Opozita kosovare e braktisi hapur qytetarin për ta mbrojtur një korporatë private, duke e kthyer sigurinë ushqimore në teatër të ndytë të politikës ditore sot. Në këtë operacion të dështuar propagand…

Read more

Read more

Read more

Read more

Kujt i shërben shteti shqiptar, qytetarit apo investitorit?

Në qendër të kësaj historie qëndron Sazani, ishulli më i madh i Shqipërisë, një masiv shkëmbor në Adriatik, rreth 18 kilometra larg bregut jugor. Ai ka pyje pisha, shpate të thepisura, ndërtesa të braktisura ushtarake, bunkerë të kohës së komunizmit dhe një histori që shkon deri te gjeografët grekë të shekullit të gjashtë para erës sonë. Për dekada ishte bazë ushtarake dhe vend i mbyllur. Më vonë u kthye në një hapësirë të vizituar nga turistë, por ende e egër, ende e pambrojtur nga lakmia e madhe. Ivanka Trump e kishte parë ishullin gjatë një udhëtimi me jaht dhe kishte folur më pas për një ngjitje zbathur drejt majës. Bashkë me Jared Kushner, ajo u lidh me plane zhvillimi turistik në Sazan dhe në gadishullin e Zvërnecit, aty ku Adriatiku e prek lagunën e Nartës dhe ku ndodhet një prej ekosistemeve më të rëndësishme të Mesdheut.

Në këtë zonë, Vjosa-Narta nuk është thjesht peizazh. Ajo është strehë për shpendët shtegtarë, për breshkat, për fokën mesdhetare, për florën dhe faunën që nuk mund të zhvendosen me një vendim qeverie. Aty, janë numëruar edhe deri në 10.000 flamingo në pjesë të vogla të lagunës. Pikërisht ky shpend, i brishtë dhe i dukshëm, i kthyer nga natyra në flamur të heshtur, ia dha emrin lëvizjes. Flamingoja u bë shenjë e një vendi që nuk pranonte më të shitej pa u pyetur. Nga 31 maji, protestuesit nisën të mblidheshin çdo ditë në orën 18.00 në sheshin Skënderbej dhe të marshonin drejt Kryeministrisë. Rruga e Dëshmorëve të Kombit u kthye në korridorin ku një brez i ri shqiptarësh nisi ta provojë zërin e vet.

Protesta u rrit brenda 24 orësh. U përhap në Durrës, Vlorë, Elbasan, Korçë, Shkodër dhe më pas në diasporë. Në Tiranë, në ditën e 20-të, mijëra qytetarë marshuan drejt zyrës së kryeministrit. Në fundjavë, sipas vlerësimeve të dhëna, numri arriti nga 100.000 deri në 200.000 pjesëmarrës. Thirrjet “Shqipëria nuk është në shitje” dhe “Rama ik” nuk mbetën vetëm sllogane kundër një projekti ndërtimi. Ato u kthyen në përmbledhje të një zemërimi më të thellë. Qytetarët flisnin për tokë të rrethuar pa njoftim, për mungesë transparence, për ligje që ndryshohen në favor të investitorëve, për një shtet që duket i shpejtë kur e hap rrugën për kapitalin dhe i ngadalshëm kur duhet ta mbrojë publikun.

Më 3 qershor, policia bllokoi rrugë në Tiranë dhe përdori ujë kundër protestuesve paqësorë, përfshirë familje me fëmijë. Efekti ishte i kundërt. Më shumë qytetarë dolën të nesërmen. Në vend të frikës, u shfaq një disiplinë qytetare e rrallë. Pas dhunës, protestuesit u kthyen me trëndafila të bardhë për policët. Në bulevard u ngritën hapësira për fëmijët, të moshuarit u ndihmuan nga të rinjtë, rrugët u pastruan pas çdo tubimi. Një protestë kundër betonit u bë shkollë e përditshme e qytetarisë. Aty flisnin studentë, aktivistë, prindër, emigrantë të kthyer, njerëz të zakonshëm që nuk kishin pritur kurrë ta merrnin mikrofonin. Një pjesë e medias tradicionale heshti në ditët e para, ndaj organizimi kaloi në rrjete sociale, në grupe mes miqsh, në hartat digjitale ku vendi i protestës u shënua si “Flamingo Revolution”.

Në ditën e 23-të, ish-ushtaraku dhe ish-luftëtari i UÇK-së, Dritan Goxhaj, tha se ishte autorizuar nga grupi koordinues për ta lexuar një deklaratë në emër të organizatorëve dhe protestuesve. Ai tha se, pas 22 ditësh dëgjimi të propozimeve të qytetarëve, protesta mbarëpopullore dhe paqësore kërkonte dorëheqjen e panegociueshme të kryeministrit dhe qeverisë, krijimin e një qeverie teknike tranzitore jopartiake me mandat 12 mujor, ndryshime kushtetuese të miratuara me referendum, ndryshimin e Kodit Zgjedhor, ndryshimin e ligjit për financimin e partive politike dhe organizatave të ndryshme, kufizimin e ushtrimit të detyrës së kryeministrit në jo më shumë se dy mandate të plota ose të pjesshme gjatë gjithë jetës politike të një individi. Ai shtoi se lëvizja nuk hiqte dorë nga kërkesat fillestare, anulimi i ndryshimeve në ligjin e zonave të mbrojtura, anulimi i ndryshimeve në ligjin për trashëgiminë kulturore, shfuqizimi i Paktit të Maleve dhe shfuqizimi i kuadrit ligjor për investimet strategjike. Në fund, deklarata kërkonte një kontratë të re sociale mes qytetarëve dhe shtetit, të përpiluar pas konsultimit me intelektualë, ekspertë teknikë dhe qytetarë apartiakë të propozuar nga sheshi i protestës. “Shqipëria e shqiptarëve, jo e pushtetarëve”, ishte fjalia që e mbyllte atë.

