Kreshnik Gashi dhe Rrjetet e Besnikërisë së epokës së Thaçit
"HETIMET VAZHDOJNË" — Për ta deshifruar arkitekturën e pushtetit të Hashim Thaçit, sytë duhet të drejtohen te profilet si ai i Kreshnik Gashit.
Emri i Kreshnik Gashit nuk hyri në fokusin tonë rastësisht. Ai u rikthye para nesh në gjurmën e një historie tjetër, pasi Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, pretendoi në Prishtinë se Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ishte përballur për dy vjet me presione nga Haga. Kur nisëm ta verifikonim atë rrëfim1, rruga na çoi sërish te epizodi i kasafortës së Presidencës, te shkarkimi i kreut të Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë dhe, në qendër të asaj mjegulle, te Kreshnik Gashi. Pikërisht atëherë, një burim që ka punuar brenda disa administratave të pas pavarësisë së Kosovës, të dominuara, sipas tij, nga figurat e dala nga lufta, na sugjeroi ta shihnim më nga afër karrierën e tij. Burimi kërkoi të mbetet anonim.
Ajo që na tha ishte e drejtpërdrejtë. Sipas tij, Kreshnik Gashi nuk ishte thjesht një zyrtar që kaloi rastësisht nga një institucion në tjetrin. Ai ishte një njeri që lëvizte me lehtësi të pazakontë nëpër nyje të ndjeshme të shtetit, nga struktura pranë Kryeministrisë, te Autoriteti i Aviacionit Civil, pastaj në Ministrinë e Jashtme, e më vonë në Autoritetin e Komunikimeve Elektronike, dhe në fund në krye të AKI-së. Në verzionin e burimit tonë, kjo nuk shpjegohej me meritë të zakonshme administrative. Shpjegohej me përdorshmëri politike dhe me besnikëri ndaj Hashim Thaçit.
Kjo është një akuzë e rëndë. Prandaj nuk e trajtojmë si fakt vetëm sepse na është thënë. Por as nuk e hedhim poshtë si thashethem të zakonshëm, sepse kur e vendosëm përballë materialeve që na u dhanë dhe dokumenteve publike, para nesh nisi të shfaqej një model. Jo prova përfundimtare e një komande personale nga Thaçi mbi çdo hap të Gashit, por një gjurmë e qartë e një zyrtari që ngjitet në poste të ndjeshme, që del në momente të errëta institucionale, dhe që duket i lidhur me qendra të pushtetit të epokës Thaçi.
Dokumenti që na u dorëzua2 për Kreshnik Gashin është një ankesë dhe përmbledhje e zhvillimeve në Komisionin për Hetimin e Aksidenteve dhe Incidenteve Aeronautike, e hartuar nga Avdi J. Shala dhe dërguar në Zyrën e Kryeministrit Isa Mustafa në prill 2016. Në të, Kreshnik Gashi përmendet jo si figurë periferike, por si pjesë e themelimit të këtij autoriteti dhe si një nga emrat që, sipas autorit, mishëronte problemet e tij që nga fillimi. Dokumenti thotë se KHIAA3 u themelua në vitin 2009, se konkursi për anëtarët e parë u përsërit disa herë pasi ICAO4 kishte vërejtje për kandidatët, por se në fund u zgjodhën sërish të njëjtët emra, mes tyre Kreshnik Gashi si inspektor i inxhinierisë aeronautike. Autori shkruan se ai dhe një tjetër anëtar, Arben Gashi, ishin persona për të cilët kishte kritika se nuk i plotësonin kriteret për ato detyra. Ai gjithashtu pretendon se Kreshnik Gashi kishte mbështetje politike, se ishte lënë de facto në krye të komisionit edhe pa kryesues formal, dhe se ndikimi i tij vazhdoi edhe pasi kaloi në Autoritetin e Aviacionit Civil, ku, sipas dokumentit, u emërua zëvendës i drejtorit të përgjithshëm. Dokumenti shkon më tej dhe e përshkruan si figurë që ruante ndikim mbi KHIAA-në, merrte pjesë në emër të saj dhe përfitonte nga një strukturë e shtrembëruar e emërimeve dhe riemërimeve. Në faqe të ndryshme të këtij materiali, autori përmend edhe se Kreshnik dhe Arben Gashi kishin qenë miq prej shkollës së mesme, se kishin ushtruar ndikim disproporcional në vendimmarrje, dhe se emërimet e tyre kishin ngritur shqetësime të vazhdueshme për ligjshmërinë dhe profesionalizmin e institucionit.
