Përballë shikuesve, Xhymshiti vizatoi portretin e një kryeministri shqiptar që nuk mbërrin në Prishtinë me dorën e zgjatur të vëllait, por me thikën e mprehtë të një arkitekti që punon në hije për të zhbërë themelet e shtetësisë sonë. Sipas tij, lëvizjet e Edi Ramës nuk janë më thjesht fërkime diplomatike, por një strategji e mirëfilltë ku aparati shtetëror i Tiranës është vënë në shërbim të dobësimit të Kosovës, duke e trajtuar këtë të fundit jo si shtet sovran, por si një provincë të pabindur që duhet disiplinuar në favor të Beogradit.

Xhymshiti ndaloi me një ftohtësi klinike te rasti i Vlora Hysenit, duke e cilësuar emërimin e saj në krye të Shërbimit Informativ Kombëtar si thyerjen e parë të madhe të mbrojtjes sonë kombëtare. Agjentja që dikur mbante sekrete në Prishtinë, sot drejton sytë e Tiranës, dhe fakti që vizita e saj e parë zyrtare ishte në Beograd, e jo në Prishtinë, Londër apo Washington, flet me gjuhën e tradhtisë së heshtur që ekspertët e sigurisë e interpretojnë si një deklaratë besnikërie ndaj Serbisë. Kjo linjë e errët lidhëse, sipas gazetarit, shpjegon edhe dëshirën e zjarrtë të Ramës për projekte si “Ballkani i Hapur”, ku Kosova mbetej jashtë si një partner i padisiplinuar, vetëm sepse refuzonte të harronte të kaluarën pa marrë drejtësi.

“Deklaratat e tij të fundit mbi ‘sekretet’ e Presidencës së Kosovës nuk janë asgjë më pak se dhunim i sovranitetit institucional,” theksoi Xhymshiti, duke iu referuar pretendimeve të Ramës për kërcënimet e supozuara të Hagës ndaj Vjosa Osmanit.

Për drejtuesin e hulumtimeve tek ky akt nuk ishte mbrojtje, por një uzurpim i turpshëm i kompetencave të shtetit tonë, një përpjekje për të treguar se asgjë brenda mureve të Prishtinës nuk është e sigurt nga kontrolli i tij. Ai e portretizoi Ramën si një lider të cilit laku i drejtësisë po i afrohet në Tiranë dhe që në dëshpërim e sipër, tenton ta përdorë Kosovën si monedhë këmbimi për mbijetesën e tij politike.

Në fund të kësaj ekspozeje brutale, Xhymshiti bëri thirrje për një zgjim kolektiv, duke insistuar se çdo vizitë e Ramës duhet të përballet me protesta masive2 sepse “sovraniteti ynë nuk është në ankand”.

Ai i ftoi lexuesit të thellohen në hulumtimet e botuara te Kronikat e Barutit, ku zbërthehen fijet e këtij komploti, duke filluar nga “Agjentja që nuk u verifikua kurrë” (https://www.kronikab.uk/p/agjentja-qe-nuk-u-verifikua-kurre), deri te analizat e detajuara te “DOSJA RAMA” (https://www.kronikab.uk/t/edi-rama).

Për ata që kërkojnë të kuptojnë thellësinë e këtij cënimi, shkrimi “Edi Rama dhe Shthurja e Sekreteve të Kosovës” (https://www.kronikab.uk/p/edi-rama-dhe-shthurja-e-sekreteve) ofron një pasqyrë të qartë të skandalit, ndërsa thirrja morale për rezistencë kulmon në tekstin “Pse Prishtina Duhet ta Presë Edi Ramën me Ngjyrën e Gjakut” (https://www.kronikab.uk/p/pse-prishtina-duhet-ta-prese-edi).

Mesazhi i Xhymshitit ishte i qartë: në këtë luftë për dinjitet, heshtja është bashkëfajësi dhe çdo “miqësi” rajonale që na servohet në pjatat e Beogradit duhet refuzuar me forcën e një kombi që refuzon të ketë sërish tutorë.

Ai ma tha pa shumë rrotullime se duhej të shkoja në Bernë. Tha se mërgata e Zvicrës duhej të më shihnin dhe të dëgjonin çfarë kisha për të thënë. Dhe unë e pranova. Ka një lloj besimi që lind pa procedura, sidomos mes njerëzish që ndajnë të njëjtën plagë, ose të paktën të njëjtën gjuhë të plagës. E besova, jo se e njihja nga sot, por sepse ai ishte rikthyer nga e djeshmja ime.

U nisa në rrotat e mia drejt Bernës dhe rruga kishte atë heshtjen e pastër zvicerane, ku gjithçka duket në rregull, por brenda teje punon një motor tjetër. Në Bernë më priti një grup njerëzish që e kishin seriozisht atë çfarë quhet takim. Ishte aty shkrimtari Muharrem Blakaj, i cili një ditë më parë në Cyrih më kishte dhuruar dy libra nga të shumtët e tij, si të donte të vendoste në duart e mia një dëshmi që nuk është vetëm letër. Ishte Ismet Salihu, ish gazetar i BBC-së në gjuhën shqipe, njeriu që do të më intervistonte në studio, me atë lloj qetësie profesionale që vjen nga një jetë ku e ke mësuar të mos i thuash fjalët kot. Ishte Musli Saiti, pronari i SYRI TV në Bernë, mikpritës në mënyrën e tij, pa ceremoni, por me një ndjenjë përgjegjësie që e ndjen kur një njeri e di se çfarë peshe ka një mikrofon. Dhe ishte edhe një burrë me mustaqe të gjata, i lidhur me këngën tradicionale shqiptare, me atë prani që të kujton se kultura jonë, sa herë është rrezikuar, ka ditur të fshihet te zëri dhe te vargu, pastaj të dalë sërish në dritë.

Biseduam pak para se të dilnim në transmetim. Nuk ishte ngrohje protokolli. Ishte një shkurtim kohe, si kur kontrollon armët para se të hysh në terren. Tema të njohura për mua, por gjithmonë të reja kur i sheh se si bien mbi fytyrat e të tjerëve. Dhe pastaj nisëm. Live1.

Në fillim, Ismeti më prezantoi si gazetar investigativ dhe e vendosi Zvicrën në një kornizë të vetën, komunitet i madh shqiptar, një televizion me traditë, një audiencë që kërkon kulturë, por edhe politikë. Më pyeti thjesht, pa e zbukuruar, kush është . Dhe unë u përgjigja me atë hartë të shkurtër që mund ta mbajshë në xhep, por që brenda saj ka shira, tanke, kufij dhe dhoma redaksish. I thashë se jam kryeredaktor i Kronikave të Barutit në shqip dhe në anglisht, se kam nisur si fotoreporter, se kam raportuar konfliktin në Gjeorgji në 2008, se kam punuar me gazeta si New York Times, Spiegel, Guardian dhe media të tjera amerikane, se kam ndjekur pranverën arabe, Sirinë, Ukrainën, dhe se jam zhvendosur në Londër, ku puna ime është thelluar në një tjetër regjim përgjegjësie.

Pastaj ai pyeti për Britaninë e Madhe, si është të punosh atje si gazetar, veçanërisht investigativ. Kjo ishte një pyetje që tingëllon e thjeshtë, por brenda saj fshihet krahasimi i madh. I thashë se atje ekziston infrastruktura ligjore që e mbron qasjen në informacion dhe se profesionit i kërkohen kritere, se titulli gazetar nuk është një maskë që e vë kur të leverdis. Në të vërtetë, e gjithë ajo pjesë ishte një mënyrë për të thënë se standardi nuk është luks, është mburojë.

Dhe pastaj erdhi pyetja që e ndjeva se ishte e vërteta e mbrëmjes. Gazetaria në Kosovë. A është e pavarur, a është e ndikuar nga politika, a është e dirigjuar nga shërbime të huaja, veçanërisht nga Serbia, në një kohë kur teknologjia e bën propagandën të duket si lajm. Ai foli për ekranet plot debate, për ekspertë me thonjëza, për lodhjen e qytetarit. Në atë pyetje kishte edhe një ankth, edhe një irritim, edhe një kërkesë për të mos u gënjyer më.

Unë fola ashtu siç flas kur jam i bindur se publiku e kupton edhe kur nuk pajtohet. Thashë se nga kthimi im në Kosovë pas vitit 2022, ajo që kam parë në shumë raste është mungesë integriteti profesional, një peizazh ku shpesh opinioni shitet si fakt, ku mekanizmat e propagandës nuk janë më të veshur me uniformë, por me mikrofon dhe tituj. Thashë se historia e pasluftës është edhe histori e frikës dhe e mosllogaridhënies. Por ndërsa e thosha, e mbaja mendjen te një vijë e hollë. Sepse kur flet për individë, për struktura, për akuza, një fjali e pakujdesshme mund të kthehet në pushkë. Dhe megjithatë, mbrëmja kërkonte të dëgjonte atë që shumëkush e mendon, por pak e thotë.

Në studio përmendëm shpesh emra dhe struktura që në Kosovë kanë ngarkesë të madhe politike. Unë i referova gjetjeve të redaksisë sime si pretendime dhe linja hulumtimi, jo si verdikte. Fola për mënyrën se si reputacionet ndërtohen dhe shkatërrohen, për idenë e vjetër se fillimisht vritet karakteri publik, pastaj njeriu, dhe se në një shoqëri ku drejtësia lëviz ngadalë, propaganda e zë vendin e gjykatës. Preka edhe debatin për shërbimet, për dallimin mes institucioneve shtetërore dhe rrjeteve paralele, dhe për frikën e një shteti që rrëshqet në jofunksionalitet jo nga mungesa e flamurit, por nga teprica e hijeve.

Ismeti i lidhi këto tema me rrëzimin e qeverisë Kurti në vitin 2020 dhe më pyeti për ndikime të jashtme. Unë e përshkrova si një periudhë ku emra diplomatësh dhe ndërmjetësish kishin hyrë në diskursin e brendshëm si të ishin aktorë vendorë. Përmenda Richard Grenellin dhe e vendosa në kontekstin e asaj që unë e kam trajtuar si zinxhir ndikimesh dhe interesash. Në atë moment, në studio, një fjali e rëndë u tha për një pretendim kompromatues, që në realitet kërkon standardin më të lartë të provës dhe përgjegjësisë. E paraqita si pjesë të asaj që unë kisha deklaruar publikisht si linjë hulumtimi2 dhe si shembull se si shantazhi, real ose i supozuar, mund të përdoret si mekanizëm gjeopolitik. Nuk kishte asnjë vlerë të bëhej senzacion. Vlera ishte të kuptohej si funksionon presioni.

Pastaj kaluam te Gabriel Escobar. Unë e paraqita si figurë që në diskursin tim simbolizon debatet mbi integritetin diplomatik dhe konfliktin e interesit. Përmenda pretendime hulumtuese për marrëdhënie financiare të familjes së tij dhe lidhje lobimi, si arsye pse unë e kisha kritikuar3.

Kur Ismeti e solli bisedën te Tirana zyrtare dhe Edi Rama, studioja u bë më e ngjeshur, jo fizikisht, por në ajër. Sepse marrëdhënia Kosovë Shqipëri është gjithmonë një fije e ndezshme. Unë fola për perceptimin tim mbi politika që, sipas meje, e kanë dëmtuar pozicionin e Kosovës në organizata ndërkombëtare. U përmend edhe rasti i emërimeve në shërbime4 dhe simbolika e vizitave, si gjuhë politike më vete. Këto janë gjëra që nuk duan retorikë, duan kronologji dhe prova. Por në studio, unë po i vendosja në një kornizë analitike, jo si aktakuzë finale.

Në një moment, Ismeti solli emra figurash mediatike si Baton Haxhiu dhe Milaim Zeka. Unë u përgjigja sipas asaj që kisha thënë dhe shkruar në kontekste të tjera, duke i paraqitur si pjesë e debatit mbi ndikimin, besnikërinë dhe propagandën, gjithmonë me formulimin se këto janë pretendime dhe interpretime që kërkojnë verifikim të vazhdueshëm. Njerëzit e duan qartësinë, por qartësia pa përgjegjësi është thjesht brutalitet. Dhe unë nuk jam në këtë punë për brutalitet.