Kuptimi i kësaj lëvizjeje për Shqipërinë nuk kufizohet te Sazani dhe Zvërneci. Ajo ka hapur një çarje në murin e vjetër të tranzicionit, ku pushteti ka ndryshuar emra, por shpesh e ka ruajtur të njëjtën logjikë pronësimi mbi shtetin. Pas rënies së regjimit të Enver Hoxhës, vendi hyri në një transformim të shpejtë, ku pasuritë publike kaluan në duar private, shpesh me hije dyshimi, ku partitë ndërtuan rrjete klienteliste, ku ekonomia e tregut u ngatërrua me pazarin politik dhe ku shumë qytetarë e panë demokracinë jo si dinjitet, por si radhë të re poshtërimi. Revolucioni Flamingo është kundërshtim i kësaj trashëgimie. Ai nuk e sulmon vetëm qeverinë, por edhe opozitën e vjetër që, sipas analizave tona, shihet nga shumë protestues si pjesë e të njëjtit model.

Për kombin shqiptar, kjo lëvizje ngre një pyetje edhe më të madhe. A mund të ketë interes kombëtar pa kontroll qytetar mbi pushtetin? Nëse toka, deti, laguna, trashëgimia, kujtesa e luftës, institucionet e sigurisë dhe politika e jashtme mund të negociohen pa transparencë, atëherë kombi mbetet fjalë ceremoniale. Interesi kombëtar nuk është flamur i valëvitur në festa. Është aftësia e shtetit për ta mbrojtur territorin, ligjin, kujtesën, qytetarin dhe dinjitetin publik nga privatizimi i heshtur. Në këtë kuptim, flamingoja nuk është vetëm shpend i lagunës. Ajo është prova nëse Shqipëria mund ta mbrojë atë që nuk flet me gjuhën e pushtetit, por që e mban vendin gjallë.

Në raport me Bashkimin Evropian, përplasja është e drejtpërdrejtë. Shqipëria kërkon anëtarësim, por BE-ja kërkon shtet ligjor, mbrojtje të mjedisit, transparencë, institucione të pavarura, kontroll të korrupsionit dhe respekt të pronës publike. Vjosa-Narta është pjesë e një ekosistemi të rrallë, e lidhur me vlera ndërkombëtare të biodiversitetit dhe është në kundërshtim me detyrimet që Shqipëria ka marrë në rrugën drejt anëtarësimit në BE. Ndryshimi i ligjit të zonave të mbrojtura në vitin 2024, statusi i investitorit strategjik, vendimmarrja jo transparente dhe përgatitjet për ndërtim në zona të ndjeshme janë të kundërta me frymën që Brukseli kërkon nga një vend kandidat. Nuk mund të ketë Evropë në fjalim dhe përjashtim të qytetarit në praktikë. Nuk mund të kërkosh kapituj negociatash duke hapur kapituj të rinj të arbitraritetit.

Kjo përplasje nuk është vetëm ekologjike. Është institucionale. Kur shteti akuzohet se po e përdor policinë për ta bllokuar protestën, kur media proqeveritare shpërndan narrativa për ndërhyrje të huaj, kur aktivistët përballen me fushata diskreditimi, kur kundërshtimi paraqitet si rrezik për turizmin, atëherë Shqipëria nuk po përballet vetëm me një rezort. Po përballet me pyetjen nëse mund të bëhet vend evropian duke i ruajtur reflekset e një shteti që i trembet qytetarit. BE-ja mund të tolerojë shpesh stabilitet të rremë në Ballkan, por standardet e saj formale janë të qarta. Një shtet që i dobëson zonat e mbrojtura, që e përqendron vendimmarrjen dhe që e sheh protestën si komplot, nuk po ecën drejt Evropës. Ai po e përdor Evropën si dekor.

Emri “Revolucioni Flamingo” lindi nga laguna e Nartës dhe nga kolonitë e shpendëve që aty gjejnë strehë. Por shpejt ai mori kuptim politik. Flamingoja është e brishtë, por jeton në bashkësi. Është e bukur, por nuk është zbukurim. Është shenjë e një ekosistemi që vdes pa zhurmë nëse preket me dhunë. Kështu edhe protesta. Ajo nuk nisi me parti, as me tribunë të gatshme, as me kryetar të vetëm. Ajo u ngrit nga njerëz të ndryshëm, nga të rinj që e kishin zëvendësuar kafenë e mbrëmjes me protestën, nga familje që sillnin fëmijë në shesh, nga diaspora që kthehej me bileta njëdrejtimëshe sepse, për herë të parë pas shumë kohësh, shihte shpresë. Flamingoja u bë flamur pa qenë flamur. U bë mënyrë për të thënë se natyra dhe demokracia nuk janë çështje të ndara.

