IFC NUK PAGUAN HARAÇ PËR MASHTRUESIT LOKALË
Të thuash që IFC të ofroi miliona për t’u larguar nga politika është gënjeshtër klinike. Ramiz Kelmendi po i përdor metodat e Ramush Haradinajt për ta helmuar opinionin publik me gënjeshtra.
Mbrëmjen e kaluar, nën dritat e studiove të emisionit “Rubikon” në Klan Kosova, opinioni publik u ballafaqua me një prej dëshmive më groteske të dekadencës së vërtetës në hapësirën tonë shoqërore. Ish-zëvendëskryeministri Ramiz Kelmendi, një figurë që për dekada ka lundruar në ujërat e turbullta mes tregtisë dhe pushtetit, lëshoi një deklaratë që kapërcen kufijtë e rëndomte të mburrjes provinciale për të hyrë në sferën e një deliri kolektiv. Ai pohoi, pa asnjë lëkundje në zë, se Korporata Financiare Ndërkombëtare (IFC), krah i fuqishëm i Grupit të Bankës Botërore, i ka ofruar plot 200 milionë dollarë me kushtin e vetëm e të prerë: largimin e tij përfundimtar nga politika.
Kjo histori1, e rrëfyer me thjeshtësinë e një njeriu që gjoja po sakrifikon miliarda për mirëqenien e bashkëqytetarëve të tij, nuk është asgjë më pak se një fyerje kirurgjikale ndaj inteligjencës publike. Ajo nuk buron nga vakuumi, por është produkt i një shkolle politike ku gënjeshtra është ngritur në sistem, një shkollë ku figura si Ramush Haradinaj kanë diktuar rregullat e lojës për vite me radhë. Në këtë kamp politik, ku fjala e dhënë publikisht vdes sapo të fiket sinjali i transmetimit dhe ku premtimet e mëdha janë thjesht karrem për një popullsi të dërrmuar, Kelmendi duket se ka nxënë mësimin e fundit: sa më e madhe gënjeshtra, aq më e vështirë është për tmerrin njerëzor ta pranojë se po mashtrohet aq hapur.
Për ta kuptuar thellësinë e këtij mashtrimi, duhet shpjeguar fillimisht se çfarë është në të vërtetë IFC.
International Finance Corporation është institucioni më i madh global i zhvillimit i përqendruar ekskluzivisht në sektorin privat në vendet në zhvillim. Ajo nuk operon si një agjenci për blerjen e heshtjes apo tërheqjes së politikanëve lokalë. IFC punon me standarde strikte të “due diligence”, ku integriteti, transparenca dhe mungesa e konflikteve të interesit janë kushte paraprake për çdo bisedë, e jo mallra që blehen me haraç. Ideja se një mekanizëm i tillë global do të ulej në pazar me një politikan të Kosovës për t’i ofruar “dëmshpërblim” për lënien e postit, është një absurditet teknik që do të shkaktonte të qeshura në çdo zyrë të Washingtonit apo Brukselit.
Në botën e financave ndërkombëtare, nëse një biznesmen ka lidhje toksike me politikën ose nëse biznesi i tij shihet si produkt i ndikimeve politike, IFC thjesht nuk investon. Ata nuk paguajnë “gjoba” për ta pastruar biografinë e dikujt, ata thjesht e mbyllin dosjen. Pretendimi i Kelmendit se ai duhej “të çonte dorë” nga paratë sepse perëndimi i shihte politikanët si të ndikuar, është një përmbysje perverse e realitetit. Ai po përpiqet ta shesë dëbimin e mundshëm nga tavolinat e investimeve serioze për shkak të profilit të tij politik, si një “ofertë tunduese” që ai e ka refuzuar për hir të atdheut.
Kjo mënyrë e të menduarit është trashëgimi e pastër e kampit të Haradinajt, një mjedis ku politika shihet si një mjet për ta rritur vlerën e tregut të individit dhe ku publiku trajtohet si një masë amorfe që duhet ushqyer me mite heroike. Ramush Haradinaj ka një histori2 të gjatë të deklaratave publike që më vonë janë provuar si krejtësisht të pabaza, duke krijuar një precedent ku e vërteta është thjesht një opsion dytësor. Kelmendi, duke e ndjekur këtë rrugë, po tenton ta krijojë një statujë prej letre për veten, atë të martirit që qëndron në politikë jo për përfitim, por sepse dashuria për popullin është më e madhe se 200 milionë dollarë.
Por e vërteta është shumë më e zymtë. Ky delir shpërfaq një krizë të thellë të përfaqësimit. Kur një ish-zëvendëskryeministër del para publikut dhe flet për qindra miliona si të ishin monedha të imëta në xhepin e tij, ai nuk po bën asgjë tjetër veçse po e dëshmon shkëputjen totale nga realiteti i qytetarit të thjeshtë. Ai po na thotë se vlera e tij si politikan është e barabartë me një çmim blerjeje, duke e reduktuar shërbimin publik në një transaksion komercial.
Kelmendi flet për hapjen e vendeve të punës dhe “jetën e dashur familjare” me të njëjtën gojë që nxjerr shifra marramendëse, duke harruar se suksesi i një biznesi në një shtet të kapur shpesh nuk është produkt i gjenialitetit sipërmarrës, por i afërsisë me tavolinat ku ndahen tenderët dhe rregullohen ligjet. Përpjekja e tij për t’u dukur si “njeri i popullit” ndërsa flet për miliarda që mund t’i bëjë “me dijeninë që ka”, është kulmi i arrogancës së një kaste që beson se mund të blejë jo vetëm tokën dhe tregun, por edhe kujtesën dhe gjykimin e qytetarëve.
Në fund, ky epizod në “Rubikon” duhet të shërbejë si një thirrje për zgjim. Nuk mund të lejojmë që hapësira jonë publike të ndotet me fantazi që synojnë të rehabilitojnë figura politike përmes gënjeshtrave ndërkombëtare. IFC nuk ekziston për ta ushqyer egon e Ramiz Kelmendit dhe as për t’i shpëlarë mëkatet plaçkitëse të një klase politike që e ka përdorur Kosovën si laborator për pasurimin e tyre. Është koha që këta “miliarderë të sakrificës” e plaçkës ta kuptojnë se e vërteta nuk është mall që mund të blihet me ofertat e tyre imagjinare, dhe se populli, sado i durueshëm, nuk mund të vazhdojë të ushqehet me përrallat e atyre që nuk dinë t’i dallojnë më ku mbaron biznesi i tyre dhe ku fillon mashtrimi publik. Kosova ka nevojë për llogaridhënie kirurgjikale, jo për tregime me mbretër të vetëshpallur të tregtisë që qajnë mbi miliona që nuk ekzistojnë.
Deklarata e Ramiz Kelmendit në Klan Kosova, 17 Prill, 2026.