Britania refuzon një luftë të gabuar
Duke ndjekur Netanyahun, Presidenti Trump e ka bllokuar tregtinë globale, e ka ekspozuar dobësinë amerikane dhe i ka shtyrë aleatët ta refuzojnë një luftë pa kuptim.
Janë ditët e nëntëmbëdhjeta të kësaj lufte dhe, ndërsa shkruaj këtë analizë për Boshtin Ndërkombëtar të Kronikës së Barutit, e shoh të domosdoshme të filloj nga ajo që për publikun shqiptar mund të duket si një detaj teknik, por që në të vërtetë është zemra e krizës. Ngushtica e Hormuzit është një kalim i ngushtë detar midis Iranit dhe Omanit, një rrugë përmes së cilës kalon një pjesë e madhe e naftës së botës. Çdo ndërprerje aty nuk është thjesht një problem rajonal. Është një goditje direkte ndaj ekonomisë globale, ndaj çmimeve të energjisë, ndaj stabilitetit politik të shumë vendeve, përfshirë edhe hapësirën tonë.
Sot, kjo ngushticë është praktikisht e mbyllur. Mbi një mijë anije të mëdha, cisterna dhe transportues mallrash, qëndrojnë të bllokuara në ujërat e Gjirit Persik. Trafiku i naftës ka rënë në mënyrë dramatike, pothuajse në kolaps. Kjo nuk është një skenë teorike e librave të strategjisë. Është realiteti i një bote që po përballet me kufijtë e fuqisë ushtarake.
Për më shumë se dy dekada kam raportuar nga Lindja e Mesme, Afrika e Veriut dhe Evropa. Kam parë nga afër se si ndërtohen dhe si shemben narrativat e luftës. Kam parë se si fuqitë e mëdha shpesh ngatërrojnë dominimin me kontrollin. Ajo që po ndodh sot në Hormuz është pikërisht kjo. Një superfuqi që pretendon se e kontrollon hapësirën, por që nuk arrin të hapë një korridor jetik detar.
Administrata amerikane ka deklaruar se marina iraniane është shkatërruar plotësisht1. Kjo është thënë në mënyrë të përsëritur në deklarata zyrtare. Por realiteti në terren e kundërshton këtë narrativë. Kërcënimi nga minat detare, me raketa dhe taktika asimetrike vazhdon2. Sfida publike nga komandantët iranianë është e thjeshtë dhe e drejtpërdrejtë, nëse e keni shkatërruar flotën tonë, atëherë hyni në ngushticë dhe hapeni atë.
Shtetet e Bashkuara nuk e kanë bërë këtë.
Në Londër, kjo mospërputhje midis fjalëve dhe veprimit nuk kalon pa u vënë re. Në Whitehall, analiza është më e ftohtë dhe më e gjatë në kujtesë. Aty nuk shikohet vetëm kriza e ditës. Shikohet modeli që e ka prodhuar atë. Dhe ky model ka një pikë qendrore, vendimin e Presidentit Trump për ta ndjekur një linjë politike që përkon pothuajse plotësisht me axhendën e Benjamin Netanyahut.
Për publikun në Kosovë dhe më gjerë, kjo kërkon një shpjegim të qartë. Për dekada me radhë, Netanyahu ka ndërtuar një narrativë të vazhdueshme kërcënimi ekzistencial nga Irani, veçanërisht në lidhje me armët bërthamore. Kjo narrativë është përsëritur vazhdimisht, por nuk është konfirmuar në mënyrë të besueshme nga mekanizmat ndërkombëtarë të verifikimit. Megjithatë, ajo ka shërbyer për të arsyetuar politika gjithnjë e më agresive dhe për të krijuar një klimë të përhershme tensioni.
Trump nuk e ka sfiduar këtë narrativë. Ai e ka përqafuar atë.
Këtu fillon zinxhiri i gabimeve që na çon në bllokimin e Hormuzit. Një luftë që mund të ishte kufizuar, është zgjeruar. Një konflikt që mund të ishte menaxhuar përmes diplomacisë dhe presionit të koordinuar ndërkombëtar, është kthyer në një përplasje të hapur. Dhe në këtë proces, janë hequr gradualisht kufizimet që zakonisht e mbajnë luftën brenda një kornize të kontrolluar.
Deklaratat nga Washingtoni për një luftë pa kufizime, pa rregulla tradicionale të angazhimit, pa konsideratë për proporcionalitetin, janë alarmuese për çdo kryeqytet evropian. Rregullat e angazhimit nuk janë formalitete burokratike. Ato janë mekanizma për ta kufizuar dëmin, për t’i mbrojtur civilët dhe për ta parandaluar përshkallëzimin e pakontrolluar. Heqja dorë nga to nuk është shenjë force. Është një hap drejt kaosit.
Në këtë pikë, duhet të kuptohet edhe një dimenzion tjetër i krizës, ai i aleancave. Presidenti Trump, i cili për vite me radhë ka vënë në dyshim vlerën e NATO-s, i ka kërcënuar aleatët dhe i ka trajtuar partneritetet si marrëveshje të përkohshme, tani e kërkon ndihmën e tyre3. Ai kërkon anijet, ushtarët dhe besimin e tyre.
