë të padrejtë kontrollin vetëm ndaj njërës palë dhe të jenë transparente për mënyrën se si i përzgjedhin pretendimet për verifikim. Transparenca, sipas këtij standardi, nuk përfundon te publikimi i një faqeje të përgjithshme metodologjie. Ajo e përfshin arsyen dhe mënyrën se si zhvillohet procesi i fact checking-ut.

Kjo nuk nënkupton se Krypometër duhet ta zbulojë identitetin e një personi që raporton një dezinformatë. Vetë platforma premton anonimitet për raportuesit dhe ky konfidencialitet duhet respektuar. Por mbrojtja e identitetit të një burimi nuk është e njëjtë me refuzimin për të shpjeguar mekanizmin përmes të cilit një pretendim ka hyrë në procesin e verifikimit.

Krypometër mund të thoshte se fotografia ishte raportuar nga një përdorues pa e identifikuar atë. Mund të thoshte se ishte zbuluar gjatë monitorimit rutinor të Facebook-ut, se një anëtar i redaksisë e kishte parë për shkak të shpërndarjes së saj, ose se ishte përzgjedhur për shkak të rëndësisë politike dhe potencialit për t’u përhapur. Asnjëra prej këtyre përgjigjeve nuk do ta cenonte konfidencialitetin. Megjithatë, pas dy kërkesave të Kronikave të Barutit, Internews Kosova nuk e dha asnjërën prej tyre. Në vend të përgjigjes për rastin konkret, drejtori i saj ekzekutiv Faik Ispahiu e drejtoi redaksinë te metodologjia e përgjithshme.

Këtu qëndron problemi. Një metodologji që shpjegon në teori se si mund të përzgjidhen pretendimet nuk tregon se si është përzgjedhur një pretendim konkret. Kur një organizatë që e ka transparencën pjesë të standardit të vet profesional pyetet nëse një rast është identifikuar nga monitorimi editorial apo është raportuar nga jashtë, dërgimi i një lidhjeje drejt metodologjisë nuk është përgjigje për pyetjen.

Fotografia ishte prova e lehtë

Përfundimi i Krypometrit për fotografinë ishte i saktë. Redaksia përdori Hive Moderation dhe WasItAI, ndërsa Time Kadriaj e kishte siguruar fotografinë origjinale. Kronikat e Barutit gjithashtu e dinin se imazhi ishte gjeneruar me Inteligjencë Artificiale. Prandaj nuk ekziston asnjë mosmarrëveshje serioze rreth rezultatit të verifikimit.

Por pikërisht këtu duhet bërë dallimi ndërmjet verifikimit të përmbajtjes dhe përzgjedhjes së saj. Pasi fotografia kishte hyrë në tavolinën e Krypometrit, verifikimi ishte relativisht i drejtpërdrejtë. Kishte një imazh të dyshimtë, dy mjete automatike që e klasifikuan si artificial dhe, në fund, fotografinë burimore. Pyetja më interesante gazetareske nuk është se si u vërtetua falsiteti pasi fotografia ishte marrë në shqyrtim. Pyetja është se çfarë e solli pikërisht këtë postim në tavolinën e fact checker-it.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme sepse detektorët automatikë nuk janë arbitra përfundimtarë të autenticitetit. Performanca e tyre ndryshon sipas materialit, modelit gjenerues, kompresimit dhe përpunimit të imazhit. Në këtë rast kjo dobësi nuk e ndryshon rezultatin, sepse ekzistonte edhe fotografia burimore dhe konfirmimi i subjektit. Krypometër e rrëzoi fotografinë me të drejtë. Por suksesi i verifikimit nuk i përgjigjet pyetjes se si dhe pse u përzgjodh pikërisht ky material.

Dobësia e eksperimentit tonë

Kronikat e Barutit gjithashtu duhet ta vendosin veten nën të njëjtin standard kritik. Publikimi i një fotografie që e dinte se ishte artificiale, pa e identifikuar paraprakisht si të tillë, krijoi rrezik real që lexuesit ta merrnin si dokument autentik. Etiketa eksperiment editorial9 nuk e anulon këtë problem. Përpara se eksperimenti të zbulohej, publiku nuk e dinte se ishte pjesë e tij.

Ky është edhe dallimi kryesor me eksperimentin e mëparshëm ndaj Presidencës së Kosovës10. Atje provokimi ishte gjuhësor dhe synonte ta testonte nëse Presidenca do të reagonte ndaj formulimit të një postimi apo ndaj substancës së hulumtimit. Këtu provokimi ishte një provë vizuale e fabrikuar. Dy eksperimentet nuk janë metodologjikisht të barabarta dhe i pari nuk mund të përdoret si justifikim automatik për të dytin.

Por pranimi i këtij gabimi editorial nuk e zhvlerëson pyetjen që testi nxori në sipërfaqe. Përkundrazi, Kronikat e Barutit mund të mbajnë përgjegjësi për metodën e vet dhe njëkohësisht të kërkojnë llogari për metodën e Krypometrit. Njëra nuk e përjashton tjetrën.

Testi nuk provoi anshmëri

Një fotografi dhe një fact check nuk mjaftojnë për të pretenduar se Krypometër është politikisht i anshëm. Një përfundim i tillë do të kërkonte një analizë të matshme të punës së tij gjatë një periudhe të caktuar, duke krahasuar subjektet e verifikuara, natyrën dhe shtrirjen e pretendimeve, kohën e reagimit dhe mënyrën se si secili rast kishte hyrë në procesin editorial. Kronikat e Barutit kërkuan pikërisht të dhëna të tilla për vitin 2026. Internews Kosova nuk i dha.

Kjo do të thotë se anshmëria nuk mund të publikohet si gjetje. Por as paanshmëria nuk mund të merret si e provuar vetëm sepse ekziston një dokument metodologjik. Metodologjia tregon se cilat duhet të jenë rregullat. Vetëm të dhënat tregojnë se si janë zbatuar ato.

Ky dallim bëhet më i rëndësishëm kur krahasohen pretendimet që Krypometër zgjedh t’i verifikojë me ato që mbeten jashtë vëmendjes së tij.

Pas rrëzimit të fotografisë, Lirim Mehmetaj pretendoi se Xhymshiti ishte “investimi i fundit i Vetëvendosjes në strukturën e gjerë të propagandës”, ndërsa Time Kadriaj e lidhi publikimin me “pushtetin”.

Këtu Krypometër u ndal. Verifikoi fotografinë, por jo pretendimet faktike që pasuan dhe që synonin drejtpërdrejt pavarësinë financiare dhe editoriale të gazetarit dhe redaksisë.

Opinioni politik nuk është objekt i fact checking-ut. Por pretendimi se një gazetar financohet, kontrollohet, punësohet apo është “investim” i një partie politike nuk është thjesht opinion. Është pretendim faktik dhe i verifikueshëm. Kronikat e Barutit deklarojnë se financohen nga lexuesit dhe donatorët e tyre në Britani të Madhe dhe nga lexues të mërgatës. Nëse dikush pretendon të kundërtën, barra minimale gazetareske është t’i kërkohet prova. Kontrata. Pagesa. Regjistra. Transaksione. Dokumente. Në mungesë të tyre, pretendimi duhet të vlerësohet sipas të njëjtit standard faktik që Krypometër pretendon se e zbaton ndaj të tjerëve.

Krypometër nuk ka detyrim ta verifikojë çdo deklaratë që qarkullon në Kosovë. Por nuk mund ta përdorë kufizimin e burimeve si përgjigje universale kur vetë metodologjia e tij thotë se përzgjedh pretendime sipas rëndësisë, verifikueshmërisë dhe potencialit për t’u përhapur. Akuzat për financim dhe kontroll politik të një gazetari janë të rëndësishme, të verifikueshme dhe të afta për t’u përhapur. Ato, pra, kalojnë pikërisht testin që Krypometër ia ka vendosur vetes.

Këtu lind problemi i standardit të dyfishtë. Krypometër reagoi shpejt ndaj një fotografie të rreme që përfshinte Xhymshitin, por deri në këtë fazë nuk i ka verifikuar pretendimet e verifikueshme të bëra kundër tij pas publikimit. Kjo nuk provon anshmëri politike. Por krijon një kontrast që Internews Kosova duhet ta shpjegojë.

Ne ua kërkuam pikërisht këtë shpjegim. Nuk e morëm.

Pretendimet që mbetën pa Krypometër

Pas rrëzimit të fotografisë, Lirim Mehmetaj pretendoi se Xhymshiti ishte “investimi i fundit i Vetëvendosjes në strukturën e gjerë të propagandës”, ndërsa Time Kadriaj e lidhi publikimin me “pushtetin”.

Opinioni politik nuk është fakt për t’u verifikuar. Por pretendimi se një gazetar financohet, kontrollohet, punësohet apo është “investim” i një partie politike është pretendim faktik. Mund të kërkohen kontrata, pagesa, transaksione, regjistra dhe prova nga personi që e bën akuzën. Kronikat e Barutit deklarojnë se financohen nga lexuesit dhe donatorët e tyre në Britani të Madhe dhe nga lexues të mërgatës.

Këtu testi për Krypometër bëhet shumë më i vështirë se identifikimi i një fotografie të gjeneruar me AI. Nëse këto akuza i plotësojnë kriteret e deklaruara të rëndësisë, verifikueshmërisë dhe potencialit për t’u përhapur, pse nuk janë verifikuar?

Mosverifikimi i tyre nuk provon anshmëri. Por e krijon pikërisht problemin që Internews Kosova nuk pranoi ta sqarojë. Një pretendim kundër Xhymshitit u fut menjëherë në mekanizmin e fact checking-ut. Pretendimet faktike kundër tij, deri tani, jo.

Kjo është mospërputhja që kërkon shpjegim. Ky është përfundimi që provat aktuale e mbajnë.

2

Postimi i Vudi Xhymshitit në Facebook, 13 Gusht, 2026.

Galeria

3

Pyetjet e dërguara në redaksinë e Krypometrit

6

Postimi i Lirim Mehmetajt në Facebook, 13 Gusht, 2026.

7

Postimi i Time Kadrijajt në Facebook, 13 Gusht, 2026.

8

Xhymshiti ia publikon Kadrijajt foton e montuar, Facebook-u e identifikon si të rreme-deputetja paralajmëron denoncim ndaj tij — Nacionale

Xhymshiti Ia Publikon Kadrijajt Foton E Montuar, Facebook U E Identifikon Si Të Rreme Deputetja Paralajmëron Denoncim Ndaj Tij Nacionale

2.08MB ∙ PDF file

Download

Download

9

Fotografia ishte e etiketuar siç tregon shembulli më poshtë

Read more

Read more

Kjo nuk është thjesht një deklaratë e pamenduar e një politikani periferik. Ky është manifesti i radhës i një elite të vjetër politike, e cila, pasi e zhvati, e plaçkiti dhe e izoloi Kosovën për dy dekada rresht, tani po e përjeton panikun e humbjes definitive të kontrollit. Kur nuk u mbeten më argumente për t’i arsyetuar dështimet e tyre, ata zgjedhin ta sulmojnë shtyllën kurrizore të mbijetesës dhe lirisë sonë kombëtare.

Më poshtë, po i çmontojmë pikë për pikë tri gënjeshtrat kryesore dhe monstruoze të këtij monstrumi politik.