Pjesa më e fortë e bisedës nuk ishte asnjë emër. Ishte mekanizmi. Si ndërtohet një narrativë, si e bën një shoqëri të dyshojë te vetja, si e bën një shtet të duket sikur nuk meriton të ekzistojë. Fola për propagandën si një lodhje, si një kripë që të futet në sy çdo ditë deri sa të mësohesh me djegien. Fola për idenë se nëse një shoqëri i humb standardet e së vërtetës, ajo nis të jetojë vetëm me ndjesi, dhe ndjesitë janë toka më e mirë për manipulim.

Kur biseda kaloi te zgjedhjet, vonesat institucionale, rinumërimet, dyshimet për vjedhje votash, unë e paraqita si terren ku aktorë të ndryshëm mund të kenë interes të krijojnë krizë. Fola për skenarë të mundshëm si hipoteza analitike, jo si profeci. Vonesa e çertifikimit, rreziku i bllokimit buxhetor, loja me afatet e presidencës, mundësia e zgjedhjeve të jashtëzakonshme. Këto janë elemente që, në një vend të vogël, mund të duken si thashetheme, por në një vend të kërcënuar, janë matematikë politike. Dhe publiku në diasporë i kupton këto më mirë nga sa mendojmë, sepse ata jetojnë në shtete ku institucionet janë ritual ditor, jo dekor.

Në fund të intervistës, Ismeti e mbylli me një shaka të butë, të lëshosh një kuti cigare dhe të ndihmosh gazetarinë time. Por ajo shaka ishte më shumë se shaka. Ishte një mënyrë për të thënë se ky komunitet e kupton se gazetaria e pavarur nuk është slogan. Është financim. Është pagesë mujore. Është zgjedhje morale.

Në atë studio në Bernë, mes dritave të ftohta dhe kamerave që nuk falin asnjë hezitim, e kuptova se ajo që po ndodhte nuk ishte thjesht një intervistë. Ishte vazhdim i një bisede që unë e kam nisur prej vitesh, nëpër fronte lufte, redaksi dhe faqe artikujsh, dhe që tani po më kthehej mbrapsht nga njerëz që nuk kërkonin heroizma, por qartësi. Pyetjet e tyre nuk ishin për sensacion, por për mekanizma. Reagimet e tyre nuk ishin brohoritje, por përqendrim. Dhe gatishmëria e shprehur për të mbështetur Kronikat e Barutit nuk kishte asgjë nga entuziazmi i çastit, por diçka më të rrallë, një vetëdije se e vërteta kushton dhe se, nëse nuk e mban gjallë, ajo shuhet. Kur u largova nga studioja, nuk pata ndjesinë se e kisha mbyllur një kapitull, por se e kisha lënë një fjali pezull. Një fjali që do të vazhdojë të shkruhet, jo vetëm nga unë, por nga të gjithë ata që ende besojnë se fjala, kur është e ndershme, ka peshë.

Në fillim u hap tema e ftesës nga presidenti amerikan Trump për një Bord Paqeje për Gazën, dhe fakti që ftesa iu drejtua presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani, jo kryeministrit Albin Kurti. Unë e trajtova si protokoll shtetëror. Në marrëdhënie të jashtme, adresa e parë është kreu i shtetit, sidomos kur ftesa ka peshë simbolike dhe ndërkombëtare. E thashë qartë se kjo nuk është një lojë e fshehtë me emra, por një vijimësi e marrëdhënies mes Shteteve të Bashkuara dhe Kosovës, dhe një rikonfirmim i rolit amerikan si garant i sigurisë dhe paqes në rajon, dhe si mbështetje për njohjen ndërkombëtare të shtetit të Kosovës.

Pastaj erdhi reagimi1 i kryeministrit Edi Rama, i cili e uroi Osmanin dhe e lidhi ftesën me respektin personal dhe rolin e saj ndërkombëtar. Unë nuk e mora si thjesht mirësjellje. E lexova si politikë. Në atë moment përdora një shprehje popullore të Kosovës, kur e ka mizën pas veshit. Nuk e thashë për efekt humori. E thashë si dyshim mbi arsyen pse Rama ndjen nevojë të pozicionohet publikisht në një histori ku, sipas meje, ai ka pasur qëndrime të mëparshme që e dëmtojnë interesin e Kosovës.

Ajo që thashë më tej ishte thelbi polemik i intervistës. Unë argumentova se Rama, në vitet e fundit, është sjellë si katalizator i një klime që i shërben Beogradit zyrtar, dhe në dëm të Kosovës, dhe se kjo lidhet me një prirje më të gjerë rajonale ku Serbia kërkon hapësira ndikimi, shpesh në sinkron me interesat e Moskës. E solla në kujtesë episodin e përpjekjeve për një zgjidhje që do ta prekë Veriun e Kosovës si territor dhe si simbol shtetësie, dhe e paraqita këtë si një vijë të rrezikshme politike, sepse e bën Kosovën të duket si objekt pazari, jo si shtet me sovranitet të paprekshëm.

E thashë edhe diçka tjetër, që në studio tingëllon si alarm, dhe jashtë studios mund të tingëllojë si akuzë, se pas dështimit të skenarëve të dhënies vullnetare të thesarit të Kosovës, Serbia kërkoi të prodhonte fakte në terren me logjikë aneksimi, duke u përpjekur të shtyjë destabilizim. Në këtë kuadër e kritikova Ramën se, në vend që të mbajë një vijë të fortë në mbështetje të Kosovës, ai doli me propozime që, sipas interpretimit tim, i shërbenin narrativës së Beogradit.

Kur u pyeta çfarë do të thotë reagimi i Ramës pas këtyre, unë e quajta fasadë, një përpjekje për larje imazhi. Dhe e shpjegova me kushte konkrete. Nëse do të ishte reagim parimor, thashë, Rama do të duhej të kushtëzonte marrëdhëniet me Serbinë me njohjen e Kosovës. Do të duhej të ndërpriste ose të ngrinte lidhje të caktuara ekonomike derisa Serbia të pranojë realitetin e shtetit të Kosovës. Por unë argumentova se ai po e bën të kundërtën, po thellon marrëdhënie ekonomike, dhe kjo krijon terren për ndikim serb brenda Shqipërisë.

Në studio e çova edhe më larg këtë linjë, duke përmendur shqetësimin për hyrjen e entiteteve ekonomike serbe në hapësirën shqiptare, dhe duke ngritur idenë se kontrolli mbi media dhe narrativë është një fushë beteje po aq e rëndësishme sa kufijtë. E paraqita si rrezik që publiku shqiptar të ushqehet gradualisht me një këndvështrim pro Beogradit, kundër Kosovës dhe kundër vetë interesit kombëtar shqiptar.

Kur biseda shkoi te ftesat që morën edhe Kosova edhe Shqipëria për këtë Bord Paqeje, unë thashë se një ftesë e tillë meriton përgjigje pozitive, dhe se kjo është e kuptueshme në raportin me një fuqi si SHBA. Por e vendosa një paralajmërim. Shqipëria, thashë, duhet vëzhguar me kujdes në veprimet e saj, sepse ka arsye për dyshim se në vitet e fundit ka hyrë në një trajektore ku strategjia rajonale e Serbisë e përdor si kanal2.

Më pas u hap tema e Davosit, dhe deklarata e Albin Kurtit se shqiptarët janë një komb në dy shtete. Unë e prita si tezë që ka vlerë vetëm nëse shoqërohet me konsistencë politike. Dhe pikërisht këtu e godita Tiranën zyrtare. Unë thashë se Kurti, sipas meje, ka treguar konsistencë në vijë, ndërsa Rama jo. E solla shembullin e një proteste simbolike3 dhe të një votimi parlamentar4, ku sipas asaj që thashë, u refuzua një rezolutë për njohjen e gjenocidit serb në Kosovë. Për mua kjo ishte prova e dyfishtë, flamur në shesh, hezitim në institucione.

Në këtë pjesë e përdora një gjuhë më të ashpër për Ramën, e quajta jostabil politikisht, dhe e lidha me akuzën se ai bashkëqeveris me krimin e organizuar. Nuk e thashë si figurë letrare. E thashë si interpretim të mënyrës se si funksionon pushteti, si një strukturë që përzien politikën me frikën, interesin dhe pazarin. Pastaj përmenda emërimin e një figure të inteligjencës, Vlora Hyseni, dhe vizitën e parë në Beograd si sinjal politik. E solla si mënyrë leximi, se ku shkon një drejtues për herë të parë flet për orbitën ku e vendos veten shteti.

Biseda kaloi te kriza paszgjedhore në Kosovë dhe rinumërimi i votave pas zgjedhjeve të dhjetorit. Unë nuk e mohova se procedurat ligjore ekzistojnë. Por e lexova situatën si të orkestruar për vonesë, për të mos konsoliduar parlamentin dhe qeverinë, për të rrezikuar buxhetin e vitit të ardhshëm, dhe për ta futur vendin në një cikël krize që mund të çojë drejt zgjedhjeve të jashtëzakonshme. Unë fajësova partitë e vjetra të pushtetit, dhe përmenda edhe dyshimet ndaj strukturave të errëta të së kaluarës, duke e paraqitur këtë si përpjekje për ta përmbysur vullnetin e qytetarëve.

Në fund u kthye biseda në Shqipëri, te skandali i AKSH-it, dhe rreziku i pezullimit të fondeve të BE-së për digjitalizimin. Unë e trajtova si simptomë, jo si incident. Thashë se këto gjëra nuk ndodhin në vakum, ato rriten me vite. Dhe e lidhja përsëri me idenë time se qeverisja e Ramës ka thelb kriminal, ose të paktën një tolerancë strukturore ndaj abuzimit. Përmenda edhe Belinda Ballukun si nyje politike dhe juridike, dhe thashë se frika e Ramës nga drejtësia lidhet me faktin se rënia e një figure mund të tërheqë të tjera pas vetes.

Kjo ishte ajo që thashë, dhe kjo është arsyeja pse e thashë. Unë hyra në atë studio me bindjen se konfliktet e rajonit nuk janë thjesht lajme, por janë mekanizma ndikimi, dhe se Shqipëria dhe Kosova nuk mund të flasin për komb e unitet vetëm me fjali ceremoniale. Duhet vijë politike. Duhet koherencë. Dhe mbi të gjitha duhet një sens urgjence, sepse kur propaganda punon ngadalë, njerëzit e kuptojnë vetëm kur është vonë.

Që në fillim e vendosa çështjen në kornizën e saj thelbësore. Në lexim strikt të ligjit ndërkombëtar bëhet fjalë për ndërhyrje në një shtet sovran. Por realiteti politik rrallë herë përputhet me idealin normativ. Argumenti amerikan siç reflektohet nga deklaratat zyrtare dhe nga vetë vendimi i administratës Trump është se Venezuela prej vitesh është shndërruar në një shtet të kapur nga kartelat e drogës dhe se eksporti i paligjshëm i narkotikëve drejt SHBA-së, e ka dëmtuar drejtpërdrejt shoqërinë amerikane. Në këtë këndvështrim theksova se edhe regjimi i Maduros ka shkelur ligjin ndërkombëtar duke përdorur sovranitetin si mbulesë për veprimtari kriminale ndërkufitare.

Kur u pyeta nëse kapja e Maduros mund të quhet rrëmbim ushtarak nënvizova se gjithçka varet nga këndi i arsyetimit. Në letër po ka shkelje. Në terren SHBA-të argumentojnë se i kishin shterruar të gjitha mjetet diplomatike dhe se mungesa e vullnetit të regjimit për kompromis bashkë me një konsenzus të heshtur me opozitën venezueliane e bënë operacionin të pashmangshëm. E quajta këtë një akt që në narrativën amerikane përkthehet si çlirim nga një diktaturë shumëvjeçare dhe si masë mbrojtëse për qytetarët amerikanë.

