Dokumentet Që E Rihapin Dosjen e Meliza Haradinajt
Regjistrat britanikë zbulojnë se Meliza Haradinaj zotëronte kontroll dominues mbi një kompani ndërtimi në Londër, të cilën e fshiu qëllimisht nga deklarimet zyrtare për tri vite.
Në arkivat e ftohta të Woolmead Avenue në Londër, emri i Meliza Haradinajt figuronte si drejtore e një kompanie ndërtimi, ndërsa në Prishtinë, në formularët e pluhurosur të pasurisë, mbretëronte një heshtje e bardhë dhe absolute.
Ky hulumtim depërton në mjegullën e "IN MIDDLE LTD", një subjekt që lindi në Mbretërinë e Bashkuar për t’u fshirë nga sytë e publikut kosovar pikërisht kur pushteti po i ndërronte duart.
Për tri vite radhazi, dora e Meliza Haradinajt që firmoste vendime shtetërore, refuzonte t’i tregonte Agjencisë Kosovare Kundër Korrupsionit se kishte pronësi mbi aksionet britanike, duke krijuar një zbrazëti që flet më fort se çdo dëshmi gjyqësore. Mes dokumenteve të shpërbërjes dhe bilanceve minimale, zbulohet arkitektura e një elite që jeton mes dy botëve: njëra ku pasuria lulëzon në fshehtësi dhe tjetra ku morali politik shitet si transparencë.
Kur maskat bien në Londër, e vërteta mbetet jetim në Prishtinë, duke lënë pas vetëm pyetjen e rëndë se si një "harresë" e tillë u shndërrua në biletë për t'u rikthyer në zemër të Presidencës së Republikës.
ABONOHU PËR TA LEXUAR HULUMTIMIN NË TËRËSI
Javën e kaluar, KRONIKAT E BARUTIT publikoi një hulumtim mbi Meliza Haradinajn, ish ministre e Punëve të Jashtme dhe këshilltare e ish-Presidentes Vjosa Osmani. Artikulli1 dokumentonte kronologjinë e polemikave publike që e kanë shoqëruar figurën e saj politike: nga moskthimi i pajisjeve shtetërore, deklarimet e pasurisë, raportimet për luks dhe privilegje në institucionet publike, deri te skandali i manipulimit të votave që çoi në dorëheqjen e saj nga posti ministror dhe nga funksionet në AAK-së.
Në atë hulumtim përmendej edhe një kompani e regjistruar në Mbretërinë e Bashkuar, “IN MIDDLE LTD.”, e cila ishte bërë pjesë e procedurave gjyqësore ndaj Haradinajt për mosdeklarim të pasurisë.
Pas publikimit të artikullit, ne vendosëm të zhytemi më thellë në dokumentacionin britanik të kompanisë. Analiza e regjistrave zyrtarë të Companies House2, dokumenteve të inkorporimit, deklarimeve të kontrollit dhe bilanceve financiare tregon një tablo shumë më konkrete mbi lidhjen e Meliza Haradinaj Stubllës me këtë subjekt në Londër.
Dokumentet zyrtare tregojnë se “IN MIDDLE LTD.” është regjistruar në Mbretërinë e Bashkuar më 28 shtator 2015 me numër kompanie 09798355 dhe adresë të regjistruar në 108 Woolmead Avenue, London, NW9 7AW. Në formularët e themelimit, Meliza Haradinaj Stublla figuron si drejtore e kompanisë, me shtetësi kosovare dhe vendbanim të deklaruar në Mbretërinë e Bashkuar. Në të njëjtin dokument, profesioni i saj përshkruhet si “CEO”.
Dokumentet e inkorporimit tregojnë gjithashtu se Meliza Haradinaj Stublla ishte pjesë e strukturës fillestare të pronësisë së kompanisë. Kapitali fillestar i deklaruar ishte 10 pound, i ndarë në 10 aksione ordinare me vlerë nominale prej 1 pound secila.
Por rëndësia kryesore e dokumenteve nuk qëndron vetëm te ekzistenca e kompanisë.
Në deklarimet e Companies House, Haradinaj Stublla figuron si “person with significant control”, një kategori ligjore britanike që identifikon personat që kanë kontroll substancial mbi një kompani. Dokumentet tregojnë se ajo mbante 75 për qind ose më shumë të kontrollit aksionar mbi “IN MIDDLE LTD.”.
Kjo është me rëndësi të drejtpërdrejtë për interes publik, sepse çështja për të cilën ajo u përball me procedura gjyqësore3 në Kosovë lidhej pikërisht me mosdeklarimin e kësaj kompanie në formularët e pasurisë.
