Berat Buzhala dhe delegjitimimi i Republikës së Kosovës
Berat Buzhala kërkon prova nga kundërshtarët, por përdor asociimin me Vuçiqin, Radoiçiqin dhe Serbinë për ta delegjitimuar Republikën e Kosovës para publikut.
Berat Buzhala nuk shkruan si një analist që përpiqet ta mbajë lexuesin në distancë nga përfundimi. Ai shkruan si një aktor politik që dëshiron ta çojë publikun drejt tij.
Në postimet e shqyrtuara, tri teknika përsëriten: heqja e legjitimitetit, fajësimi me asociim dhe shpërndarja e standardeve të ndryshme sipas personit që është në shënjestër.
Ky model nuk provon tradhti, bashkëpunim me Serbinë apo koordinim me ndonjë rrjet politik. Por tregon diçka më të matshme: mënyrën se si një pronar medie mund ta përdorë profilin personal për ta ndërtuar klimën politike brenda së cilës raportimi i medias së tij më pas lexohet.
Diaspora nuk trajtohet vetëm si elektorat, por si trup i dyshimtë
Pyetja nëse diaspora duhet të votojë është debat legjitim kushtetues. Mund të diskutohet për regjistrimin e votuesve, sigurinë postare, afatet, përfaqësimin parlamentar ose krijimin e zonave të veçanta zgjedhore.
Postimet e Buzhalës, megjithatë, nuk mbeten te administrimi i votës. Ato kalojnë te legjitimiteti i votuesit.
Kur emigranti përshkruhet si person që e “imponon” një kryeministër, vota e tij nuk trajtohet më si votë e një shtetasi. Ajo paraqitet si ndërhyrje nga jashtë. Kur mandatet e fituara nga votat e diasporës veçohen me tallje, krijohet ideja se ato janë më pak të vërteta se mandatet e dala nga kutitë brenda Kosovës.
Kjo ndarje është politikisht e dobishme për të. Ajo e prodhon një elektorat të vlefshëm dhe një elektorat të dyshimtë. Të parët jetojnë me pasojat, të dytët thuhet se vetëm i imponojnë ato.
Por shtetësia nuk fiket në aeroport.
Derisa ligji ua njeh të drejtën e votës shtetasve jashtë vendit, media mund ta kundërshtojë ligjin, por nuk mund ta trajtojë pjesëmarrjen e ligjshme si deformim të demokracisë pa e dëmtuar besimin në vetë rezultatin zgjedhor.
Serbia përdoret si mjet për ta delegjitimuar kundërshtarin vendas
Postimet mbi Kurtin dhe Beogradin ndjekin një formulë të njohur: nuk mjafton të thuhet se politika e tij është e gabuar. Duhet të thuhet se ajo i shërben Vuçiqit.
Kjo është veçanërisht e fuqishme në Kosovë, ku Serbia nuk është kundërshtar abstrakt. Ajo e mohon shtetësinë e Kosovës, i financon strukturat paralele dhe ka mbështetur aktorë politikë e sigurie në veri.
Ta lidhësh një politikan me interesin e Beogradit është, rrjedhimisht, më shumë se kritikë.
Është ta zhvendosësh atë nga fusha e gabimit politik te fusha e dyshimit kombëtar.
Pretendimi se Vuçiqit i intereson fitorja e Kurtit mund të ishte hipotezë analitike, por do të kërkonte prova: deklarata të zyrtarëve serbë, dokumente strategjike, modele të propagandës shtetërore ose përfitime konkrete. Pa to, mbetet një pohim që e përdor Serbinë si vulë delegjitimimi.
Krahasimi me Radoiçiqin e çon këtë teknikë edhe më tej. Radoiçiqi nuk është thjesht kundërshtar politik. Ai është person i sanksionuar nga Shtetet e Bashkuara dhe lidhet publikisht me një sulm të armatosur. Vendosja e tij në një fjali krahasuese me kryeministrin e Kosovës e importon të gjithë këtë peshë në debatin vendas, edhe kur postimi pretendon se po e krahason vetëm një veprim.
Një standard për Kurtin, një tjetër për Thaçin
Pjesa më zbuluese nuk është kritika ndaj Kurtit. Është kontrasti.