Por aleatët nuk kanë harruar.
Britania, Franca, Japonia dhe Australia kanë refuzuar t’i dërgojnë flotat e tyre në këtë operacion4. Ky refuzim nuk është një akt dobësie. Është një vendim i matur që buron nga mungesa e besimit në strategjinë amerikane dhe në objektivat e saj5. Në Londër, vlerësimi është i qartë, të hysh në një konflikt pa një bazë të qartë ligjore, pa një koalicion të gjerë dhe pa një plan politik përfundimtar, nuk është lidership. Është aventurë.
Kjo është arsyeja pse qeveria britanike ka zgjedhur të mos përfshihet drejtpërdrejt. Interesi kombëtar britanik nuk qëndron në shpëtimin e një administrate që po përballet me pasojat e vendimeve të veta të gabuara. Ai qëndron në mbrojtjen e stabilitetit, në ruajtjen e ligjit ndërkombëtar dhe në shmangien e një lufte më të gjerë.
Nga perspektiva ime si gazetar që ka parë luftën nga afër, ajo që e bën këtë moment veçanërisht të rrezikshëm është kombinimi i arrogancës politike me mungesën e një strategjie të qëndrueshme. Trump ka zgjedhur ta dëgjojë dhe të ndjekë një lider si Netanyahu, i cili ka ndërtuar karrierën e tij mbi përshkallëzimin dhe frikën6. Kjo nuk është thjesht një zgjedhje politike. Është një gabim strategjik me pasoja globale.
Sepse luftërat nuk fitohen vetëm me fuqi ajrore dhe deklarata të forta. Ato kërkojnë objektiva të qarta, kufizime të vetëdijshme dhe një kuptim të thellë të pasojave. Pa këto, edhe superfuqitë mund të duken të pafuqishme.
Ngushtica e Hormuzit sot është prova më e qartë e kësaj. Një rrugë detare e bllokuar, një ekonomi globale në ankth dhe një aleancë perëndimore e përçarë. Kjo nuk është një krizë që ka ndodhur rastësisht. Është produkt i drejtpërdrejtë i vendimeve të gabuara, i besimit të verbër dhe i një politike që ka zëvendësuar strategjinë me impulsin.
Dhe nëse ka një mësim që duhet të kuptohet qartë edhe në Prishtinë, Tiranë apo kudo në hapësirën shqiptare, ai është ky, kur fuqia shkëputet nga përgjegjësia, pasojat nuk mbeten kurrë të kufizuara. Ato përhapen, sikur kjo krizë, deri në çdo cep të botës.
Trump’s Claim of Neutralising the Iranian Navy
The White House and Department of War have repeatedly stated that the Iranian Navy has been “annihilated,” a claim contested by the reality of continued missile and mine threats.
White House Official Briefing: Operation Epic Fury: Decisive American Power to Crush Iran’s Terror Regime (Published March 12, 2026).
U.S. Department of War: Operational Update on Operation Epic Fury (Published March 17, 2026).
The “Hollow Guarantee” & Hesitation to Open the Strait
Analysis of why the U.S. has not yet forcibly reopened the waterway, including the reluctance of allies (UK, France, Japan) to join a naval task force.
Chatham House: Conflict in the Strait of Hormuz is spilling into the Indian Ocean (Published March 13, 2026).
The Jerusalem Post: Trump’s operation in Strait of Hormuz could extend war with Iran by months (Published March 17, 2026).
Nga Bondsteel te Hormuzi
Pasi vuri në dyshim NATO-n dhe kërcënoi tërheqjen nga Kosova, Trump tani kërkon ndihmën e aleatëve. Kriza në Hormuz zbulon koston e një aleance të trajtuar si pazar. — Kronika B Boshti Ndërkombëtar.
The “Hollow Guarantee” & Hesitation to Open the Strait
Analysis of why the U.S. has not yet forcibly reopened the waterway, including the reluctance of allies (UK, France, Japan) to join a naval task force.
Chatham House: Conflict in the Strait of Hormuz is spilling into the Indian Ocean (Published March 13, 2026).
The Jerusalem Post: Trump’s operation in Strait of Hormuz could extend war with Iran by months (Published March 17, 2026).
Alarm Among Closest Allies
The refusal of traditional partners to join the naval task force highlights the diplomatic rift.
The Guardian: Middle East crisis live: Trump bashes Nato allies over strait of Hormuz (Published March 17, 2026). Covers the “one-way street” criticism from President Trump toward NATO allies who declined to assist in the Strait.
Chatham House: Conflict in the Strait of Hormuz is spilling into the Indian Ocean (Published March 13, 2026). Analyses the strategic “hesitation” and why the absence of a broad international coalition has complicated the reopening of the waterway.
Gënjeshtra e Izraelit për Iranin
Keqardhja globale për Izraelin është e zbehur, jo nga indiferenca, por nga lodhja prej dekadash mashtrimesh, brutaliteti në Gaza dhe alarmesh të rreme për armët bërthamore të Iranit. — Kronika B Boshti Ndërkombëtar.