Diskutimi u zgjerua më tej drejt reagimeve ndërkombëtare dhe sidomos atyre rajonale. Krahasova qëndrimin e qartë të Kosovës e cila u rreshtua2 hapur me SHBA-të me reagimin e tërhequr të Tiranës zyrtare. Argumentova se ky neutralitet i Shqipërisë është i çuditshëm vetëm në pamje të parë pasi lidhet me sinkronizimin e politikës së jashtme të Tiranës me Beogradin. Sipas analizës sime si kryeministri Rama ashtu edhe presidenti Vuçiq janë të pakënaqur me kursin e ri të politikës së jashtme të presidentit Trump dhe me refuzimin e Washingtonit për t’i pranuar ata si partnerë të besueshëm për shkak të rolit të tyre destabilizues në Ballkanin Perëndimor.

Në këtë kontekst rikujtova zhvillimet e rënda në veri të Kosovës përfshirë përpjekjen e Serbisë për të krijuar një realitet të ri territorial dhe dështimin e kësaj përpjekjeje falë reagimit të institucioneve të Kosovës. Theksova se propozimet për konferenca paqeje dhe relativizim të agresionit në momente krize që vinin nga Tirana zyrtare, nuk ishin neutralitet por politika që e favorizonin agresorin.

Në fund u ndala edhe te procedura ligjore që pritet të ndjekë rasti i Maduros. Meqenëse ai ndodhet tashmë në territorin amerikan sqarova se do të jetë subjekt i ligjeve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Operacioni u krye pikërisht sepse në Venezuelë ishte e pamundur të zhvillohej një proces gjyqësor real. Paralelisht nuk përjashtohet as mundësia e procedurave ndërkombëtare për krime kundër popullit të tij.

Biseda në MCN ishte një pasqyrë e qartë e tensionit mes ligjit dhe realpolitikës mes normës dhe interesit dhe mes rendit ndërkombëtar formal dhe botës reale ku fuqitë veprojnë kur besojnë se nuk kanë më alternativa. Për ata që duan ta ndjekin të plotë diskutimin videoja e intervistës gjendet më poshtë.

Disa ditë më pas, dola në NTV Albania në një bisedë me Red Varakun, jo për të bërë analizë televizive të radhës, por për ta thënë hapur atë që shumë e dinë dhe pak e artikulojnë. Nuk shkova për të kërkuar miratim. Shkova për të vendosur kufij. Sepse kur e vërteta nuk thuhet me zë të lartë, ajo tjetërsohet, copëzohet dhe më pas shitet si “opinion”.

Në këtë intervistë thashë qartë se fitorja e zgjedhjeve ishte porosi direkte për entitetet kriminale që për më shumë se dy dekada e kanë administruar Kosovën si plaçkë lufte. U thashë se fshehja pas partive politike, mediave të blera apo figurave teatrale nuk i shpëton nga llogaridhënia. “Vulë nuk do t’ju japim”, ishte përkthimi politik i asaj vote. Populli i Kosovës vendosi se nuk e do Serbinë në Kosovë dhe nuk e do as politikën që e ka futur Serbinë në Kosovë duke u betuar rrejshëm në simbole çlirimtare.

Fola për lodhjen e thellë shoqërore nga një cikël i pafund rotacionesh me të njëjtin mision. Plaçkitje e parasë publike, kapje e institucioneve dhe instalim i kontrollit politik nga Beogradi. Thashë se drejtësia nuk është dekor dhe as slogan, por mjeti i vetëm për shërimin e republikës. Pa veting, pa prokurori të pavarur dhe pa shembjen e arkitekturës ligjore që u ndërtua për të mbrojtur grabitjen edhe kur pushteti humbet, nuk ka shtet funksional.

Në këtë kontekst fola edhe për Shqipërinë. Thashë pa u hamendur… pa mëdyshje se eksporti i prokurorëve nuk është zgjidhje dhe se Shqipëria duhet të pastrohet në shtëpinë e vet. Një administratë si ajo e Edi Ramës që bashkëjeton me krimin e organizuar nuk mund të shesë moral rajonal. Po ashtu, i thashë Tiranës zyrtare se afrimi i saj politik me Beogradin, në dëm të Kosovës, nuk është diplomaci, por tradhti kombëtare.

Kur u ngrit çështja e marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimin Evropian, sqarova një keqinformim të qëllimshëm. Nuk ka shkëputje strategjike me SHBA-të kur vetë strategjia e tyre e sigurisë e përfshin Kosovën si interes të drejtpërdrejtë dhe refuzon projekte që e ndajnë vendin në vija etnike2. Ajo që quhet “ndëshkim” nga BE-ja është presion politik për ta detyruar Kosovën të pranojë marrëveshje të dëmshme të trashëguara nga liderë të korruptuar.

Thashë po ashtu se reagimi i Kosovës ndaj operacionit paraushtarak serb në veri ishte reagim i një shteti që më në fund e ushtron sovranitetin e vet. Barikadat u hoqën sepse shteti ekzistoi. Për herë të parë pas më shumë se dy dekadash, Kosova nuk u tërhoq përballë shantazhit të Beogradit dhe veglave të tij lokale.

Sa i përket normalizimit me Serbinë, isha i drejtpërdrejtë dhe pa kompromis. Nuk ka normalizim pa njohje, pa pranim të gjenocidit, pa kthim të të zhdukurve, pa dëmshpërblim dhe pa garanci të tërheqjes ushtarake. Çdo përpjekje për t’i anashkaluar këto përgjegjësi është mashtrim politik. Çdo projekt që e ndan Kosovën mbi baza etnike, qoftë administrative apo territoriale, është i papranueshëm, pavarësisht se nga kush vjen.

Kur fola për Albin Kurtin dhe Vjosa Osmanin, nuk fola për persona, por për standard. Thashë se kjo fitore nuk është fitore e një njeriu, por e qytetarëve që zgjodhën integritetin mbi frikën. Kur politika drejtohet nga njerëz që nuk korruptohen dhe nuk shantazhohen, atëherë edhe shteti fillon të marrë frymë. Kjo është arsyeja pse qytetarët i mbështesin dhe do t’i mbështesin edhe në të ardhmen figura të tilla.

Kjo intervistë nuk ishte akt qartësie morale. Ishte përpjekje për ta mbrojtur kuptimin e votës nga ata që duan ta relativizojnë. Republika nuk mbahet me kompromise me krimin dhe as me paqe të rreme. Ajo mbahet me parim, drejtësi dhe guxim për t’i thënë gjërat ashtu siç janë.

Intervistën e plotë mund ta shihni më poshtë.

Sebastiani ma hodhi pyetjen në tavolinë me një prerje të qartë. Pse Lista Serbe nuk lejohet për herë të tretë të futet në zgjedhje dhe cila është baza ligjore e këtij veprimi. Pyetje e vogël në tingull por e madhe në peshë. U desh ta korrigjoj menjëherë. Nuk është hera e tretë që po ndalohet është hera e tretë që po tentohet të ndalohet. Dallim i vogël në dukje por i madh në substancë. Aty fillon të kuptohet se çfarë po luhet në Kosovë. Është një përpjekje e Vetëvendosjes për ta mbyllur derën e çertifikimit të një strukture politike që nuk fshihet më. Të një strukture e cila me dekada ka punuar për të futur Kosovën nën thundrën e Serbisë.

Lista Serbe nuk është parti e pakicës. Është instrument politik i Beogradit brenda territorit të një shteti të pavarur. Dhe kjo nuk është thjesht bindje. Është e dokumentuar me veprimet e tyre që shkojnë nga sabotimi i institucioneve deri te organizimi i operacioneve paraushtarake si sulmi i Bajës në vitin 2023. Kur një subjekt politik brenda një republike të pavarur merr pjesë në përpjekje për aneksim territoresh nuk kemi të bëjmë me pluralizëm kemi të bëjmë me agresion.

Prandaj e thashë në studio me ton të prerë. Vetëvendosje duhet ta shpallë Listën Serbe organizatë terroriste. Jo për qejf as për politikë ditore por për faktin se ajo i përmbush të gjitha kriteret e një strukture të rrezikshme që vepron kundër rendit kushtetues.

Këtu Sebastiani u hodh i prerë. Pse duhet bashkëpunim me Prokurorinë. A nuk tingëllon kjo si kthim te mentaliteti i kohës së Enverit. Më erdhi të buzëqesh sepse në një farë mënyre kjo pyetje zbulon sa i brishtë është besimi ynë tek institucionet. Por e vërteta është shumë më e thjeshtë dhe shumë më e hidhur.

Prokuroria nuk është mekanizëm ndihmës i qeverisë por është institucioni që duhet të mbledhë faktet dhe t’i vulosë me prova. Pa Prokurori të pastër nuk ka vendim politik që qëndron. Dhe kjo është drama e Kosovës. Prokuroria nuk është e pastër.

Në hulumtimet tona të këtij viti kemi zbuluar se Prokuroria është e komprometuar nga elemente të shtetit serb1. Kjo nuk është teori kjo është pasqyrë e realitetit. Mjafton të kujtojmë rastin e tërheqjes së përkohshme të fletarrestit për Milan Radojçiqin. Një figurë e kalibrit kriminal që udhëhoqi grupet paraushtarake serbe në tentativën për aneksim të veriut të Kosovës. Kur fletarrestet lëkunden ndërsa ai lëviz i lirë, ne e kuptojmë se sa thellë ka depërtuar ndikimi i Beogradit në Kosovë.

Sebastiani nuk u tërhoq. Më tha. Përgjegjësia penale është individuale pse duhet ta mbajë fajin një parti e tërë. Po në një botë ideale përgjegjësia është individuale. Por Kosova nuk jeton në një botë ideale. Lista Serbe nuk është grup individësh është një zgjatim i Beogradit. Një grumbull strukturash që konsultohen rregullisht me zyrtarët serbë për çdo hap të tyre politik. Një trupë politike që nuk e njeh shtetin në të cilin kërkon të marrë pjesë. Kjo nuk është përgjegjësi individuale është projekt shtetëror.

Pastaj erdhi edhe argumenti kushtetues. Kushtetuta ua njeh të drejtat minoriteteve por nuk njeh automatikisht një listë të veçantë politike si Listën Serbe. Ajo njeh parimin jo instrumentin. Dhe ky është problemi. Të drejtat e pakicave nuk mund të përdoren për ta arsyetuar një mekanizëm destabilizimi që vjen nga një shtet armik.

Kur unë thashë që Kosova është e infiltruar nuk po dramatizoja. Po përshkruaja realitetin e një shteti që për 20 vjet është udhëhequr nga figura që e kanë plaçkitur dhe pastaj e kanë hapur derën për infiltrimin serb. Rasti kur Hashim Thaçi emëroi këshilltarë me lidhje me shërbimin sekret serb në zyrën e tij nuk është thashethem. Është fakt dhe është tmerr i pastër institucional.

Ukraina në prag ndërsa Perëndimi lëkundet

Pastaj biseda u zhvendos në Ukrainë. Aty nuk ka hapësirë për retorikë. Aty flasin krateret dhe shkatërrimi. Sebastiani më pyeti se çfarë kisha parë me sytë e mi. E vërteta është e hidhur. Zona e Pokrovskit ka rënë në fushëbetejë. Komandantë të batalioneve ma kanë konfirmuar vetë. Është rrëzuar një unazë mbrojtëse dhe me të rrezikohet Dnipro dhe më pas Khersoni. Nëse këto bien atëherë Zaporizhia rrethohet dhe Ukraina e humb rajonin më strategjik që ka. Nuk është thjesht territor është arterie jetike.

Në këtë pikë pyetja ishte. Çfarë po bëjnë amerikanët dhe evropianët. Amerikanët me Trump në krye janë kthyer në një mekanizëm që e sheh politikën si biznes. Por Putini nuk bën biznes. Ai bën zgjerim territorial. Evropa e ka kuptuar këtë. Washingtoni jo. Trump nuk ka kapacitet për ta zgjidhur këtë konflikt. Dhe këtë e thashë hapur. Ai është i komprometuar dhe i paaftë.

Evropa nuk po flen. Spitalet në Londër Paris dhe Berlin janë urdhëruar të përgatiten për luftë. Gjermania po armatoset me ritme të padukshme në publik. Jo çdo zë buxhetor del në faqet zyrtare. Ajo që del në jetën e qytetarëve është pamundësia për të përballuar rritjen e kostove. Kjo nuk vjen nga qielli vjen nga përgatitja për konflikt.