Kurti përshkruhet si i dobishëm për Vuçiqin, kundërshtar i Amerikës, izolacionist dhe person me të kaluar të dyshimtë. Thaçi, në anën tjetër, paraqitet si figura më e rëndësishme e gjallë, njeriu më meritor për shtetin dhe viktimë që meriton faljen e gjykatës.
Asnjëra prej këtyre pikëpamjeve nuk është e ndaluar. Problemi është standardi i provës.
Për Kurtin, dyshimi shpesh paraqitet si përfundim.
Për Thaçin, përfundimi paraqitet si i zgjidhur përpara gjykatës.
Njëri duhet ta shpjegojë çdo konflikt me aleatët, çdo kompromis dhe çdo vendim në veri. Tjetri vendoset mbi procesin, mbi kundërshtitë historike dhe pothuajse mbi verifikimin.
Ky nuk është pluralizëm i rastësishëm. Është një hierarki morale.
Nga profili personal te produkti mediatik
Buzhala mund të argumentojë se profili i tij personal nuk është redaksia e Nacionales. Formulisht, kjo është e saktë.
Por ndarja bëhet më e vështirë kur i njëjti person është pronar, drejtues publik, komentues i vazhdueshëm dhe fytyra kryesore e markës.
Postimet e tij nuk janë të një qytetari pa ndikim institucional. Ato prodhohen nga personi që e kontrollon kompaninë mediatike dhe mund ta drejtojë vëmendjen e mijëra lexuesve drejt një çështjeje, një personi ose një kornize.
Profili personal funksionon kështu si laboratori emocional i produktit editorial.
Aty gjuha mund të jetë më e lirë, ironia më e ashpër dhe pretendimi më i pambrojtur. Më pas, media mund t’i trajtojë të njëjtat tema me tituj, opinione, intervista dhe kronologji që duken më institucionale.
Kjo nuk provon se çdo gazetar i Nacionales merr urdhra nga pronari. Por është arsye e mjaftueshme që media të publikojë rregulla të qarta për konfliktet e interesit, ndarjen mes pronarit dhe redaksisë, titullimin dhe trajtimin e personave ndaj të cilëve pronari ka shprehur armiqësi ose afërsi politike.
Republika sipas Berat Buzhalës
Këto 15 postime1 nuk provojnë se Berat Buzhala punon për Serbinë. Nuk provojnë se ai e mbron krimin e organizuar. Nuk e provojnë se Nacionale është pjesë e një operacioni të huaj ndikimi.
Ato e provojnë një gjë më të kufizuar, por të rëndësishme.
Pronari i një prej mediave më të dukshme në Kosovë e ka përdorur vazhdimisht profilin e tij publik për ta vënë në dyshim legjitimitetin e diasporës, për ta lidhur kundërshtarin kryesor politik me interesat e Beogradit dhe për t’i ofruar Hashim Thaçit një standard dukshëm më mbrojtës se ai që ua ofron kundërshtarëve të tij.
Ky model nuk e shkatërron vetëm reputacionin e individëve.
Ai mund ta dëmtojë besimin në votë, në barazinë e shtetasve dhe në mundësinë që institucionet të gjykohen sipas fakteve, e jo sipas personit që i kontrollon titujt.
Kur retorika vendore prodhon efektin e luftës psikologjike
Nuk ka prova të mjaftueshme që Berat Buzhala vepron nën urdhrat e Beogradit apo Moskës, ose se është pjesë e një operacioni të huaj ndikimi. Pa komunikime të brendshme, financim, udhëzime editoriale ose koordinim të dokumentuar, një pretendim i tillë do të ishte spekulim.
Por mungesa e provës për komandim nuk e zhduk ngjashmërinë funksionale.
Disa nga teknikat e vërejtura në postimet e tij prodhojnë efekte të krahasueshme me metodat e dokumentuara të manipulimit informativ rus dhe me narrativat e përforcuara prej vitesh nga aparati politik dhe mediatik i Beogradit në Ballkanin Perëndimor. NATO e përkufizon kërcënimin informativ si veprimtari të qëllimshme, manipuluese dhe të dëmshme që mund të ndikojnë negativisht në institucionet, shoqërinë dhe sigurinë kombëtare2.
Kjo nuk do të thotë se çdo kritikë ndaj Qeverisë është propagandë. Përkundrazi, kontrolli i pushtetit është detyrë themelore e gazetarisë. Kufiri kalohet kur kritika nuk synon më ta provojë dështimin e një vendimi, por ta bindë publikun se institucionet, zgjedhjet, aleancat dhe qytetarët që mendojnë ndryshe janë në thelb të paligjshëm, të korruptuar ose armiqësorë.