Gënjeshtra e Parë: Miti i “Proletariatit Jugosllav”

“Ajo pjesë që ka dalë ‘98, ‘99 i takon atij ish proletariatit jugosllav dhe te Albini e sheh njëfarë sigurie që del nga ai koncept... Ejani asaj kategorie të parë. Ta votojmë pushtetin tim, sepse i dënojmë ata që ju rrënuan Jugosllavinë.” - Ardian Kastrati

Kjo deklaratë është një fyerje me përmasa historike dhe një shpifje që i përshtatet vetëm propagandës zyrtare të Beogradit. Kastrati, me një patos të turpshëm, guxon t’i quajë “proletariat jugosllav” ata shqiptarë që u shpërngulën masivisht në fund të viteve ‘80 dhe gjatë viteve ‘90.

Le t’ia kujtojmë këtij analfabeti historik realitetin: ajo pjesë e mërgatës nuk iku për qejf dhe as nga nostalgjia për Jugosllavinë. Ata ishin njerëz të përndjekur politikisht, studentë e punëtorë që refuzuan të nënshtroheshin para çizmes dhe tankeve të Sllobodan Millosheviqit. Ata u dëbuan nga vendet e tyre të punës, u helmuan nëpër shkolla dhe u rrahën nëpër stacione policore sepse e mbrojtën dinjitetin dhe identitetin shqiptar.

Ta quash këtë kategori “nostalgjikë të Jugosllavisë” dhe të pretendosh se ata votojnë për ta dënuar “ata që rrënuan Jugosllavinë” është një perversitet politik. Ishte pikërisht kjo mërgatë që e financoi çdo celulë të rezistencës paqësore dhe ushtarake në Kosovë. Pa gjakun, djersën dhe markat e tyre gjermane apo frangat zvicerane, as lufta çlirimtare e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës nuk do të kishte dritë jete. Por Kastrati, si një zvarranik i zyrave të rehatshme, guxon të tentojë ta rishkruajë historinë për llogari të një agjende që me sa duket e synon përçarjen kombëtare.

Gënjeshtra e Dytë: Projektimi i Xhelozisë dhe Kompleksit të Dështimit

“Ajo pjesë e diasporës që e votoi Albin Kurtin po ashtu ushqehet me frustrimin që pse disa nga ne këtu i kemi bërë punët pak më mirë se sa ata. Është xhelozi primitive kjo... Pastaj është kjo pjesa që ka shkuar pas luftës dhe dështoi me jetën në Kosovë. Ejani dhe ju të hakmerreni për këta që i kanë punët pak më mirë këtu se ju.” - Ardian Kastrati

Në këtë pikë, mjerimi intelektual i Kastratit kalon në sferën e komikes, por mbetet thellësisht i rrezikshëm. Ai pretendon se diaspora jeton në një lloj “xhelozie primitive” sepse dikush në Prishtinë “i ka punët më mirë”.

Kush i ka punët më mirë, o Ardian Kastrati?

Ti dhe kasta jote që u pasuruat brenda natës përmes tenderomanisë, haraçit dhe zhvatjes së pronës publike?

Jetesa dhe mirëqenia e diasporës shqiptare në Gjermani, Zvicër, Britani të Madhe apo SHBA është e ndërtuar mbi themelet e punës së ndershme, meritokracisë dhe dinjitetit njerëzor. Ata nuk kanë pasur nevojë t’i lëpijnë çizmet asnjë shefi partie, as Hashim Thaçit, e as Ramush Haradinajt, e as t’i shërbejnë ndonjë klani kriminal për ta siguruar një vend pune apo një titull akademik. Standardi i tyre i jetesës, siguria sociale dhe liria e tyre intelektuale janë kilometra larg degradimit ku ju e keni zhytur shoqërinë brenda Kosovës.

Dhe kur flet për ata që ikën pas lufte si “të dështuar”, e vërteta ta zë fytin. Ata nuk ikën nga Kosova sepse dështuan me jetën e tyre, ata ikën sepse ju e bëtë Kosovën të pajetueshme. Ata ikën nga PDK-ja e AAK-ja e jote, nga strukturat e SHIK-ut, nga vrasjet e pasluftës2 të gazetarëve, politikanëve dhe komandantëve të ndershëm që refuzuan të bëheshin pjesë e mafies suaj. Njerëzit ikën sepse ju e ndërtuat një sistem ku, nëse nuk ishe pjesë e xhepit të Sami Lushtakut apo Hashim Thaçit, apo Ramush Haradianjt, nuk kishe hapësirë as të merrje frymë. Ikën sepse ju e rikthyet ndikimin ekonomik e politik të Serbisë përmes monopoleve tuaja kriminale, duke e shkatërruar çdo mundësi për biznes të ndershëm.

Për këto krime ti hesht, Kastrati. Hesht sepse frika ta ngrin gjakun. Ti e di mirë se si përfundojnë ata që guxojnë të flasin për zhvatjen industriale të fondeve të luftës si “Vendlindja Thërret”, apo për atentatet si ai ndaj Gazmend Halilajt, në shtëpinë e të cilit dikur mbahej Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së. Ti ke zgjedh t’i sulmosh viktimat e sistemit tënd vrastarë e kriminal, duke i quajtur të dështuar, ndërsa veten e shpall sukses, thjesht sepse ke arritur ta mbrosh një karrige të ndotur me korrupsion.

Gënjeshtra e Tretë: “Kompleksi i Luftës” dhe Hakmarrja Politike

“Një pjesë e diasporës që e votoi Albinin thjesht është e kompleksuar nga mos pjesëmarrja në luftë dhe Albini i ka paketuar në një paketë politike hakmarrëse të gjithë këto... çlironi nga kompleksi i mosqenien në luftë, sepse do t’i shpallim të gjithë komandantë.” - Ardian Kastrati

Teza se diaspora vuan nga një “kompleks i mospjesëmarrjes në luftë” është kulmi i pafytyrësisë politike. Si mund të ketë kompleks mosqenieje në luftë ajo kategori njerëzish që i la punët, familjet dhe rehatinë në Evropë për t’u rreshtuar në radhët e UÇK-së? Batalioni “Atlantiku” dhe qindra dëshmorë që erdhën nga mërgimi janë dëshmia e gjallë që të përgënjeshtron.

Por pjesa tjetër e diasporës që nuk e mori armën në dorë, e kreu një mision po aq të shenjtë. Ata ishin logjistika, financat dhe zëri diplomatik i asaj lufte, protestuesit që e këmbonin zërin për liri gjithandej qendrave globale të vendosjes. Pa sakrificën e tyre ekonomike, Kosova do të kishte mbetur një tokë e djegur pa asnjë mundësi ringritjeje. Kurse sot, ju që i vodhët ato fonde dhe që e shndërruat vlerën e luftës në një biznes privat të familjeve tuaja, guxoni t’i mbani ligjërata morale mërgatës shqiptare.

Mërgata nuk voton me inat e as me frustrim. Ajo voton me dinjitet dhe me një kapacitet intelektual e vlerësues që është shumë herë më i lartë se i një kaste politike e kriminale që mendon vetëm për tenderin e radhës. Ata votojnë me vetëdije të pastër politike sepse duan ta shohin Kosovën shtet ligjor, të çliruar nga kthetrat e komandantëve të vetëshpallur që, pasi e dëbuan Serbinë me ndihmën e NATO-s, e trajtuan Kosovën si plaçkë lufte. E kthyen Serbinë në Kosovë.

Kapitullimi Moral i një Kaste në Rrënim

Nuk ka asgjë më primitive se sa xhelozia dhe urrejtja që ju, si elitë e dështuar, e keni ndaj mërgatës. Ju i urreni ata sepse nuk mund t’i kontrolloni. Nuk mund t’i shantazhoni me një vend pune në administratë, nuk mund t’i blini me një ndihmë sociale para zgjedhjeve dhe nuk mund t’i frikësoni me strukturat tuaja parapolitike e vrastare. Ata janë të lirë, janë të pavarur ekonomikisht dhe e kanë parë se si funksionon një shtet i vërtetë demokratik ku sundon ligji e jo klani.

Fjalimi i Ardian Kastratit në Klan Kosova nuk ishte thjesht një analizë e gabuar, ishte një dërdëllisje e turpshme mbi historinë dhe mbi sakrificën e miliona shqiptarëve jashtë vendit. Por kjo dërdëllisje po ju kthehet mbrapa në fytyrë. Rropatjet tuaja televizive nuk janë gjë tjetër veçse ngulfatjet e fundit të një kaste politike që po mbytet në rrjetën e gënjeshtrave dhe të krimeve të veta.

Mërgata shqiptare ka qenë, është dhe do të mbetet mbrojtësja më e madhe e sovranitetit dhe e demokracisë në Kosovë. Dhe asnjë shpifje e një rroktari politik nuk mund ta zbehë këtë të vërtetë monumentale. Koha e llogaridhënies suaj para historisë ka filluar, dhe asnjë studio televizive nuk ju shpëton dot më nga gjykimi i pamëshirshëm i popullit të vetëdijshëm.

Kur Transmetuesit Bëhen Platformë e Shpëlarjes së Historisë

E gjithë kjo shfaqje e mjerueshme televizive nuk do të ishte e mundur pa nji makineri mediale që, në emër të shikueshmërisë, e ka sakrifiku çdo parim të etikës dhe përgjegjësisë publike. Studio si ato të Klan Kosovës po u japin hapësirë të pakufizuar figurave si Kastrati, duke u shndërru nga transmetues të informacionit në bashkëfajtorë të nji tentative monstruoze, rishkrimit të qëllimshëm të historisë sonë. Kjo përpjekje e koordinuar po fshihet paturpësisht pas perdes së nji “opozitarizmi” apo “analize” kundër Albin Kurtit.

Por ky tregim nuk ka të bëjë fare me Kurtin. Ky është nji sulm i mirëfilltë strategjik për ta destabilizu të vërtetën tonë kolektive dhe për ta minimizu, madje edhe arsyetu, gjenocidin e Serbisë në Kosovë duke e fshirë atë nga memoria historike. Janë të njëjtit njerëz dhe të njëjtat struktura që, përmes monopoleve, krimit të organizuar dhe kapjes së shtetit, e kthyen ndikimin ekonomik e politik të Serbisë në Kosovë për dy dekada rresht. Për ta bërë këtë rikthim të suksesshëm dhe të përhershëm, atyre u duhet ta shkatërrojnë kujtesën tonë kombëtare. Ata duan ta bëjnë rezistencën tonë të lavdishme dekadave të tëra kundër Jugosllavisë të duket si nji vajtim banal për shpërbërjen e saj. Kur media e normalizon këtë perversitet, ajo pushon së qeni shtyllë e demokracisë dhe kthehet në nji mjet të spastrimit të historisë.

Kush po e Mbron të Vërtetën e këtij Shteti?

Përballë këtij eskalimi të hapur dhe të rrezikshëm të luftës hibride brenda studiove tona, shtrohet nji pyetje urgjente për autoritetet e sigurisë dhe të inteligjencës në Kosovë.

• Pse jeni në gjumë?

• Ku është mekanizmi ynë institucional për mbrojtjen e të vërtetës shtetërore dhe kushtetuese?

• Ku është qeveria, ku janë deputetët dhe ku janë entitetet e panumërta që ligjërisht e kanë për detyrë ta mbrojnë integritetin e këtij vendi nga agresioni informativ?