Ky dokument nuk është aktgjykim. Nuk është as raport zyrtar penal. Është një dëshmi e shkruar, e firmosur nga një zyrtar i fushës, drejtuar niveleve të larta të ekzekutivit. Vlera e tij qëndron në faktin se na vendos përpara një gjurme të hershme institucionale, ku Kreshnik Gashi nuk del si administrator i padukshëm, por si njeri i vendosur në një pikë të ndjeshme, me ndikim më të madh sesa do të pritej nga pozita formale. Dhe ky është pikërisht lloji i gjurmës që meriton vëmendje kur një figurë e tillë shfaqet më pas në poste të tjera, edhe më të ndjeshme.
Burimi ynë anonim na tha se pas kësaj faze ai u zhvendos në Autoritetin e Aviacionit Civil, pastaj në Ministrinë e Jashtme si sekretar i përhershëm rreth vitit 2015, dhe më vonë në Autoritetin e Komunikimeve Elektronike. Këto pjesë të itinerarit nuk i kemi ende të mbyllura me të gjithë dokumentacionin që do të kërkonim për një zinxhir të plotë prove. Por fakti që dokumenti i Avdi Shalës e vendos qartë Kreshnik Gashin në sektorin e aviacionit dhe përmend ngritjen e tij në AACK5 i jep bazë reale, jo imagjinare, të paktën një pjese të këtij rrëfimi.
Ajo që është tërësisht publike dhe e verifikueshme është maja e kësaj karriere, emërimi i Kreshnik Gashit si drejtor i AKI-së në vitin 2019 dhe largimi i tij në dhjetor 2020, pas epizodit të kasafortës së Presidencës. Telegrafi raportoi6 më 17 dhjetor 2020 se Kryeministri Avdullah Hoti kërkoi lirimin e tij nga detyra, ndërsa Presidenca deklaroi se kishte pasur “koordinim të plotë dhe pajtueshmëri” me Vjosa Osmanin për këtë shkarkim7. Po atë periudhë, BIRN raportoi8 se shkarkimi lidhej me incidentin e 6 nëntorit, kur një inspektor i AKI-së u gjet në zyrën e Presidentit duke tentuar të siguronte dokumente konfidenciale nga kasaforta, bashkë me Driton Gashin, ish drejtor i inteligjencës dhe sekretar i Presidentit të dorëhequr Hashim Thaçi. Sipas Faton Pecit, Driton Gashi kishte thënë se nuk dëshironte që ato dokumente të binin në duart e EULEX-it. BIRN theksonte se, megjithëse Kreshnik Gashi nuk paraqitej si i përfshirë drejtpërdrejt në vetë aktin fizik, ai u shkarkua si drejtues i agjencisë mbi të cilën rëndonte incidenti.
Kjo nyje është vendimtare. Sepse Kreshnik Gashi nuk del në skenë si burokrat neutral. Ai del në kulmin e një epizodi që prekte dokumente të ndjeshme të Presidencës, njerëz të lidhur me Hashim Thaçin dhe një përplasje të errët rreth kontrollit të materialeve sekrete në momentin kur Thaçi po largohej drejt Hagës. Kjo nuk provon vetvetiu një urdhër, as një komplot të plotë. Por e vendos Kreshnik Gashin në një hapësirë ku besnikëria politike nuk është më supozim abstrakt. Bëhet pyetje serioze gazetareske.
Ne nuk do të shkruajmë se kemi provuar juridikisht se Kreshnik Gashi ishte “njeriu i Thaçit” në çdo zyrë ku hyri. Por pas asaj që na tha burimi, pas asaj që lexuam në dokumentin e Avdi Shalës dhe pas asaj që dihet publikisht për ngjitjen e tij në AKI dhe rënien e tij në epizodin e kasafortës, kemi arsye të forta të themi se karriera e tij përputhet me modelin e zyrtarit që ngritet brenda orbitës së Thaçit dhe të rendit politik që ai e ndërtoi. Ky model nuk bazohej thjesht te meritokracia. Bazohej te besueshmëria politike, te përdorshmëria dhe, shumë shpesh, te aftësia për të qenë i dobishëm në pikat ku shteti bëhet i errët.
Këtu hyn në lojë pyetja më e madhe.
Çfarë lloj njerëzish mbijetojnë dhe ngriten në një sistem të tillë?