I. Kontrolli refleksiv: kundërshtari shtyhet ta shohë realitetin përmes kornizës së zgjedhur për të
Një nga parimet e luftës informative është që publikut të mos i imponohet domosdoshmërisht një urdhër. Mjafton t’i përcaktohet korniza brenda së cilës ai mendon.
Në këtë rast, korniza e përsëritur është e thjeshtë:
Kur institucionet e Kosovës veprojnë, ato janë provokuese.
Kur tërhiqen, janë kapitulluese.
Kur qytetarët jashtë vendit votojnë, po e imponojnë pushtetin.
Kur kryeministri kundërshton kërkesa perëndimore, është antiamerikan.
Kur përballet me Serbinë, po i shërben Vuçiqit.
Kur mbështetet nga votuesit, ata përshkruhen si të manipuluar.
Në një sistem të tillë, faktet e reja nuk mund ta ndryshojnë përfundimin, sepse përfundimi është vendosur paraprakisht.
Ky mekanizëm i afrohet asaj që literatura e komunikimit strategjik e përshkruan si manipulim të mjedisit njohës: publikut nuk i kërkohet vetëm ta kundërshtojë një politikë, por ta humbasë aftësinë për ta konsideruar institucionin si aktor të ligjshëm.
II. “Firehose of falsehood”: volum, përsëritje dhe kundërthënie pa kost0
Modeli rus i quajtur nga RAND3 “firehose of falsehood” nuk mbështetet domosdoshmërisht në një gënjeshtër të vetme të përsosur. Ai përdor volum të madh, shumë kanale, shpejtësi, përsëritje dhe pak shqetësim për konsistencën ndërmjet pretendimeve.
Kjo është e rëndësishme për analizën e postimeve:
Kurti mund të portretizohet njëkohësisht si tepër i fuqishëm dhe krejtësisht i paaftë, si nacionalist i rrezikshëm dhe si njeri që i shërben Serbisë, si autokrat që kontrollon gjithçka dhe si figurë që kontrollohet nga forca të tjera.
Këto pohime mund të jenë logjikisht kundërthënëse, por politikisht funksionojnë së bashku. Qëllimi i tyre praktik nuk është ta prodhojnë një shpjegim koherent. Është ta krijojnë një rezervuar dyshimi nga i cili mund të merret një akuzë për çdo zhvillim.
Në këtë model, publiku nuk bindet domosdoshmërisht për një verzion të vetëm. Ai lodhet, hutohet dhe mëson të mos i besojë askujt4. RAND e përshkruan pikërisht këtë si strategji të mjegullimit të fakteve dhe të kontestimit të çdo narrative, jo thjesht të imponimit të një narrative të vetme5.
III. Delegjitimimi i shtetit përmes personalizimit
Doktrina informative serbe për Kosovën është mbështetur vazhdimisht mbi disa narrativa: Kosova si shtet i dështuar, institucionet e saj si të përkohshme ose kriminale, autoriteti i Prishtinës si provokim dhe Serbia si mbrojtëse e një popullsie të kërcënuar.
Kur çdo veprim institucional reduktohet në psikologjinë, ambicien ose “çmendurinë” e një personi, zhduket dallimi ndërmjet Qeverisë së radhës dhe shtetit.
Ky është deformim serioz.
Albin Kurti mund të largohet nga pushteti. Republika e Kosovës mbetet. Policia, gjykatat, procesi zgjedhor, shtetësia dhe rendi kushtetues nuk janë prona personale të kryeministrit.
Kur kundërshtimi ndaj një politikani shndërrohet në delegjitimim të vazhdueshëm të institucioneve që ai i drejton, kritika politike fillon ta prodhojë efektin e një narrative kundër shtetit, edhe pa qenë domosdoshmërisht e porositur nga jashtë.
NATO StratCom6 ka dokumentuar se narrativat e “Sputnik Srbija” mund të depërtojnë në mediat vendore të Ballkanit Perëndimor, të riprodhohen dhe të përshtaten nga aktorë lokalë, pa pasur gjithmonë prova për drejtim të drejtpërdrejtë nga Kremlini.
Pra, pyetja profesionale nuk është vetëm: “Kush e dha urdhrin?”