E gjitha kjo në fund lidhet në një vijë të vetme. Shtetet janë të brishta kur nuk i emërtojnë qartë rreziqet. Në Kosovë rreziku quhet Lista Serbe dhe komprometimi i Prokurorisë. Në Ukrainë rreziku quhet avancim territorial rus. Në Evropë rreziku quhet iluzioni se paqja mbron veten. Në Amerikë rreziku është mentaliteti i biznesit i aplikuar mbi gjeopolitikën.

Në Tiranë në atë studio nuk fola si njeri që kërkon të pëlqehet. Fola si dikush që ka parë përtej perdeve. Sepse e vetmja mënyrë për t’u përballur me realitetin është ta shohim lakuriq pa zbukurime pa dekor pa maska. Vetëm atëherë fillon puna e vërtetë.

Në fillim të intervistës, Xhymshiti sqaroi se hetimet e autoriteteve britanike e kanë cilësuar incidentin si “një akt dhune të izoluar, pa ndonjë lidhje me rrjete terroriste”, por paralajmëroi se “në logjikë sigurie, kjo nuk mbyllet kaq shpejt”. Ai theksoi se Rusia “ka interesa të kthjellëta ta kthejë një incident të tillë në armë propagande”, duke e përfshirë në një “operacion destabilizues për masa aktive të Rusisë”. Këto, sipas tij, synojnë të krijojnë përshtypjen se “Britania është e pasigurt, emigracioni po e shkatërron vendin dhe qeveria po e paguan çmimin e mbështetjes për Ukrainën”.

Në vijim, Xhymshiti kujtoi se që nga mbyllja e kanaleve të Kremlinit në vitin 2022, Rusia ka zhvendosur propagandën e saj “nëpërmjet rrjeteve sociale dhe zmadhimit të narrativave të frikës”. Edhe në rastet kur incidentet nuk janë të orkestruara, “ato mbeten material perfekt për operacione të ndikimit rus”, theksoi ai, duke e përshkruar këtë si “çështje sigurie kombëtare në një alarm të lartë”.

Duke iu përgjigjur pyetjeve mbi emigracionin, Xhymshiti bëri të qartë se “ky rast nuk ka të bëjë me emigrantët, autorët janë britanikë”. Ai theksoi se reagimi publik ndaj ngjarjeve të tilla “është fusha ku Rusia punon”, duke ushqyer ndasitë shoqërore dhe duke i lidhur ato me politikën pro-ukrainase të Londrës. Në këtë kontekst, ai përmendi rolin e platformave si X (ish-Twitter), “të pronësuara nga entitete të afërta me Kremlinin”, duke shtuar se “dy ditë para incidentit, Elon Musk bëri thirrje për luftë civile në Britani2”.

Në lidhje me politikën e emigracionit, Xhymshiti sqaroi se “qeveria laburiste e ka braktisur modelin Ruanda të konservatorëve” dhe tani “po fokusohet në kthime të shpejta dhe bashkëpunim me Francën për ndalimin e kalimeve me varkë”. Ai e përshkroi këtë si “qasje pragmatike që e forcon sigurinë, por e bën Britaninë shënjestër për operacionet e ndikimeve të huaja e armiqësore”.

Duke kaluar në rajonin e Ballkanit, Xhymshiti komentoi për protestat në Serbi, të cilat i quajti “pasojë e revoltave kundër korrupsionit të administratës së Presidentit Vuçiq”. Ai vuri në dukje se Vuçiq “nuk është i gatshëm as të ofrojë zgjedhje të parakohshme, as të japë llogari”, duke theksuar se “sa më gjatë të zgjasë kriza, aq më i vlefshëm bëhet ai për Rusinë si aleat i brendshëm në Ballkan”.

Më tej, ai kritikoi vendimin amerikan për heqjen e sanksioneve ndaj liderit serb të Bosnjës, Millorad Dodik, duke e cilësuar si “një sinjal të gabuar për rajonin” që “forcon rrjetin pro-rus në Bosnjë dhe i jep argument Vuçiqit se Perëndimi po zbutet”.

Në Kosovë, sipas Xhymshitit, kriza institucionale “është rrezik i jashtëzakonshëm”, pasi “moskonsolidimi i institucioneve nënkupton bllokim të proceseve shtetërore, përfshirë buxhetin”. Ai paralajmëroi se një “qëllim i qartë i Serbisë është ta lodhë popullin përmes bllokadës institucionale dhe dezinformimit”, duke theksuar rolin e “mediave të afërta me Beogradin dhe Kremlinin që minojnë diskursin publik në Kosovë”.

Duke iu përgjigjur pyetjeve për qeverisjen e Albin Kurtit, Xhymshiti nënvizoi se “Kurti nuk ka dështuar, ai është fitues i zgjedhjeve”, ndërsa “partitë opozitare nuk janë të interesuara për konsolidim institucional, por për rikthimin e pushtetit që e kanë përdorur për ta ri-instaluar ndikimin e Serbisë në Kosovë”. Ai shtoi se për 20 vjet, “ato kanë plaçkitur paranë publike dhe nuk kanë investuar në interesin e qytetarit”.

Intervista u mbyll me një paralajmërim të qartë: operacionet e ndikimit, destabilizimi përmes narrativave dhe mungesa e përgjegjësisë politike përbëjnë një kërcënim të përbashkët si për Londrën ashtu edhe për Prishtinën zyrtare.

Në linjë me misionin e Kronikave të Barutit, ky diskutim nxjerr në pah sesi shkrirja mes propagandës, politikës dhe interesave gjeopolitike po formëson klimën e brendshme të vendeve demokratike. Në një periudhë ku realiteti shpesh manipulohet për qëllime të jashtme, analiza e ftohtë dhe e verifikueshme mbetet mburoja e fundit e së vërtetës.

Më poshtë e keni intervistën e plotë që Vudi Xhymshiti e ka dhënë për MCN TV të Dielen më 2 Nëntor, 2025.

Protesta: jo spontane, me regji politike

Sipas Xhymshitit, protesta nuk ka zanafillë spontane, por është “mobilizim i orkestruar” në rrjete dhe studio, i bashkërenduar me jehonën e deklaratave të kryeministrit Edi Rama. Ai theksoi se tubimi mban një motiv të ligjshëm emocional ndaj UÇK-së, por “me instrumentim politik”. Në këtë kuadër, Xhymshiti përmendi edhe arrestimin në Prishtinë të Fatmir Shehollit (9 tetor), i dyshuar për spiunazh në favor të Serbisë, duke thënë se ky fakt “e ndot ambientin” rreth protestës.

Dhomat e Specializuara dhe çështja Thaçi

Duke iu kthyer gjykimit në Hagë, Xhymshiti theksoi se nuk po gjykohet UÇK-ja2 si e tërë, por individë të caktuar. Ai vuri në dukje se Dhomat e Specializuara u krijuan nga vetë Kuvendi i Kosovës për një proces të paanshëm dhe për mbrojtjen e dëshmitarëve. Sipas tij, marrëdhënia mes “nderit të luftës” dhe “pafajësisë juridike” është qëllimisht e turbulluar në hapësirën publike. Ai theksoi se gjykata gjykon prova, jo legjenda politike, dhe se është mbrojtja e Hashim Thaçit ajo që ka sjellë dëshmitarë ndërkombëtarë për të argumentuar mungesën e përgjegjësisë komanduese të tij në UÇK, një pretendim që, sipas Xhymshitit, nuk e amniston dot përgjegjësinë individuale nëse provat flasin ndryshe.

Rama vs. Kurti: politika, jo parimore

Duke e cilësuar përplasjen mes Tiranës dhe Prishtinës si politikë dhe jo çështje parimesh, Xhymshiti akuzoi kryeministrin Rama për qasje pro-Beograd dhe veprime “agresive” ndaj interesave të Kosovës. Ai solli si shembull reagimin e Tiranës pas sulmeve në Bajë, veriun e Kosovës, ku sipas tij në vend të mbështetjes së drejtpërdrejtë për Kosovën, u propozua një “konferencë paqeje”. Po ashtu, përmendi emërimin e Vlorë Hysenit në krye të shërbimit informativ shqiptar si “cenim i sigurisë së Kosovës”, duke rikujtuar se ajo ishte shkarkuar më herët në Prishtinë si e dyshuar për tregëtim të sekreteve shtetërore të Kosovës me Serbinë.

Xhymshiti rikujtoi se Vetëvendosje historikisht ka qenë kundër themelimit të Dhomave, ndërsa Thaçi dhe aleatët e tij i kishin mbështetur ato; madje, sipas tij, Rama dikur ushtroi presion për miratimin e gjykatës, ndërsa sot “bashkohet me thirrjet” kundër saj.

“Lavdia e luftës” s’duhet abuzuar; standard i njëjtë për krimet

Në planin e drejtësisë tranzicionale, Xhymshiti bëri thirrje për standard të njëjtë ndaj krimeve, duke nënvizuar se krimet serbe duhen ndjekur pa kompromis, por kjo nuk jep imunitet askujt nga pala shqiptare. Ai kritikoi faktin që Parlamenti i Shqipërisë nuk miratoi një rezolutë për njohjen e gjenocidit serb në Kosovë3, ndonëse tha se kjo i ishte kërkuar zyrtarisht Tiranës nga presidentja Vjosa Osmani.

Sipas Xhymshitit, faktori ndërkombëtar e sheh një presion politik ndaj drejtësisë kur një vend anëtar i NATO-s e vë në shënjestër gjykatën që Kosova vetë e votoi. Kjo, tha ai, dëmton kredibilitetin e Prishtinës dhe i jep pikë propagandës së Beogradit. Mesazhi i tij4: “Mburojë për Kosovën, jo megafon për Beogradin.”

Pyetur për ndikimin e brendshëm, Xhymshiti u shpreh se protesta mund të përforcojë narrativën pro-qeveritare nëse publiku në Shqipëri beson se Rama vepron si “burrështetas” në mbrojtje të interesit kombëtar. Sipas tij, përdorimi i simbolikës së UÇK-së synon për të “shpëlarë” reputacionin e qeverisë shqiptare në raport me politikat agresive ndaj Kosovës dhe skandalisht mbështetëse ndaj Serbisë.

Asociacioni i Komunave me Shumicë Serbe

Lidhur me Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe, Xhymshiti tha se qeveria Kurti dhe presidentja Osmani nuk do ta pranojnë krijimin e “republikave serbe” brenda Kosovës. Ai përmendi një draft-propozim5 të paraqitur nga Rama “pa e pyetur Prishtinën zyrtare”, duke e lexuar këtë si përpjekje për të fuqizuar ndikimin e Beogradit në Kosovë. Sipas tij, Prishtina do ta kundërshtojë me çdo kusht një projekt të tillë.

SHBA–BE dhe llogaritë e Beogradit

Sa i përket Washingtonit dhe Brukselit, Xhymshiti u shpreh se vendimtare mbetet qëndresa e unifikuar shqiptare kundër kërkesave që, sipas tij, kënaqin apetitet shoviniste të Beogradit. Ai pretendoi se Serbia nuk gëzon mbështetje në rrethet e ngushta të Washingtonit, duke sjellë dy episode protokollare në SHBA si shenjë ftohjeje ndaj presidentit Vuçiq6. Në përmbledhje, ai kërkoi që aleatët perëndimorë të rreshtohen me Kosovën kur bëhet e qartë se zbatimi në terren i kërkesave të tilla do të ishte i papranueshëm.

Në thelb, intervista e Vudi Xhymshitit në MCN TV vendos përballë dy këndvështrime: nderimi i luftës dhe kërkesa për drejtësi për individët e akuzuar nga njëra anë, dhe paprekshmëria e procesit gjyqësor si garanci për shtetin e së drejtës nga ana tjetër. Ai e lexon protestën e djeshme si ndjeshmëri legjitime të publikut, por të kapur nga operatorët politik, duke paralajmëruar se abuzimi me lavdinë e UÇK-së dhe relativizimi i gjykatës dëmtojnë Kosovën, kredibilitetin e saj dhe raportet me aleatët.