Në hulumtimin tonë të 4 shkurtit 2026, “Skema e vrasjeve politike të Hashim Thaçit”, ne argumentuam se mënyra e konsolidimit të pushtetit rreth Thaçit nuk mund të kuptohet vetëm përmes retorikës patriotike apo përmes kronikës së zakonshme partiake. Burime të shumta, disa prej tyre ndërkombëtare, na përshkruan një metodë, jo thjesht një seri incidentesh. Sipas atij hulumtimi, pushteti ndërtohej duke i futur njerëzit në borxhe, duke i komprometuar, duke i bërë të përdorshëm dhe më pas duke i mbajtur nën kontroll. Në një sistem të tillë, besnikëria nuk është virtyt moral. Është mekanizëm nënshtrimi.
Në këtë dritë, figura e Kreshnik Gashit merr tjetër kuptim. Sepse, nëse burimi ynë ka të drejtë, lëvizjet e tij nuk ishin vetëm shpërblim për besnikëri, por pjesë e një logjike më të madhe, ku njerëzit që mund të mbartnin sekret, të administronin mjegull, të kontrollonin qasje në dokumente, ose të qëndronin në pika nevralgjike të shtetit, bëheshin të çmueshëm. E pikërisht këta njerëz, sipas të njëjtit model që ne e përshkruam në shkurt, shpesh rezultojnë të jenë edhe më të cënueshmit ndaj kompromatit, ndaj dyshimeve të korrupsionit, ndaj keqpërdorimit, ndaj veprimit në zona ku ligjshmëria bëhet elastike.
Kjo nuk është rastësi e vogël. Është logjikë pushteti.
Në atë hulumtim ne cituam burime që përshkruanin një metodë ku kundërshtarët neutralizoheshin dhe besnikët lidheshin nëpërmjet përfshirjes. Një njeri që kryen një punë të pistë, sipas asaj metodologjie, nuk mbetet thjesht zbatues. Ai bëhet i varur. Ai hyn në ciklin e borxhit. Dhe sapo hyn aty, përdoret përsëri, derisa të bëhet edhe vetë barrë. Kjo është arsyeja pse, në sistemet e tilla, njerëzit më besnikë rrallë janë më të pastërtit. Përkundrazi, shpesh janë më të ekspozuarit, sepse pikërisht ekspozimi i bën më të kontrollueshëm.
Kur e shohim Kreshnik Gashin përmes kësaj optike, rruga e tij institucionale duket më pak si biografi e zakonshme shtetërore dhe më shumë si simptomë e një rendi politik. Një rend ku figura të caktuara kalojnë nga një autoritet teknik te një tjetër, nga një rregullator te ministria, nga administrimi te inteligjenca, jo sepse i sjell atje një disiplinë e fortë profesionale e dokumentuar publikisht, por sepse i sjell atje vlefshmëria e tyre për një qendër pushteti. Dokumenti që kemi në dorë flet për probleme të hershme të profesionalizmit, për ndërhyrje, për ndikim, për mbështetje politike dhe për emërime problematike. Rrjedha publike e mëvonshme e vendos atë në krye të AKI-së. Episodi i kasafortës e kthen emrin e tij në qendër të një skandali që prek drejtpërdrejt arkivën e Presidencës në periudhën e rënies së Thaçit. Ky nuk është më thjesht profil personi. Është hartë e një kulture pushteti.
Ka edhe një dimension tjetër që nuk duhet anashkaluar. Burimi ynë na foli edhe për Qëndrim Gashin, vëllanë e Kreshnikut, ambasador në Francë dhe figurë publike e njohur në botën akademike. Ne kemi verifikuar publikisht se Qëndrim Gashi ka shërbyer si ambasador në Paris. Ne nuk kemi mbyllur me dokumente publike të plota pretendimin më të gjerë të burimit për ndërthurjen e tij me çështje të caktuara të lobimit. Prandaj nuk do ta teprojmë përtej asaj që kemi. Por edhe vetë shfaqja e dy vëllezërve në nyje të rëndësishme të shtetit të Kosovës, në kohën e hegjemonsë së Thaçit, është pjesë e peizazhit që kërkon shqyrtim të ftohtë, jo pëshpëritje të rastësishme.
