"Free Hashim Thaçi" Si Slogan Kundër Drejtësisë
Artan Behrami po e përdor UÇK-në si mburojë për Hashim Thaçin. Me gënjeshtra për Gjimnazin Xhevdet Doda, ai po ndez frikë dhe po e saboton drejtësinë në Kosovë.
Më njëzet e dy janar dy mijë e njëzet e gjashtë, Artan Behrami zgjodhi një skenë që s’kishte nevojë për skenar. Një gjimnaz në Prishtinë, nxënës, një ligjëratë me informacion publik mbi drejtësinë dhe mbi gjykatën e Kosovës që funksionon në Hagë. Në vend të pyetjes së thjeshtë “çka u tha saktësisht”, ai zgjodhi britmën “çka po na bëjnë”, dhe e mbylli publikun në një fjali të vetme, “UÇK-ja qenka organizatë e përbashkët kriminale”, “UÇK-ja paska bërë spastrim etnik”, pastaj thirrja e tij, që prindërit t’i ndalojnë fëmijët, institucionet të refuzojnë bashkëpunimin.
Këtu nis manipulimi, jo ai i rremë që ai u përpoq t’ia veshë të tjerëve, por manipulimi i frikës. Sepse kur nuk sjell prova nga ajo sallë, kur nuk sjell citim, kur nuk sjell asnjë fjali të verifikueshme nga ligjërata, ti s’po informon. Ti po prodhon alarm. Dhe alarmi, në Kosovë, është monedha më e lirë dhe më e rrezikshme. Me të blihen turma. Me të shantazhohen drejtorë shkollash. Me të kërcënohet edhe vetë ideja se nxënësi ka të drejtë ta kuptojë si funksionon drejtësia.
Po atë ditë, gjimnazi “Xhevdet Doda” doli me reagim publik1. Tha qartë se nuk kishte pasur ligjëratë nga zyrtarë apo gjykatës të Gjykatës Speciale në ambientet e shkollës. Tha se aktiviteti ishte organizuar nga YIHR, me leje të institucionit, dhe se përmbajtja kishte qenë neutrale dhe informative. Kërkoi ndjesë për shqetësimin dhe premtoi kujdes më të shtuar. Ky është dallimi mes një institucioni që e di peshën e fjalës dhe një deputeti që e përdor fjalën si shishe benzine.
Atë mbrëmje, Behrami nuk u kthye te faktet. Nuk tha “gabova në terminologji”, nuk tha “po presim transkriptin”, nuk tha “ta dëgjojmë nxënësin”. Ai e çoi më tej teatron, “Free Hashim Thaçi”, pastaj edhe një postim tjetër që e lidhte shkollën me një fabul morale, sikur në vend të mësimit për sulmin mbi familjen Jashari, dikush po “idealizon” një gjykatë. Kjo është teknika e vjetër. Ta zëvendësosh pyetjen e ligjit me ikonën e dhimbjes. Ta kthesh drejtësinë në fyerje, vetëm që të mos kthehet askush te dosja.
Më njëzet e tre janar dy mijë e njëzet e gjashtë, Ambasada e Zvicrës në Kosovë e tha troç se Zvicra e mbështet prej vitit dy mijë e tetëmbëdhjetë programin e komunikimit publik të Dhomave të Specializuara. Dhe e tha edhe këtë2, se kjo gjykatë buron nga një marrëveshje ndërkombëtare e ratifikuar nga Kuvendi i Kosovës3, pra nga procesi ynë ligjvënës, nga mandati ynë demokratik. E tha se komunikimi publik nuk është promovim i narrativave, por shpërndarje e informacionit publik, dëgjim i qytetarëve, përgjigje pyetjeve. Po atë ditë u raportua edhe reagimi i YIHR4-së, se sesioni ishte me leje të shkollës, se aty u paraqitën informacione bazike dhe publike, dhe se këto sesione zhvillohen prej dy mijë e tetëmbëdhjetës me mbështetje të Ambasadës Zvicerane, në kuadër të një programi për drejtësi tranzicionale dhe ballafaqim me të kaluarën5.