I pyetur pse kritikoi2 Top Channel-in, Xhymshiti tha se ky televizion ka mbajtur një linjë editoriale “armiqësore ndaj interesave shqiptare, sidomos ndaj Republikës së Kosovës” qysh pas rënies së “regjimit plaçkitës” të Hashim Thaçit dhe ardhjes së qeverisjes Kurti–Osmani. Ai u ndal te prodhimi i Grida Dumës për dyvjetorin e sulmeve në Banjë, të cilin e cilësoi si material që “e zhvesh sulmin nga e vërteta politike” duke shmangur përgjegjësinë e Beogradit3. Kjo, sipas tij, e bën Top Channel “media që nuk kualifikohet për besim” te publiku i Kosovës.

Kur Lela e vuri re se kritika të ashpra ndaj reportazhit të Dumës erdhën edhe nga zëra që zakonisht identifikohen si pro-establishment në Tiranë, Xhymshiti u distancua nga etiketimi “pro-Kurtist”, duke këmbëngulur se pozicionet e tij burojnë nga “e vërteta profesionale”. Ai tha se, ndryshe nga kritikat personale ndaj figurës së Dumës, kritika e tij qëndron te mungesa e standardeve gazetareske në përmbajtje4.

Debati u zgjerua në raportin Tiranë–Prishtinë. Xhymshiti argumentoi se “politika zyrtare e Tiranës është në favor të Beogradit dhe agresive ndaj Kosovës”, dhe solli shembull shkarkimin e Vlora Hysenit nga zëvendësdrejtoresha e Inteligjencës së Kosovës nën dyshime për tregtim sekretesh me Serbinë, ndjekur nga emërimi i saj si këshilltare sigurie dhe pastaj si drejtoreshë e SHISH-it në Tiranë. Sipas tij, një zhvillim i tillë në një vend të BE-së “do të shkaktonte skandal serioz”. Ai tha se hulumtimet e tij kanë nxjerrë gjetje “skandaloze” mbi këtë rast5.

Në segmentin për figurat publike nga Kosova të pranishme në mediat e Tiranës, Xhymshiti risolli gjetjet e publikuara në “Kronikat e Barutit” dhe “The Gunpowder Chronicles”: për Milaim Zekën, ai foli për të kaluarën në Suedi dhe lidhje me prodhime mediatike serbe rreth “Shtëpisë së Verdhe”; për Halit Sahitaj, përfshirje të dyshuar me shërbime ruse dhe operacione të dhunshme në Evropë, dhe për një marrëdhënie të afërt Zeka–Sahitaj, të dokumentuar, sipas tij, edhe me materiale audio6. Lidhur me Berat Buzhalën, Xhymshiti citoi hetime ndërkombëtare mbi rrjete kriminale në veri të Kosovës dhe e lidhi atë me figura të sanksionuara si Zvonko Veselinoviq dhe Milan Radoiçiq, por theksoi se problemi është edhe “narrativa editoriale” që, sipas tij, minimizon rolin destabilizues të Serbisë dhe “përpiqet të bindë publikun të mos besojë në shtetin e Kosovës”. Lela vuri re se Buzhala nuk ndodhet në asnjë listë sanksionesh; Xhymshiti iu përgjigj se standardi gazetaresk nuk lejon koketimin me të listuarit për arsye kriminale, aq më pak ndërtimin e linjave editoriale në favor të tyre.

Biseda kaloi në periudhën e komandantëve të luftës dhe Hashim Thaçin. Xhymshiti tha se “UÇK nuk është pronë private e komandantëve” dhe akuzoi ish-udhëheqjen politike të pasluftës për “instalimin e Serbisë në Kosovë” përmes amnistimit të strukturave paralele, nxitjes së Listës Serbe dhe marrëveshjeve që, sipas tij, forcuan ndikimin ekzekutiv të Beogradit brenda Kosovës. Lidhur me Rambouillet, ai ngriti pretendimin se manovrimet franceze kërkonin “garantimin e sovranitetit territorial të Serbisë mbi Kosovën”, çka Lela e kundërshtoi si “të pavërtetë historike”, duke kujtuar se marrëveshja i hapi rrugë pavarësisë.

Në kapitullin e marrëdhënieve me SHBA-së dhe BE-së, Xhymshiti hodhi poshtë narrativën e “konfliktit” të qeverisë së Prishtinës me aleatët, duke folur për “mospajtime” të lidhura me strategjinë perëndimore për ta shkëputur Serbinë nga Rusia përmes koncesioneve ndaj Beogradit. Sipas tij, këto koncesione janë të papranueshme për Kosovën. Ai vuri në pikëpyetje edhe autoritetin e deklaratave të stafit drejtues të Ambasadës amerikane në Prishtinë7, duke përmendur rastin e “suspendimit të dialogut strategjik” si pohim të pavërtetuar dhe të ndikuar nga takime me interesa të biznesit lokal. Lela kundërshtoi, duke rikujtuar rolin institucional të diplomacisë amerikane.

Sa i përket rrezikut nga Serbia, Xhymshiti këmbënguli se prania e NATO-s nuk e eliminon kërcënimin dhe solli si shembull ndërhyrjen paraushtarake në veri në shtator 20238. Ai argumentoi se Kosova duhet “të armatoset dhe të jetë gati për një luftë momentale”, duke përmendur armatosjen e Serbisë dhe platformën kushtetuese të Beogradit që e konsideron Kosovën pjesë integrale.

Në fund, Lela e pyeti për kërcënime dhe padi. Xhymshiti tha se kërcënimet janë të vazhdueshme, por se nuk janë materializuar si padi, pasi “gjetjet janë të verifikueshme dhe të referencuara”. I pyetur nëse do të hetonte qeverinë aktuale në Prishtinë, ai u përgjigj se nuk do të shmangej, por se fokusi i tij aktual është te politika e jashtme dhe siguria kombëtare, për shkak të mungesës së burimeve për një zyrë redaksie në Kosovë. Ai ka kritikuar edhe vendime të Albin Kurtit kur, sipas tij, bien ndesh me premtimet antikorrupsion9.

Në një zhvillim të ndarë nga intervista, por që i jep peshë akuzave për presion ndaj gazetarëve, të shtunën, 11 tetor 2025, shtëpia e familjes së Xhymshitit në Kosovë u vandalizua. Në deklaratën e tij publike nga Londra10, ai e cilësoi ngjarjen “akt frikësimi nga rrjete kriminale që synojnë të heshtin gazetarinë e pavarur në Kosovë”. Sipas tij, shtëpia e pabanuar u godit qëllimisht, automjeti përkujtimor i familjes u dëmtua rëndë, asgjë nuk u vodh, dhe “synimi ishte shkatërrimi, frikësimi dhe poshtërimi”. Xhymshiti e lidhi aktin me rrjete ndikimi dhe spiunazhi që ai i ka hulumtuar, si dhe me valën e kërcënimeve dhe thirrjeve publike për dhunë ndaj tij nga persona të afërt me rrethet e ish-udhëheqësve të luftës dhe figurave të tjera që ai i ka denoncuar. Ai i bëri thirrje autoriteteve të Kosovës për hetim të shpejtë e transparent dhe u zotua se “nuk do të heshtë”, duke theksuar se frikësimi “do të dështojë” dhe se misioni i The FRONTLINE Media do të vijojë “pa frikë dhe deri në palcë të çdo gënjeshtre”.

Intervista e “Pasvon” e vendos Xhymshitin fort në krahun e një gazetarie që kundërshton kompromiset me ndikimin serb në Kosovë dhe kërkon standarde të larta profesionale në media. Në të njëjtën kohë, ajo ekspozon hendekun e thellë mes leximit të tij për realitetin politik e mediatik në Tiranë e Prishtinë dhe atyre që, si Lela, ngulin këmbë te roli i aleatëve perëndimorë dhe nevoja për konsensus. Ajo që të dy palët pranojnë është e vetmja pikë e përbashkët, rreziku nga ambiciet e Serbisë nuk duhet nënvlerësuar. Për Xhymshitin, përgjigjja fillon me llogaridhënie në media dhe politikë dhe me një gazetari që nuk tërhiqet, edhe kur përballet me kërcënimet.

Në hapje të intervistës, Xhymshiti e cilësoi votimin e Kuvendit të Kosovës për nënkryetarin Nenad Rashiq si “një akt pragmatizmi institucional” që e çon vendin drejt funksionalizimit të plotë parlamentar dhe shmang bllokimet e orkestruara nga Lista Serbe.

“Ky është një hap i qartë që tregon se shumica shqiptare nuk do të delegojë më legjitimitetin e institucioneve te një strukturë që operon politikisht nën dirigjimin e Beogradit,” tha Xhymshiti, duke iu referuar rezultatit të votimit me 71 vota pro, 9 kundër dhe 24 abstenime.

Ai shpjegoi se tre kandidaturat e mëparshme të Listës Serbe si Sllavko Simiq, Branisllav Nikoliq dhe Liljana Stefanoviq, përfaqësonin “profilin ekstrem të vijës politike të Beogradit”, dhe refuzimi i tyre nga Kuvendi i Kosovës ishte “një sinjal i qartë institucional kundër bllokadës politike”.

Xhymshiti argumentoi se përpjekjet e Listës Serbe për ta mbajtur peng funksionimin e institucioneve kosovare janë pjesë e një strategjie të dirigjuar nga Beogradi, që pason nënshkrimin e marrëveshjes së bashkëpunimit politik e ushtarak mes Serbisë dhe Rusisë në vitin 20221. Ai kujtoi se “vetë liderët politikë serbë në veri të Kosovës morën armët kundër institucioneve të Prishtinës në shtator të vitit 2023, në përpjekje për aneksim të territorit”.

Në lidhje me arrestimin e analistit Fatmir Sheholli për dyshime të bazuara për spiunazh, Xhymshiti sqaroi se hetimet e Prokurorisë Speciale kanë zbuluar lidhje të mundshme mes Shehollit dhe Milaim Zekës, të cilët dyshohet se kanë përhapur materiale komprometuese dhe të manipuluara me qëllim bllokimi të konstituimit të Kuvendit.

“Fakti që Zeka pranoi publikisht se kishte marrë materiale në USB nga Sheholli2, që ky i fundit pretendonte se i kishte marrë nga një burim gjerman, tregon qartë për një operacion të organizuar spiunazhi e dezinformimi,” tha Xhymshiti. “Ky rrjet kishte për qëllim delegjitimimin e Nenad Rashiqit dhe destabilizimin e procesit politik në Kosovë.”

Xhymshiti theksoi se ndërhyrja e institucioneve të sigurisë në Kosovë ka “çliruar një hallkë të rëndësishme të presionit informativ” që synonte sabotimin e procesit parlamentar, duke shtuar se me neutralizimin e këtij kanali “Kuvendi arriti të votojë dhe të mbyllë konstituimin e plotë”.

Në fund të bisedës, kryeredaktori i Kronikave të Barutit paralajmëroi për rrezikun e vazhdueshëm të infiltrimeve propagandistike, të cilat, sipas tij, nuk vijnë vetëm nga Beogradi, por edhe nga doktrina e dezinformimit rus, e njohur si maskirovka3.

“Kosova është jashtëzakonisht e ekspozuar. Në Prishtinë ende vepron një lagje mediash të lidhura me Beogradin, që ushqehen me fonde dhe materiale dezinformuese. Këto platforma, të drejtuara nga figura si Berat Buzhala, nxënësi i Baton Haxhiut Lirim Mehmetaj, përdorin narrativat televizive për ta minuar besimin e qytetarëve në shtetin e tyre,” theksoi ai. “Institucionet e Kosovës duhet të veprojnë menjëherë për t’i neutralizuar këto operacione.”

Intervista e plotë4, ku Vudi Xhymshiti shpjegon me detaje ndikimin e Beogradit, mekanizmat e bllokimit institucional dhe luftën e Kosovës kundër rrjeteve të spiunazhit e dezinformimit, mund të ndiqet më vonë në kanalin e tij në YouTube.

Deklarata u raportua dhe u trumbetua gjerësisht nga mediat ndërkombëtare dhe vendore. Por e vërteta është shumë më e thjeshtë dhe shumë më shqetësuese. Dialogu Strategjik nuk ekziston2.