Qeveria e Edi Ramës është në qendër të këtij zemërimi sepse, ajo shihet si kulmi i një modeli ku zhvillimi paraqitet si dritë, por shpesh lë pas hije. Skandali i inceneratorëve, me ish-ministra të dënuar ose të akuzuar, u bë simbol i kalbëzimit sistemik. Projekti i riciklimit që duhej të ishte emblemë e gjelbër u kthye në emblemë të dyshimit. Ndërtimet e mëdha, kullat, rezortet, investitorët e huaj, aeroportet dhe fjalimet për vitin 2030 nuk e kanë zhdukur pyetjen themelore, kush përfiton? Kur një e treta e banesave është bosh, kur gjysmë milioni shqiptarë kanë emigruar nga viti 2011, kur të rinjtë shprehin dëshirë masive për largim, shkëlqimi urban nuk e mbulon zbrazëtinë shoqërore. Ai vetëm e ndriçon më fort.

Gjetjet tona hulumtuese e vendosin këtë krizë edhe në raport me Kosovën dhe kujtesën kombëtare. Në maj 2024, bashkëorganizimi i Kampionatit Evropian U-21 me Serbinë është shënimi i një plage morale për kombin tonë që ende e mban kujtimin e krimeve serbe në Kosovë. Në dhjetor 2024, ndalimi i këngës “Mora Fjalë” në stadium u lexua si heshtje ndaj një himni që e përkujton Adem Jasharin dhe sakrificën e familjes së tij. Në maj 2025, zgjedhjet ishin një garë pa zgjedhje reale, mes një qeverie të akuzuar për korrupsion sistemik dhe një opozite të lodhur nga e shkuara e saj. Vota për Ramën ishte provë morale mbi raportin e Shqipërisë me Kosovën, Serbinë dhe kujtesën e luftës.

Në maj 2025, emërimi i Vlora Hysenit në krye të SHISH-it u ngrit si çështje e sigurisë kombëtare1, me pyetje për verifikimin, shtetësinë, besnikërinë institucionale dhe raportin e Shqipërisë me standardet evropiane të inteligjencës. Në qershor 2025, heqja e flamurit të UÇK-së në stadium gjatë ndeshjes Shqipëri-Serbi ishte shenjë e një Tirane që i trembet simboleve të lirisë së Kosovës, por nuk i trembet afrimit me Beogradin. Në gusht 2025, qëndrimi i Ramës ndaj Dhomave të Specializuara tregoi një kthesë të Ramës nga mbështetës i drejtësisë në kritik të saj, në varësi të aleancave politike. Në tetor 2025, raportimet për naftë të sanksionuar ruse dhe libiane që dyshohet të ketë kaluar përmes porteve shqiptare, bashkë me refuzimin e rezolutës për njohjen e gjenocidit serb në Kosovë, e thelluan pamjen e një shteti që flet me gjuhën e NATO-s, por shpesh vepron me nënkuptime që i shërbejnë Beogradit dhe, përmes tij, Moskës.

Në dhjetor 2025, pretendimet për kalimin e armëve serbe drejt Kosovës përmes territorit shqiptar mbetën të paprovuara, por përgjigjja zyrtare me tallje ndaj pyetjeve të gazetarisë la pas një boshllëk më të rëndë se heshtja. Në shkurt 2026, vizita e Ramës në Prishtinë dhe deklarata e tij për një “sekret shtetëror” të Kosovës ishin një nga shumë skandalet e Ramës për shkelje sovraniteti dhe si dëshmi e një raporti ku informacioni i Kosovës trajtohet si mjet skenik. Në qershor 2026, raportimi ynë e vuri në pah fanellën e Vlade Divacit në zyrën e kryeministrit duke ngritur sërish pyetjen e simbolikës, sepse Divac kishte kundërshtuar ndërhyrjen e NATO-s në Kosovë dhe e kishte quajtur Kosovën “zemra dhe shpirti i Serbisë”. Këto epizode, të vendosura në radhë, krijojnë një kronologji të një politike që, sipas raportimeve tona, e ka afruar Tiranën me Beogradin në momente kur duhej të ishte më pranë Prishtinës.

Për këtë arsye, shumë prej këtyre politikave duhet të anulohen dhe të çmontohen institucionalisht. Jo si akt hakmarrjeje, por si kthim te ligji dhe morali publik. Duhet të rrëzohen ndryshimet që i dobësojnë zonat e mbrojtura. Duhet të rishikohet kuadri i investitorëve strategjikë. Duhet të ndalet çdo projekt që e prek Sazanin, Zvërnecin dhe Vjosa-Nartën pa transparencë, pa konsultim dhe pa garanci mjedisore. Duhet të rikthehet në qendër njohja shtetërore e krimeve serbe në Kosovë dhe mbrojtja e dinjitetit të viktimave. Duhet të rishikohen emërimet e ndjeshme në siguri që nuk janë shoqëruar me qartësi publike. Duhet të ndërpritet çdo politikë që e trajton Kosovën si subjekt të negociueshëm dhe jo si republikë sovrane.

Kërkesa që Edi Rama dhe aparati i tij qeverisës të largohen nga pushteti, në këtë kuptim, është kërkesë për përgjegjësi politike. Por Revolucioni Flamingo e ka bërë edhe më të gjerë këtë kërkesë. Ai nuk kërkon thjesht zëvendësimin e një kryeministri me një tjetër fytyrë të së njëjtës arkitekturë. Ai kërkon prishjen e një modeli që e ka sunduar që nga fundi i komunizmit, modelin ku partitë bëhen pronare të shtetit, ku oligarkët bëhen bashkautorë të ligjit, ku media bëhet zgjatim i pushtetit, ku qytetari kujtohet vetëm ditën e votës dhe ku natyra shihet si truall për shitje. Në këtë kuptim, “pastrimi” që kërkon sheshi duhet të jetë institucional, ligjor dhe moral. Ai duhet ta largojë nga pushteti çdo strukturë të korruptuar, çdo individ të kompromentuar, çdo rrjet që ka përfituar nga grabitja e pasurisë publike, por duhet ta bëjë këtë me drejtësi, me prova, me gjykata të pavarura dhe me garanci demokratike. Ndryshe, revolucioni rrezikon ta përsërisë atë që e kundërshton.