Pastaj erdhi reagimi i Drejtorisë së Arsimit në Prishtinë, me tone ndëshkuese dhe me premtim masash. Këtu shohim pasojën e drejtpërdrejtë të një postimi të pavërtetuar. Kur një deputet e ndez turmën, institucioni trembet, dhe në vend se ta mbrojë procesin edukativ, fillon të kërkojë fajtorë. Ky është modeli i shtetit të dobët, jo shteti që e kërkon ligjin, por shteti që vrapon pas zhurmës. Dhe në këtë model, Behrami s’është komentator i pafajshëm. Ai është shkëndijë.
Sot, ai e rriti sërish temperaturën6. Tha se gjykata është e dirigjuar nga interesa politike, e mbështetur nga disa ambasada, e toleruar në heshtje nga shteti i Kosovës, dhe se ka punuar sistematikisht për të ndërtuar parakushte për dënimin e krerëve të UÇK-së. Pastaj vendosi një paralajmërim, “nëse dënohen me instruksione politike, pasojat do të jenë të mëdha, Kosova s’do të jetë më kurrë e njëjta”. Kjo fjali është më e rëndë se sa duket. Ajo i jep publikut një ide, jo drejtësi, por reagim. Jo provë, por kërcënim. Jo qetësi institucionale, por tregim apokaliptik. Ky nuk është patriotizëm. Ky është presion publik mbi drejtësinë dhe mbi shoqërinë, një tentim për ta bërë vendimin gjyqësor shkëndijë rruge, që pastaj të fajësohet “gjykata” për zjarrin që e kanë përgatitur vetë politikanët.
Dhe pikërisht këtu duhet ta ndalim makinën e retorikës dhe ta hapim dosjen e ftohtë. Në Hagë, në këtë proces, nuk është UÇK-ja në bankën e të akuzuarve. Janë individë, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi. Vetë përshkrimi publik i çështjes flet për role të pretenduara brenda strukturave politike, informative, operative, të inteligjencës, dhe për përgjegjësi individuale sipas formave të përgjegjësisë penale7. Vetë lista e akuzave flet për krime kundër njerëzimit dhe krime lufte, me periudhë të pretenduar nga marsi i nëntëdhjet e tetës deri në shtatorin e nëntëdhjet e nëntës, në Kosovë dhe në Kukës e Cahan në Shqipërinë veriore. Këto janë fakte procedurale dhe juridike. Ato nuk rrëzohen me statuse. Nuk zhvishen me slogan. Nuk pastrohen me flamur.
Kur Behrami e kthen këtë në “UÇK-ja po gjykohet”, ai i bën dy dëme njëherësh.
E para, e bën Kosovën të duket si vend që s’e dallon dot lavdinë e luftës nga përgjegjësia individuale, pra pikërisht ashtu si do ta donin armiqtë e saj, të hutuar, të ndarë, të paaftë ta mbajë një standard.
E dyta, ai e bën UÇK-në mburojë personale për njerëz që janë nën akuza konkrete, dhe kjo është fyerje për luftën, sepse lufta çlirimtare s’ka nevojë të mbrohet me gënjeshtra. Ajo mbrohet me të vërtetën. Me dinjitet. Me ndarjen e qartë mes sakrificës kolektive dhe gabimit individual, nëse gjykata e provon gabimin.
Behrami e do një Kosovë ku ligjërata për drejtësinë quhet komplot. Ku një organizatë e shoqërisë civile paraqitet si vegël armike. Ku një ambasadë që financon informimin publik portretohet si dirigjente politike. Ku gjykata cilësohet “farsë”. Dhe kur thotë “pasojat do të jenë të mëdha”, ai po e flet gjuhën e frikës, jo të ligjit. Kjo gjuhë është e njohur në Ballkan. Është ajo gjuha që thotë “mos e prekni të fortin”. Është ajo gjuha që kërkon rikthimin e rregullit me grykën e pushkës dhe me shantazh moral, ajo është gjuha e sundimit 20-vjeçar të Hashim Thaçit në Kosovë ku gazetarë, aktivistë politikë e politikanë ishin vrarë me grykën e pushkës.