Pezullim i Asgjës

Siç thashë në MCN TV:

“Deklarata e pezullimit është mashtruese për faktin e thjeshtë se i ashtuquajturi ‘dialog strategjik’ mes Kosovës dhe SHBA-ve nuk është institucionalizuar kurrë. Nuk ka dokument të nënshkruar, nuk ka kalendar, nuk ka mekanizëm zbatimi. Si mund të pezullohet diçka që nuk ekziston?”

Dialogët Strategjikë, në traditën diplomatike të Washingtonit, janë korniza solemne: marrëveshje të kodifikuara, raunde bisedimesh, komunikata publike. SHBA i ka këto me Indinë, Zvicrën, Kazakistanin, Slloveninë, Qipron. “Dialogu” i Kosovës nuk u finalizua kurrë, u përmend, u premtua, u aludua, por procesi nuk u nis e nuk u nënshkrua kurrë. Presidentja Vjosa Osmani vetë e kishte konfirmuar këtë në janar 2025 se ai “do të finalizohej së shpejti.” Do të, jo u finalizua.

Ajo që Ambasada e SHBA-së ka “pezulluar” nuk është diplomaci, është teatër.

Mesazhi dhe Dërguesi

Vetë njoftimi ngre një krizë legjitimiteti. Ai erdhi jo nga Washingtoni, jo nga Departamenti i Shtetit, jo nga Shtëpia e Bardhë, por nga një Chargé d’Affaires, znj. Anu Prattupati. Ajo nuk është ambasadore e konfirmuar nga Senati.

Kjo ka rëndësi.

“Vetëm Departamenti i Shtetit apo Shtëpia e Bardhë mund të shpallin pezullimin e marrëdhënieve strategjike ndër-shtetërore,” thashë në MCN TV. “Për një ambasadë lokale, e drejtuar nga një e ngarkuar për ta administruar ambasadën, të deklarojë një veprim të tillë është skandaloze në autoritetin që pretendon.”

Në fakt, deklarata e ambasadës nuk shfaqet në asnjë platformë zyrtare të Washingtonit. Asnjë njoftim i Departamentit të Shtetit. Asnjë komunikim nga Shtëpia e Bardhë. Vetëm një komunikatë lokale, e transmetuar në media si Reuters, që pretendon se e ka ndalë një kornizë që nuk ka ekzistuar kurrë.

Kush Përfiton?

Një mashtrim i kësaj shkalle nuk është kurrë neutral. Ai i shërben aktorëve të fuqishëm vendas dhe rajonalë me interesa të qarta.

Në Kosovë, një nga këta aktorë është Korporata Devolli, një konglomerat me lidhje të gjata biznesi me Serbinë. Devolli ka punuar vazhdimisht për të minuar sovranitetin e Kosovës duke përfituar nga tregtia ndërkufitare dhe monopolet në treg. Përputhja e saj me strategjitë e Beogradit nuk është rastësi.

Iluzioni i një “pezullimi” ushqen narrativa të dizajnuara për të dobësuar udhëheqjen aktuale të kryeministrit Albin Kurti dhe presidentes Vjosa Osmani. Disa ekspertë në Londër, që bashkëpunojnë me nismën time investigative Gunpowder Chronicles, e shohin këtë si pjesë të një përpjekjeje të orkestruar për destabilizim. Të tjerë paralajmërojnë se kjo mban shenjat e një “tentative për grusht shteti të orkestruar.”

Një Model i Njohur

Kosova e ka parë këtë skenar më parë.

• Në vitin 2021, Kurti u përball me kërcënime për jetën në mes të bashkëpunimit të opozitës me struktura paramilitare në veri.

• Në 2023 dhe 2024, Tirana u rreshtua rrezikshëm me agjendat e Beogradit gjatë krizave.

• Sot, të njëjtat forca, partitë opozitare, konglomeratet e biznesit, diplomatët e huaj që veprojnë përtej mandatit, bashkohen sërish për ta destabilizuar Kosovën.

“Nëse këta njerëz gjejnë mbështetje tek segmente të caktuara të popullsisë së Kosovës, ata mund ta destabilizojnë vendin në interes të Serbisë,” paralajmërova në MCN TV. “Por dyshoj se do të kenë sukses. Institucionet e Kosovës duhet të konsolidohen. Opozita, e rreshtuar me strategjitë e Beogradit, ka sabotuar prej kohësh ndërtimin e shtetit.”

Pamja më e Gjerë

Ta quash këtë episod “pezullim të dialogut” është të minimizosh atë që është realisht në lojë. Kjo nuk ka të bëjë me diplomacinë, por me ndërhyrjen. Raportet sugjerojnë se ambasada ka mbledhur në heshtje liderë të opozitës së Kosovës, përfshirë Listën Serbe, për të diskutuar formimin e qeverisë pas dyerve të mbyllura.

Nëse kjo është e vërtetë, atëherë kemi të bëjmë me një përpjekje për të inxhinieruar në Prishtinë atë që Beogradi nuk arriti dot me mjete ushtarake: kontroll mbi veriun, status ekstraterritorial për kishat ortodokse dhe një veto mbi sovranitetin e Kosovës.

Ta quajmë siç është: ndërhyrje që kufizohet me grusht shteti kundër një qeverie të zgjedhur në mënyrë demokratike.

Marrëdhënia që Vazhdon

Megjithatë, pavarësisht këtyre manovrave, një realitet mbetet i pathyeshëm. Marrëdhëniet SHBA–Kosovë nuk janë prishur. Ato vazhdojnë në bashkëpunimin e sigurisë me KFOR-in, në programet ekonomike përmes MCC dhe USAID, në mbështetjen diplomatike që ka zgjatur që nga viti 1999.

Kjo është arsyeja pse përfundova në MCN TV:

“E vërteta është se marrëdhëniet SHBA–Kosovë mbeten të forta. Ajo që po shohim tani është një manipulim, jo një krisje.”

Një Test për Kosovën

Ajo që ndodh më tej do të testojë jo vetëm institucionet e brishta të Kosovës, por edhe integritetin e aleancave të saj. Demokracia nuk është një lojë sallonesh. Kosova meriton transparencë, jo lojëra hijesh. Populli i saj votoi. Ai derdhi gjak për për shtet demokratik dhe rend ligjor. Nuk do ta pranojë të trajtohet si një gur shahu në një farsë diplomatike.

Deri sa të flasë vetë Washingtoni, pezullimi i shpallur në Prishtinë nuk është gjë tjetër veçse një fantazmë, iluzion i armatosur, i maskuar si diplomaci, i përdorur për ta destabilizuar demokracinë.

Dhe në atë mashtrim qëndron rreziku i vërtetë.

Mbështetja juaj për ne, është akt rezistence i luftës psikologjike kundër Republikës së Kosovës | ☑ Abonohu | ☑ Dhuro |

Në intervistë, Xhymshiti tha se vendimi i Gjykatës Kushtetuese për të pezulluar punimet e Kuvendit të Kosovës deri më 30 shtator është “një shenjë e dobësisë institucionale dhe e mungesës së përgjegjësisë kolektive”. Ai theksoi se përgjegjësia nuk i takon vetëm Listës Serbe, e cila sipas tij “po vepron me qëllim për ta mbajtur Kosovën nën ndikimin e Beogradit, deri në ekstrem me rastin e sulmit të armatosur në Banjë”, por edhe opozitës kosovare, që shpesh “e ka përdorur bllokadën si instrument për përfitime të brendshme politike”.

Duke folur për dimensionin ekonomik e ndërkombëtar, Xhymshiti paralajmëroi se pavarësisht parashikimeve për rritje ekonomike mbi 3.5 për qind, “mungesa e institucioneve funksionale rrit pasigurinë për investime dhe dëmton kredibilitetin e Kosovës në BE”. Ai shtoi se mesazhi që po dërgohet ndërkombëtarisht është “dobësi në një kohë kur stabiliteti është jetik përballë tensioneve rajonale”.

Në një moment të veçantë të bisedës, Xhymshiti vuri në dyshim edhe efektivitetin e marrëveshjes trepalëshe të nënshkruar nga Kosova, Shqipëria dhe Kroacia për një aleancë të përbashkët ushtarake në rast agresioni nga Serbia.

“Është e vështirë të besohet se Shqipëria do të angazhohet realisht, duke marrë parasysh qëndrimet zyrtare të qeverisë shqiptare. Politika e Tiranës, sidomos nën drejtimin e kryeministrit Edi Rama, ka qenë shpesh më afër Beogradit se Prishtinës,” tha ai, duke kujtuar se gjatë agresionit serb në veri të Kosovës më 2023, Tirana zyrtare i kërkoi palës kosovare de-eskalim në vend se ta emërtonte Serbinë si agresore dhe t’i dilte në ndihmë Prishtinës për ta shpartalluar operacionin paraushtarak të Serbisë për agresion ndaj Kosovës.

Sipas tij, Shqipëria duhet të bëjë një distancim të hapur nga Beogradi për të qenë e besueshme si partnere e Kosovës: “Vetëm duke kushtëzuar Serbinë me njohjen e Kosovës dhe duke adresuar përgjegjësinë e saj historike, Shqipëria mund të shihet si aktor i përgjegjshëm dhe i besueshëm.”

Në mbyllje, Xhymshiti theksoi se është “përgjegjësi kushtetuese e shtetit shqiptar të veprojë në interes të shqiptarëve në rajon, duke mbështetur hapur sovranitetin dhe integritetin territorial të Republikës së Kosovës”.

Në një intervistë për qendror të lajmeve të MCN TV Albania, kryeredaktori i Kronikave të Barutit, Vudi Xhymshiti, theksoi se pezullimi i hapave drejt formimit të qeverisë i jep një partie të vetme “fuqi de facto vetoje” mbi institucionet.

Lista Serbe ka kontestuar mënyrën e zgjedhjes së dy nënkryetarëve të Kuvendit nga komunitetet jo-shumicë, duke kërkuar anulimin e njërës prej zgjedhjeve dhe përsëritjen e procedurës. Gjykata Kushtetuese ka pranuar një masë të përkohshme, e cila ndalon çdo veprim të deputetëve dhe të Kuvendit për qeverinë deri në shqyrtimin e çështjes.

“Ky bllokim shtrin krizën pas zgjedhjeve dhe minon ushtrimin efektiv të sovranitetit,” tha Xhymshiti, duke shtuar se përtej aspektit juridik, efekti politik është i qartë.

Sa i përket mundësisë së ndikimit nga Beogradi, Xhymshiti theksoi se nuk ka prova publike për ndërhyrje të drejtpërdrejtë në vendimmarrjen e Kushtetueses, por fakti që kërkesa erdhi nga Lista Serbe, e lidhur ngushtë me qeverinë e Serbisë, ushqen dyshime legjitime për ndikim politik.

Ai sqaroi gjithashtu thirrjen për protestë para Gjykatës Kushtetuese, duke nënvizuar se bëhet fjalë vetëm për “protestë qytetare, paqësore dhe brenda ligjit”, jo për veprime të dhunshme apo pengim të punës së institucioneve.

Duke iu referuar situatës në Serbi, Xhymshiti vuri në dukje protestat e gjata kundër pushtetit të presidentit Aleksandar Vuqiç, të cilat u përshkallëzuan më 5 shtator në Novi Sad, ku policia përdori gaz lotsjellës dhe granata shokuese. Sipas tij, megjithëse presioni shoqëror po rritet, kontrolli institucional dhe mediatik mbetet në duart e SNS dhe Vuqiçit.

“Rreziku real për pushtetin aktual në Beograd mund të shfaqet vetëm nëse krijohen çarje brenda koalicionit qeverisës ose nëse detyrohen zgjedhje të parakohshme nën monitorim të rreptë ndërkombëtar,” tha Xhymshiti.

Intervistën e plotë mund ta ndiqni në faqen tonë zyrtare ose në kanalin tonë në YouTube.

Intervista e Xhymshitit u bë menjëherë pas publikimit të këtij reportazhi hulumtues politik i cili hedh dritë mbi rolin komprometues të Prokurorit të Posaçëm të Kosovës, Blerim Isufaj, në çështjen penale më kritike që prej përfundimit të luftës, rasti i sulmit terrorist në Banjë të Mitrovicës veriore, për të cilin Milan Radoiçiq, figurë kyçe e lidhur me strukturat kriminale e politike të Serbisë, i cili e ka marrë përgjegjësinë publike për sulmin e 24 shtatorit 2023.