Pyetja është edhe: “Cili ishte efekti?”
Një debat që e vendosi Nacionalen nën të njëjtin standard
Përballja në Rubikon më 27 korrik 2026 e vendosi këtë problem në një terren më të prekshëm. Ndërsa Berat Buzhala e përshkroi qeverisjen Kurti si mjedisin ku, sipas tij, kishte lulëzuar një “industri e dezinformimit, linçimit edhe propagandës”, Kreshnik Gashi e detyroi debatin të kthehej te standardi i verifikimit dhe te burimet që i përdorin vetë mediat.
Në një moment të shkëmbimit, debati u zhvendos te materiale të publikuara edhe nga media serbe dhe te mënyra se si Nacionale e kishte trajtuar një raportim të Reutersit.
Buzhala vetë e pranoi se redaksia e kishte përdorur materialin duke hequr prej tij përmbajtje, duke thënë: “krejt çka kanë mundur me gjet është një shkrim Reutersit që ne ja kena hequ një paragraf, një fjali”.
Ky pranim nuk provon vetvetiu manipulim të qëllimshëm, sepse redaksitë shkurtojnë rregullisht materiale të agjencive. Por ai e rrëzon një pjesë të pozicionit absolut me të cilin Buzhala i akuzonte të tjerët për deformim informativ: nëse argumentohet se konteksti, përzgjedhja dhe heqja e elementeve ndryshojnë kuptimin e një materiali, atëherë i njëjti standard duhet të zbatohet edhe ndaj Nacionales. Përballja bëhet edhe më domethënëse kur në të njëjtin debat ngrihet fakti se një tekst i lidhur me profilin “Lule Gjeli” ishte shfaqur jo vetëm në KALLXO.com, por edhe në dy media serbe. Vetë ekzistenca e kësaj shpërndarjeje nuk provon një operacion rus apo serb, por e ekspozon dobësinë e argumentit të Buzhalës: qarkullimi i një narrative në hapësirën informative serbe nuk është, në vetvete, provë e origjinës ose kontrollit të saj, pikërisht sikurse përputhja e një narrative të Nacionales me një interes të Beogradit nuk mjafton për ta quajtur Nacionalen instrument serb. Ajo që mund të matet është metoda, përzgjedhja, konteksti i hequr dhe efekti i prodhuar te lexuesi.
Në Rubikon, Buzhala kërkoi që publiku t'i besonte një teorie të gjerë mbi një “industri” të organizuar dezinformimi, ndërsa në të njëjtën bisedë pranoi se vetë media e tij kishte ndërhyrë në një material të Reuters duke hequr pjesë të tij. Kjo nuk e bën automatikisht raportimin e Nacionales të manipuluar, por e vendos pronarin e saj përballë standardit që ai kërkon për të tjerët, jo vetëm çfarë publikohet, por çfarë hiqet, çfarë konteksti ruhet dhe çfarë përshtypjeje mbetet te publiku.
IV. Fajësimi me asociim
Një teknikë tjetër është zhvendosja e debatit nga faktet te besnikëria.
Në vend që të provohet se një vendim ishte i dëmshëm, kundërshtari lidhet me:
Vuçiqin;
Radoiçiqin;
Rusinë;
antiamerikanizmin;
izolimin;
komunizmin;
tradhtinë kombëtare.
Ky është fajësim me asociim. Ai e detyron personin të dëshmojë vazhdimisht se nuk është pjesë e kampit armik, në vend që debati të mbetet te rezultatet e politikës së tij.
Në një shtet me histori lufte, tensione etnike dhe sovranitet ende të kontestuar ndërkombëtarisht, kjo teknikë është veçanërisht e fuqishme. Ajo e shndërron kundërshtimin politik në test patriotizmi.
V. Sulmi ndaj diasporës si fragmentim i trupit politik
Vënia në pikëpyetje e rolit të diasporës nuk është thjesht çështje elektorale.
Diaspora është pjesë e trupit qytetar të Kosovës. Ajo ka qenë burim financiar, politik, diplomatik dhe familjar gjatë rezistencës, luftës dhe ndërtimit të shtetit. Ligji mund ta ndryshojë mënyrën e votimit, por derisa shtetasit jashtë vendit kanë të drejtë vote, paraqitja e tyre si forcë që e “imponon” pushtetin prodhon një ndarje të rrezikshme:
qytetari i brendshëm si autentik dhe qytetari jashtë vendit si ndërhyrës.