Në Kosovë, rasti ishte trajtuar publikisht kryesisht si procedurë penale për deklarim të pasaktë ose të paplotë të pasurisë. Por dokumentet britanike e bëjnë të qartë se nuk bëhej fjalë për një lidhje periferike apo simbolike me kompaninë. Meliza Haradinaj Stublla rezulton të ketë qenë drejtore, aksionare dhe person me kontroll dominues mbi subjektin.
Sipas regjistrit britanik, aktivitetet e deklaruara të kompanisë përfshinin:
zhvillim projektesh ndërtimore,
ndërtim banesash,
operim dhe dhënie me qira të pasurive të paluajtshme,
si dhe menaxhim të pronave.
Pra, kompania ishte regjistruar në sektorin e ndërtimit dhe pasurive të paluajtshme, jo si subjekt konsultimi apo aktivitet simbolik administrativ.
Dokumentet financiare të dorëzuara në Companies House tregojnë se kompania operonte si mikro-entitet. Për vitin financiar të përfunduar më 30 shtator 2017, “IN MIDDLE LTD.” deklaroi:
434 pound asete fikse,
2 mijë e 884 pound asete qarkulluese,
963 pound detyrime afatshkurtra,
dhe 2 mijë e 355 pound asete neto.
Në vitin paraprak, kompania ishte deklaruar si “dormant”, pra pa aktivitet domethënës tregtar.
Dokumentet nuk tregojnë pagesa page apo dividencë të deklaruar publikisht ndaj Meliza Haradinaj Stubllës nga kjo kompani. Megjithatë, statusi i saj si drejtore dhe person me kontroll substancial mbi kompaninë e lidh atë drejtpërdrejt me çdo aktivitet ekonomik, aset apo interes financiar të subjektit.
Kjo është pikërisht arsyeja pse çështja nuk mund të reduktohet në një formalitet administrativ.
Ligjet për deklarimin e pasurisë ekzistojnë pikërisht për të siguruar transparencë të plotë mbi interesat ekonomike të zyrtarëve publikë, veçanërisht kur ato interesa ndodhen jashtë vendit dhe në juridiksione të huaja.
Në rastin e Meliza Haradinaj Stubllës, dokumentet britanike të shfletuara nga redaksia jonë tregojnë se kompania ekzistonte realisht, kishte strukturë pronësie të përcaktuar dhe ishte e regjistruar në një sektor ekonomik të ndjeshëm si ndërtimi dhe pasuritë e paluajtshme.
Kompania vazhdoi të ekzistojë deri në vitin 2019. Dokumentet e Companies House tregojnë se më 18 dhjetor 2018 ishte iniciuar procedura për “compulsory strike-off”, ndërsa më 5 mars 2019 “IN MIDDLE LTD.” u shpërbë zyrtarisht dhe u hoq nga regjistri britanik i kompanive.
Kjo periudhë përkon me kohën kur çështja e mosdeklarimit të kompanisë po bëhej pjesë e debatit publik dhe procedurave gjyqësore në Kosovë.
Por dokumentet që ne i kemi shpalosur në Londër hapin pyetje më të gjera që shkojnë përtej vetë procedurës penale.
Pse një figurë që më vonë do të bëhej ministre e Jashtme e Kosovës kishte krijuar kompani në Londër në sektorin e pasurive të paluajtshme dhe ndërtimit?
Çfarë aktiviteti real zhvilloi “IN MIDDLE LTD.” përtej bilanceve minimale të raportuara?
A pati ndonjë aset, marrëdhënie kontraktuale apo interes ekonomik që nuk reflektohet në bilancet mikro-entitet të dorëzuara në Companies House?
Dhe mbi të gjitha, pse një figurë që u përball me procedura për mosdeklarim pasurie, me raportime për privilegje institucionale dhe më vonë me skandalin e manipulimit të votave, u rikthye përsëri pranë qendrës së pushtetit në Kosovë?
Këto nuk janë pyetje personale.
Janë pyetje për standardin e transparencës publike në Republikën e Kosovës.
Sepse dokumentet tregojnë qartë se “IN MIDDLE LTD.” nuk ishte thashethem politik. Ishte kompani reale, e regjistruar në Londër, me dokumente zyrtare, strukturë pronësie dhe kontroll të lidhur drejtpërdrejt me një figurë të lartë të shtetit kosovar.
Dosja e Londrës Që Mungonte Në Prishtinë
Dokumentet që ne i shfletuam në Londër nuk ndalen vetëm te skandali politik, manipulimi i votave apo pyetjet e fshira në Facebook. Ato e hapin një tjetër shtresë të kësaj historie: raportin mes deklarimit të pasurisë dhe asaj që figuron realisht në regjistrat zyrtarë jashtë Kosovës.
