Komedianë, Operatorë dhe Vrasja e Etikës Publike
Kur Sadri Imeri flet për obligim, ai e arsyeton dhënien e hapësirës për operatorin Milaim Zeka dhe e kthen traumën e Imer Imerit në show televiziv.
Këtë javë që po lëmë pas, më erdhi një lidhje. Nuk ishte hera e parë që më dërgonin diçka nga televizionet e Kosovës, por ishte hera e parë që ndjeva një lloj shqetësimi fizik, atë ndjesinë e rëndë në stomak që zakonisht vjen kur e kupton se po sheh jo thjesht një program të keq, por një simptomë. Programi quhej “Kojshia Show” dhe drejtohej nga Sadri Imeri, një komedian i kthyer në moderator, një figurë që duket se e ka ngatërruar mikrofonin me skenën dhe shtetin me batutën.
Në atë studio, përballë kamerave, ishte ulur Imer Imeri, vëllai i Haki Imerit, mësues, aktivist politik dhe anëtar i Lidhjes Demokratike të Kosovës, i rrëmbyer dhe i vrarë pak pas luftës. Një krim që, sipas burimeve të shumta që kanë folur për Gunpowder Chronicles ndër vite, dyshohet se lidhet me zinxhirë pushteti, me eliminime politike dhe me një periudhë ku drejtësia në Kosovë ishte e nënshtruar nga frika. Emri i Hashim Thaçit është përmendur vazhdimisht në këto rrëfime, si njeri që kishte interesa të qarta për të thyer ndikimin e LDK-së në Drenicë, rajon që ai synonte ta kthente në territor të kontrollit të tij politik. Edhe familja Jashari, simboli më i shenjtë i rezistencës, e kishte përjashtuar Thaçin nga rrethi i tyre, duke deklaruar se nuk ishte njeri i besueshëm. Jakup Krasniqi kishte folur publikisht për raportet e acaruara mes Thaçit, Kadri Veselit dhe familjes Jashari. Këto nuk janë thashetheme kafeneje, por deklarata publike, të regjistruara, të njohura.
Por ajo që ndodhi në “Kojshia Show” nuk ishte ballafaqim, as hetim, as gazetari. Ishte një inskenim. Një fragment i një deklarate të Milaim Zekës iu luajt Imer Imerit, ku Zeka, me ton sfidues, e akuzonte se kishte folur me “vrasësin e vëllait të vet”, duke e quajtur gjithçka propagandë të zezë dhe duke shtuar betime të shenjta, kërcënime dhe gjuhë që i përkasin më shumë një monologu të errët sesa një debati publik.
Reagimi i Imer Imerit ishte shpërthyes, i dhimbshëm, i papranueshëm në gjuhë, por thellësisht njerëzor në emocion. Ai përdori fjalë që unë nuk i arsyetoj dhe nuk i mbroj. Por ajo që pashë ishte një njeri i shtyrë drejt humbjes së kontrollit nga një studio që nuk kishte asnjë mekanizëm etik për ta ndalur, për ta mbrojtur, për ta trajtuar si viktimë dhe jo si material spektakli.
Sadri Imeri, në vend që ta ndërpriste, në vend që të vendoste kufij, përsëriste “mo mo mo” si një drejtues dasme që po i ikën situata nga duart. Dhe pastaj, në kulmin e kaosit, erdhi fjalia që e shpjegon gjithçka. “Na e kemi obligative me i dhane hapesire”. Obligative. Një fjalë e rëndë, e përdorur lehtë. Si të thuash se është detyrim moral, profesional, qytetar, t’i japësh mikrofonin kujtdo, pa dallim, pa verifikim, pa kontekst. Edhe nëse ai është Milaim Zeka.