Kjo është formë e fragmentimit horizontal. Në vend që shoqëria të debatojë mbi politikat, ajo ndahet në grupe që e kontestojnë të drejtën e njëri-tjetrit për të marrë pjesë.
Operacionet moderne të manipulimit informativ e synojnë shpesh pikërisht këtë: jo domosdoshmërisht ta bindin shumicën, por ta bëjnë shoqërinë më të përçarë, më mosbesuese dhe më pak të aftë për veprim kolektiv. EEAS e identifikon gërryerjen e besimit7 dhe dobësimin e shoqërive demokratike si objektiva themelorë të manipulimit të huaj informativ8.
A është Berat Buzhala kërcënim për sigurinë kombëtare?
Kjo nuk mund të shpallet si fakt vetëm mbi bazën e 15 postimeve.
Për ta klasifikuar një individ si kërcënim konkret ndaj sigurisë kombëtare do të nevojiteshin prova më të forta: koordinim, financim, lidhje operative, veprimtari e paligjshme, nxitje e dokumentuar ose pjesëmarrje në një operacion ndikimi.
Por mund të thuhet me bindje se një model komunikimi me shtrirje të madhe, i cili i delegjitimon zgjedhjet, i ndan qytetarët, e relativizon përgjegjësinë e aktorëve armiqësorë dhe e shndërron mosbesimin në produkt editorial, krijon rrezik për sigurinë demokratike.
Rreziku nuk qëndron vetëm te mundësia që një pretendim të jetë i pasaktë.
Ai qëndron te efekti kumulativ:
dobësohet besimi te procesi zgjedhor;
qytetarët ndahen në votues “të vërtetë” dhe “imponues”;
institucionet shihen si vegla të një personi, jo si struktura kushtetuese;
përgjegjësia e Serbisë bëhet relative;
aleancat perëndimore përdoren si armë në luftën e brendshme;
kritika zëvendësohet nga dyshimi për tradhti;
pronari i medias bëhet njëkohësisht aktor politik, gjykatës moral dhe kontrollues i platformës.
Kjo krijon një cenueshmëri kombëtare. Një shoqëri që nuk u beson zgjedhjeve, policisë, gjykatave, shtetësisë dhe njëri-tjetrit është më e lehtë për t’u destabilizuar nga jashtë.
NATO e pranon shprehimisht9 se veprimtaritë armiqësore në mjedisin informativ mund të përbëjnë kërcënim të sigurisë kombëtare.
Rreziku për sundimin e ligjit
Sundimi i ligjit dëmtohet në dy mënyra.
E para është zëvendësimi i standardit juridik me verdiktin mediatik. Dikush shpallet tradhtar, kriminel, armik ose i pafajshëm përpara se faktet të testohen nga institucionet kompetente10.
E dyta është standardi i dyfishtë.
Kur kundërshtarit i mjafton dyshimi për t’u dënuar publikisht, ndërsa aleatit i mjafton afërsia politike për t’u shpallur viktimë ose hero, ligji zëvendësohet nga lojaliteti.
Demokracia nuk mund të funksionojë kur media kërkon prova nga njëra palë dhe ofron imunitet moral për tjetrën.
Rreziku për konsolidimin e shtetit
Konsolidimi i Kosovës kërkon disa elemente themelore:
pranimin e autoritetit kushtetues në tërë territorin;
besimin te zgjedhjet;
barazinë e shtetasve;
ndarjen ndërmjet shtetit dhe partisë;
orientim të qëndrueshëm euroatlantik;
aftësi për ta identifikuar qartë ndërhyrjen e Serbisë;
media që i kontrollojnë të gjitha qendrat e pushtetit me standard të njëjtë.
Një diskurs që e paraqet çdo ushtrim të autoritetit në veri si provokim, ndërsa e trajton infrastrukturën serbe si kontekst dytësor, mund ta dobësojë vullnetin publik për konsolidim territorial dhe institucional.
Kjo nuk e ndihmon shkëputjen e plotë politike të Kosovës nga strukturat e Serbisë. Përkundrazi, e mban debatin të burgosur në kornizën e Beogradit: Prishtina duhet ta shpjegojë vazhdimisht pse po ushtron autoritet, ndërsa Serbia trajtohet si realitet i përhershëm që duhet administruar.
Çfarë duhet bërë?