Aty ku duhet të jemi të prerë është kjo. Kreshnik Gashi nuk është figurë që mund të trajtohet më si ish zyrtar i harruar i një agjencie. Emri i tij shfaqet në një dokument të brendshëm që flet për ndërhyrje, ngritje problematike dhe mbështetje politike në sektorin e aviacionit. Emri i tij del më pas në krye të AKI-së. Emri i tij lidhet publikisht me shkarkimin e kreut të inteligjencës pas episodit të kasafortës së Presidencës. Dhe tani emri i tij kthehet sërish te ne pikërisht në momentin kur rrëfimi i Edi Ramës për Vjosa Osmanin na detyron të pyesim se kush ishin njerëzit që qarkullonin rreth dokumenteve, sekreteve dhe zonave të errëta të shtetit në epokën Thaçi.
Nëse duam ta kuptojmë Kosovën e pasluftës, nuk mjafton të shikojmë figurat e mëdha. Duhet të shikojmë edhe menaxherët e mjegullës. Njerëzit që nuk mbajnë gjithmonë fjalime, por mbajnë çelësa, dosje, kalime, autorizime, kontakte, transferime dhe heshtje. Në shumë raste, pikërisht aty ruhet arkitektura e vërtetë e pushtetit.
Kreshnik Gashi është i rëndësishëm jo vetëm për atë që mund të ketë bërë vetë, por për atë që përfaqëson. Ai duket si produkt i një sistemi ku lojaliteti ndaj Thaçit shpërblehej me qasje dhe pozitë, ndërsa vetë ai sistem, siç kemi argumentuar më herët, mbështetej te njerëz që bëheshin të dobishëm pikërisht sepse ishin të kapshëm, të komprometueshëm, të zhytur në errësirë ose të gatshëm të operonin brenda saj. Kjo është arsyeja pse emra si i tij duhen ndjekur deri në fund. Sepse në një shtet të kapur, krimi i madh rrallë qëndron vetëm te komandanti. Ai jeton edhe te karriera e qetë e besnikut.
Ne do të vazhdojmë ta verifikojmë këtë histori, dokument pas dokumenti. Por në këtë fazë, një gjë është tashmë e qartë. Kreshnik Gashi nuk është thjesht ish drejtor i AKI-së. Ai është një dritare në mënyrën si pushteti i Hashim Thaçit duket se ka ngritur, përdorur dhe konsumuar njerëzit e vet. Dhe nëse kjo dritare hapet plotësisht, ajo mund të tregojë jo vetëm historinë e një njeriu, por anatomisë së një shteti që për shumë vite u qeveris nga besnikëria, frika dhe errësira.
Një sekretar i përhershëm në një administratë me dobësi strukturore
Kur Kreshnik Gashi u emërua Sekretar i Përgjithshëm në Ministrinë e Punëve të Jashtme në shkurt 2015 nga qeveria e Kryeministrit Isa Mustafa9, ai hyri në një nga pozitat më të fuqishme administrative të shtetit. Sekretari i përgjithshëm është figura që e kontrollon aparatin civil të ministrisë, mbikëqyr menaxhimin financiar, procedurat administrative dhe funksionimin e përditshëm të institucionit. Në praktikë, është nyja që lidh vendimmarrjen politike me administratën që e zbaton atë.
Por dokumentet publike të kohës tregojnë se administrata ku ai operonte nuk ishte një aparat institucional i qetë dhe i rregullt. Raporti Vjetor i Auditimit për vitin 2015 i Zyrës Kombëtare të Auditimit i dha buxhetit të Republikës së Kosovës një opinion të kualifikuar10, duke paralajmëruar për dobësi serioze në raportimin financiar të shtetit. Auditorët konstatuan se pasqyrat financiare të konsoliduara të qeverisë kishin probleme të rëndësishme në klasifikimin dhe shpalosjen e të dhënave, çka nënkuptonte se tabloja reale e financave publike nuk prezantohej gjithmonë në mënyrë të saktë para Kuvendit dhe publikut.
Mes gjetjeve më domethënëse ishte keqklasifikimi i mbi 25 milionë eurove shpenzime, të cilat ishin regjistruar si investime kapitale edhe pse i përkisnin kategorive të tjera buxhetore. Sipas auditimit, një pjesë e këtij problemi vinte nga planifikimi i pasaktë buxhetor dhe nga zbatimi i gabuar i planit llogaritar nga organizatat buxhetore.
Po aq problematike ishte edhe mungesa e kontrollit në konsolidimin e të dhënave financiare. Auditorët konstatuan se të dhënat e prezantuara në pasqyrën e krahasimit të buxhetit me realizimin ishin materialisht të pasakta, një problem që vinte nga kontrollet joefektive gjatë procesit të konsolidimit financiar. Kjo do të thotë se vendimmarrja buxhetore në nivel shtetëror mund të mbështetej mbi një pasqyrë financiare që nuk reflektonte plotësisht realitetin e arkëtimeve dhe shpenzimeve publike.