Po kjo është jashtë opsionit. Jo sepse e them unë, por sepse ky vend i ka paguar tepër shtrenjtë vitet kur fjala i shërbente dhunës dhe rrjeteve kriminale sikur po kërkon Behrami, e jo qytetarit.
Këtu qëndron edhe hipokrizia qendrore e tij. Ai vetë, sipas profilit publik, është strateg, ish diplomat, këshilltar, shkrimtar skenarësh. Pra njeri që e kupton saktësisht si ndërtohet një narrativë. Dhe ai e përdor këtë aftësi jo për ta ulur temperaturën dhe për ta bërë shoqërinë më të mençur, por për ta bërë më të nxehur dhe më të manipulueshme dhe më të nënshtrueshme ndaj rrjeteve kriminale. Ky është roli i obstruksionit në hapësirën publike. Jo ai juridik që e vendos gjykata, por ai politik që e sheh drejtësinë si rrezik për rrethin e vet, dhe pastaj e sulmon edukimin, e sulmon informimin, e sulmon cilindo kanal që e sjell qytetarin më afër faktit.
Dhe tani, le ta themi qartë atë që ai s’do ta thotë kurrë. Nëse Hashim Thaçi është i pafajshëm, le ta fitojë pafajësinë me prova dhe me procedurë, jo me pankarta në Facebook. Nëse është fajtor, le ta mbajë përgjegjësinë si çdo qytetar, pa e marrë UÇK-në peng. Lufta çlirimtare nuk bie nga e vërteta. Bie vetëm miti i rremë që e ka përdorur atë luftë si liçencë për pushtet, për pasuri, për heshtje, për kapje institucionesh, për frikë.
Ti mund të bësh thirrje për mbështetje morale, por s’mund të bësh thirrje për bojkot të dijes. S’mund të kërkosh që fëmija të rritet pa e kuptuar çka është gjykata, çka është mandati, çka është procedura, çka është përgjegjësi individuale. Sepse fëmija i paditur është votuesi më i lehtë. Dhe votuesi më i lehtë është pasuria e atyre që duan kthimin e rendit brutal, rendit ku komanda vlen më shumë se ligji, ku “komandanti” vlen më shumë se viktima, ku “uniteti” përdoret për ta mbytur llogaridhënien.
Kosova nuk ka pse ta lusë askënd që t’i respektojë institucionet. Ajo duhet t’i respektojë vetë, pikërisht kur i dhemb. Kjo është prova e pjekurisë politike. Standardi i ri nuk është britma. Është integriteti. Është drejtësia. Është ligji dhe rendi. Është demokracia, ajo e mërzitshmja, ajo që s’ka efekte speciale, por që e mban njeriun të lirë.
Dhe për fund, një gjë që duhet thënë pa profeci të rreme. Askush s’e di sot se çfarë vendimi do të japë gjykata dhe kur. Por kushdo që e do Kosovën e fortë duhet ta dojë një parim, vendimi vjen nga prova dhe ligji, jo nga rrjeti i frikës. Nëse prova e çon në dënim, atëherë dënimi është drejtësi, jo tragjedi kombëtare. Nëse prova e çon në pafajësi, atëherë pafajësia është drejtësi, jo triumf i turmës. Çdo rrugë tjetër është rikthim i një regjimi që e do Kosovën të dobët, të shantazhueshme, të kapur. Dhe ajo, Artan Behrami, është jashtë opsionit.
Reagimi i Gjimnazit ‘Xhevdet Doda” në Facebook, 22 Janar, 2026.
Gjykata Speciale ndez polemika në Kosovë: Pranon prova nga Serbia
Pranimi i provave të Serbisë nga Gjykata Speciale në Hagë ndez debat të ashpër në Kosovë, ringjall trauma të luftës, tension politik dhe sfida për drejtësinë tranzicionale. — Kronika B Politikë.
The organization that organized the lecture about Speciale says it got permission from the school — KOHA Ditore.
Rasti Thaçi dhe të Tjerët — Gjykata Speciale e Kosovës në Hagë.