Një demokraci nuk i lufton narrativat problematike duke u shndërruar vetë në regjim cenzurues. Reagimi duhet të jetë ligjor, proporcional dhe i verifikueshëm.
Së pari, duhet një audit i pavarur i përmbajtjes, i kryer nga studiues të medias, juristë dhe ekspertë të sigurisë informative. Analiza duhet ta krahasojë trajtimin e Qeverisë së Kosovës, Serbisë, Listës Serbe, Radoiçiqit, Thaçit dhe partive të tjera mbi të njëjtat kategori: gjuhë, prova, tituj, frekuencë, burime dhe korrigjime.
Së dyti, Nacionale dhe mediat e tjera duhet ta publikojnë:
strukturën e plotë të pronësisë;
burimet kryesore të financimit;
politikën e konflikteve të interesit;
ndarjen ndërmjet pronarit dhe redaksisë;
rregullat për opinionet;
mekanizmin e korrigjimit dhe të drejtës për përgjigje.
Së treti, çdo pretendim konkret për financim të huaj, koordinim ose veprimtari të paligjshme duhet t’u dorëzohet institucioneve kompetente me dokumente, jo me etiketa publike.
Së katërti, organet vetërregulluese të medias duhet t’i shqyrtojnë ankesat për:
tituj mashtrues;
përzierje të opinionit me faktin;
gjuhë dehumanizuese;
mosdeklarim të konfliktit të interesit;
mungesë të së drejtës për përgjigje;
akuza të rënda pa bazë të mjaftueshme dokumentare.
Së pesti, shteti duhet të ndërtojë mekanizma transparentë kundër manipulimit informativ: monitorim të narrativave, edukim mediatik, publikim të shpejtë të të dhënave, komunikim krizash dhe bashkëpunim me partnerët euroatlantikë. NATO rekomandon analizimin e mjedisit informativ, komunikimin proaktiv, ekspozimin e rasteve të manipulimit dhe forcimin e qëndrueshmërisë së publikut.
Berat Buzhala nuk mund të shpallet ligjërisht agjent serb, instrument rus ose kërcënim formal i sigurisë kombëtare pa prova që sot nuk janë paraqitur.
Por prodhimi i tij publik mund dhe duhet të gjykohet mbi efektin.
Nëse një pronar medie përdor në mënyrë të përsëritur delegjitimimin, asociimin me armikun, standardet e dyfishta, përçarjen e diasporës dhe relativizimin e përgjegjësisë serbe, atëherë ai nuk është më vetëm komentues i debatit.
Ai bëhet një faktor që e formëson cenueshmërinë e hapësirës informative.
Kjo është arsye e mjaftueshme për kontroll të ashpër publik, transparencë të detyrueshme aty ku parashikohet me ligj, shqyrtim profesional, dokumentim sistematik dhe përgjegjësi për çdo pretendim të rremë ose shpifës.
Përgjigjja demokratike nuk është ta heshtësh.
Është ta detyrosh që çdo pretendim ta përballojë me provën, çdo interes ta deklarojë dhe çdo standard që ua kërkon institucioneve ta zbatojë edhe ndaj vetes.
Mbështete gazetarinë që nuk blihet. Donacioni yt e mbron të vërtetën, i fuqizon hulumtimet tona dhe na mban të pavarur përballë pushtetit dhe interesave.
Kosova në bankën e të akuzuarve
A mund të ndikojë një media në mënyrën se si një shtet e sheh vetveten gjatë një krize të sigurisë kombëtare?
Nëse ky raportim ka vlerë për ty, ndihmoje të vazhdojë. Kontribuo sot për gazetari të pavarur, të guximshme dhe në shërbim të publikut.
Pesëmbëdhjetë postimet e identifikuara, me lidhjet e plota
1. E drejta e votës së diasporës
“A duhet me pasë të drejtë vote dikush që brenda një viti kalendarik nuk e ka kaluar asnjë ditë në Kosovë?”
2. Diaspora që “po e imponon” Kurtin
“Diaspora që po e imponon Kurtin kryeministër…” Ky material rezulton si video, jo si postim i zakonshëm.
3. Pesë mandatet e diasporës
“5 mandate shtesë ia dha diaspora Albin Kurtit.”
4. Krahasimi i votës brenda Kosovës me votën e diasporës
“Derisa në Kosovë qytetarët e kanë votu LVV-në me 42.91 për qind…”
5. “A t’ikim krejt?”