Nëse mekanizmat ligjorë dhe rregullatorë nuk funksionojnë për t’i ndalu fushatat që i fyejnë hapur themelet e shtetësisë dhe sakrificën kombëtare, çfarë pritet nga qytetarët?

A duhet që njerëzit të marshojnë dhe t’i demolojnë studiot televizive për ta mbrojtë dinjitetin e tyre, apo duhet ende të presim që autoritetet e përgjumura të zgjohen dhe të bëjnë atë që ligji ua kërkon me ngulm?

Heshtja e institucioneve përballë këtij linçimi publik nuk është thjesht paaftësi, është kapitullim i rrezikshëm përpara nji agjende që synon rrënimin e brendshëm të Kosovës.

Nga Bojkoti Popullor tek Veprimi Ligjor

Zgjidhja ndaj këtij degradimi nuk vjen duke pritur reflektim nga ata që ushqehen me këtë krizë, ajo e kërkon nji ndërhyrje kirurgjikale dhe të koordinuar në tri nivele urgjente:

Komisioni i Pavarur i Mediave (KPM): Ky institucion duhet të kalojë menjëherë nga roli i nji vëzhguesi pasiv në nji organ të prerë ligjor. KPM ka për detyrë të aplikojë sanksione të ashpra financiare dhe, në rast të përsëritjes së gjuhës së urrejtjes apo thirrjeve për përçarje kombëtare, t’i pezullojë liçencat e transmetuesve si Klan Kosova. Hapësira publike nuk është pronë private e bizneseve mediale, ajo rregullohet me ligj dhe kushtetutë.

Autoritetet dhe Prokuroria e Shtetit: Organet e rendit dhe të sigurisë duhet ta trajtojnë luftën hibride dhe dezinformimin e koordinuar jo si “liri të shprehjes”, por si nji kërcënim serioz ndaj rendit kushtetues dhe stabilitetit të brendshëm. Prokuroria duhet të nisë hetime të menjëhershme ndaj çdo eksponenti politik që i përdor platformat televizive për të nxitë urrejtje klasore apo për ta sulmuar integritetin e shtetasve tanë jashtë vendit.

Reagimi Qytetar dhe Bojkoti i Mërgatës: Fuqia më e madhe mbetet tek audienca. Qytetarët brenda dhe jashtë vendit duhet t’i ndëshkojnë këto studio televizive duke i bojkotu masivisht ato. Kputni kontratat me këta kriminelë. Kur audienca bie, bien edhe reklamat, e bashkë me to edhe financimi i platformave të helmimit publik. Mërgata e ka fuqinë ekonomike dhe politike që përmes bojkotit të synuar t’u tregojë këtyre mediave se shpëlarja e historisë mbart nji kosto të lartë financiare dhe shoqërore.

Kjo betejë nuk është thjesht nji përplasje narrative, është nji luftë për mbijetesën e të vërtetës sonë historike. Kosova nuk mund të lejojë që liria e saj, e paguar me gjak, të tregtohet nëpër studio televizive për llogari të nji kaste politike vrastare e plaçkitëse që po shembet nën peshën e krimeve dhe dështimeve të veta.

Postimi i tij i sotëm1 nuk është mbrojtje e luftës. Është përdhosje e saj me gjuhën e histerisë. Mehmetaj e merr një debat politik mbi kohëzgjatjen e luftës në Kosovë dhe e shndërron menjëherë në gjyq publik kundër kundërshtarëve të tij. Ai e përmend marsin e vitit 1998, rënien e Adem Jasharit, rënien e Zahir Pajazitit në vitin 1997, aksionet e hershme të njerëzve që më vonë themeluan UÇK-në, grupet e të rinjve që shkuan në stërvitje në Shqipëri, dhe pastaj i hedh të gjitha në një kazan të vetëm akuzash, sikur historia të ishte pronë e tij private.

Kjo nuk është kujtesë. Është grabitje e kujtesës.

Adem Jashari nuk ra që Lirim Mehmetaj ta përdorte si gur kundër kundërshtarëve politikë. Ai nuk ra që emri i tij të shndërrohej në britmë studioje, në status Facebooku, në armë të një operacioni i publicistikës që jeton nga helmimi i publikut. Një hero i rënë nuk është i vdekur. Por ai raportohet qetësisht si i vdekur nga ata që marrin pjesë në projekte të gjenocidit historik dhe kulturor kundër historisë sonë. Ata nuk e mohojnë gjithmonë heroin. Më shpesh, e përvetësojnë. E prekin me duar të pista, e nxjerrin nga konteksti, e përdorin si dekor, derisa figura e tij të lodhet në sytë e brezit të ri.

Kjo është doktrina ruse e zhbërjes së kujtesës. Nuk fillon duke thënë se viktima nuk ekziston. Fillon duke thënë se askush nuk e ka të drejtën ta tregojë viktimën përveç nesh. Pastaj e ngatërron kohën, e përzien dhimbjen me sharjen, e kthen historinë në grindje ditore, e zhvendos vëmendjen nga agresori te debati i brendshëm. Në fund, populli nuk e di më se çfarë po mbron. E di vetëm se është i lodhur.

Skripta është e njohur. Së pari, merret një simbol kombëtar. Pastaj ai nxirret nga vendi i tij moral. Më pas kundërshtari politik akuzohet se po e përdhos atë. Pastaj hapësira mbushet me zemërim, fyerje, dyshime, pyetje të rreme. Dhe në fund, Serbia zhduket nga skena. Agresori bëhet hije. Shqiptarët mbeten duke e ngrënë njëri tjetrin mbi trupin e kujtesës së vet.

Këtë bëri sot Mehmetaj. Ai nuk i sulmoi vetëm eksponentët e një partie. Ai e futi Adem Jasharin në një gjuhë të mllefit partiak, duke e paraqitur veten si rojtar të luftës, ndërkohë që vetë metoda e tij është përdhosje e saj. Sepse kushdo që e përdor heroin për të prodhuar urrejtje të brendshme, nuk po e mbron heroin. Po e zhvesh nga madhështia.

Dhe kjo nuk është hera e parë.

Më herët, Mehmetaj u shfaq në një linjë të rrezikshme relativizimi kur e përmendi Millosheviqin në mënyrë që e zhvendoste peshën morale nga krimi te procedura gjyqësore2. Në një vend ku ende kërkohen eshtra, ku ende ka nëna që presin një varr, një fjali e tillë nuk është debat juridik. Është thikë e ftohtë mbi kujtesën.

Pastaj erdhën sulmet ndaj Saranda Bogujevcit3, një e mbijetuar e masakrës, ku fotografia, dhimbja dhe historia u përdorën si lëndë për insinuata të ndyra. Kjo është teknika e njëjtë. Sulmo të mbijetuarin. Tallu me përkujtimin. Zbute krimin e xhelatit. Zhvendose fajin nga agresori te viktima. Bëje viktimën të duket si manipuluese. Bëje agresorin të duket si pasojë.

Kjo është shkolla ku Mehmetaj duket se është ushqyer politikisht dhe mediatikisht. Pranë tij qëndrojnë Ilir Mirena dhe Berat Buzhala, ndërsa mbi ta rëndon hija e Baton Haxhiut, njeriut që për vite me radhë ka folur me një gjuhë që tingëllon shqiptare, por shpesh e mban ritmin e Beogradit4. Kjo nuk është rastësi njerëzish që gabojnë në ditë të ndryshme. Është një kor. Një kor i vogël, por i zhurmshëm, që këndon gjithmonë në momentet kur Kosovës i duhet qartësi morale.

Ilir Mirena tha se prej Shaban Polluzhës, Azem Galicës e deri te UÇK-ja, shqiptarët e paskëshin shtyrë Serbinë të bënte masakra5. Ky është thelbi i propagandës së Millosheviqit, i veshur me kostum analisti. Berat Buzhala e ka kthyer cinizmin ndaj shtetit në mall të përditshëm politik6. Baton Haxhiu, me historinë e tij të errët të kontakteve, përkthimeve të dyshimta dhe afërsive të papastra, mbetet figura pedagogjike e kësaj shkolle mjegulle7.

Mehmetaj është nxënësi i kësaj shkolle. Jo sepse mendon ndryshe. Mendimi ndryshe është oksigjen i demokracisë. Por sepse ai e ndjek metodën e njëjtë, e merr plagën kombëtare dhe e shndërron në instrument. Sot Adem Jasharin. Dje Saranda Bogujevcin. Më herët Millosheviqin. Nesër dikë tjetër.

Në çdo rast, rezultati është i njëjtë. Kujtesa e Kosovës del më e ndotur. Serbia del më pak përgjegjëse. Publiku del më i përçarë. Dhe Mehmetaj del në qendër të skenës, duke e luajtur rolin e rojtarit të historisë, ndërsa në fakt është një nga ata që po ia gërryen themelet.

Kosova nuk ka nevojë për rojtarë të rremë të UÇK-së. Nuk ka nevojë për njerëz që e kujtojnë luftën vetëm kur u duhet ta godasin kundërshtarin. Nuk ka nevojë për tregtarë të gjakut simbolik, që e përmendin Prekazin me një dorë dhe me tjetrën e hedhin shoqërinë në baltën e urrejtjes.

Adem Jashari nuk është pronë e Lirim Mehmetajt. Nuk është pronë e asnjë partie. Nuk është argument statusesh. Nuk është leje për linçim. Ai është themel. Dhe themelet nuk përdoren si gurë për t’i thyer dritaret e shtëpisë.

Prandaj duhet thënë qartë. Postimi i Mehmetajt nuk është akt patriotik. Është akt i rrezikshëm i manipulimit historik. Ai e merr një të vërtetë, se rezistenca shqiptare nuk filloi në një ditë të vetme, dhe e kthen në helm kundër bashkëqytetarëve të vet. Kjo është mjeshtëria e propagandës. Ta marrësh një fakt dhe ta përdorësh për një gënjeshtër morale.

Në fund, pyetja nuk është çfarë ishte Adem Jashari në mars 1998. Këtë e di Kosova. Këtë e di historia. Këtë e di edhe toka e Prekazit. Pyetja është çfarë është Lirim Mehmetaj sot, kur emrin e tij e thërret jo për ta ngritur, por për ta futur në mullirin e urrejtjes.

Përgjigjja është e zymtë.

Ai është një zë i vogël në një makineri të madhe mjegulle. Një njeri që kërkon të duket si mbrojtës i kujtesës, por që në praktikë e trajton atë si plaçkë. Një predikues i zemërimit që e di se historia e Kosovës është e shenjtë, prandaj pikërisht aty e fut thikën e tij.

Por historia ka një zakon të vjetër. Ajo i duron zhurmat për pak kohë, pastaj i harron. Heronjtë mbeten. Përdoruesit e tyre kalben në fusnotat e turpit.

Adem Jashari nuk është i vdekur.

Të vdekur janë ata që mendojnë se mund ta vrasin edhe një herë, duke folur në emër të tij.

1

Postimi i Lirim Mehmetajt në Facebook, 17 Qershor, 2026.

Read more

Hulumtimet tona2, të mbështetura në transkriptet e pashlyeshme të Gjykatës së Hagës, zbulojnë një të vërtetë që duhet të na drithërojë. Ndërkohë që gratë dhe fëmijët tanë masakroheshin në Prekaz, Reçak e Meje, Haxhiu ndante mirësjellje dhe vila me arkitektët e gjenocidit.