Këtu ndalem. Sepse ky nuk është më thjesht një debat televiziv i dështuar. Ky është një kërcënim për hapësirën publike. Sadri Imeri nuk është thjesht i papërgatitur për të drejtuar një emision politik. Ai është thellësisht i pakualifikuar. Një komedian mund të jetë i mprehtë, inteligjent, por edhe sfidues. Por këtu nuk kemi humor si mjet kritik. Kemi kukullëzim të traumës, banalizim të krimit dhe shndërrim të dhimbjes në përmbajtje. Një show i tillë, që iu jep zë figurave të diskredituara si Milaim Zeka, nuk është neutral. Është aktivisht i rrezikshëm.
Fakti që Sadri Imeri e ka gjetur të arsyeshme të shërbejë si megafon për Zekën, një njeri që është arrestuar bashkë me bashkëpunëtorin i tij për spiunazh dhe manipulim Fatmir Shehollin, është tregues. Nuk është naivitet. Është zgjedhje. Dhe zgjedhjet në media kanë pasoja. Kur një moderator pa integritet profesional fton ose citon një operator politik të dokumentuar si pjesë e rrjeteve të dezinformimit, ai bëhet pjesë e operacionit. Me ose pa vetëdije.
Në prill të vitit 2025, Gunpowder Chronicles publikoi një hetim të gjatë mbi Milaim Zekën1, duke dokumentuar rolin e tij si ndërmjetës, manipulues dhe ndërtues narrativash të rreme, të lidhura me interesa kriminale dhe shërbime të huaja. Zeka ka pretenduar publikisht se nuk i është drejtuar kurrë Dhomave të Specializuara në Hagë. Kjo është e pavërtetë. Në arkivin tonë ekziston një letër e tij drejtuar Zyrës së Prokurorit të Specializuar, ku ai e paraqet veten si figurë qendrore të historisë politike të Kosovës, si viktimë të persekutimeve, si njeri që ka dorëzuar lista, dëshmi, akuza, që ka komunikuar me diplomaci të huaj dhe që e quan veten “dëshmitar kryesor”. Këtë letër e kemi publikuar dhe verifikuar, dhe ajo flet vetë2. Në të, Zeka ndërton një narrativë ku ai është njëkohësisht heroi, viktima dhe gjykatësi. Një tekst që nuk është dëshmi, por vetë-mitologji, e rrezikshme sepse kërkon legjitimitet institucional.
Ta ftosh ose ta citosh një figurë të tillë pa e sfiduar, pa ia ballafaquar gënjeshtrat, pa i vënë përballë faktet, nuk është “hapësirë”. Është dorëzim. Dhe kur Sadri Imeri flet për obligim, ai në fakt po flet për dorëzim. Obligimi i vetëm i medias është ndaj të vërtetës, jo ndaj zhurmës.
E gjithë kjo më detyroi ta shkruaj këtë tekst. Jo për ta mbrojtur gjuhën e Imer Imerit, sepse ajo ishte e gabuar dhe e dëmshme. Por për të treguar se çfarë ndodh kur trauma ftohet në studio pa etikë, kur dhimbja shfrytëzohet dhe kur operatorët e dezinformimit marrin mikrofonin nën pretekstin e pluralizmit. Siç tha vetë Imeri, “obligim me e ba mut”. Një fjali vulgare, por tragjikisht e saktë për atë që pamë.
Ky nuk është thjesht një problem i një emisioni. Është një pasqyrë e një shoqërie ku kufijtë mes gazetarisë dhe spektaklit janë shkrirë, ku komedianët luajnë rolin e redaktorëve dhe ku e vërteta trajtohet si opinion. Në një vend ende të plagosur nga vrasje politike të pazbardhura, ky është luks që nuk e kemi. Dhe njerëz si Sadri Imeri nuk duhet të kenë as skenë, as mikrofon, as arsyetim. Sepse ajo që po bëjnë nuk është argëtim. Është zhurmë që e mbulon krimin dhe e shtyn drejt harresës drejtësinë.
Një Gazetar, një Ndërmjetës dhe një Mjeshtër i Manipulimit
Milaim Zeka: dezinformues i lidhur me krimin dhe shërbimet ruse, që paguhet për të shtrembëruar narrativën e Kosovës për të goditur Tribunalin Kosovar të drejtësisë në Hagë. — Kronika B Hulumtim.