Është Koha për ta Djegur Propagandën
Po i vrasin përsëri viktimat. Po e përdhunojnë kujtesën e tyre. Po shpifin mbi gjakun e të rënëve. Dhe heshtja jonë është bashkëpunim kriminal.
Prej një fotografie të përngjyrosur nga dhimbja e një familjeje të mbijetuar prej gjenocidit serb, deri tek një operacion i neveritshëm propagandistik për ta shndërruar viktimën në fajtor, këtë javë Kosova ka përjetuar një nga aktet më të pista të përdhosjes publike. Dhe gjithë kjo nisi nga një status i shkruar me buzëqeshje ironike e me fjalë të lehta si plumba të helmuara, nga Ilir Mirena, kryeredaktor i Periskopit, një portal i njohur për afinitetet e tij ndaj rrymave anti-republikane dhe pro-serbe në diskursin publik të Kosovës.
Më 31 maj, Mirena postoi një fotografi1 të kryeministrit Albin Kurti, ulur në një divan, duke ironizuar pamjen e tij me një koment banal e cinik: "Doket kshtu si gjynah, qe veç pershesh han, ama veç vjet ne zyren e tij i ka rras nja 112 mije euro dreka e darka, e kaftjalla…😁". Në sipërfaqe, kjo mund të shihej si një thashethem politik i zakonshëm, një thumb i përditshëm ndaj qeverisë. Por prapaskena e asaj fotografie dhe konteksti moral që u shkel brutalisht nga ky koment e kthejnë këtë postim në një akt flagrant të shpifjes dhe dhunimit etik.
Sepse ajo fotografi nuk ishte një foto e zakonshme. Ishte bërë gjatë përkujtimit të masakrës së familjes Bogujevci, një nga aktet më makabre të gjenocidit serb në Kosovë. Aty, Saranda Bogujevci, nënkryetare e Kuvendit të Kosovës dhe vetë një e mbijetuar e kësaj masakre, kishte pritur kryeministrin Kurti në një ditë zie dhe kujtese. Në atë dhomë nuk kishte as politikë, as PR, as darka luksoze, por thjesht kujtim të të vrarëve dhe dhimbje të pashëruar. Ta shkëpusësh këtë imazh nga kjo ndjesi dhe ta përdorësh për të ndërtuar një narrativë fyese ndaj një figure publike, është jo thjesht mungesë etike, por bashkëpunim i qëllimshëm me narrativën anti-shtetërore që për vite është ushqyer nga qarqe të lidhura me interesat e Beogradit.
Reagimi i fuqishëm i Saranda Bogujevcit ishte i drejtë dhe i natyrshëm2. "Mjeran, Ilir Mirena," shkroi ajo.
"Kjo foto është bërë në ditën e përkujtimit të masakrës së familjes sime, në një ditë kur asnjëri nga shefat e tu nuk e ka hapur derën, as për ne, as për të tjerët. Mjerim që jetojmë dhe marrim frymë në të njëjtin ajër me mjeranë si ti. Nuk keni as kufij, as turp për asgjë. Keni mbetur veç të mjerë." — Saranda Bogujevci.
Por aty nuk mbaroi shpërthimi i urrejtjes. Në mbrojtje të Mirenës3, doli një tjetër zë i njohur i këtyre rrymave, Lirim Mehmetaj i “Albanian Post”, portal i kontrolluar nga Baton Haxhiut, një tjetër figurë e njohur për përpjekjet e tij për ta minuar narrativën e Republikës së Kosovës në favor të linjës së Beogradit. Mehmetaj, me një gjuhë të ndyrë e të mbushur me akuza seksiste dhe personale, e quajti Saranda Bogujevcin "servile të Albin Kurtit", dhe "përdoruese të fatkeqësisë familjare për përfitime politike".
Ky ishte një sulm i dyfishtë: këta jo vetëm që duket se janë sulur në një fushatë për ta mohuar legjitimitetin e dhimbjes së një viktime të gjenocidit, por përmes një fotografie të shkëputur nga një ekspozitë në Beograd, ku Saranda e kishte përballuar Ivica Daçiqin dhe kishte treguar para botës krimet e kryera ndaj familjes së saj, këta tentuan ta portretizojnë atë si bashkëpunëtore të Serbisë. Ky është kulmi i cinizmit moral dhe i bastardimit të fakteve. Dhe këtë tentuan ta bënin atë duke ricikluar të njëjtën fotografi që më herët, në vitin 2020, ishte shpërndarë nga struktura anonime të lidhura me LDK-në e infiltruar nga agjentura pro-serbe.
Në këtë moment del në pah zëri i një gazetari tjetër, Vullnet Krasniqi, i cili me një dëshmi të dorës së parë e hodhi poshtë këtë narrativë të rreme4. Ai kishte qenë vetë i pranishëm në atë ekspozitë në Beograd dhe përshkroi me detaje se si Saranda kishte qenë e vetmja që kishte guxuar t’i fliste Daçiqit për krimet e shtetit serb. Si qindra radikalë serbë kishin kërcënuar të thyenin xhamat e ta sulmonin Sarandën. Si, për herë të parë pas 25 vjetësh, Serbisë i ishte përplasur e vërteta në sy.