Auditimi ngriti gjithashtu shqetësime për pasuri shtetërore të paregjistruara dhe të nënvlerësuara, si dhe për llogari të arkëtueshme prej rreth 694 milionë eurosh që nuk ishin shpalosur në raportin financiar të buxhetit. Këto mangësi, sipas auditorëve, krijonin rrezik që pasqyra e përgjithshme e financave publike të ishte jo e plotë dhe potencialisht e shtrembëruar.
Në një administratë ku këto probleme identifikoheshin nga auditori i shtetit, roli i sekretarëve të përgjithshëm bëhej edhe më kritik. Ata janë pikërisht zyrtarët që duhet të garantojnë që procedurat administrative dhe financiare të funksionojnë sipas ligjit dhe standardeve të raportimit. Prandaj periudha kur Kreshnik Gashi mbante këtë post nuk është vetëm një detaj biografik. Është një moment që e vendos karrierën e tij në një administratë ku vetë mekanizmat e kontrollit financiar të shtetit po konsideroheshin të dobët.
Kjo është arsyeja pse ngritja e tij e mëvonshme në poste edhe më të ndjeshme, deri në krye të Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë, nuk mund të shihet thjesht si progres administrativ. Kur një zyrtar kalon nëpër institucione kyçe të shtetit në një periudhë kur auditimet flasin për dobësi strukturore, pyetja nuk është vetëm nëse ai ishte kompetent për ato role. Pyetja bëhet edhe më themelore: çfarë lloj sistemi i prodhon dhe i promovon këta njerëz?
Dhe pikërisht këtu karriera e Kreshnik Gashit fillon të përputhet me modelin që përshkruajnë burimet tona për mënyrën si funksiononte pushteti në epokën e Hashim Thaçit. Një sistem ku njerëzit që mbaheshin pranë qendrave të pushtetit nuk ishin gjithmonë ata që dilnin më shumë në publik, por shpesh ata që kontrollonin nyjet administrative të shtetit: dokumentet, procedurat, arkivat dhe rrjedhën e informacionit.
Fondi i errët i AKI-së dhe njerëzit e dobishëm të pushtetit
Nëse periudha e tij si sekretar i përhershëm e vendos Kreshnik Gashin brenda një administrate që vetë auditori i shtetit e përshkruante si të dobët në kontroll, raportim dhe llogaridhënie, faza e tij në krye të AKI-së e zhvendos çështjen në një territor edhe më të errët, aty ku mungesa e evidencës nuk e prek më vetëm keqmenaxhimin administrativ, por vetë përdorimin e parasë publike në emër të sigurisë kombëtare.
Më 7 tetor 2025, KALLXO.com publikoi një hulumtim11 që e bënte këtë edhe më të qartë. Sipas atij raportimi, një inspektim i brendshëm i Agjencisë Kosovare të Inteligjencës, i dorëzuar në Prokurorinë Speciale në qershor 2024, kishte ngritur dyshime se rreth 2 milionë euro nga një fond special i AKI-së ishin keqpërdorur gjatë viteve 2017 deri në vitin 2020 nga tre ish drejtorë të agjencisë, Driton Gashi, Shpend Maxhuni dhe Kreshnik Gashi. Hetimi, sipas KALLXO.com, u mbyll nga Prokuroria me arsyetimin se për dy të parët kishte arritur parashkrimi relativ, ndërsa për Kreshnik Gashin nuk ishin gjetur prova të mjaftueshme për vepër penale. Por vetë kryeinspektori i AKI-së, Kujtim Shala, i cituar në atë hulumtim, këmbëngulte se gjetjet e inspektimit ishin të qarta, të bazuara dhe se fondi special ishte keqpërdorur në mënyrë të rëndë.
Ky është një dallim që ka rëndësi. Sepse nuk kemi përpara një akuzë mediatike të shkëputur, por një përplasje mes dy niveleve të shtetit, nga njëra anë inspektimi i brendshëm i vetë AKI-së që thotë se ka dyshime të bazuara për keqpërdorim, dhe nga ana tjetër Prokuroria Speciale që, për arsye procedurale dhe provuese, e mbyll dosjen pa aktakuzë. Kjo nuk e pastron automatikisht substancën e dyshimeve. Thjesht e lë atë në një zonë gri, juridikisht të pambyllur, politikisht tepër të rëndë.