Shqipëria nuk mund të rindërtohet duke harruar. Nuk mund të bëhet evropiane duke e shitur lagunën. Nuk mund ta mbrojë kombin duke heshtur për Kosovën. Nuk mund të flasë për modernizim ndërsa të rinjtë e saj e shohin largimin si shpëtim. Në Zvërnec, një gardh i vendosur mbi tokë publike ndezi diçka që kishte kohë që digjej nën hi. Në Tiranë, çdo mbrëmje, ajo flakë mori formën e një marshimi. Në diasporë, ajo u bë kujtim i kthyer. Në lagunë, flamingot vazhduan të qëndrojnë mbi ujë, sikur të mos dinin asgjë për ligjet, tenderët dhe strategjitë. Por ndoshta pikërisht aty qëndron fuqia e tyre. Ato nuk flasin. Prania e tyre mjafton për t’u kujtuar se jo çdo gjë që ka vlerë ka zë në qeveri.

Revolucioni Flamingo është, mbi të gjitha, një provë e pjekurisë shqiptare. Ai pyet nëse qytetarët mund të qëndrojnë paqësisht, gjatë dhe me dinjitet përballë një pushteti që është mësuar ta lodhë çdo kundërshtim. Ai pyet nëse Shqipëria mund ta çlirojë veten nga dy trashëgimi njëherësh, nga frika e vjetër e shtetit dhe nga cinizmi i ri i tregut. Ai pyet nëse kombi shqiptar mund ta kuptojë më në fund se interesi kombëtar nuk është pronë e qeverive, por detyrë e qytetarëve. Dhe përgjigjja, nëse vjen, nuk do të vijë nga një pallat qeveritar. Do të vijë nga sheshi, nga laguna, nga të rinjtë që nuk pranojnë më të ikin në heshtje, nga ata që e kanë kuptuar se një vend nuk humbet vetëm kur pushtohet. Një vend humbet edhe kur shitet pjesë pjesë, me kontrata të pastra në letër dhe me ndërgjegje të pista në histori.

<div class="gfm-embed" data-url="https://www.gofundme.com/f/nga-vija-e-frontit-ne-muzeun-e-kosoves/widget/large?attribution_id=sl%3A0cd46d98-ca66-4028-8b4e-beab5db3ba48"></div><script defer src="https://www.gofundme.com/static/js/embed.js"></script>

Read more

Read more

Read more

Read more

Çfarë fshihet pas shifrave shokuese që po i përmbysin parashikimet tradicionale?

Kur një sondazh i thjeshtë pyet brutalisht "Për kë do të votoni këtë 7 Qershor?", përgjigja prej 88% përqind nuk është thjesht statistikë, është një klithmë emocionale.

Pse opozita dikur e plotfuqishme u katandis në shifra njëshifrore dhe çfarë tregon kjo për temperaturën e vërtetë politike të Kosovës dhe mërgatës shqiptare?

A është ky një akt mbrojtjeje psikologjike ndaj të kaluarës, apo një sinjal se skena politike po ndryshon përgjithmonë?

Lexojeni analizën e plotë për ta kuptuar të vërtetën që fshihet pas këtij votimi virtual.

Read more

Koha Ditore nuk ka kërkuar vetëm bllokimin e një videoje. Ajo e ka kërkuar bllokimin e një arsyetimi politik, të një komenti publik dhe të një përpjekjeje pë…

Read more

Read more

Në teatrin e përgjakur të Skenderajt, maska e pushtetit ra mbi fytyrën e ligjit. Një grusht që nuk godet thjesht një njeri, por vetë indin e Republikës, duke e zbuluar kalbësirën e një manuali të vjetër vrastarë që ushqehet me frikë. Kur "çlirimtari" bëhet xhelat i paqes, historia nuk shkruhet me lavdi, por me bojën e turpit të një partie që hesht para krimit.

Më 4 shkurt ne botuam një hulumtim1 mbi metodën e dhunës së Hashim Thaçit, jo mbi një epizod të vetëm. Dje, më 14 maj, Sami Lushtaku ia dha asaj metode fytyrën e saj publike2.

Ajo që ndodhi në Skenderaj nuk ishte thjesht një përleshje në kafene. Ishte një copëz e ngritur mbi sipërfaqe nga manuali i vjetër i pushtetit të Hashim Thaçit, ai manual ku territori nuk administrohet, por ruhet me frikë, ku kundërshtari nuk mundet me argument, por shënjohet, poshtërohet, goditet dhe pastaj fajësohet për plagët e veta.

Kur Hysni Mehani përfundoi i përgjakur, ndërsa Sami Lushtaku shkroi3 se “qytetarët reaguan”, unë e pashë gjuhën e një sistemi që nuk merr përgjegjësi kurrë. Gjithmonë dikush tjetër reagon. Gjithmonë turma është spontane. Gjithmonë viktima paska provokuar. Gjithmonë dhuna paraqitet si vetëmbrojtje e nderit të rremë4.