Si mundet një njeri që pranon nën betim se ka takuar Jovica Stanishiqin, trurin e operacioneve të zeza serbe, Franko Simatoviqin dhe Dragan Gajiqin, të pretendojë sot se e përfaqëson interesin tonë?

Ky është njeriu që e pranoi ftohtësisht se keqpërktheu qëllimisht kërkesat e lëvizjes sonë çlirimtare para diplomatëve perëndimorë. Kjo nuk është nuancë diplomacie, kjo është tradhti e pastër ndaj gjakut të derdhur. Ai e tjetërsoi zërin e rezistencës për t’ia përshtatur veshit të Beogradit, duke u bërë varrmihësi i së vërtetës sonë historike.

Por Haxhiu nuk do të ishte asgjë pa platformën që ia mundëson këtë helmim. Këtu arrijmë te pika më e ulët e degradimit mediatik: T7 dhe Leonard Kerquki. Sjellja e një figure të tillë në studio, në prag zgjedhjesh, për t’iu dhënë jehonë gënjeshtrave pro-serbe të veshura me petkun e patriotizmit, është një akt i hapur armiqësor ndaj sigurisë kombëtare. Leonard Kerquki, përmes mikrofonit të tij, po i jep oksigjen një kufome politike që ushqehet me destabilizimin e Kosovës. Duke i dhënë hapësirë një njeriu që dikur “vdiq” në mënyrë teatrale për t’u rishfaqur si i mbrojtur i inteligjencës serbe në Maqedoni3, T7 po bëhet bashkëpunëtore në një krim moral që nuk mund të tolerohet më.

Kjo është tradhti, Leonard!

Tradhti ndaj shikuesve, tradhti ndaj viktimave të luftës dhe tradhti ndaj të ardhmes së këtij vendi. Duke e lejuar Haxhiun të tallej me figura politike apo t’i sulmonte lëvizjet sovrane me një cinizëm makabër, ju po e instaloni në shtëpitë e çdo kosovari jehonën e Beogradit. Ju po e shndërroni studion tuaj në një laborator të dezinformimit, ku e vërteta vritet çdo natë në emër të shikueshmërisë së ndyrë. Nuk ka liri mediaje që mund ta mbrojë thirrjen e një agjenti të influencës në dhomat e pritjes së një populli ende të traumatizuar nga krimet e padronëve të tij.

Qytetarë të Kosovës, zgjohuni dhe refuzoni këtë poshtërim! Armiku nuk është vetëm në kufi, ai është i ulur në kolltukët e studiove tona, duke na mësuar se si duhet ta harrojmë veten.

Si mund ta dëgjojmë dikë që bashkëpunoi me Sreten Lukiqin4, komandantin që drejtoi dëbimin e shqiptarëve?

Ky njeri është një mercenar i narrativës, që për dy dekada ka operuar nën mbrojtjen e rrjeteve të Hashim Thaçit dhe tani gjen strehë nën ombrellën e Edi Ramës dhe agjenturave të dyshimta si ajo e Vlora Hysenit. Eshtë një rrjet oktapodi që synon të na mbajë peng të një të kaluare kriminale dhe të një të ardhmeje ku Kosova mbetet thjesht një monedhë këmbimi.

Kjo është një thirrje direkte për institucionet e sigurisë kombëtare: zgjohuni nga ky gjumë letargjik! Mbrojtja e shtetit nuk bëhet vetëm me patrullime në veri, por duke pastruar hapësirën tonë publike nga infeksionet agjenturore. Ndërsa Haxhiu shijonte sigurinë e ofruar nga bosët e tij serbë në vila luksoze, bashkëkombasit e tij përfundonin në frigoriferë dhe varre masive në Batajnicë. Çdo fjalë që ai e shqipton sot është një pështymë mbi varret e dëshmorëve. Heshtja juaj është miratim, dhe miratimi juaj është bashkëfajësi në këtë atentat të ri kundër shtetit.

Si mundet një shoqëri të lejojë që njeriu i cili pranoi se ndryshoi vullnetin e luftëtarëve të lirisë para botës, të jetë sot arbitër i moralit politik?

Ky është absurdi i tmerrshëm i Kosovës së pasluftës. Haxhiu dhe Kerquki janë bërë bashkë në një vallëzim të shëmtuar mbi kockat e të rënëve. Ata po e përdorin lirinë tonë për të na shitur robërinë e vjetër. Ata po i përdorin dritat e studiove për të na verbuar, që të mos shohim se si po na rishitet i njëjti skenar i vjetër i ndarjes dhe i plaçkitjes. Ky “gazetari” që ndërtoi karrierën mbi tymin që i verbonte bashkëkombasit e tij, duhet të zhvishet nga çdo petk autoriteti.

Në çdo prag zgjedhjesh, makineria e mjegullës ndizet me kapacitet të plotë. Baton Haxhiu është vegla kryesore e kësaj makinerie. Ai vjen për të na thënë se ata që e vodhën këtë vend, ata që i instaluan vrasjet politike dhe manualet e atentateve5, janë e vetmja zgjedhje. Ai vjen të na bindë se lufta jonë ishte një gabim përkthimi, se kriminelët serbë ishin “njerëz të këndshëm” në biseda private dhe se ne duhet ta ulim kokën përsëri. Kjo është fytyra e vërtetë e tradhtisë, e lyer me makijazh televiziv dhe e mbështetur nga pronarë mediash që nuk kanë atdhe, por vetëm interesa.

Deklarata e mbrëmshme e Baton Haxhiut në ekranin e T7, ku ai tenton ta karikaturizojë Kryeministrin Albin Kurti si një lider që kërkon një President “që nuk di të hipë në avion”, nuk është thjesht një thashethem kafeneje, është një operacion i pastër i doktrinës hibride serbe. Ky lloj diskursi synon minimin e besimit te shteti përmes degradimit të simboleve të sovranitetit, duke e portretizuar udhëheqjen e Kosovës si provinciale dhe të paaftë për skenën botërore.

Në optikën e laboratorëve të Beogradit, ku Haxhiu është trajnuar me vite, strategjia është e qartë: nëse nuk mund ta rrëzosh një patriot me fakte, duhet ta asgjësosh me “moralizim” dhe përqeshje, një taktikë që edhe kolegu i tij Berat Buzhala e luan vazhdimisht. Kur Haxhiu e sulmon “gjykatën morale” të Kurtit, ai në fakt po e mbron veten dhe elitën e vjetër nga llogaridhënia. Për një njeri që në Hagë pranoi se e ka “keqpërkthyer” të vërtetën për interesa operative, morali është armiku më i madh. Ai e urren të vërtetën, sepse e vërteta e zhvesh atë nga petku i “analistit” dhe e lë zbuluar si një mercenar të narrativës.

Leonard Kerquki dhe T7, duke e lejuar këtë cirk pa asnjë ballafaqim faktik, bëhen platformë e një lufte hibride kundër Kosovës. Ata lejojnë që një njeri me lidhje të dokumentuara me Jovica Stanishiqin t’i përcaktojë parametrat e udhëheqjes sonë shtetërore. Ky është një sabotazh i hapur, është përpjekja e fundit e “arinjve të fjetur” të Serbisë për ta rimarrë kontrollin mbi mendjen e qytetarit kosovar përmes cinizmit dhe helmimit mediatik.

Haxhiu nuk po bën analizë, ai po kryen një shërbim operativ. Ai po e godet figurën e Presidentit dhe Kryeministrit për të krijuar një atmosferë dështimi, pikërisht ashtu siç kërkojnë padronët e tij të vjetër në Beograd. Kosova nuk ka nevojë për presidentë që “dinë të hipin në avionë” drejt koncesioneve të dëmshme, por për njerëz që nuk shiten në vilat e sigurimit serb. Ky teatër i turpit duhet të marrë fund; liria e medias nuk mund të jetë mburojë për operacionet klandestine të Beogradit e maskuar si opinion.

Refuzojeni T7, refuzojeni çdo ekran që u jep zë këtyre fantazmave të UDB-së!

Ju, qytetarë, e keni fuqinë ta ndalni këtë maskaradë. Mos lejoni që fëmijët tuaj të rriten duke dëgjuar zërin e një njeriu që e shiti integritetin e tij në tavolinat e Stanishiqit. Mos lejoni që Leonard Kerquki t’jua shesë tradhtinë si “pluralizëm opinionesh”. Nuk ka pluralizëm kur bëhet fjalë për ekzistencën e shtetit. Ka vetëm të vërtetë dhe tradhti. Dhe ajo që po shohim çdo natë në ato ekrane është një tradhti e vazhdueshme, e programuar dhe e paguar mirë.

Ky sistem i kalbur që e ka mbajtur peng Kosovën për njëzet vite po jep shpirt, dhe Baton Haxhiu është klithma e tij e fundit. Ai po përpiqet të na mbajë në errësirë sepse vetëm në errësirë mund të mbijetojë lloji i tij. Por drita e të vërtetës, e dokumentuar në arkivat e Hagës6 dhe në kujtesën e çdo shqiptari që e humbi dikë në luftë, është më e fortë se çdo studio televizive. Ne do të vazhdojmë ta ekspozojmë çdo fije të këtij rrjeti, çdo takim të fshehtë dhe çdo keqpërkthim që është bërë në kurriz të këtij populli.

Kosova meriton të jetë e lirë nga këto hije. Ne meritojmë një media që nuk i shërben Beogradit, por të vërtetës sonë.

Zgjohuni, qytetarë!

Zgjohuni, o roje të sigurisë kombëtare! Armiku është në shtëpi, dhe ai flet shqip me theksin e tradhtisë. Koha e Baton Haxhiut duhet të mbaroj, dhe bashkë me të duhet të marrë fund edhe epoka e gazetarisë mercenare që po e turpëron këtë komb. Historia nuk do t’i falë, dhe as ne nuk do t’i harrojmë. Të vërtetën nuk mund ta mbani peng përgjithmonë.

Read more

Pse u dogj shtëpia për një plesht? Opozita dhe mediat e tyre e asgjësuan ekspozitën e krimeve serbe vetëm për ta goditur Kurtin dhe mbuluar raportin BIRN-it.

Ajo që ndodhi rreth ekspozitës1 nuk ishte n…

Read more

Read more

Read more

Në Kosovë, pas 4 shkurtit 2026, kur u publikua1 një hulumtim që përshkruante një metodologji pushteti të ndërtuar mbi delegimin e dhunës dhe delegimin e fajit, vendi nuk reagoi me debat2. Reagoi me fushatë3. Brenda pak ditësh, një gazetar u etiketua si tradhtar4, si aset i shërbimeve serbe dhe ruse5, u shënjua vizualisht me shprehje degraduese6, u lidh me lista të paverifikueshme spiunazhi7, u vendos në grafikë ku emri i tij shtrembërohej me qëllim përqeshjeje, u shpall rrezik publik, u kërkua ndërhyrja e organeve të sigurisë, u përdor gjuha e ndalimit, e burgut, e ndëshkimit8.

Në këtë kronologji, një institucion që duhej të fliste, nuk foli.

Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës, AGK, organizata që në teori ekziston për t’i mbrojtur gazetarët nga presioni, frikësimi dhe fushatat e diskreditimit, nuk lëshoi asnjë reagim. Asnjë deklaratë. Asnjë shprehje shqetësimi. Asnjë dënim të gjuhës së dehumanizimit. Asnjë paralajmërim për rrezikun e nxitjes së dhunës. Asnjë kujtesë se gazetaria nuk luftohet me etiketa, por me fakte9.