Regjistrat e “Companies House” në Mbretërinë e Bashkuar tregojnë se kompania “IN MIDDLE LTD” ishte themeluar më 28 shtator 2015 në Londër, me Meliza Haradinaj-Stubllën të regjistruar si drejtore dhe person përgjegjës i kompanisë. Kompania operonte në fusha që lidhen me ndërtim, prona dhe menaxhim pasurish të paluajtshme. Ajo mbeti aktive deri më 5 mars 2019, kur u shpërbë administrativisht (“dissolved”).
Por ajo që krijon pikëpyetjen qendrore nuk është vetëm ekzistenca e kompanisë. Është mungesa e saj në deklarimet zyrtare të pasurisë në Kosovë gjatë periudhës kur ajo ishte zyrtare publike.
Në deklarimin e pasurisë të dorëzuar më 10 tetor 20174, si këshilltare politike në Zyrën e Kryeministrit, Meliza Haradinaj-Stublla deklaron banesën, veturat, orën e dorës dhe të hyrat familjare, por te seksioni “Posedimi i aksioneve në shoqëri komerciale” figuron zero deklarime.
E njëjta gjë përsëritet edhe në deklarimin e vitit 20185. Sërish nuk deklarohet asnjë kompani apo aksion biznesi në emër të saj, ndonëse “IN MIDDLE LTD” vazhdonte të ekzistonte në regjistrat britanikë.
Edhe në deklarimin e vitit 20196, të dorëzuar më 1 prill të atij viti, seksioni për aksione në shoqëri komerciale mbetet sërish bosh. Kjo ndodh megjithëse kompania në Londër ishte shpërbërë vetëm pak javë më herët, më 5 mars 2019, sipas regjistrit britanik që ne e shfletuam.
Kjo do të thotë se për të paktën tri vite radhazi, nga 2017 deri në 2019, kompania britanike nuk figuron në formularët e deklarimit të pasurisë të dorëzuar pranë Agjencisë Kundër Korrupsionit në Kosovë, ndonëse në Mbretërinë e Bashkuar Meliza Haradinaj-Stublla rezultonte zyrtarisht si drejtore e saj.
Dhe pikërisht këtu historia largohet nga retorika politike dhe hyn në territorin e përgjegjësisë publike.
Sepse ligji për deklarimin e pasurisë nuk ekziston si formalitet dekorativ për zyrtarët e shtetit. Ai ekziston për një arsye themelore: që publiku ta dijë nëse njerëzit që marrin vendime në emër të republikës kanë interesa private, kompani, lidhje financiare apo struktura biznesi që mund të krijojnë konflikt interesi ose të ndikojnë mbi ushtrimin e funksionit publik.
Kur një kompani e regjistruar jashtë vendit mungon për vite të tëra në formularët zyrtarë, pyetja nuk është më estetike apo politike. Ajo bëhet institucionale.
A ishte ky mosdeklarim?
A ishte deklarim i paplotë?
A ishte neglizhencë administrative?
Apo ishte një strukturë biznesi që thjesht nuk duhej të hynte në syrin e publikut kosovar?
Këto janë pyetje që dokumentet i ngrenë vetë.
Sepse në formularët e mëvonshëm, sidomos pas hyrjes së saj në Ministrinë e Jashtme, shfaqen gradualisht kompani dhe interesa të tjera ekonomike të familjes. Në deklarimin e vitit 2020 figurojnë aksione në “British International School of Kosova” dhe kompania “360 Three Sixty Sh.P.K”. Ndërsa në deklarimin e vitit 2021 shfaqet edhe kompania gjermane “DM Medizinischer Pflegedienst GMBH” në Berlin, si dhe llogaria në Barclays Bank në Londër.
Po ashtu, në deklarimin e vitit 2021 figurojnë të ardhura mujore prej 2 mijë e 500 poundësh nga kompania “A1 NEG CONTRACTORS” në Londër, të deklaruara në emër të bashkëshortit.
Pra, dokumentet tregojnë se me kalimin e viteve, rrjeti ekonomik i familjes fillon të bëhet më i dukshëm në formularët zyrtarë. Por kompania “IN MIDDLE LTD”, ajo që rezulton në qendër të procedurës gjyqësore për mosdeklarim pasurie, nuk shfaqet në deklarimet që ne i shfletuam për vitet 2017, 2018 dhe 2019.
Dhe kjo është ajo që e rëndon politikisht këtë histori.