Kjo është frikacakëri politike.

Lushtaku nuk doli si burrë në publik për të thënë, “kjo nuk duhej të ndodhte”. Ai doli për ta mbështjellë dhunën me flamurin e fyerjes.

“Sami Serbia”, tha ai, nuk tolerohet më.

Por pyetja është më e rëndë. Çfarë tolerohet atëherë në Skenderaj? Gota në kokë? Grushti ndaj zëvendësministrit? Truproja ndaj aktivistit? Heshtja e PDK-së ndaj një figure që sillet sikur komuna është pronë e tij private?

Tetë muaj më parë, në Klan Kosova, Lushtaku tha5 se ata që nuk e respektojnë Kushtetutën dhe ligjet “duhet t’i ngrejmë zvarrë nëpër rrugët e Prishtinës”. Pastaj, kur u pyet nëse rruga është zgjidhja, tha, “Për mu nuk ka zgjidhje tjetër”.

Dje, rruga hyri në kafene.

Nuk ka mister këtu. Ka vijimësi.

Ky është njeriu që flet për Mitrovicën me gjuhë që tingëllon si avokati e turbullt e Beogradit, duke e paraqitur veprimin e shtetit të Kosovës në veri si problem, jo operacion kundër strukturave që e kanë mbajtur atë pjesë peng. Ai e sfidon shtetin atje ku shteti përballet me trashëgiminë e Milan Radoiçiqit dhe me fantazmën e një operacioni paramilitar të mbështetur nga Beogradi.

Pastaj kërkon respekt patriotik.

Jo, zt Lushtaku. Jo.

Patriotizmi nuk është çertifikatë e përjetshme për ata që e përdorin luftën si imunitet. Kush e mbron logjikën që e dobëson shtetin e Kosovës në veri, kush e kthen policinë e Republikës në problem ndërsa strukturat e dhunshme serbe paraqiten si çështje politike, nuk ka të drejtë ta përdorë biografinë e luftës si sapun moral.

Blerta Deliu-Kodra reagoi6 me formulën e njohur të barazimit të rremë, “Dhuna nuk është zgjidhje. Por as provokimet, linçimet dhe akuzat sistematike nuk janë”.

Kjo fjali duket e matur vetëm për ata që nuk duan të shohin gjakun në fytyrë. Në të vërtetë, ajo është teknikë pastrimi. Fillon me dënim formal të dhunës, pastaj menjëherë ia gjen dhunës një nënë politike, provokimin. Kështu viktima bëhet bashkëfajtore, sulmuesi bëhet i nxitur, partia shpëton pa u ndarë nga dhunuesi.

Ky nuk është ligjërim civil. Është higjienë e krimit politik.

Njerëz të tillë nuk janë ende gati për demokraci normale, sepse demokracia kërkon së pari pranimin e një rregulli të thjeshtë, kundërshtari nuk preket. Nuk goditet. Nuk tërhiqet zvarrë. Nuk i thyhet fytyra. Nuk i shpallet faj sepse foli. Nuk vritet siç janë vrarë gjatë mandatit të Hashim Thaçit. Kush nuk e kupton këtë, nuk ka punë të japë leksione mbi diskursin e debatit publik. Së pari duhet të përballet me drejtësinë, pastaj me vetveten, dhe vetëm nëse shërohet nga ai helm moral që e bën dhunën të duket si reagim popullor, mund të kërkojë hyrje në qytetërim demokratik.

Në gjetjet tona hulumtuese të 4 shkurtit, ne e përshkruam një metodologji, identifikim objektivi, delegjitimim, afrim nën mbulesën e normalitetit, dhunë përmes ndërmjetësve, zhvendosje faji, pastaj operacion narrativ deri në ekzekutim fatal. Dje, në Skenderaj, e pamë verzionin e thjeshtësuar të asaj strukture, të asaj mendësie. Objektivi ishte politik. Ambienti ishte publik. Dhuna ishte e dukshme. Arsyetimi erdhi menjëherë. Dhe struktura partiake, në vend që të distancohej qartë, u fsheh pas mjegullës.

Kjo është arsyeja pse rasti Lushtaku nuk duhet parë si incident. Ai është provë e dalë në sipërfaqe për një kulturë pushteti që nuk ka vdekur. Është një relike e gjallë e republikës së dhunës, ku disa ish komandantë nuk e kuptuan kurrë se paqja nuk është plaçkë, shteti nuk është trofe, qytetari nuk është ushtar i tyre, dhe kundërshtari politik nuk është objekt neutralizimi.

Lushtaku mund të thotë se e ka kaluar jetën në shërbim të vendit. Por shërbimi ndaj vendit nuk matet me atë që e thua për luftën. Matet me atë që e bën me pushtetin në paqe. Çlirimtari nuk është ai që kërkon lavdi për të djeshmen dhe leje për dhunë sot. Çlirimtari nuk e kthen Skenderajn në zonë kontrolli. Çlirimtari nuk fshihet pas “qytetarëve” kur qytetari përfundon i përgjakur. Çlirimtari nuk ka nevojë për gotë, grusht, truprojë, kërcënim, e as për parti që hesht.

Kjo është e vërteta e zhveshur, Sami Lushtaku nuk u shfaq dje si njeri i fortë. U shfaq si frikacak. Sepse vetëm frikacaku e ndien pushtetin të kërcënuar nga një tavolinë kafeje. Vetëm frikacaku e quan provokim praninë e kundërshtarit. Vetëm frikacaku e vesh dhunën me patriotizëm pasi fytyra e viktimës tashmë është përgjakur.