ÇFARË THA VUDI XHYMSHITI NË MCN?

Duke komentuar fillimisht vizitën e zyrtarit të lartë amerikan David Baker në Prishtinë, Xhymshiti nënvizoi se zërat e individëve si Richard Grenell, të cilët kanë ushtruar trysni kundër qeverisë Kurti, janë tashmë të përjashtuar nga korridoret e pushtetit në Uashington. Sipas tij, partneriteti Kosovë-SHBA është në rritje të qëndrueshme dhe i paprekur nga zhurmat politike periferike.

Por pjesa më tronditëse e intervistës ishte kur gazetari investigativ bëri lidhjen mes manipulimeve institucionale dhe ndërhyrjeve politike në drejtësi që çuan në lejimin e Radoiçiqit për t’i shpëtuar ndjekjes penale. “Prokurori Blerim Isufaj vetëdijshëm ka vepruar. Ai nuk ishte një spektator pasiv, por pjesë aktive e një kompromisi që ka cenuar sigurinë kombëtare të Republikës së Kosovës,” deklaroi Xhymshiti.

Ai theksoi se ky kompromis nuk ka qenë vetëm ligjor, por strategjik, një sabotim i drejtëpërdrejtë ndaj kursit të drejtësisë në funksion të interesave të strukturave të vjetra të pushtetit të instaluara nga regjimi i Thaçit dhe mbështetura nga rrjete të brendshme e të jashtme.

THELBI I ZBULIMIT NGA “KRONIKAT E BARUTIT”

Publikimi ekskluziv i së dielës nga Gunpowder Chronicles, bashkëshkruar nga Vudi Xhymshiti dhe Michael Sheppard, ofroi prova dhe analiza që rrëzojnë mbrojtjen e Prokurorit të Posaçëm Blerim Isufaj si “i painformuar” ose “i palidhur” me vendimin për të tërhequr përkohësisht urdhër-arrestin ndaj Radoiçiqit.

Artikulli thekson se:

• Radoiçiq ishte subjekt i katër urdhër-arresteve për krime të ndryshme, përfshirë vrasje, terrorizëm dhe krime lufte.

• Në vitin 2019, arresti i tij për vrasjen e Oliver Ivanoviqit u tërhoq në këmbim të ofrimit të dosjeve të Hagës nga ana e tij.

• Këto dosje kaluan përmes strukturave të inteligjencës serbe dhe u përdorën nga Nasim Haradinaj dhe Hysni Gucati në një përpjekje për të sabotuar drejtësinë ndërkombëtare.

• Prokurori Blerim Isufaj pranoi në një intervistë për Kallxo.com3 se ishte i informuar për gjithçka, por u përpoq ta relativizonte përgjegjësinë përmes teknikaliteteve dhe frazave të mjegullta si “prokurorët janë të pavarur” dhe “vendimet u morën nga instanca më të larta”.

Kjo mbrojtje, sipas Gunpowder Chronicles, është një fyerje për qytetarët dhe për shtetin. Në vend që të ndërtojë besimin, Isufaj ka kontribuar në zhdukjen e tij.

KUSH ËSHTË BLERIM ISUFAJ NË TË VËRTETË?

Sipas analizës së GPC dhe burimeve ndërkombëtare të verifikuara në Londër dhe kontinentin evropian, Blerim Isufaj shihet si një zgjatim i drejtpërdrejtë i aparatit të Hashim Thaçit, një sistem i konsoliduar për dy dekada për të mbrojtur një elitë politike të komprometuar. Isufaj është përshkruar si "muri mbrojtës i fundit" për një klasë politike që ka përdorur drejtësinë si mburojë, jo si instrument i të vërtetës.

NGA HAGA NË BANJË: RRJETI QË NUK U NDËRPRE KURRË

Në intervistën për MCN, Xhymshiti vuri theksin te rreziku që buron nga individët që kanë abuzuar me simbolin e UÇK-së për të fshehur krime personale.

Ai konfirmoi se investigimet e tij dhe të redaksisë britanike me seli në Londër kanë zbuluar një marrëveshje të heshtur ku Radoiçiq, përmes dosjeve të dhëna në Prishtinë, ishte përpjekur të ndihmonte të akuzuarit në Hagë dhe në këmbim, të shpëtonte nga ndjekja penale në Kosovë për vrasje politike, krim të organizuar, frikësim të dëshmitarëve dhe sulm para-ushtarak ndaj integritetit territorial të Republikës së Kosovës një marrëveshje e ndërmjetësuar nga figura të lidhura me pushtetin e vjetër në të cilin ishte i përfshirë edhe ish-ministri i punëve të brendshme i qeverisë Hoti 2020/2021 zt Agim Veliu.

NGA BANJA NË TIRANË: KRITIKË E HAPUR NDAJ EDI RAMËS

Në një segment të fortë të intervistës, Xhymshiti akuzoi Kryeministrin e Shqipërisë, Edi Rama, për përkrahje të hapur të interesave të Beogradit, sidomos gjatë ngjarjeve të 24 Shtatorit 20234. Ai e quajti deklaratën e Ramës për “njohjen e realitetit të ri” si pjesë të një skenari të miratuar më herët, në bashkërendim me Serbinë.

ÇFARË TË PRESIM TANI?

Deklaratat e Vudi Xhymshitit dhe gjetjet hulumtuese të “Gunpowder Chronicles” vënë në qendër një pyetje të thjeshtë por thelbësore: A është drejtësia në Kosovë vërtet e pavarur? Apo është një teatër i kontrolluar nga hijet e së shkuarës?

Kjo krizë nuk është më thjesht ligjore. Është morale. Dhe është ekzistenciale.

Përderisa Blerim Isufaj mbetet në detyrë, drejtësia në Kosovë nuk mund të jetë as e besueshme, as e pakontrolluar.

“Kur drejtësia shitet, sovraniteti dorëzohet. Dhe Kosova sot është në rrezik që të dyja t’i ketë humbur.” — Vudi Xhymshiti

Redaktuar nga A Maxhuni.

“Kievi është një prej objektivave kryesore,” u shpreh Xhymshiti nga Kievi. “Por sistemi i mbrojtjes ajrore është shumë i avancuar. Një pjesë e madhe e raketave që synojnë pallatin presidencial nuk arrijnë të depërtojnë.”

Gazetari me përvojë në zona konflikti sqaroi se Ukraina ka ngritur një mekanizëm teknologjik që ndërhyn në sistemet e navigimit të dronëve, duke i devijuar nga shënjestrat e tyre.

“Ka një mekanizëm të ndërprerjes dhe konfuzionit të GPS-it, që po i bën dronët rusë të humbin drejtimin. Duket se, në mungesë të një destinacioni të qartë, pilotët rusë i drejtojnë këta dronë drejt ndërtesave civile,” tha ai.

Por përtej rezistencës ukrainase, Xhymshiti ngriti pikëpyetje të forta mbi rolin e Perëndimit në këtë konflikt. Ai e përshkroi ndihmën perëndimore si të pamjaftueshme për të çliruar territorin ukrainas nga pushtimi rus.

“Perëndimi po furnizon Ukrainën vetëm aq sa të rezistojë, por jo për të fituar,” deklaroi ai. “Kjo mungesë vullneti nuk është e re. Ajo nisi që në vitin 2014, kur u aneksua Krimea. Demokracitë perëndimore e lanë Ukrainën në mëshirë të fatit.”

Sipas Xhymshitit, qëndrimi i vakët i Perëndimit ka vijuar gjatë gjithë fazave të luftës, duke mos reflektuar vendosmëri për të ndalur agresionin rus.

“Po të kishte pasur një mbështetje të pakompromis që në 2014, nuk do të kishim parë sulmin e vitit 2022,” tha ai. “Dhe as vazhdimësinë e dhunshme në vitet 2023-2025.”

Për sa i përket mundësisë për një armëpushim, Xhymshiti është i prerë: nuk ka kushte reale për paqe. Ai vëren se qëllimet e Kremlinit nuk lënë hapësirë për kompromis.

“Putinit nuk i besohet. Ka thyer çdo premtim e marrëveshje me Perëndimin,” deklaroi ai. “Rusia është e interesuar të pushtojë plotësisht Ukrainën dhe të rikthejë një formë të re të imperializmit rus. Kërkesat që i bëhen Ukrainës dhe Perëndimit janë të pamundura për t’u pranuar.”

Në intervistën për Report TV, gazetari ndalet edhe në tensionet në rritje në Ballkanin Perëndimor, duke paralajmëruar për rrezikun e bashkëpunimit ruso-serb në rajon.

“Ballkani është i ekspozuar. Serbia po bashkëpunon ngushtë me Kremlinin për të harmonizuar politikat e jashtme në favor të interesave ruse,” tha ai. “E pamë në shtator të vitit 2023, kur Serbia sulmoi Kosovën vetëm një vit pas marrëveshjeve ndërkombëtare. Po përdoren taktika të sofistikuara dhe ndërhyrje në infrastrukturën civile në Kosovë.”

Fjalët e Xhymshitit, të artikuluara me qartësi dhe forcë, janë një thirrje për ndërgjegjësim ndërkombëtar dhe për një mbështetje më të sinqertë ndaj Ukrainës dhe stabilitetit në Ballkanin Perëndimor.

“Nëse Perëndimi dëshiron me të vërtetë të ndalë agresionin rus, atëherë duhet të veprojë jo vetëm për të mbrojtur, por për të çliruar,” përfundoi ai.

Vudi Xhymshiti është një gazetar investigativ, korrespondent lufte dhe redaktor i politikave të jashtme me bazë në Londër, i njohur për raportimet e tij të paepura nga zonat më të rrezikshme të globit. Me mbi 18 vite përvojë në mbulimin e konflikteve të armatosura dhe krizave politike nga Pranvera Arabe e deri te agresioni rus në Ukrainë dhe tensionet në Ballkan, Xhymshiti ka ndërtuar një reputacion për integritetin dhe guximin e tij gazetaresk. Puna e tij është botuar në mediat më prestigjioze ndërkombëtare si The New York Times, The Guardian, Der Spiegel, Le Monde, dhe shumë të tjera.

Ai është themelues dhe kryeredaktor i Gunpowder Chronicles, një platformë britanike që analizon strategjitë ndërkombëtare dhe rreziqet ndaj demokracisë, të drejtat e njeriut dhe liritë politike, me një fokus të veçantë në Evropën Lindore. Krahas kësaj, ai drejton edhe The Frontliner Magazine dhe Revistën Spotlight, të gjitha pjesë të iniciativës mediatike VX Media. Kjo nismë synon të ndërtojë një rrjet ndërkombëtar gazetarie investigative që vë në qendër kërcënimet e heshtura në politikat e jashtme dhe strategjitë armiqësore që mund të cenojnë sigurinë dhe pavarësinë e Kosovës, si dhe stabilitetin demokratik në rajon.

Duke folur nga kryeqyteti shqiptar, Xhymshiti zbërtheu një hipotezë shqetësuese: një trekëndësh pushteti politik i përbërë nga Aleksandar Vuqiç i Serbisë, Viktor Orbán i Hungarisë, Milorad Dodik i Bosnje-Hercegovinës dhe Edi Rama i Shqipërisë, është shndërruar në atë që ai e quajti “një kërcënim për sigurinë kombëtare të Evropës Lindore”.

“Është për të ardhur keq,” tha ai, “por faktet tregojnë se Rama po luan rolin e burrit të mirë për Evropën, ndërkohë që ndihmon Vuqiçin dhe, në mënyrë të tërthortë, interesat e Moskës në Ballkan. Rezultati është një rajon gjithnjë e më i brishtë dhe i ekspozuar ndaj ndikimit të Kremlinit dhe kolapsit të brendshëm.”

Një Aleancë në Hije

Xhymshiti thotë se lidhjet e liderëve ballkanikë shkojnë përtej gjeopolitikës dhe afrohen me bashkëpunim të plotë në kriminalitetin transnacional. “Ata janë thjesht entitete kriminale të pastra që ulen në korridoret e pushtetit,” deklaroi ai pa ngurrim. “Kanë hapur dyert për kartelet e drogës dhe grupet kriminale jo për ideologji, por për të mbajtur pushtetin, dhe për të vjedhur.”