Ky material është publikuar si video.
https://www.facebook.com/berat.buzhala/videos/a-tikim-krejt/1354408772903204/
6. Pretendimi se Beogradit dhe Vuçiqit u intereson fitorja e Kurtit
“Beogradit dhe Vuçiqit i intereson me fitu Albin Kurti në Kosovë…”
7. Krahasimi ndërmjet Milan Radoiçiqit dhe Albin Kurtit
“Cili është dallimi i Milan Radoiçiqit dhe Albin Kurtit në këtë rast?”
8. Emërtimi “Klan Serbia”
“Dy intervista i ka dhanë Albin Kurti në mediat private… njërën për ‘Klan Serbia’…”
9. Kurti si “kundërshtari më i madh” i Shteteve të Bashkuara
“Albin Kurti dhe SHBA-të, në 16 vitet e fundit…”
10. Pretendimi se Kurti dëshiron ta tërheqë Shqipërinë drejt izolimit
Ky material rezulton si video.
11. Pretendimi për rolin e Kurtit pranë UÇK-së
“Këtu Albin Kurti ka shku te UÇK-ja, jo me luftu, por me liru një inspektor serb.”
12. Thaçi si “figura më e rëndësishme historike e gjallë”
“Figura më e rëndësishme historike e gjallë ndër shqiptarët është Hashim Thaçi.”
13. Thaçi si personi më meritor për Kosovën e lirë dhe të pavarur
“Prej personave të gjallë, njeriu më meritor pse Kosova është shtet i lirë dhe i pavarur.”
14. “Pa Hashim Thaçin, historia e Kosovës do të ishte ndryshe”
Postimi u kërkon lexuesve ta përsërisin dhe ta shpërndajnë këtë formulim.
15. Kërkesa për lirimin e Thaçit dhe kërkimfaljen e trupit gjykues
“Në një botë normale, atje ku sundon ligji, Hashim Thaçi… do të duhej me u liru prej burgut, me një kërkimfalje nga trupi gjykues.”
Për dosjen redaksionale, e kemi ruajur secilin postim si PDF ose pamje të plotë, bashkë me datën, orën, numrin e ndërveprimeve dhe komentet relevante.
NATO’s approach to counter information threats — Public Summary
The Russian “Firehose of Falsehood” Propaganda Model Why It Might Work and Options to Counter It — By Christopher Paul and Miriam Matthews — RAND
Countering Russian Social Media Influence | By Elizabeth Bodine-Baron, Todd C. Helmus, Andrew Radin and Elina Treyger — RAND
The Russian “Firehose of Falsehood” Propaganda Model | Why It Might Work and Options to Counter It — RAND
“TRACKING RUSSIA’S NARRATIVES IN THE WESTERN BALKAN MEDIA” — Published by the NATO Strategic Communications Centre of Excellence — STRATCOM
Information Integrity and Countering Foreign Information Manipulation & Interference (FIMI)
Foreign Information Manipulation and Interference (FIMI), including disinformation, is a growing security and foreign policy threat for the European Union. The European External Action Service (EEAS) has taken a leading role in addressing this challenge.
We have significantly built up capabilities to identify, analyse and respond to FIMI since 2015, when EU Member States first called on the EEAS to address Russian disinformation campaigns in the context of Russia’s aggression against Ukraine.
Our aim is to deliver more targeted, impactful and coordinated responses to FIMI in order to protect the EU’s Common Foreign and Security Policy, democratic processes and citizens, as well as our partners worldwide. — EEAS
3rd EEAS Report on Foreign Information Manipulation and Interference Threats — 19.03.2025
The 3rd EEAS Report on Foreign Information Manipulation and Interference (FIMI) Threats maps out the digital infrastructure deployed by foreign actors, mainly by Russia, but also by China, to manipulate and interfere in the information space of the EU and partner countries. — EEAS
NATO’s approach to counter information threats Updated: 03 February 2025
Malign actors routinely conduct hostile information operations against NATO, its member countries and its partners. Information threats are intentional, harmful, manipulative and coordinated activities – including information manipulation and interference by foreign actors and disinformation spread through traditional and social media – designed to create confusion, deepen divisions, destabilise societies and ultimately weaken the Alliance. NATO works closely with Allies and partners to understand, counter and build resilience against these information threats. — NATO