Sipas KALLXO.com, inspektimi i AKI-së thoshte se fondi special ishte menaxhuar duke i shkelur procedurat e brendshme, se në kuadër të një operacioni ishte rritur buxheti për informatorët nga një në dy milionë euro, se afati i operacionit ishte zgjatur pa arsyetim, dhe se shpenzimi i këtyre parave ishte bërë pa evidencë të plotë. Në disa raste, raporti thoshte se nuk dihej kush i kishte marrë paratë. Në raste të tjera, edhe kur dihej përfituesi, nuk kishte asnjë gjurmë të qartë për informacionin që ishte prodhuar në këmbim të tyre. Me fjalë të tjera, sipas inspektimit të vetë agjencisë, para publike të destinuara për operacione të ndjeshme ishin nxjerrë, shpërndarë dhe konsumuar pa dokumentuar si duhet destinacionin, produktin apo dobinë operative.
Ky është pikërisht lloji i errësirës ku karrierat si ajo e Kreshnik Gashit bëhen edhe më të rëndësishme për t’u hetuar. Sepse, nëse te Ministria e Jashtme ai shfaqet si njeri i ngritur në një sistem me probleme të thella të kontrollit financiar, te AKI-ja ai del si pjesë e një tresheje drejtorësh për të cilët vetë institucioni, vite më vonë, pretendon se kanë menaxhuar në mënyrë të dyshimtë rreth 2 milionë euro të fondit special. Kjo nuk është më thjesht biografi e lëvizjes nga një zyrë në tjetrën. Është përshkrim i një rruge që kalon përmes institucioneve ku sekreti, fondet e pakontrolluara dhe mburoja politike priren të takohen.
Për Driton Gashin, hulumtimi i KALLXO.com paraqiste pretendime veçanërisht të rënda. Sipas dosjes së cituar, ai kishte shpenzuar mbi 1 milion euro nga fondi i veçantë, ku për një pjesë të madhe të shumës nuk kishte evidencë të plotë. Më e rënda ndër këto, sipas kryeinspektorit Kujtim Shala, ishte tërheqja e 350 mijë eurove në ditën e dorëheqjes së tij, më 10 prill 2018, pa adresë të qartë përfundimtare. Për Shpend Maxhunin, dyshimet lidhen, sipas të njëjtit raportim, me shpenzime të kryera në të njëjtën frymë, përfshirë edhe pretendimin se 300 mijë euro të transferuara në fondin special operativ kishin përfunduar te Behgjet Pacolli, atëherë ministër i Punëve të Jashtme. Pacolli e mohoi dijeninë për një raport të tillë, ndërsa e lidhi në mënyrë të paqartë çështjen me përpjekjet për lobim rreth anëtarësimit të Kosovës në INTERPOL.
Në këtë panoramë, pjesa që e prek Kreshnik Gashin është më e ngushtë në volum, por jo më pak e rëndësishme në kuptim. KALLXO.com raportonte se edhe gjatë mandatit të tij rreth 300 mijë euro nga kjo linjë buxhetore nuk ishin qeverisur sipas rregullave, sipas konstatimeve të raportit të dorëzuar në Prokurorinë Speciale. Vetë Gashi i mohoi këto pretendime, duke thënë se asnjë keqpërdorim nuk kishte ndodhur dhe se çdo fond ishte shpenzuar në mënyrë ligjore. Prokuroria, siç e citoi KALLXO.com, doli në përfundimin se në veprimet e tij nuk rezultonin elemente të veprës penale të pretenduar, as të ndonjë vepre tjetër që ndiqet sipas detyrës zyrtare.
Por edhe këtu duhet dalluar me kujdes mes dy gjërave që në diskursin publik shpesh ngatërrohen. Mungesa e provës së mjaftueshme penale për aktakuzë nuk është e njëjta gjë me shpërbërjen e plotë të dyshimit institucional. Sidomos kur vetë kryeinspektori i agjencisë thotë se keqpërdorimi i buxhetit nga tre ish drejtorët është “i qartë, i rëndë” dhe pa mbështetje ligjore apo faktike që do ta justifikonte shpenzimin e parasë publike. Pra, përballë kemi jo një mosmarrëveshje të vogël interpretative, por një konflikt të hapur mes organit të brendshëm mbikëqyrës të AKI-së dhe organit të ndjekjes penale për atë se sa larg mund të shkojë ligjërisht një dosje e tillë.