Në një vend normal, kur një gazetar përballet me një fushatë të koordinuar ku përdoren akuza për spiunazh pa prova, ku transmetohet një segment televiziv që e paraqet komunikimin profesional si skandal10, ku një figurë publike shkruan se ky njeri ka kaluar vijën e kuqe11 dhe se duhet ndalur para se të jetë vonë, organizata përfaqësuese e gazetarëve do të ishte e para që do të fliste.

Në Kosovë, ajo heshti.

Kjo heshtje nuk është teknike. Nuk është harresë. Nuk është mungesë informacioni. Çdo element i fushatës ishte publik, i dokumentuar, i arkivuar, i shpërndarë gjerësisht. Heshtja, pra, është zgjedhje.

Dhe kur një organizatë që mban në emër gazetarinë zgjedh të heshtë përballë një modeli të qartë dehumanizimi dhe thirrjesh për ndalim të një gazetari, ajo nuk po qëndron jashtë konfliktit. Ajo po pozicionohet brenda tij.

Le ta vendosim këtë në rend.

• Më 4 shkurt, publikohet një hulumtim që përshkruan një metodologji pushteti, jo një aktakuzë penale, por një model, delegjitimim, izolim, ndërtim atmosfere armiqësie.

• Më 5 shkurt, reagimi i parë publik nga një përfaqësues politik nuk ishte kundërshtim faktik, por fyerje familjare dhe zhvendosje etnike.

• Më 9 dhe 10 shkurt, fillon faza e artefakteve të fabrikuara dhe listave të paraqitura si dokumente shtetërore pa prejardhje.

• Më 22 shkurt, një medium transmeton një segment që e kornizon komunikimin profesional me Dhomat e Specializuara si skandal.

• Po atë ditë, një figurë publike kërkon ndërhyrje të organeve të sigurisë dhe deklaron se dikush duhet ta ndalë gazetarin para se të jetë vonë.

Në asnjë nga këto momente, AGK nuk foli.

• Çfarë nënkupton kjo në një shoqëri që ende jeton me kujtesën e gazetarëve të vrarë, të kërcënuar, të rrahur, e të përjashtuar?

• Çfarë nënkupton kjo në një vend ku shtëpitë e familjeve të gazetarëve janë vandalizuar12, ku sindikata ndërkombëtare e gazetarëve ka reaguar13, ndërsa organizata vendore ka zgjedhur të mos reagojë.

Nënkupton se mbrojtja e gazetarisë nuk është parim, por kalkulim.

AGK ka reaguar në raste të tjera, shpesh me shpejtësi, kur gazetarë janë përballur me presion, nga zyrtarë të caktuar, nga institucione publike. Kjo është e drejtë dhe e nevojshme. Por parimi i mbrojtjes nuk mund të jetë selektiv. Ai nuk mund të aktivizohet vetëm kur presioni vjen nga një kamp politik dhe të heshtë kur presioni vjen nga një rrjet i lidhur me strukturat e vjetra kriminale të pushtetit.

Sepse atëherë, organizata nuk është më mbrojtëse e profesionit. Është pjesë e ekuilibrit të frikës.

Heshtja e AGK-së në këtë rast është më shumë se mungesë solidariteti personal. Është një sinjal për fushatën. Është një mesazh që thotë, kjo është e lejueshme. Ky nivel dehumanizimi nuk e kalon vijë institucionale. Kërkesat për ndalim, për ndërhyrje të organeve të sigurisë, për izolim, thirrjet për vrasje nuk mjaftojnë për ta detyruar organizatën e gazetarëve të reagojë.

Në këtë kuptim, heshtja bëhet formë legjitimimi.

Nëse manuali i përshkruar në hulumtimin e 4 shkurtit fillon me delegjitimim moral, vazhdon me kontaminim identitar, kalon në sinjalizim pasojash dhe përfundon me pastrim mediatik, atëherë roli i një organizate profesionale është ta ndërpresë këtë sekuencë në fazën e parë.

Të thotë, debatoni me prova. Mos përdorni gjuhë që nxit urrejtje. Mos kërkoni ndalim ose vrasje të gazetarit. Mos e kriminalizoni komunikimin profesional.

AGK nuk e bëri këtë.

Dhe kur një institucion që duhet të jetë gardian i kufirit etik nuk e mbron atë kufi, kufiri zhvendoset.

Në traditën letrare të Ismail Kadaresë, pushteti rrallë paraqitet si bishë që ulërin. Ai paraqitet si administratë, si zyrë, si formular, si komision që hesht. Si dhomë ku vendimet nuk shpallen, por merren. Si gjykatë që nuk dënon, por nuk mbron.

AGK, me këtë heshtje, i ngjan më shumë një dhome të tillë sesa një organizate që rreh zemra e saj me pulsin e gazetarisë së lirë.

Mund të argumentohet se organizata nuk ndërhyn në çdo debat mes gazetarëve dhe figurave publike. Por ky nuk ishte debat. Kjo ishte një fushatë e dokumentuar, me akuza për spiunazh pa prova, me video sintetike, me lista të paverifikueshme, me thirrje për ndërhyrje të sigurisë joformale e kriminale, me gjuhë dehumanizuese. Në çdo manual ndërkombëtar për mbrojtjen e gazetarëve, kjo kategorizohet si presion i koordinuar dhe rrezik i shtuar.

Heshtja në këtë kontekst nuk është neutralitet. Është pozicionim.

Dhe ky pozicionim ka pasoja.

Ai i dërgon mesazh çdo gazetari tjetër në Kosovë që mendon t;i hulumtoj strukturat e vjetra të pushtetit, strukturat kriminale. Mesazhi është i thjeshtë, nëse preket një zonë e ndaluar, nëse dokumentohen mekanizma që ende funksionojnë, organizata që e mban emrin tuaj nuk do të jetë domosdoshmërisht aty.

Ai i dërgon mesazh fushatave të ardhshme se metoda funksionon. Se dehumanizimi nuk shkakton alarm institucional. Se thirrjet për ndalim mund të kalojnë pa u problematizuar nga ata që duhet ta mbrojnë profesionin.

Dhe mbi të gjitha, ky pozicionim i AGK-së e dobëson vetë kuptimin e fjalës gazetari.

Sepse gazetaria nuk është vetëm raportim. Është edhe ekosistem. Është rrjet solidariteti minimal që thotë, mund të mos pajtohemi me përfundimet, por e mbrojmë të drejtën e çdo gazetari për të bërë hulumtime pa u shndërruar në shënjestër.

Kur ky rrjet nuk aktivizohet, gazetari mbetet i vetëm përballë një makinerie që e ka mësuar prej kohësh se si të ndërtojë atmosferë. Se si t’i vrasë gazetarët pa u përballur me pasojat e e drejtësisë.

AGK sot përballet me një pyetje që nuk mund ta shmangë pafundësisht.

• A është organizatë e gazetarëve, apo organizatë e balancave politike. A e mbron parimin, apo menaxhon rrezikun reputacional për strukturat kriminale.

• A reagon kur gazetari sulmohet nga cilido pushtet, apo vetëm kur sulmi vjen nga drejtimi i gabuar politik i cili e kërcënon jetën e strukturave kriminale?

Historia e shteteve të vogla na mëson se liria e shtypit nuk shembet brenda natës. Ajo gërryhet. Me heshtje. Me relativizim. Me fraza se si nuk duam të përfshihemi. Me pritje që stuhia të kalojë vetë.

Por stuhitë që synojnë gazetarinë nuk kalojnë vetë. Ato e testojnë terrenin. Dhe kur gjejnë tokë të butë, kthehen.

Në këtë moment, AGK ka zgjedhur të jetë tokë e butë.

Dhe për këtë, kritika ime nuk është hakmarrje personale. Është akt i domosdoshëm publik. Sepse organizatat që e mbajnë në emër gazetarinë duhet ta mbajnë edhe peshën e saj. Jo vetëm në konferenca, jo vetëm në raporte vjetore, por në momentin kur një gazetar përballet me një sekuencë të plotë delegjitimimi, kontaminimi dhe sinjalizimi pasojash.

Nëse nuk flasin atëherë, atëherë për kë flasin?

Kosova nuk e ka luksin e institucioneve që heshtin kur frika rikthehet në formë moderne. Sepse ne e dimë nga historia jonë se si fillon. Fillon me fjalë. Vazhdon me izolim. Dhe pastaj, shumë vonë, të gjithë pyesin pse askush nuk foli?

AGK ende ka kohë ta rikthejë veten në anën e parimit. Sepse çështja nuk është një gazetar. Çështja është standardi. Nëse një fushatë e koordinuar me etiketime, lista të fabrikuara dhe thirrje për ndalim e vrasje kalon pa reagim, atëherë precedentët nuk janë më teorikë. Ata janë vendosur. Dhe precedentët në demokracitë e brishta rrallë qëndrojnë të izoluar. Ata shumohen.

Por përtej analizës, mbetet një pyetje njerëzore. Çfarë ndjen një gazetar kur sheh se shtëpia e familjes së tij sulmohet, emri i tij shtrembërohet, fytyra e tij vendoset në grafikë armiqësore, dhe organizata që mban fjalën “gazetar” në emër hesht?

Në ato momente, nuk është vetëm karriera që vihet në rrezik. Është ndjenja e përkatësisë. Është besimi se dikush do të thotë, ndal.

Dhe nëse askush nuk e thotë, atëherë gazetari e kupton se nuk po lufton vetëm për një histori. Po lufton për të drejtën për të mos u zhdukur në heshtje.

Albert Kamy nuk është dekori im intelektual, është model mbijetese morale për mua. Kamy nuk ishte vetëm romancier. Ai ishte redaktor i gazetës së rezistencës “Combat” gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ai shkroi kundër pushtetit në kohë kur pushteti vriste. Ai e kuptonte se fjalët nuk janë abstrakte; ato janë rrezik.

Kamy ndër të tjera shkroi: “The only way to deal with injustice is to fight it without becoming what you hate.”

Në dy dekada raportim lufte, duke mbijetuar jo vetëm nga plumbat, por edhe nga strukturat kriminale dhe rrjetet e heshtjes, fjala e tij bëhet busull. Ai e dinte se pushteti nuk kërkon gjithmonë të ta mbyllë gojën me burg. Ndonjëherë mjafton të të izolojë.

Dhe izolimi është forma më e sofistikuar e dhunës moderne. Por unë do ta luftoj edhe nëse më duhet ta bëjë atë i vetëm.

11

Postimi në Facebook i Gani Kocit, 22 Shkurt, 2026.

Read more

Read more

Berat Buzhala u ngrit dhe u hodh drejt Albatros Rexhajt në një studio kombëtare, para kamerave, para publikut. Dhe në atë sekondë u kuptua diçka e thjeshtë. Kur një figurë publike e humb vetëkontrollin, ai nuk e humb vetëm dinjitetin e vet, ai rrezikon ta kthejë dhunën në normë.

Nuk është “nxehje”. Nuk është “moment”. Është zgjedhje. Zgjedhja për ta frikësuar tjetrin në vend se ta bindësh. Zgjedhja për të imponuar heshtjen. Dhe kush e bën këtë në prime time, i thotë shoqërisë.

“Kur s’kam përgjigje, kam muskuj.”