Kosova nuk mund të ndërtojë Republikë mbi nervat e këtyre burrave që shtiren si patriotë. Nuk mund të ketë zgjedhje të lira aty ku një figurë lokale mendon se e drejta politike e kundërshtarit varet nga toleranca e tij personale. Nuk mund të ketë shtet ligjor aty ku dhuna shpjegohet si reagim i qytetarëve dhe ku partia e dhunuesit nuk e gjen guximin ta thotë fjalinë minimale, kjo është e papranueshme.

Në fund, ky nuk është vetëm test për Sami Lushtakun. Ai test është i humbur prej kohësh. Ky është test për PDK-në, për drejtësinë, për policinë, për prokurorinë, për shoqërinë që ende pyet nëse duhet ta quajë dhunën me emrin e vet.

Duhet.

Sepse kur dhuna nuk emërtohet, ajo kthehet në traditë. Kur tradita nuk hetohet, ajo kthehet në pushtet. Kur pushteti nuk ndëshkohet, ai prodhon manual. Dhe manuali që ne e përshkruam më 4 shkurt nuk jeton në arkiva. Dje, në Skenderaj, ai doli në mes të ditës, piu kafe, goditi, përgjaku, dhe pastaj shkroi status.

3

Reagimi i Sami Lushtakut në Facebook, 14 Maj, 2026.

A është Vjosa Osmani vërtet “Vajza e Kosovës” që e mbron amanetin e Rugovës, apo thjesht një lojtare e rrezikshme në një shah gjeopolitik ku Kosova është sakrifica e radhës?

Kur një Presidente i shkrin kufijtë mes Kushtetutës dhe interesit elektoral, pyetja nuk është më nëse ajo gaboi, por për kë po punon vërtet ajo?

Në këtë analizë hulumtuese, ne gërmojmë përtej retorikës së ëmbël të “kthimit” saj “në shtëpi” në LDK.

• Kush e shkroi skenarin e krizës së marsit që opozita e priste me duartrokitje?

• Pse Presidenca heshti kur Beogradi e kërcënoi institucionin e Kryeministrit me modele të Mossad-it?

• Dhe mbi të gjitha, a po shërben ajo si “kali i Trojës” për një projekt që synon gjunjëzimin e shtetit përballë axhendave të dyshimta ndërkombëtare?

Read more

A ishte kërcënimi i fundit me vdekje ndaj kryeministrit të Kosovës një akt i izoluar frikësimi ekstremist, apo faza e radhës e një fushate shumëvjeçare për ta normalizuar dhunën politike ndaj udhëheqësve që refuzojnë t’i nënshtrohen ndikimit të Beogradit?

Read more

I krijuar vetëm në vitin 2011, dymbëdhjetë vjet pas luftës, gjatë qeverisjes së Hashim Thaçit dhe nën Ministrinë e Drejtësisë së Hajredin Kuçit, Instituti për Hulumtimin e Krimeve të Luftës hyri në histori jo për fuqinë që pati, por për mënyrën si u la të dobësohej për shtatë vjet rresht. Në gusht të vitit 2018, vetëm pak javë pasi kryeministri Ramush Haradinaj priti në zyrën e tij Milan Radoiçiqin, figurë që më vonë lidhej me sulmin paraushtarak serb në Banjskë, qeveria e mbylli institutin nën drejtimin e ministrit Abelard Tahiri. Vetë Tahiri më pas e kundërshtoi modelin e ri të institutit të propozuar nga Vetëvendosje, e cila pas fitores së vitit 2021 e riktheu dhe e bëri sërish funksional. Për , foli profesori britanik Aidan Hehir, i cili e quajti këtë vonesë dhe ndërprerje “një akt të turpshëm politik”, duke argumentuar se dokumentimi i krimeve të luftës në Kosovë ishte penguar për vite nga elitat vendore dhe bashkësia ndërkombëtare që preferonin “ta linin të kaluarën pas”.

Read more

A do të mbetet Kosova republikë, apo po shndërrohet në një teatër pengmarrjeje ku aktorët e brendshëm e luajnë skenarin e Beogradit?

Pse Presidenca dhe Opozita heshtin para planeve dhe thirrjeve serbe për vrasjen e Kryeministrit?

Zbuloni rrjetin e fshehtë Grenell-Rama-Osmani dhe mekanizmin e bllokadës që po ngulfat sovranitetin e Kosovës.

Mos lejoni që e vërteta të varroset nën procedurat e qëllimshme.

Abonohu tani për ta çmontuar sabotimin e radhës.

Kam kaluar vite duke raportuar lidhur me konfliktet e armatosura, kapje shteti dhe ndërhyrje gjeopolitike, por ajo që po shpaloset në Kosovë është diçka që e njoh me një qartësi të veçantë, sepse e vëzhgoj këtë një model që e kam parë të përsëritet diku tjetër, i përshtatur në rrethana lokale, por gjithmonë i shtyrë nga i njëjti objektiv strategjik, pengimi i një shteti për t’u konsoliduar plotësisht si sovran.