Sepse nuk bëhet fjalë vetëm për një kompani të regjistruar në Londër. Bëhet fjalë për besimin publik në deklarimet e njerëzve që ngjiten në majat e shtetit.
Në republikat e brishta, korrupsioni nuk fillon gjithmonë me valixhe parash. Shpesh fillon me bindjen se publiku nuk do t’i lexojë dokumentet. Se askush nuk do t’i lidhë datat. Se formularët do të mbeten në arkiva, të pluhurosur, derisa zyrtarët të riciklohen nga një kabinet në tjetrin.
Por dokumentet kanë një kujtesë më të gjatë sesa pushteti.
Dhe ndonjëherë, ajo që mungon në një formular flet më fort sesa ajo që është shkruar në të.
Kompania, Formularët dhe Kodi Penal i Kosovës
Sipas dokumenteve që i kemi shfletuar dhe bazuar në legjislacionin që ishte në fuqi në Kosovë gjatë periudhës 2017–2019, çështja lidhet drejtpërdrejt me detyrimet që burojnë nga Ligji Nr. 04/L-050 për Deklarimin, Prejardhjen dhe Kontrollin e Pasurisë së Zyrtarëve të Lartë Publikë, si dhe me dispozitat përkatëse të Kodit Penal të Republikës së Kosovës që e trajtojnë deklarimin e rremë ose fshehjen e pasurisë.
Ky ligj obligonte çdo zyrtar të lartë publik ta deklaronte plotësisht dhe saktë çdo interes pronësor, aksion, pjesëmarrje biznesore apo kontroll mbi kompani brenda dhe jashtë Kosovës. Dokumentet britanike të “Companies House” të shfletuara nga KRONIKAT E BARUTIT tregojnë se Meliza Haradinaj-Stublla figuroi si drejtore dhe “person with significant control” mbi “IN MIDDLE LTD.” në Londër, ndërsa formularët e deklarimit të pasurisë për vitet 2017, 2018 dhe 2019 nuk e pasqyrojnë këtë kompani në seksionin për aksione dhe interesa në shoqëri komerciale.
Pikërisht mbi këtë bazë ajo ishte përballur edhe me procedurë penale në Kosovë. Më 4 tetor 2019, Gjykata Themelore në Prishtinë e kishte shpallur fajtore për mosdeklarim të pasurisë dhe e kishte dënuar me tetë muaj burgim me kusht dhe gjobë, sipas raportimeve publike të “Betimi për Drejtësi”. Më pas rasti ishte kthyer në rigjykim dhe ajo ishte deklaruar e pafajshme.
Sipas Kodit Penal të Kosovës në fuqi në atë kohë, deklarimi i rremë apo mosdeklarimi i pasurisë nga zyrtarët publikë mund të ndëshkohej me gjobë dhe me burgim deri në tre vjet, varësisht nga mënyra si vlerësohej qëllimi, niveli i fshehjes dhe dëmi ndaj interesit publik. Në praktikë, nëse një gjykatë do ta vlerësonte se mosdeklarimi ishte bërë me dashje dhe në mënyrë të përsëritur për disa vite radhazi, dënimi mund të përfshinte burgim efektiv, burgim me kusht, gjobë dhe ndalim të ushtrimit të funksioneve publike.
Por dokumentet që ne i kemi shpalosur ngrenë një pyetje më të rëndë sesa vetë dënimi penal: si është e mundur që një figurë që ishte përballur publikisht me procedura për mosdeklarim të pasurisë dhe me mospërputhje të verifikueshme mes regjistrave britanikë dhe formularëve zyrtarë në Kosovë, jo vetëm që nuk u largua përgjithmonë nga qendra e pushtetit, por u rikthye sërish pranë zemrës së Presidencës së Republikës?
Si Na Çoi Një Bllokim Te Dosja E Meliza Haradinajt
Gjithçka nisi me një koment të fshirë. Pastaj dolën dokumente, gjykata, akuza, manipulime votash dhe rikthimi i Meliza Haradinajt pranë pushtetit. — HULUMTIM
Regjistri i Kompanisë së Meliza Haradinajt në Britani të Madhe — UK Company House.
Shpallet fajtore se nuk e deklaroi biznesin në Londër, dënohet me burgim me kusht dhe me gjobë këshilltarja e Ramush Haradinajt — Betimi Për Drejtësi.
Deklarimi i Pasurisë së Meliza Haradinajt, 7 Dhjetor, 2017 — PDF Report.
Deklarimi i Pasurisë së Meliza Haradinajt, 26 Mars, 2018 — PDF Report 2018.
Deklarimi i Pasurisë së Meliza Haradinajt, 1 Prill, 2019 — PDF Report 2019.