Kjo është gjuhë e rrugës, e jo e republikës. Dhe kur ajo gjuhë futet në studio, studioja bëhet laborator i një sëmundjeje publike.

Pastaj është hipokrizia që kërkon të thuhet me zë të ftohtë. A nuk është ky i njëjti Buzhala që ka përçmuar mërgatën e Kosovës si “analfabete” dhe “e pashkolluar”?

Çfarë është ky shpërthim, nëse jo analfabetizëm i qytetarisë?

Çfarë është kjo sjellje, nëse jo një mungesë arsimi moral?

Sepse arsimimi i vërtetë nuk është titull, është frer. Dhe ai frer mbrëmë u këput me zhurmë.

Buzhala nuk është vetëm një njeri që u zu keq në ekran. Sipas gjetjeve tona hulumtuese1, ai del të jetë i rreshtuar me rrjete të errëta interesi, me aleanca që e përdorin median si strehë, si mburojë, si lavatriçe reputacionesh.

Kur një figurë e akuzuar publikisht për afëri me rrjete të dyshimta i zgjidh konfliktet me hov dhe frikësim, ai nuk i shuan dyshimet. I ushqen. I bën më të besueshme. Sepse dhuna është valuta e botëve ku ligji është dekor.

Dhe këtu merr formë një pyetje e rëndë.

Çfarë po mbron Buzhala me atë vrull? Pse e humb kontrollin pikërisht atëherë kur debati prek gjykatën2, përgjegjësinë, “kupolën”, hierarkinë, fajin kolektiv, filtrat e provave, dhe pastaj rrëshqet në fyerje e ultimatume. Sepse njeriu që është i sigurt në të vërtetën e vet nuk ka nevojë të ngrihet nga karrigia. Njeriu që është i sigurt, rri ulur dhe e vret gënjeshtrën me fakt. Ai që çohet për të frikësuar, zakonisht po mbulon diçka që s’do ta shohësh.

Aty ku çdo njeri normal do të kishte përulësi dhe drojë, aty ku kujtesa do të duhej të ishte busull e jo mall tregu, Buzhala e ka shitur atë dhimbje3.

Nëse ajo që e thotë këtu Buzhala4 është e saktë, atëherë për mua tragjedia është dyfishe. Sepse unë po e shoh një njeri që dikur e ka njohur padrejtësinë në lëkurën e vet, e sot e prodhon padrejtësi në ekran. Po e shoh një njeri që duhej të ishte i pari që e kupton çfarë bën dhuna, e sot e sjell dhunën si argument. Për mua kjo nuk është vetëm rënie. Është ndërrim pale me vetveten.

Unë vij nga një shoqëri që ka parë luftë, varre, pengje, kërcënime. Dhe për mua “burrnia” nuk është të vraposh drejt tjetrit. “Burrnia” është të mos e bësh. Është të dish të përmbahesh kur të gjithë të shohin. Është të mos e kthesh mikrofonin në shkop. Mbrëmë unë pashë një model të rrezikshëm. Pashë një njeri me platformë, me ndikim, që e përdori atë ndikim jo për ta rritur standardin, por për ta ulur në nivelin ku fitohet me frikë.

Për mua dhuna në studio është e papranueshme. Kush e bën, i detyrohet publikut përgjegjësi, jo arsyetime të tipit “u nxeha”. Duke qenë se pretendimet që kam ngritur për lidhjet e Buzhalës me rrjete kriminale si ato të Sami Lushtakut dhe shërbime interesaresh qëndrojnë, skena e mbrëmshme nuk është thjesht incident. Për mua është shenjë. Shenjë se kur terri ndihet i kërcënuar, ai nuk debaton. Ai sulmon5.

Mbrëmë u tha edhe një fjali që unë nuk e lë të kalojë si zhurmë. “Mbylle gojën.” Për mua kjo nuk është thjesht fyerje. Është program. Është filozofi. Është kulturë nënshtrimi. Dhe kur kjo kulturë del nga goja e një njeriu me influencë mediatike, unë nuk e shoh si turp personal. E shoh si rrezik publik.

Po e them qartë. Një njeri që kërkon të jetë zë i shoqërisë, sipas meje, nuk ka të drejtë të sillet si kërcënim i saj. Dhe kush e përdor dhunën si mjet, për mua e ka pranuar humbjen aty ku duhej të fitonte. Në fushën e mendjes.

4

Postimi në Facebook i Berat Buzhalës më 11 Dhjetor, 2019 si përgjigje ndaj Gani Kocit.

Në atë studio, Lirim Mehmetaj foli jo si gazetar që kërkon sqarim, por si operator që kërkon ta ngulë një narrativë. Ai e përdori një pretendim personal si hyrje në një sulm institucional. Që në fillim e shfaqi synimin e vet. Tha se e kishte bërë publike se babai i zëdhënësit të Albin Kurtit kishte qenë pjesë e policisë së Serbisë. Pastaj tha se ishte kritikuar pse po mashtronte, por se tani u konfirmu që ka qenë e vërtetë. Kjo mënyrë të foluri është teknikë. Fillimisht e shpall veten si i përndjekur nga kritika. Pastaj e shpall veten si fitues të së vërtetës. Më pas e shndërron pretendimin në bazë morale për sulm. Kur një njeri e nis nga kjo skemë, ai nuk po kërkon të verifikojë, ai po kërkon ta fitojë turmën.

Në fragment, biseda rrëshqet menjëherë nga një çështje konkrete në një kornizë ideologjike që përputhet me narrativën e Beogradit. Mehmetaj e thotë me zë të lartë dhe pa hezitim. Kosova brenda Jugosllavisë ka qenë në Republikë të Serbisë.

Kjo nuk është një fjali e pafajshme historike. Kjo është formulë politike. Është përkthim i drejtpërdrejtë i tezës shtetërore serbe për Kosovën. Dhe kur kjo thuhet në Prishtinë, në prime time, nga një njeri që e vesh veten me mantelin e gazetarisë, atëherë problemi nuk është vetëm etik. Problemi është siguri kombëtare. Sepse një narrativë e tillë punon me dy efekte njëherësh. E para, e delegjitimon shtetin. E dyta, e stigmatizon çdo njeri që mund të shënjestrohet përmes biografisë, përmes familjes, përmes një rreshti dokumenti të nxjerrë nga askund.

Pastaj hyn në lojë Ermal Panduri dhe këtu fillon dështimi editorial që nuk ka arsyetim. Ai e merr në telefon Aziz Kryeziun. Në vend që ta ndalë rrëshqitjen dhe të kërkojë verifikim, ai e pranon kornizën e Mehmetajt dhe e përsërit. Ai i thotë Kryeziut se po diskutohej se ju keni qenë pjesë e policisë së Jugosllavisë. Kryeziu i përgjigjet, Jugosllavisë po. Në atë çast, një moderator i përgatitur do të bënte dy gjëra. Do ta qartësonte menjëherë dallimin mes termave dhe strukturave të kohës. Dhe do ta ndalte menjëherë etiketimin. Por Panduri nuk e bën. Mehmetaj ndërhyn, “Serbisë, Serbisë”. Panduri e merr dhe e përsërit, t’Serbisë. Kjo është pika ku një emision e humb statusin e vet si hapësirë informative dhe bëhet platformë.

Kryeziu flet për kohën dhe datat. Thotë se me 4 korrik e kanë lënë dhe me 20 gusht e kanë marrë vendimin e prerë prej Serbisë. Ai përmend suspendimin e autonomisë, komunikimin me institucionet e Kosovës si krahinë autonome, dhe faktin se pas 2 korrikut ata janë distancuar automatikisht prej Serbisë dhe më 4 korrik nuk kanë shkuar më në punë. Këto janë elemente që kërkojnë kontekst. Kërkojnë pyetje të sakta. Kërkojnë dokumente të tjera. Kërkojnë që moderatori ta kuptojë se çfarë po dëgjon. Në vend të kësaj, Panduri e redukton gjithçka në një pyetje binare dhe e mbyll telefonatën me një formulë që e shërben operatorin.

Desha veç a keni qenë policë në atë periudhë kohe. Faleminderit. — Panduri.

Unë e dëgjova këtë sekuencë dhe e kuptova menjëherë çfarë kishte shkuar keq. Emisioni nuk po e kërkonte të vërtetën. Po e kërkonte një pranim minimal që mund të shndërrohej në damkë maksimale. Kjo është metoda e etiketimit. Merre një po dhe pastaj ndërto mbi të një histori turpi. Dhe në këtë rast, turpi nuk i vihet vetëm një individi. I vihet zyrës së Kryeministrit. Sepse shigjeta reale nuk është Aziz Kryeziu. Shigjeta reale është Përparim Kryeziu, zëdhënësi i qeverisë, pra zëri publik i Kryeministrit. Dhe kur goditet zëdhënësi, goditet zyra.

Këtu Panduri dhe ekipi i tij editorial nuk kanë alibi. Nëse në studio hidhet pretendim se një familjar i një zyrtari të lartë ka qenë pjesë e policisë së Serbisë, atë pretendim nuk e mban një panelist. E mban redaksia që e transmeton. Dhe detyra e redaksisë është elementare. Verifiko. Mos e lejo etiketimin si fakt. Mos e lejo shpifjen të ecë me këmbët e tua.

Në Britani kjo do të ishte një skandal editorial. Jo sepse Britania është më e mençur, por sepse rregulli profesional është më i rreptë. Një moderator që lejon akuza të tilla pa verifikim dhe pastaj i përsërit në eter, do të përballej me pasoja të menjëhershme profesionale. Një transmetues serioz nuk e trajton këtë si nxehtësi debati. E trajton si rrezik ligjor, rrezik reputacional dhe rrezik publik. Dhe mbi të gjitha, si shkelje të parimit bazë. Publikut nuk i shërben zhurma. Publikut i shërben saktësia.

Pse është kaq e rëndë korniza e Mehmetajt, kur ai thotë “polic i Serbisë”. Sepse kjo frazë në Kosovë nuk është vetëm përshkrim pune. Është etiketë morale. Është mënyrë për ta shtyrë audiencën drejt një refleksi. Ky është i tyre, ky është i Serbisë. Dhe kur e ngjit këtë etiketë, nuk ke më nevojë për prova të tjera. Turma e bën pjesën tjetër. Kjo është arsyeja pse kjo nuk mund të normalizohet si debat.

Pas fragmentit, shkova në faqen e Mehmetajt dhe e pashë postimin e tij të 23 dhjetorit 2024 me dokumentin e bashkëngjitur2. Ai e titullon me ton triumfal. Dokument. Pastaj e kthen menjëherë në goditje politike.

Përparim Kryeziu, zëdhënësi i qeverisë e djali i Aziz Milicit. — Lirim Mehmetaj, Facebook Post.

Kjo fjali është një akt. Është goditje e menduar. Dhe është e ndërtuar me dy shtylla. Shtylla e parë, e përdor biografinë e babait për ta sulmuar djalin.

Shtylla e dytë, e shndërron një dokument administrativ në armë morale, duke e lexuar jo si dëshmi e një marrëdhënieje pune në një sistem të caktuar, por si dëshmi e karakterit dhe e tradhtisë.

Mehmetaj shkruan se dokumenti dëshmon se Aziz Kryeziu ka qenë milic i punëve të brendshme të Republikës Socialiste të Serbisë në Gjilan. Pastaj e zbukuron me lojë fjalësh dhe tallje.