Dhe tani i dashun lexues, le të kuptojmë qartë se çfarë kemi përballë: këto nuk janë më incidente të rastësishme të mungesës së etikës gazetare. Janë operacione të qëllimshme propagandistike. Ilir Mirena dhe portali i tij Periskopi, me lidhjet e raportuara me qarqe që kanë përfituar nga krimi i organizuar dhe korrupsioni për dy dekada, janë në shërbim të një narrative që synon ta shkatërrojë besimin e qytetarëve në Republikën e Kosovës. Lirim Mehmetaj dhe Albanian Post janë pjesë e të njëjtit ansambël, që punon për t’ia dorëzuar opinionin publik në dorë të narrativës që Kosovën e paraqet si të paaftë për vetëqeverisje e të papërgjegjshme në raportet ndërkombëtare.
Këta nuk janë gazetarë. Janë agjentë propagande. Kanë shkelur çdo parim etik të gazetarisë: parimin e verifikimit të informacionit, respektit për viktimat e luftës, ndjeshmërisë ndaj konteksteve të dhimbjes kombëtare, ndalimit të manipulimit me imazhe për qëllime të rreme, ndalimit të përdorimit të seksizmit dhe dhunës verbale ndaj grave në politikë.
Dhe më rëndësishmja: kanë shkelur kufirin themelor të humanitetit.
Nëse kjo lejohet të vazhdojë, këta individë jo vetëm që po minojnë besimin e qytetarëve në politikën e Kosovës, por edhe në vetë gazetarinë si institucion. Kur qytetarët nuk dinë më se ku të lexojnë një të vërtetë të pastër, atëherë ka rënë jo vetëm gazetaria, por vetë shteti. Këta janë kërcënim për sigurinë kombëtare të Republikës së Kosovës.
Është koha që shoqëria civile, komuniteti gazetaresk dhe institucionet e rendit e të drejtës ta thonë hapur: propaganda e tillë duhet të ndalet. Këto portale që shkelin etikën duhet të mbyllen. Pronësia dhe financimi i tyre duhet të hetohet. E vërteta se kush qëndron finaciarisht prapa këtij kriminaliteti duhet t’i tregohet publikut dhe duhet të ndriçohet ky terr për ta ditur se kush janë këta njerëz, çfarë interesa mbrojnë dhe kujt i shërbejnë.
Përndryshe, Republika që u ndërtua mbi gjakun e Sarandës dhe të familjes së saj, mbi sakrificat e mijëra shqiptarëve, do të mbetet pa zë, pa të vërtetë dhe pa mbrojtje përballë armiqve të saj të vjetër dhe të rinj.
Kjo nuk është më thjesht një betejë për të mbrojtur një të vërtetë historike. Kjo është një luftë për shpirtin e Republikës së Kosovës. Sot, këta mercenarë të propagandës po përpiqen të vrasin edhe një herë viktimat e gjenocidit, të përdhunojnë kujtesën kolektive të këtij kombi, të përmbysin çdo vlerë për të cilën u derdh gjaku i mijëra shqiptarëve. Kjo nuk mund e nuk duhet të tolerohet. Asgjë nuk duhet të na bëjë të heshtim. Nuk duhet të ketë vend për kompromis. Është koha që qytetarët e këtij vendi, shoqëria civile, gazetarët e ndershëm, familjet e dëshmorëve, të ngrihen në këmbë. Të dalin në rrugë. Të kërkojnë mbylljen e këtyre gropave të zeza të dezinformimit. Të djegin metaforikisht, e pse jo edhe fizikisht, çdo copë propagande që mundohet të pasqyrojë të bardhën për të zezë dhe të zezën për të bardhë.
Ata po i vrasin sërish. Me fjalë të helmëta, me imazhe të rreme, me cinizëm që nuk njeh kufij. Po i vrasin sërish fëmijët e Bogujevcëve, po i përdhunojnë sërish nënat e mbetura pa fëmijë, po e përdhosin sërish atë gjak që ka ngritur këtë Republikë. Dhe e bëjnë këtë me buzëqeshje, me ironi, me paturpësinë e atyre që besojnë se mund t’i fshijnë të vërtetat me klikime. Por jo. Ky popull nuk duhet të lejojë më. Është koha që rrugët të mbushen, që heshtja të thyhet, që propaganda të digjet. Po, të digjet në çdo formë, në çdo platformë, në çdo zë që përpiqet të rikthejë errësirën mbi këtë tokë. Sepse nëse lejojmë që mbi kockat e të vrarëve të ndërtohen gënjeshtra të reja, atëherë kemi humbur gjithçka. Dhe kush hesht sot, do ta bartë përjetë turpin e kësaj heshtjeje. Heshtja është bashkëfajësi. Veprimi është detyrë. Dhe në këtë betejë, duhet të jemi të gjithë bashkë, për Republikën, për të vërtetën, për dinjitetin e të vrarëve.
Absolutisht e vërtetë! Kjo nuk mund të tolerohet më. Ku është Prokuroria e Shtetit? Pse nuk vepron? Pse po na detyroni me dalë në rrugë?