Sot, Albulena Haxhiu, ushtruese e detyrës së presidentes dhe njëkohësisht kryetare e Kuvendit, e caktoi 7 qershorin 2026 si datën e zgjedhjeve të parakohshme. Kjo do të jetë hera e tretë që vendi shkon në zgjedhje parlamentare brenda vetëm 16 muajsh. Shpjegimi formal është procedural, dështimi për ta zgjedhur presidentin brenda afateve kushtetuese, pas pesë përpjekjeve për ta siguruar kuorumin. Por kjo krizë nuk ka asgjë organike. Ajo është e ndërtuar, shtresë mbi shtresë, përmes një bllokade të qëndrueshme sistematike.

Haxhiu deklaroi, “kjo nuk është ajo që qytetarët e kanë dashur… ata presin për bashkim kur bëhet fjalë për interesat e vendit… po vonohemi në shumë reforma, pa asnjë nevojë”.

Ky pohim është thelbësor. Nuk ka pasur asnjë domosdoshmëri strukturore që ta detyronte Kosovën në këtë cikël. Kjo është rezultat i një vendimi të përbashkët si zgjedhje politike nga partitë opozitare përfshirë Listën Serbe për ta bllokuar, për ta vonuar dhe për ta konsumuar procesin institucional.

Në qendër të kësaj qëndron opozita, një konfigurim aktorësh që përfshin figura si Bedri Hamza i PDK-së, Lumir Abdixhiku i LDK-së dhe Ramush Haradinaj i AAK-së, së bashku me rrjete më të gjera të lidhura historikisht me rendin politik të formuar gjatë dhe pas dominimit 20 vjeçar të lidhur me Hashim Thaçin. Gjuha e tyre publike është e matur, kushtetuese, madje edhe ndonjëhere edhe e pranueshme. PDK flet për pranimin e çdo date brenda afateve kushtetuese. AAK i quan zgjedhjet “shans për vendin”. LDK flet për “bashkim të së djathtës”. Por përmbajtja e veprimeve të tyre tregon një histori tjetër.

Ajo që unë e shoh nuk është një opozitë konvencionale. Ajo që shoh është një qelizë e fjetur serbe e ngulitur brenda sistemit politik të Kosovës, që funksionon për ta mbajtur vendin peng përmes sabotimit procedural.

Ky vlerësim mbështetet në një varg ngjarjesh që shtrihen shumë përtej krizës aktuale zgjedhore. Ai kthehet tek përpjekjet e koordinuara që e lidhin bllokimin e brendshëm me presionin strategjik nga Beogradi. Lista Serbe, duke vepruar si zgjatim i politikës zyrtare të Serbisë në Kosovë, luajti rol kyç në operacionin paraushtarak të shtatorit 2023, të udhëhequr nga Milan Radoiçiq, që rezultoi me vrasjen e policit të Kosovës Afrim Bunjaku. Ky operacion pasoi një përpjekje të mëhershme politike për ta siguruar veriun e Kosovës përmes marrëveshjeve që në thelb do ta transferonin territorin strategjik të Kosovës tek Serbia, me miratim të Hashim Thaçit.

Kur këto rrugë dështuan, strategjia u përshkallëzua. Serbia formalizoi koordinimin e politikës së saj të jashtme me Moskën më 24.09.2022, duke e forcuar rreshtimin me objektivat gjeopolitike ruse. Prej atij momenti, presioni u rrit, tërheqja institucionale nga serbët e Kosovës, barrikadat në rrugë dhe në fund agresion i armatosur paraushtarak më 24 shtator 2023.

Gjatë gjithë këtij përshkallëzimi, opozita vendore nuk veproi si forcë stabilizuese. Ajo veproi në mënyra që e dobësuan përgjigjen institucionale të Kosovës, shpesh duke e zhvendosur fajin drejt vetë Prishtinës.

Ky model u thellua me shfaqjen e një lidershipi të ri politik nën drejtimin e Albin Kurtit, fitoret elektorale të të cilit në vitin 2021, në shkurt 2025 dhe sërish më 28.12.2025 përfaqësonin një mandat plebishitar për konsolidimin e shtetit dhe shkëputjen nga ndikimi serb. Qeveria e Kurtit nisi çmontimin e rrjeteve të rrënjosura që kishin lejuar ndikimin e Beogradit të mbijetonte brenda institucioneve të Kosovës për dy dekada pas luftës.

Pikërisht në këtë moment u intensifikua bllokada opozitare.

Opozita nuk u mjaftua me kritikë politike. Ajo u përpoq sistematikisht ta bllokonte qeverisjen duke praktikuar forma të ndryshme e të koordinuara sabotuese. Refuzoi oferta që e tejkalojnë çdo kompromis standard. Kurti, sipas vëzhgimeve tona, ofroi poste ministrore, pozitën e zëvendëskryeministrit dhe madje mundësinë që opozita ta propozojë kandidatin për president. Këto janë lëshime të jashtëzakonshme. Ato u refuzuan në tërësi.

Refuzimi për ta zgjedhur presidentin nuk është pra dështim negociatash. Është kulmimi i një strategjie për ta paralizuar shtetin.

Bllokimi i Fondit Sovran pas sulmit të vitit 2023 është një shembull i qartë1. Ky fond ishte projektuar për të forcuar kapacitetet mbrojtëse të Kosovës në një kohë kur Serbia kishte demonstruar gatishmëri për të përdorur forcë paraushtarake. Opozita e dërgoi atë në Gjykatën Kushtetuese2, ku mbetet i pazgjidhur prej tre vitesh. Rezultati është vonesë strategjike që ka për qëllim sabotimin e përgatitjes së Kosovës për agresione të ardhshme.

Ky rezultat i shërben Beogradit, jo Prishtinës.