Njësi e veçantë, njësi speciale, specijalna jedinica. — Lirim Mehmetaj.

Pastaj vjen insinuata kryesore. Baba milic nuk është largu vetë, e kanë larguar. Ankesa nuk e shtyn përmbarimin. Pra paska kundërshtuar vendimin, pra nuk paska dashur të largohet. Dhe pastaj, në fund, e shpërthen goditjen.

Ky Përparimi del e ofendon njerëz në baza patriotike. O krejtve kam me iu zhveshë o serbofilë. Se këtu i thonë Kosovë hej. — Lirim Mehmetaj.

Kjo është fushatë, jo gazetari. Kjo është një hit piece3. Qëllimi nuk është të sqarojë një ngjarje të vitit 1990. Qëllimi është ta nxjerrë zëdhënësin e qeverisë si moralisht të diskualifikuar. Dhe kur e bën këtë, ti nuk po godet vetëm një person. Ti po godet institucionin që ai përfaqëson. Dhe kjo është e rrezikshme sepse prodhon mosbesim jo përmes analizës, por përmes turpit.

Tani, çfarë bën një redaksi me integritet kur sheh një dokument të tillë?

• E para, e pyet çfarë provon realisht dokumenti.

• E dyta, e pyet çfarë nuk provon.

• E treta, e vendos në kontekstin e vitit 1990.

Dhe viti 1990 në Kosovë nuk është vit normal. Është periudha e dhunës institucionale, e shtrëngimit të kontrollit nga Beogradi, e suspendimit të autonomisë, e përjashtimeve nga puna, e presionit. Në atë periudhë, njerëz të shumtë u gjendën të mbërthyer mes bukës së fëmijëve dhe shantazhit të shtetit. Të tjerë u përjashtuan. Të tjerë u larguan. Të tjerë u detyruan të distancohen. Pra, një dokument administrativ i largimit nga detyra, i lexuar me mend, nuk është automatikisht dëshmi e bindjes. Mund të jetë dëshmi e konfliktit me aparatin. Mund të jetë dëshmi e një shkëputjeje.

Në vetë telefonatën, Kryeziu thotë qartë se pas zhvillimeve politike dhe pas 2 korrikut ata u distancuan dhe më 4 korrik nuk shkuan në punë. Nëse kjo është e vërtetë, dhe nëse datat dhe rrethanat konfirmohen me dokumente të tjera, atëherë insistimi i Mehmetajt se ai ishte polic i Serbisë nuk është fakt. Është etiketim. Dhe etiketimi kur bëhet me qëllim për t’i vënë damkë një institucioni, hyn në territorin e shpifjes dhe manipulimit.

Ajo që bën Mehmetaj është e qartë. Ai e merr termin policia e Jugosllavisë dhe e shndërron në policia e Serbisë, pastaj e shndërron në moral, pastaj e shndërron në politikë. Dhe në fund e shndërron në armë kundër Kryeministrit. Ky zinxhir është i lexueshëm. Dhe është pikërisht këtu ku ai e zbulon veten. Nuk është thjesht në ofendime. Është në narrativën e tij të palëkundur, Kosova ka qenë në Republikë të Serbisë, pikë. Kjo fjali është gjurma e gishtit.

Unë nuk jam gjykatë. Unë nuk shpall dënime. Dhe nuk e trajtoj asnjë njeri si fajtor pa proces. Por unë e kam të drejtën dhe detyrimin ta them këtë. Një figurë publike që e mban me këmbëngulje një narrativë delegjitimuese të shtetit të Kosovës, dhe që e përdor atë për ta sulmuar zyrën e Kryeministrit përmes biografisë së një familjari, është kërcënim real për rendin demokratik. Në një shtet normal, vetëm kjo linjë dhe ky këmbëngulim do të duhej të hapnin hetim serioz institucional për burimet, motivet dhe rrjetin e ndikimit. Jo sepse shteti duhet t’i trembet fjalës, por sepse shteti duhet ta dallojë fjalën nga operacioni.

Dhe po, unë e them edhe këtë, nëse një aparat shtetëror e vlerëson se një zë publik po punon sistematikisht për ta delegjitimuar shtetin në përputhje me interesat e një shteti armiqësor, atëherë kjo nuk është çështje shijeje. Është çështje sigurie. Dhe siguria nuk mbrohet me debate televizive ku operatori e mbyt studion. Siguria mbrohet me verifikim, me përgjegjësi, me institucione që nuk flenë, dhe me media që nuk e shesin mikrofonin si lodër.

Këtu kthehem te Panduri. Ai ka përgjegjësi të drejtpërdrejtë. Sepse ai nuk e ndërpreu etiketimin. Ai e përsëriti. Ai e kornizoi. Ai e mbylli telefonatën me pyetje që i shërbeu operatorit. Dhe mbi të gjitha, ai e trajtoi një pretendim të rëndë si argëtim i debatit. Nëse Panduri do të kishte integritet editorial, ai do ta thoshte qartë në studio. Ne nuk e dimë. Ne nuk e kemi verifikuar. Këto janë pretendime. Dhe nëse ka dokumente, ato i shohim me ekspertë dhe i publikojmë me kontekst. Dhe nëse ka padi për shpifje, ne nuk e përdorim studion si gjykatë.

Kjo është arsyeja pse unë e mbaj përgjegjës Pandurin. Sepse emisionet e debatit nuk janë thjesht programe televizive. Ato janë pjesë e hapësirës së sigurisë informative të Kosovës. Dhe kur kjo hapësirë ndotet, kostoja paguhet me mosbesim, me frikë, me polarizim, me lodhje kolektive. Pastaj vjen dita kur publiku nuk beson më as kur thuhet e vërteta. Dhe ky është terreni ideal për ndikim armiqësor.

Pastaj vjen pyetja që nuk mund të anashkalohet. Nga vjen dokumenti që Mehmetaj e publikon. Si sigurohet. Kush ia jep. Si e verifikon. Dhe pse shfaqet pikërisht si municion politik kundër zyrës së Kryeministrit. Unë nuk e shpall si fakt se ai ka lidhje me shërbimet sekrete serbe. Kjo do të ishte e papërgjegjshme pa prova të plota. Por unë e them me qetësi se rrethanat janë alarmuese dhe kërkojnë hetim. Dhe këtu hyn një element tjetër që e bën pamjen më të errët.

Në artikullin tonë të 9 tetorit4, ne i kemi dokumentuar lidhjet dhe afërsitë publike të Fatmir Shehollit me Lirim Mehmetajn. Sheholli e ka promovuar Mehmetajn, e ka lavdëruar, e ka drejtuar audiencën e vet drejt tij, dhe e ka normalizuar zërin e tij si zë patriotik. Pastaj Sheholli u arrestua në tetor nën akuza për spiunazh. Kjo nuk e dënon automatikisht Mehmetajn. Por e bën pyetjen edhe më të rëndë. A ka një ekosistem ku simbolika e luftës përdoret si mburojë morale, ndërsa materialet dhe narrativat që i shërbejnë Beogradit qarkullojnë brenda Kosovës si produkte mediatike.

Kur i vendos këto copëza bashkë, fragmenti i Dukagjinit, postimi i 2024, dokumenti i paketuar si damkë, insistimi në narrativën Kosova brenda Serbisë, dhe rrethinat e lidhjeve publike me figura që kanë rënë nën hetime të rënda, unë nuk shoh gazetari. Unë shoh operacion. Dhe kur shoh operacion, nuk më intereson sa herë thirret fjala debat. Më intereson efekti. Efekti është delegjitimim institucional. Efekti është përçarje. Efekti është dobësim i kohezionit. Efekti është lodhje e publikut nga e vërteta.

Në këtë pikë, unë dua ta them me ftohtësi. Kosova nuk e ka luksin t’i trajtojë këto si sherr mes komentatorësh. Kosova është shtet i ri. Është nën presion të vazhdueshëm nga Serbia. Është në një luftë të përditshme informative ku gënjeshtra nuk vjen gjithmonë me flamur të huaj. Shpesh vjen me theks vendor dhe me kostum gazetari. Prandaj, kur një moderator i jep mikrofon një operatori që nuk e respekton faktin, ai nuk po bën pluralizëm. Ai po hap derën.

Dhe ja ku është kërkesa ime për Pandurin dhe për çdo redaksi në Prishtinë. Mos e normalizoni operatorin. Mos e trajtoni shpifjen si mendim. Mos e trajtoni etiketimin si analizë. Nëse një njeri sjell pretendime të rënda, kërkoni prova para se t’ia jepni skenën. Nëse nuk ka prova, mos ia jepni skenën. Sepse skena është kapital. Mikrofonët nuk janë të lirë. Ata kushtojnë. Dhe kostoja paguhet nga siguria kombëtare.

Unë e di se dikush do të thotë, po e kufizon fjalën. Jo. Unë po e mbroj fjalën nga ata që e përdorin si armë të mjegullës. Unë po e mbroj debatin nga ata që e shndërrojnë debatin në stallë ku zëri i njërit e zëvendëson arsyen e të gjithëve. Dhe po e mbroj Kosovën nga një taktikë e thjeshtë. Ta bësh publikun të dyshojë në vetvete, ta bësh shtetin të duket i rremë, ta bësh çdo institucion të duket i kalbur, dhe pastaj të thuash, shih, asgjë nuk funksionon, prandaj le të kthehemi te narrativat e Beogradit.

Unë nuk kam nevojë ta dramatizoj më shumë se kaq. Fragmenti i 15 janarit e tha vetë. Kur Mehmetaj e thotë, Kosova ka qenë në Republikë të Serbisë, pikë, ai nuk po bën histori. Ai po bën politikë në shërbim të një narrative armiqësore ndaj shtetit të Kosovës. Dhe kur Panduri e përsërit dhe e lë të kalojë, ai nuk po moderon. Ai po transmeton.

Në një vend me kujtesë lufte, me varre të pambyllura, me kërcënim të vazhdueshëm, kjo nuk është vetëm turp profesional. Është alarm. Dhe unë po e ngre atë alarm me qetësi, me fakte, dhe me një përfundim që nuk më pëlqen, por që nuk mund ta shmang.

Kosova nuk ka problem me kritikat. Kosova ka problem me operatorët që e urrejnë republikën dhe punojnë që ajo të duket e pavlefshme. Dhe kur ata hyjnë në studio si gazetarë, detyra jonë është t’ua heqim maskën, jo t’u japim mikrofon.

Kur një ekosistem mediatik e kthen emocionin në provë, dhe shpifjen në interpretim, ai nuk bën thjesht opozitë. Ai prodhon cenueshmëri. Dhe cenueshmëria informative është hyrje e hapur për ndikim armiqësor, për shantazh politik, për destabilizim social.

Mesazhi i publikuar nga Berat Buzhala më 14 janar 20261 funksionon si shembull i kësaj logjike. Videoja hapet me një fragment të shkëputur të kryeministrit në detyrë për regjistrimin e fëmijëve në gjendjen civile, pra për një akt administrativ të lidhur me të drejta ligjore. Pastaj vjen një kthesë e menjëhershme nga administrata te poshtërimi moral. Nga politika publike te ndarja e shoqërisë në kategori. Nga një temë e diskutueshme te një armiqësi e prodhuar.

Kjo është teknika. Merret një fjali, i hiqet konteksti, i ngjitet një ndjenjë. Pastaj ndjenja shitet si fakt.

