Çfarë deklaroi saktësisht Llavrovi për procesin e Hagës

Llavrovi mund ta përdorë Hagën për propagandë. Por aktakuza nuk flet për Moskën. Ajo ngre akuza se shqiptarët u bënë viktima të pushtetit.

Kur ministri i Jashtëm rus Sergei Llavrov e përmend Kosovën, qëllimi rrallëherë është drejtësia. Diplomacia ruse e ka ndërtuar prej dekadash narrativën e saj mbi mohimin e shtetësisë së Kosovës, relativizimin e krimeve të regjimit të Sllobodan Milosheviqit dhe mbështetjen e pandërprerë për pozicionin e Beogradit.

Prandaj, raportimet e ditëve të fundit që i atribuojnë Llavrovit deklarata se paqja në Ballkan kalon përmes dënimit të Hashim Thaçit duhen trajtuar me kujdes. Deri tani nuk është identifikuar një burim primar që e konfirmon citimin në formën në të cilën është shpërndarë.

Por edhe nëse Llavrovi e ka thënë një gjë të tillë, kjo nuk ndryshon asgjë në çështjen që po zhvillohet në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë.

Sepse dosja nuk është ndërtuar mbi deklaratat e Kremlinit.

Ajo është ndërtuar mbi atë që Prokuroria pretendon se ndodhi në Kosovë ndërmjet marsit 1998 dhe shtatorit 1999.

Në dokumentin përfundimtar të saj¹, Prokuroria pretendon se Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi ishin pjesë e një ndërmarrjeje të përbashkët kriminale, që sipas saj synonte jo vetëm luftimin e forcave serbe, por edhe marrjen dhe ushtrimin e kontrollit politik mbi Kosovën përmes frikësimit, dhunës dhe eliminimit të atyre që konsideroheshin kundërshtarë. Sipas Prokurorisë, këta kundërshtarë përfshinin persona që perceptoheshin si të lidhur me institucionet serbe, por edhe shqiptarë që nuk i mbështesnin objektivat ose metodat e UÇK-së, përfshirë persona të lidhur me Lidhjen Demokratike të Kosovës, si dhe serbë, romë dhe komunitete të tjera.

Ky është dallimi që mungon pothuajse gjithmonë në debatin publik.

Narrativa politike vazhdon të thotë se Hashim Thaçi po gjykohet sepse e luftoi Serbinë.

Aktakuza nuk e formulon çështjen në këtë mënyrë.

Ajo pretendon se krimet për të cilat ai dhe të bashkëakuzuarit mbahen përgjegjës janë kryer kryesisht kundër njerëzve që Prokuroria i konsideron si kundërshtarë politikë ose të perceptuar si të tillë. Në mesin e tyre, sipas Prokurorisë, kishte shqiptarë etnikë, mbështetës të LDK-së, anëtarë të institucioneve të Presidentit Ibrahim Rugova, pjesëtarë të FARK-ut dhe civilë të tjerë që nuk iu nënshtruan autoritetit të pretenduar të udhëheqjes së UÇK-së.

Prokuroria pretendon se ambicia politike e udhëheqjes së akuzuar shkonte përtej çlirimit të Kosovës.

Sipas saj, synimi ishte konsolidimi i pushtetit.

Në këtë kuadër, dokumenti pretendon se udhëheqja e UÇK-së kërkoi të paraqitej si autoriteti i vetëm legjitim politik dhe ushtarak, ndërsa institucionet e Presidentit Ibrahim Rugova dhe qeveria në mërgim e LDK-së paraqiteshin si pengesë që duhej zëvendësuar.

Dokumenti përshkruan një model të pretenduar ku komunikatat publike, deklaratat politike dhe strukturat organizative përdoren, sipas Prokurorisë, për të ndërtuar autoritet ekskluziv, për ta delegjitimuar pluralizmin politik dhe për t’i stigmatizuar kundërshtarët si tradhtarë.

Në qendër të dosjes nuk janë deklaratat e Llavrovit.

Në qendër janë akuzat për ndalim arbitrar, burgosje të paligjshme, torturë, trajtim mizor, zhdukje me forcë, përndjekje dhe vrasje në dhjetëra lokacione në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë. Vetë struktura e dokumentit i kushton qindra faqe këtyre pretendimeve, duke renditur vendndodhje, viktima dhe epizodet për të cilat Prokuroria thotë se ka paraqitur prova.

Asnjëra prej këtyre akuzave nuk është provuar ende përfundimisht në gjykatë.

Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi janë deklaruar të pafajshëm dhe i kundërshtojnë akuzat.

Pikërisht për këtë arsye, pesha e këtij procesi nuk qëndron në atë që thotë Moska, Beogradi apo Prishtina.

Ajo qëndron në sallën e gjyqit.

Në fund, pyetja nuk është nëse Sergei Llavrov e përdor rastin e Hagës për interesat gjeopolitike të Rusisë.

Ai e ka bërë këtë me pothuajse çdo konflikt që i prek interesat e Kremlinit.

Pyetja është tjetër.

A do ta lejojë shoqëria kosovare që propaganda e ditës ta mbulojë përmbajtjen e një aktakuze që nuk flet për heroizëm kundër Serbisë, por për akuza të rënda mbi trajtimin e shqiptarëve, rivalëve politikë dhe civilëve gjatë dhe pas luftës?

Kjo është çështja që do ta vendosë gjykata.

Jo Sergei Llavrov. Jo propaganda e Moskës. Dhe as propaganda e Prishtinës apo e Beogradit.

Deri tani, nuk është identifikuar asnjë burim primar që ta vërtetojë se Sergei Llavrov e ka bërë deklaratën në formën në të cilën po qarkullon në disa media dhe rrjetet sociale. Megjithatë, pretendimi është përqafuar dhe shpërndarë gjerësisht nga figura dhe platforma që prej kohësh e paraqesin procesin gjyqësor në Hagë si politikisht të motivuar. Ky interpretim e zhvendos vëmendjen nga përmbajtja e aktakuzës dhe provat që Prokuroria i ka paraqitur para gjykatës, duke e orientuar debatin drejt një narrative gjeopolitike. Në qendër të procesit, megjithatë, mbeten akuzat e Prokurorisë për krime të pretenduara kundër kundërshtarëve të perceptuar, përfshirë shqiptarë etnikë, akuza që të pandehurit i mohojnë dhe për të cilat ende nuk ka një vendim përfundimtar të gjykatës.

---

---

1. Hashim Thaçi dhe të tjerët — Dhomat e Specializuara