Ky vlerësim pasqyron qëndrimin e gjithnjë e më të zëshëm të analistëve evropianë dhe organizatave të monitorimit që paralajmërojnë për afërsinë strategjike të Serbisë me Moskën. Në shtator të vitit 20222, Beogradi nënshkroi një marrëveshje për bashkërendim në politikën e jashtme me Rusinë, vetëm disa muaj pas pushtimit të Ukrainës. Sipas Xhymshitit, kjo përbën një pikë kthese të rëndësishme në qëndrimin rajonal të Serbisë.

“Që atëherë,” tha ai, “kemi parë një përshkallëzim të vazhdueshëm dhe të rëndësishëm, provokime në Mal të Zi, destabilizim në Bosnje-Hercegovinë dhe një përpjekje për aneksim të veriut të Kosovës në shtator të vitit 2023.”

Roli i Ramës dhe Verbëria Evropiane

Një nga zbulimet më tronditëse në intervistë ishte roli i pretenduar i kryeministrit shqiptar Edi Rama. “Në orët e para të sulmit mbi Kosovën në vitin 2023,” tha Xhymshiti, “Rama nxitoi të bënte një deklaratë duke kërkuar bisedime paqeje. Ishte një përkrahje e fshehtë ndaj përpjekjes për aneksim nga Serbia. Më vonë u tërhoq, por dëmi ishte bërë.”

Ky model retorike, sipas Xhymshitit, i lejon Ramës të paraqitet si partner bashkëpunues për Perëndimin, ndërkohë që nxit një klimë politike të përgatitur për shfrytëzim nga Kremlini.

Këto gjetje janë thellësisht shqetësuese, veçanërisht duke pasur parasysh angazhimin e vazhdueshëm të Bashkimit Evropian me Tiranën dhe Beogradin. Sipas Xhymshitit, qasja e BE-së dhe administratës Biden ndaj Ballkanit ka qenë një politikë “pajtimi dhe tolerance” — një politikë që jo vetëm se nuk ka arritur të ndalojë tensionet, por ka ndihmuar në përshkallëzimin e tyre.

“Në Bosnje, Vuqiç ka mbështetur retorikën ndarëse të Dodikut. Në Kosovë, kjo politikë ka minuar sovranitetin. Dhe në Tiranë, Rama është bërë aleat i të dyve. E megjithatë, Brukseli dhe Uashingtoni vazhdojnë të mbyllin sytë,” theksoi ai.

Strategjia e Trekëndëshit: Destabilizim dhe Shtypje e Drejtësisë

Në zemër të kësaj ndërtese politike qëndron një qëllim i përbashkët: minimi i mekanizmave të drejtësisë, veçanërisht Dhomat e Specializuara të Kosovës me seli në Hagë3, ku janë duke u gjykuar ish-liderë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

“Ajo që kemi zbuluar,” tha Xhymshiti, “është një përpjekje e qëllimshme nga aktorë në Serbi, Shqipëri dhe brenda Kosovës për të delegjitimuar procesin në Hagë. Qëllimi është i thjeshtë: kthimi në pushtet i figurave të periudhës së luftës, njerëz që Moska i njeh dhe i manipulon lehtë.”

Pasojat janë të qarta. Nëse këta individë kthehen në pushtet, thotë Xhymshiti, Serbia do të ishte në pozitë të favorshme për të rifituar ndikimin në institucionet e Kosovës. Ai thekson se qeveria aktuale e Kosovës, që mori pushtetin në vitin 2021, ka kufizuar ndjeshëm ndikimin e Beogradit4.

“Grupet kriminale serbe janë shpërbërë. Dinarët serbë janë hequr. Aparati shtetëror serb nuk operon më në Kosovë,” tha ai. “Pikërisht për këtë arsye Vuqiç dhe aleatët e tij duan largimin e kryeministrit Kurti dhe presidentes Osmani.”

Spektri i Luftës

Kur u pyet për mundësinë e një konflikti të ri në Ballkan, Xhymshiti ishte i prerë. “Lufta është në prag,” paralajmëroi ai. “Evropa po armatoset. Balltikët janë në gjendje gatishmërie. Franca, Gjermania, Britania, të gjithë po përgatiten. Nuk është rastësi. Kur blen armë, është sepse e di çfarë po vjen.”

Në këtë kontekst, bashkëpunimi politik dhe kriminal në Ballkan nuk është vetëm një çështje rajonale. Është një çështje evropiane. Dhe nëse Perëndimi nuk ndryshon drejtim, Xhymshiti paralajmëron se pasojat mund të jenë katastrofike.

“Sa më shumë vonohen të zgjohen,” tha ai për liderët evropianë, “aq më keq do bëhet. Vonesat nënkuptojnë se do përballemi me pasoja që mund të mos i përmbysim më dot.”

Thirrje për Popullin

Megjithëse tabloja është e zymtë, Xhymshiti e mbylli intervistën me një thirrje për përgjegjësi qytetare.

“Njerëzit nuk duhet të votojnë për politikanë të lidhur me krimin,” theksoi ai. “Këta janë pikërisht njerëzit që Rusia i përdor, jo për ideologji, por për shkak të dobësisë së tyre. Sapo përfshihen në krim, bëhen të shantazhueshëm. Kështu ndërton Kremlini besnikërinë.”

Sipas Xhymshitit, rreziku nuk ka qenë kurrë më i madh. Në një rajon ku historia është e rëndë dhe drejtësia ende e diskutueshme, përplasja e ambicies politike, krimit të organizuar dhe manipulimit të huaj mund të sjellë një kapitull të ri dhe të rrezikshëm, jo vetëm për Ballkanin, por për të gjithë kontinentin evropian.

📢 Mbështesni Gazetarinë e Pavarur
☑ Dhuro | ☑ Abonohu | ☑ Shpërndaje Me Të Tjerë.

Në panel me mua ishte edhe Paskal Milo, ish-ministër i Jashtëm në periudhën 1997–2001 dhe figurë e vjetër në politikën shqiptare. Ajo që ndodhi në emision nuk ishte thjesht një debat. Ishte një përballje me një politikan që është mësuar ta mohojë, ta shmangë dhe ta shtrembërojë të vërtetën.

Kur u pyeta për mënyrën se si mediat e Kosovës po e mbulojnë fushatën zgjedhore në Shqipëri, theksova mungesën tronditëse të raportimit nga terreni dhe strategjisë editoriale. Ndërkohë që e ardhmja politike e Shqipërisë ka ndikim të drejtpërdrejtë mbi Kosovën, asnjë redaksi në Prishtinë nuk kishte dërguar gazetarë për të intervistuar kandidatët shqiptarë apo për të pyetur për qëndrimet e tyre ndaj Kosovës. Atëherë e bëra pyetjen që askush nuk duhet ta anashkalojë: Cila është në të vërtetë politika e jashtme e qeverisë së Edi Ramës ndaj Kosovës? Dhe si mund të arsyetohet afrimi i tij gjithnjë më i ngrohtë me Beogradin?

Para publikut, paraqita faktet. Heshtja e Ramës në vitin 2018 përballë idesë së shkëmbimit territorial midis Kosovës dhe Serbisë nuk ishte neutralitet, ishte mbështetje e heshtur. Projekti “Ballkani i Hapur”, që ai promovoi me ngulm, përjashtoi qëllimisht Kosovën. Drafti për Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe, të cilin Rama e dorëzoi te faktorët ndërkombëtarë pa u konsultuar me institucionet e Kosovës, ishte një tejkalim diplomatik me nuanca të uzurpimit. Dhe kur Serbia organizoi dhunën e deri tek agresioni në veri të Kosovës në vitin 2023, ku mbeti i vrarë një polic i Kosovës, Edi Rama nuk u solidarizua. Ai doli me thirrje të paqarta për paqe, duke legjitimuar në heshtje narrativën serbe.

Në atë moment në studio, Milo qeshi nën buzë.

E ndërpreva:

Ajo që pasoi ishte një manual klasik i shmangies politike.

“Nuk jemi këtu për të debatuar për Kosovën,” tha Milo, duke pretenduar më pas se kishte qenë ministër i Jashtëm pikërisht në periudhën që po kritikoja. Kur e pyeta se çfarë kishte bërë konkretisht për ta mbajtur Serbinë përgjegjëse për krimet në Kosovë, u shmang.

Ai tha:

Kjo ishte një përpjekje për të devijuar temën, përmes një nostalgjie që nuk mban më peshë. Po, Shqipëria priti refugjatë në vitin 1999. Po, ndihmoi rezistencën. Por këto nuk e arsyetojnë politikën e sotme që i kthen shpinën Kosovës.

Më pas zt Milo e tha një gënjeshtër të pastër:

Kjo është e pavërtetë. Shqipëria nuk e ka ndërprerë kurrë marrëdhënien diplomatike me Serbinë, jo në vitet ‘90, jo pas agresionit të vitit 2023, asnjëherë. Ambasadat janë të hapura. Takimet vazhdojnë. Rama shfaqet rregullisht në skenë me Aleksandër Vuçiqin, ndërsa Kosova përballet me kërcënime ndaj sovranitetit dhe me izolim politik.

Deklarata e Milos nuk ishte thjesht e pasaktë, ishte e qëllimshme. Një përpjekje për ta shitur Shqipërinë si mbrojtëse të Kosovës, ndërkohë që në realitet, ka qenë një spektatore e heshtur, madje bashkëpunëtore, e ambicieve serbe në rajon.

Kur u ballafaqua me faktet, Milo u tërhoq: “Nuk jam përfaqësues i qeverisë aktuale,” tha ai. Por vetëm pak minuta më parë kishte përdorur përvojën e tij në diplomaci për të mbrojtur Ramën. Kontradiktë pas kontradikte. Dhe kur debatit iu shtua tensioni, ai u mbështoll me arrogancë: “Po bëni një gafë të madhe,” më tha. Por gafa ishte i tij, të besonte se askush nuk do t’i kundërshtonte mitet që ai i ka përdorur për ta mbuluar të vërtetën.

E vërteta e pakëndshme është se nën drejtimin e Edi Ramës, politika e jashtme e Shqipërisë e ka minuar vazhdimisht Kosovën. Dhe Paskal Milo, në vend që ta pranojë këtë realitet, tentoi ta lante këtë histori përmes mallëngjimit dhe nostalgjisë për vitin 1999. Por nostalgjia nuk është politikë. Dhe mallëngjimi nuk është llogaridhënie.

Në vitin 2023, kur Serbia tentoi një aneksim të maskuar të veriut të Kosovës, Rama nuk u rreshtua me Kosovën. Ai propozoi “nisma paqeje” që në thelb pranonin një realitet të ri territorial. Kur Kosovës i duhej mbështetje e qartë morale dhe politike, ai zgjodhi paqartësinë. Ai anuloi takimet mes dy qeverive. Ai u tërhoq nga kombi ynë për t’i kënaqur apetitet hegjemoniste të Beogradit. Në kohën kur kërkohej unitet, ai zgjodhi largësinë.

Ta quash këtë diplomaci është të fyesh diplomacinë. Kjo është lojë imazhi, jo parim. Dhe Paskal Milo, në vend që të përballej me substancën e kësaj tradhtie, zgjodhi ta mbrojë atë me gënjeshtra.

Ky debat në MCN nuk ishte kaos. Ishte momenti kur u hodh drita mbi atë që shumëkush ka dashur ta fshehë për vite me radhë: që elita politike shqiptare ka menduar se mund të fshihte dështimet e sotme duke recituar meritën e djeshme. Por koha e gënjeshtrave të rehatshme ka përfunduar. Kosova meriton të vërtetën. Meriton solidaritet. Dhe meriton më shumë sesa çfarë kanë ofruar Paskal Milo dhe Edi Rama.

Mbështet gazetarinë e pavarur.
Abonohu te Revistën Spotlight për raportime të guximshme dhe pa kompromis.
☑ Dhuro | ☑ Abonohu | ☑ Ndaj artikullin