Përfshirja e aktorëve të jashtëm e përforcon këtë model. Richard Grenell identifikohet në një seri gjetjesh tona hulumtuese si figurë kyçe në ndërhyrjet politike të mëhershme, përfshirë rrëzimin e qeverisë së Kosovës në vitin 20203. Aktivitetet e tij përshkruhen si të rreshtuara me interesa serbe dhe ruse, me lidhje që përfshijnë Viktor Orban dhe Vladimir Plahotniuc.

Vazhdimësia e këtij rrjeti shihet në zhvillimet pasuese. Një takim në New York, ku mori pjesë Vjosa Osmani, i organizuar nën kujdesin e Grenell dhe i sponsorizuar nga interesa serbe4, shënoi një pikë kthese. Mungesa e transparencës rreth atij takimi5, e kombinuar me manovra të mëvonshme politike, përfshirë shpërbërjen e një parlamenti që përfaqësonte 51 përqind të elektoratit6, ngre shqetësime të thella për rreshtimin politik dhe besnikërinë institucionale7.

Rruga e Osmanit pasqyron një paqëndrueshmëri më të gjerë brenda elitës politike të Kosovës8. Presidenca e saj e hershme u karakterizua nga një veprimtari të përgjegjshme dhe besueshmëri. Por veprimet e mëvonshme, përfshirë lidhjet e raportuara me rrjete biznesi si grupi Devolli dhe afërsia politike me figura të lidhura me interesa të rreshtuara me Beogradin9 si Edi Rama, Hashim Thaçi dhe Richard Grenell, sugjerojnë një zhvendosje që nuk mund të injorohet.

Kjo krizë nuk është thjesht mospajtim politik. Është ekspozim i mundshëm i zyrës më të lartë të shtetit ndaj ndikimit të jashtëm.

Pastaj, vjen edhe heshtja pas kërcënimeve të hapura nga Aleksandar Vulin, që është ndoshta treguesi më alarmues. Vulin sugjeroi publikisht se Serbia duhet ta konsiderojë vrasjen ose rrëmbimin e Kryeministrit të Kosovës Albin Kurtit. Në çdo sistem funksional, një deklaratë e tillë do të dënohej menjëherë. Në Kosovë, reagimi nga opozita dhe presidenca ishte heshtje10.

Heshtja në këtë kontekst nuk është neutralitet. Është bashkëfajësi.

Modeli shtrihet më tej. Në saje të gjetjeve tona hulumtuese përpjekjet për atentat ndaj Kurtit përshkruhen kanë ndodhur gjatë zgjedhjeve të shkurtit 2021 dhe shkurtit 2025, me operativë të lidhur me rrjete që shtrihen në Kosovë dhe Shqipëri. Këto përpjekje u ekspozuan para se të realizoheshin11. Edhe pse kërkojnë hetim të vazhdueshëm, përputhshmëria e tyre me modelin e përgjithshëm forcon perceptimin e një fushate të qëndrueshme për ta eliminuar një lidership që synon shkëputjen e Kosovës nga ndikimi serb12.

Edhe udhëheqja politike e Shqipërisë përfshihet në këtë rrjet. Gjetjet tona përshkruajnë një rreshtim të koordinuar midis Tiranës zyrtare nën Edi Ramën dhe Beogradit13, me synim riformësimin e rendit kushtetues dhe territorial të Kosovës në favor të Serbisë. Mungesa e reagimit nga Tirana ndaj kërcënimeve të Vulin e thellon këtë shqetësim.

Në nivel institucional, kriza ka arritur në pikën ku edhe Komisioni Qendror i Zgjedhjeve është i paplotë. Haxhiu paralajmëroi se me vetëm 10 anëtarë nga 11, “asgjë nuk çertifikohet”. Kjo do të thotë se edhe procesi që duhet ta zgjidhë krizën rrezikon të paralizohet.

Kështu mbahet peng një shtet, jo me një akt të vetëm vendimtar, por me bllokim të vazhdueshëm në të gjitha fushat, politike, ligjore dhe të sigurisë.

Nga një këndvështrim gjeopolitik, ngjashmëria me taktikat e përdorura në hapësirat post sovjetike është e qartë. Strategjia ruse është e mbështetur gjatë në përdorimin e aktorëve të brendshëm për ta penguar konsolidimin e shteteve. Serbia, e rreshtuar me Moskën14, duket se po e aplikon të njëjtin model në Kosovë. Nuk ke nevojë të kontrollosh territor nëse e kontrollon mosfunksionimin e tij. Nuk ke nevojë për aneksim nëse e pengon konsolidimin.

Kosova sot është e bllokuar brenda kësaj logjike.

Zgjedhjet e 07.06.2026 do ta mbajnë një peshë që e tejkalon çdo rotacion të zakonshëm demokratik. Ato do ta përcaktojnë nëse republika mund të çlirohet nga një sistem i brendshëm sabotimi që e ka mbajtur Kosovën në krizë të përhershme.

Ajo që është në lojë nuk është thjesht qeverisja. Është mbijetesa e Kosovës si shtet funksional dhe sovran.

Dhe pyetja qendrore mbetet, sa gjatë mund të qëndrojë një republikë kur kërcënimi i saj më i madh nuk vjen nga jashtë, por nga brenda institucioneve të veta?

Read more

Në këtë sfond, deklarata3 e Albin Kurti duhet lexuar jo thjesht si një reagim, por si pjesa tjetër e së njëjtës dinamikë politike.

Read more

Read more