Në narracionin e tij, qytetari që jeton në Kosovë paraqitet si i përçmuar, ndërsa diaspora portretizohet si përfitues, si barrë, si e padrejtë, madje si e favorizuar politikisht. Ky nuk është debat për politika sociale. Ky është prodhim i një armiku të brendshëm.

Dhe kur diaspora kthehet në shënjestër kolektive, rreziku është i drejtpërdrejtë për sigurinë kombëtare. Sepse diaspora nuk është periferia e Kosovës. Është pjesë organike e kombit dhe e shtetit. Është mbështetje familjare dhe ekonomike. Është rrjet ndikimi dhe lobimi. Është urë me aleatët. Nëse një media e madhe e helmon këtë lidhje me dyshim dhe turp, ajo e godet kohezionin shoqëror, pra njërën nga mburojat kryesore të sigurisë.

Këtu hyn edhe problemi i gënjeshtrës dhe i akuzës pa provë. Kur një figurë publike thotë se diaspora po vjen të marrë beneficione, pa burim, pa dokument, pa metodologji, pa dallim mes kategorive ligjore, ai nuk po informon. Ai po krijon një bindje të rreme. Po e ndërton një turmë emocionale që nuk kërkon më të dhëna, por kërkon fajtorë.

Ky mekanizëm e dobëson shtetin në tri mënyra.

E para, delegjitimon institucionet. Kur publikut i servohet ideja se shteti po i poshtëron qytetarët brenda vendit dhe po i shpërblen të tjerët, atëherë rritet mosbesimi ndaj administratës, ndaj ligjit, ndaj vetë idesë së shtetit. Një shoqëri që nuk i beson institucionit, bëhet më e prekshme nga presioni, nga shantazhi, nga manipulimi.

E dyta, prodhon polarizim të dobishëm për aktorë armiqësorë. Serbia dhe rrjetet e saj nuk kanë nevojë të shpikin gjithçka, kur një pjesë e hapësirës informative në Kosovë e kryen punën e përçarjes nga brenda. Çdo fjalë që e kthen kosovarin kundër kosovarit, çdo fjali që e kthen diasporën në armik, çdo insinuatë që e shndërron votën në turp, e ul rezistencën e shoqërisë ndaj ndikimit të huaj.

E treta, zhvendos fajin nga humbja reale politike te shpifja kolektive. Kur rezultati zgjedhor është i qartë, dhe kur një pjesë e elitës mediatike nuk e pranon verdiktin, ajo kërkon një justifikim. Më i lehti është të sulmohet burimi i legjitimitetit, vota. Kështu ndërtohet një rrëfim ku problemi nuk është humbja, por votuesi. Jo programi i dështuar, por qytetari. Jo mungesa e besimit publik tek ta, por një komplot i shpikur.

E vërteta që duhet thënë pa histeri është kjo.

Shumica e elektoratit brenda Kosovës e votoi Albin Kurtin dhe partinë e tij për një mandat të tretë2. Diaspora nuk e zëvendësoi Kosovën. Diaspora e forcoi verdiktin e qytetarëve brenda vendit. Prandaj edhe sulmi ndaj diasporës është, në thelb, sulm ndaj rezultatit, sulm ndaj legjitimitetit, sulm ndaj idesë se shumica ka të drejtë të vendosë.

Nëse dikush dëshiron të flasë për rrymën, për importin, për menaxhimin e sektorit energjetik, kjo është temë legjitime. Por kur kjo përzihet me përbuzje ndaj qytetarit dhe me nxitje kundër diasporës, atëherë nuk kemi më kritikë. Kemi operacion emocional. Dhe operacioni emocional është mjet i njohur i luftës hibride, sepse synon ta bëjë shoqërinë të sillet kundër vetes.

Një shtet i vogël nuk rrëzohet gjithmonë me tanke. Shpesh rrëzohet me lodhje, me mosbesim, me përçarje, me bindjen se askush nuk është i pastër dhe se gjithçka është mashtrim. Kur ky cinizëm prodhohet çdo ditë nga altoparlantë mediatikë, ai kthehet në rrezik sigurie, jo thjesht në opinion.

Prandaj, mesazhe të tilla nuk duhen trajtuar si zhurmë rrjetesh. Duhet trajtuar si çështje e rendit demokratik dhe e sigurisë kombëtare. Sepse kur një shoqëri e humb aftësinë për ta njohur faktin, ajo e humb edhe aftësinë për t’u mbrojtur.

Pse ky narracion përputhet direkt me strategjitë ruse të dezinformimit dhe luftës psikologjike?

Ky nuk është thjesht një monolog i zemëruar i berat Buzhalës. Është një format. Një mënyrë e ndërtimit të realitetit që përkon me doktrinën ruse të luftës së informacionit, ku synimi nuk është të bindësh me fakte, por ta lodhësh publikun, ta turpërosh, ta frikësosh dhe ta ndash, derisa e vërteta të duket si një opsion mes shumë të tjerash.

Strategjia kryesore quhet “firehose of falsehood” (zorra e gënjeshtrave3). Është koncept i përshkruar nga studiues të RAND si Christopher Paul dhe Miriam Matthews. Thelbi i saj është i thjeshtë. Shumë pretendime, shumë emocione, shumë përsëritje, pak ose hiç prova, pastaj kalim i shpejtë në temën tjetër. Që publiku të mos ketë kohë të verifikojë, por të detyrohet të reagojë.

Shembulli i saktë në këtë rast. Në një video të vetme futen disa shtresa tronditjeje. “Gjysa e Kosovës s’ka rrymë” pastaj “qytetari këtu është i kategorisë së dytë” pastaj “diaspora merr beneficione” pastaj “ata e terrorizojnë tjetrin në rrjete”. Ky është ritëm tipik i “firehose”. Nuk ndërtohet një argument i verifikueshëm. Ndërtohet një gjendje nervore.

Strategjia e dytë quhet “reflexive control” (kontroll refleksiv). Është një traditë e studiuar gjerësisht në analizat perëndimore mbi mendimin strategjik rus, ku synimi është t’i shtysh kundërshtarët dhe publikun të marrin vendime që i shërbejnë agjendës së autorit, duke i ushqyer me stimuj emocionalë dhe korniza të rreme. Studiues si Thomas Rid e kanë shpjeguar këtë logjikë si manipulim i perceptimit, jo debat i fakteve.

Edhe këtu, stimuli është turpi dhe zemërimi. Qytetarit brenda vendit i thuhet se është “fatzi” dhe “inferior”. Diasporës i ngjitet etiketa e përfituesit. Qeverisë i ngjitet etiketa e përbuzjes ndaj shumicës. Rezultati i dëshiruar është që shoqëria të mos diskutojë më për politika publike, por të hyjë në konflikt identitar brenda vetes. Kjo është fitorja e një operacioni psikologjik. Jo bindja, por përçarja.

Strategjia e tretë është “scapegoating” (kokë turku). Në literaturën mbi propagandën dhe autoritarizmin, kjo shihet si teknikë klasike për t’i dhënë turmës një fajtor të thjeshtë kur realiteti është i pakëndshëm. Këtu kokë turku bëhet diaspora. Jo sepse ka prova, por sepse është e lehtë të shënjestrohet. Është larg, nuk përgjigjet në studio, dhe mund të portretizohet si masë pa fytyrë.

Këtë e kanë trajtuar në mënyra të ndryshme autorë si Peter Pomerantsev, Anne Applebaum dhe Timothy Snyder, kur flasin për propagandën moderne si prodhim i cinizmit, ku turmat mësohen të urrejnë “tjetrin” brenda kombit, sepse kështu shteti dobësohet pa u qëlluar asnjë plumb.

Strategjia e katërt është “delegjitimimi i institucioneve” përmes përmbysjes së moralit. Në vend që të diskutohet rreth procedurës, ligjit, kapaciteteve dhe përgjegjësive, publikut i servohet një gjykim moral total. “Ti këtu je më pak patriot” “ata atje janë më patriotë” “qeveria të trajton si kategori të dytë”. Ky nuk është raportim. Është çmontim i besimit.

Kjo metodë është e dokumentuar edhe në analizat e NATO StratCom dhe në punën e studiuesve të dezinformimit si Ben Nimmo, ku theksohet se aktori armiqësor fiton kur qytetari humb besimin te çdo autoritet dhe te çdo burim, dhe përfundon te një përfundim i vetëm. Asgjë nuk është e vërtetë, prandaj gjithçka lejohet.

Strategjia e pestë është “whataboutism” (po ti çka) dhe zhvendosja e temës. Kur hapet një temë konkrete, si regjistrimi civil i fëmijëve dhe e drejta ligjore, ajo devijohet në një skenë zemërimi për rrymën, pastaj në një gjyq moral për diasporën, pastaj në një thirrje për revoltë. Kjo teknikë e mbingarkon publikun dhe e heq fokusin nga pyetja e vetme që kërkon përgjigje me prova. Çfarë është fakt, çfarë është pretendim.

Mostrat konkrete në këtë rast janë të qarta.

E para. Krijohet një realitet total me shifra të mëdha, pa burim, pa dokument, pa kohë, pa metodë. “Gjysa e Kosovës nuk ka rrymë.” Një fjali e tillë kërkon të dhëna të sakta, jo performancë.

E dyta. Krijohet ndjenja e poshtërimit kolektiv. “Ti je qytetar i kategorisë së dytë.” Kjo nuk matet, kjo ngulitet.

E treta. Përdoret diaspora si objekt turpi. “Hajde regjistroji fëmijët me i marrë beneficionet.” Kjo e kthen një të drejtë ligjore në njollë morale. Ky është turpërim i projektuar.

E katërta. Përdoret frika si nxitës. Mesazhi i nënkuptuar është, ikni nga vendi, këtu s’ka jetë, këtu s’ka dinjitet. Kjo është gjuhë demoralizimi. Dhe demoralizimi është fazë e preferuar në operacione të luftës psikologjike, sepse e bën shoqërinë të dorëzohet para se të sulmohet.

Pikërisht për këtë arsye, ky narracion nuk është i padëmshëm. Ai është në përputhshmëri të plotë me modelet ruse sepse prodhon të njëjtin produkt final. Një publik të lodhur, të zemëruar, të turpëruar, të ndarë. Një republikë ku njerëzit e shohin njëri tjetrin si armik, jo si bashkëqytetar. Dhe kur kjo ndodh, hapësira bëhet e përshtatshme për ndërhyrje, për shantazh, për narracione të importuara dhe për rrjete që jetojnë nga kaosi.

Në fund, rreziku operacional është i qartë dhe nuk ka nevojë për zbukurim. Përçarja mes Kosovës brenda dhe diasporës nuk i shërben qytetarit. Delegjitimimi i votës nuk i shërben demokracisë. Cinizmi i vazhdueshëm ndaj institucioneve nuk e përmirëson shtetin. Përfituesi i vetëm nga këto narrativa është Serbia dhe çdo rrjet politik, mediatik apo kriminal që ka interes që Kosova të duket e paaftë për vetëqeverisje, e ndarë nga brenda dhe e lodhur nga mosbesimi. Kur qytetarët dyshojnë te njëri tjetri, kur vota paraqitet si mashtrim dhe shteti si armik, atëherë terreni për ndërhyrje, presion dhe destabilizim është tashmë i përgatitur. Ky nuk është debat opinionesh. Është cenim i drejtpërdrejtë i sigurisë kombëtare.