Koha e publikimit të këtij hulumtimi e bën edhe më të rëndë peshën e tij politike. Ai u botua më 7 tetor 2025. Dy ditë më vonë, më 9 tetor, Fatmir Sheholli u arrestua bashkë me Milaim Zekën nën dyshime për spiunazh për Serbinë në Kosovë, sipas zhvillimeve që tronditën opinionin publik në atë periudhë. Kjo nuk do të thotë se hulumtimi i KALLXO.com e parashikoi ose e shkaktoi atë zhvillim. Por do të ishte e papërgjegjshme të injorohej afërsia kohore dhe pesha e emrit. Sepse në vetë raportimin e KALLXO.com, Sheholli del si përfitues i qindra mijëra eurove nga fondi special i AKI-së, në pagesa që kryeinspektori i agjencisë i përshkruante si pjesë e një skeme të dyshuar keqpërdorimi. Vetë Sheholli pranoi për KALLXO.com se kishte bashkëpunuar me AKI-në, por nuk dha shpjegim të drejtpërdrejtë për shumën e përmendur, duke thënë se kishte kryer “shërbime që nuk janë për opinion”.
Pikërisht këtu, profili i Kreshnik Gashit bëhet edhe më i vështirë për t’u lexuar si histori e zakonshme zyrtari. Ai nuk del vetëm si pjesë e një sistemi ku njerëzit lëvizin nga një institucion strategjik në tjetrin. Del si figurë që, në stacione të ndryshme të karrierës së tij, shfaqet në mjedise ku ndërthuren kontrolli i dobët, sekretet shtetërore, fondet e paqarta, emërimet politike dhe rrjetet e besnikërisë. Në aviacion, ai përmendet në një dokument ankese si figurë me mbështetje politike dhe ndikim joproporcional. Në Ministrinë e Jashtme, ai emërohet sekretar i përgjithshëm nga qeveria e Isa Mustafës në një kohë kur vetë auditori i shtetit po sinjalizonte mangësi serioze të kontrollit financiar në administratë. Në AKI, ai përfundon si njëri nga tre ish drejtorët për të cilët vetë institucioni i inteligjencës thotë se fondi special është keqpërdorur.
Kjo nuk është ende provë e një komande të vetme lineare, që shpjegon gjithçka. Por është, pa dyshim, një model. Dhe në gazetari, sidomos në raportimin mbi shtete të kapura apo gjysmë të kapura, modelet kanë rëndësi. Ato të tregojnë jo vetëm çfarë mund të ketë ndodhur në një rast të vetëm, por çfarë lloj sistemi e bën të mundur përsëritjen e të njëjtit lloj errësire nga një institucion në tjetrin.
Nëse e lexojmë këtë në dritën e asaj që kemi raportuar më herët për metodën e pushtetit rreth Hashim Thaçit, atëherë figura e Kreshnik Gashit nuk është thjesht e rëndësishme sepse emri i tij shfaqet në disa episode. Ajo është e rëndësishme sepse ai duket si një nga ata burra që sistemi i mban pranë jo për shkak të dukshmërisë publike, por për shkak të dobisë së tyre në brendësi të aparatit. Burra që kalojnë nga sektori teknik te diplomacia, nga diplomacia te rregullatori, nga rregullatori te inteligjenca. Burra që gjenden aty ku dokumentet ruhen, ku fondet lëvizin, ku evidencat mungojnë, ku heshtja bëhet kulturë dhe ku përgjegjësia shpërndahet aq hollë sa askush të mos mbetet plotësisht i kapshëm.
Në këtë kuptim, dosja e fondit special të AKI-së nuk është thjesht një epizod tjetër. Është ndoshta një nga pasqyrat më të qarta të asaj se si shteti i errët funksionon kur arrin pjekurinë e vet, jo më vetëm përmes dhunës së hapur, por përmes rrjedhjes së pakontrolluar të parasë, mjegullës procedurale dhe një llogaridhënieje që mbërrin gjithmonë vonë, ose aspak.
Dhe pikërisht këtu historia nuk mbaron te kontabiliteti i errët i AKI-së. Ajo hapet drejt një terreni edhe më të rëndë, rrjetit të njerëzve që sistemi i përdor, i financon, i mban pranë dhe, kur duhet, i mohon. Emri i Fatmir Shehollit del në këtë dosje jo si figurë periferike, por si person që, sipas raportimit të KALLXO.com dhe sipas përgjigjeve të kryeinspektorit Kujtim Shala, kishte përfituar shuma të mëdha nga fondi special i AKI-së gjatë drejtimit të Driton Gashit dhe Shpend Maxhunit. Dy ditë pas publikimit të atij hulumtimi, Sheholli u arrestua bashkë me Milaim Zekën nën dyshime për spiunazh për Serbinë. Ne nuk i ngatërrojmë këto dy ngjarje si të ishin e njëjta çështje penale. Nuk janë. Por afërsia mes tyre e bën të pamundur të mos shtrohet pyetja më e rëndë, çfarë lloj njerëzish janë ushqyer për vite me radhë nga struktura të ndjeshme të shtetit dhe në emër të çfarë interesash. Sepse kur një person që pranon se ka bashkëpunuar me inteligjencën del më pas në qendër të dyshimeve për lidhje me Serbinë, historia nuk ka më të bëjë vetëm me shpenzim të parregullt fondesh. Ajo ka të bëjë me dështimin e mundshëm të vetë gjykimit shtetëror, me mënyrën se si para publike, sekretet shtetërore dhe rrjetet e paqarta ndikimi mund të kenë bashkëjetuar nën të njëjtën çati institucionale. Dhe kur emri i Kreshnik Gashit shfaqet brenda kësaj arkitekture, si njëri nga ish drejtorët për të cilët vetë AKI ngriti dyshime për keqpërdorim të fondit special, atëherë ai nuk mbetet më vetëm një ish zyrtar. Ai bëhet pjesë e pyetjes më të madhe për shtetin që Kosova lejoi të ndërtohej në hijen e luftës dhe në emër të saj.
Heshtja e Presidentes si mjet për mbijetesën e narrativave të rreme
Kur një lider i huaj e deformon historinë e shtetit tuaj, heshtja e Presidencës nuk është “maturi”, por një dështim kolosal për të mbrojtur integritetin e së vërtetës shtetërore. — Kronika B Hulumtim.
Ankesë për shkelje të procedurave të riemërimit dhe raport mbi zhvillimet në KHAIA — Web Kronika B Arkivë.
KHIAA: Komisioni për Hetimin e Aksidenteve dhe Incidenteve Aeronautike
KHIAA është një trup institucional në Kosovë i ngarkuar me hetimin e aksidenteve dhe incidenteve në aviacion civil. Qëllimi i tij nuk është përcaktimi i përgjegjësisë penale, por analizimi i shkaqeve teknike dhe procedurale për të parandaluar ngjarje të ngjashme në të ardhmen. Në dokumentin që kemi shqyrtuar, KHIAA përmendet si një institucion ku disa emërime dhe praktika administrative janë kritikuar për mungesë profesionalizmi dhe për ndikim politik në proceset e përzgjedhjes së personelit.
ICAO: International Civil Aviation Organisation
ICAO është Organizata Ndërkombëtare e Aviacionit Civil, një agjenci e specializuar e Kombeve të Bashkuara e themeluar në vitin 1944 për të vendosur standarde globale për sigurinë dhe rregullimin e aviacionit civil. Organizata zhvillon politika dhe standarde teknike për navigimin ajror, sigurinë e fluturimeve dhe çertifikimin e personelit të aviacionit. Shtetet anëtare, përfshirë Kosovën përmes mekanizmave të bashkëpunimit ndërkombëtar, përdorin standardet e ICAO-s për t’i harmonizuar sistemet e tyre të aviacionit me praktikat globale.
AACK: Autoriteti i Aviacionit Civil i Kosovës
AACK është rregullatori kryesor shtetëror për aviacionin civil në Kosovë. Ai mbikëqyr sigurinë ajrore, liçencimin e operatorëve dhe përputhjen e sektorit të aviacionit me standardet ndërkombëtare, përfshirë ato të Organizatës Ndërkombëtare të Aviacionit Civil. Autoriteti funksionon si institucion i pavarur administrativ dhe bashkëpunon me organizata ndërkombëtare të aviacionit për t’i garantuar standardet e sigurisë dhe operimit në hapësirën ajrore të Kosovës.
Vendimet E Mbledhjes Se 14 Te Te Qeverise Se Republikes Se Kosoves 2015 — Dokument i Republikës së Kosovës. [Zyra e Kryeministrit 2015]
Raporti Vjetor i Auditimit 2015 — ZKA, Republika e Kosovës. [Web ZKA]
Dyshimet për fondin special të AKI-së, 2 milionë euro pa evidencë - hetimi mbyllet me parashkrim — Kallxo.com