Kur Presidentja djeg shtëpinë për ta shpëtuar karrigen
Dekreti i Presidentes Osmani nuk është zgjidhje, por një zjarrvënie e ftohtë mbi kuvendin, duke e shndërruar bojkotin e parashikueshëm në një thikë pas shpine për kushtetutën e Kosovës.
Mëngjesi i 6 marsit në Prishtinë nuk solli vetëm një vendim institucional. Ai solli një këputje të dukshme të rendit politik që ishte ndërtuar me mund, me krizë, me zgjedhje të përsëritura dhe me një betejë të pambaruar për kuptimin e sovranitetit të Republikës së Kosovës. Kur Presidentja Vjosa Osmani dekretoi1 shpërndarjen e Kuvendit, pak orë pasi seanca për zgjedhjen e presidentit kishte dështuar të niste procedurën për mungesë kuorumi2, vendi hyri jo thjesht në një krizë tjetër. Hyri në një përplasje të re për legjitimitetin, për kufijtë e kompetencës kushtetuese dhe për pyetjen më të vjetër të politikës kosovare, kush e mban peng shtetin dhe kush po përpiqet ta shkëpusë atë nga pengmarrja.
Në mbrëmjen e 5 marsit, Kuvendi i Kosovës u mblodh për ta nisur procedurën e zgjedhjes së presidentit të ri të republikës. Lëvizja Vetëvendosje kishte propozuar kandidatin e saj, Glauk Konjufcën. Opozita, përbërë nga PDK, LDK dhe AAK, kërkoi një kandidat konsensual, por nuk solli një emër të përbashkët mbi tryezë.
Në sallë ishin të pranishëm vetëm 66 deputetë, të gjithë nga shumica qeverisëse.
Deputetët opozitarë munguan. Deputetët e Listës Serbe munguan gjithashtu.
Në një parlament me 120 ulëse, ky bojkot e bllokoi që në hyrje vetë procesin. Nuk pati votim të dështuar për shkak të mungesës së votave për një kandidat.
Pati dështim të procedurës për shkak të mungesës së dy të tretave të deputetëve në sallë.
Ky është fakt procedural dhe politik, jo interpretim.
Presidentja Osmani, në konferencën për media të 6 marsit, e paraqiti vendimin e saj si detyrim kushtetues. Ajo tha se deputetët kishin pasur 23 ditë në dispozicion për ta përmbushur detyrën e tyre kushtetuese dhe se fakti që nuk i kishin shfrytëzuar ato ditë nuk e ndryshonte Kushtetutën dhe nuk e zhbënte detyrën e saj për ta shpërndarë Kuvendin. Ky formulim ia ngarkonte përgjegjësinë një kategorie të përgjithshme, deputetëve, por nuk e veçonte dot faktin vendimtar të natës së mëparshme, se kriza ishte prodhuar në mënyrë të drejtpërdrejtë nga refuzimi i opozitës për të marrë pjesë në proces. Në praktikë, pra, instrumenti që e zhbëri mundësinë e votimit nuk ishte pamundësia e shumicës për t’i marrë 80 vota në raundet e para. Ishte bojkotimi i sallës nga ata deputetë që e kishin në dorë ta lejonin të paktën djegien procedurale të raundeve votuese.
Pikërisht në këtë pikë nis edhe nyja politike e krizës. Në intervistën time televizive për televizionin shqiptar SYRI3, unë thashë se zhvillimet nuk ishin aspak të befasishme. Nga ardhja në pushtet e Albin Kurtit në vitin 2021, me një votë plebishitare të qytetarëve të Kosovës, partitë opozitare, sipas vlerësimit tim, janë përpjekur në mënyrë të vazhdueshme ta pengojnë lidershipin e tij dhe projektin e tij për konsolidimin e shtetit dhe shkëputjen nga Serbia. Ky nuk është një vlerësim i shkëputur nga zinxhiri i ngjarjeve. Ai lidhet me një konflikt shumë më të thellë, midis një elite politike që e ka sunduar vendin për gati dy dekada pas luftës dhe një force politike që erdhi në pushtet duke u paraqitur si thyerje me atë rend.
Në zgjedhjet parlamentare të 28 dhjetorit 2025, Lëvizja Vetëvendosje doli fituese me mbi 51 për qind të votave. Kjo fitore u lexua nga mbështetësit e saj si rivendosje e mandatit demokratik për sovranitet, integritet institucional dhe rezistencë ndaj ndikimit politik e kriminal të Serbisë. Qeveria Kurti 3 u formua më 11 shkurt 2026. Në teori, ky duhej të ishte moment konsolidimi. Në praktikë, Kosova hyri pothuajse menjëherë në një përplasje të re, sepse zgjedhja e presidentit, sipas arkitekturës kushtetuese, nuk është thjesht çështje shumice qeverisëse. Ajo kërkon pjesëmarrje, prani dhe në fazat e hershme një standard të lartë kuorumi dhe konsensusi.
Sadri Ramabaja, në një prononcim për KRONIKAT E BARUTIT, e quajti këtë moment “Anatomia e një komploti”. Formulimi i tij ishte njëherësh i fortë dhe i kujdesshëm. Ai tha se bojkoti i opozitës është një taktikë parlamentare e njohur në sistemet parlamentare dhe se në vetvete nuk përbën automatikisht komplot, megjithëse, sipas tij, ekzistojnë shenja të qarta që ushqejnë perceptimin e një komploti. Ramabaja vuri në dukje tri arsye kryesore që e bëjnë këtë perceptim politikisht të ligjshëm, bojkotin e opozitës për ta bllokuar zgjedhjen e presidentit, përplasjen mes Kurtit dhe Osmanit pasi Vetëvendosje nuk e mbështeti për një mandat të dytë, dhe interesin e opozitës për të shkuar në zgjedhje të reja. Ai shtoi se këto mbeten interpretime politike, jo prova përfundimtare për një komplot të koordinuar, por la të kuptohet se elemente të tjera mund të dalin në ditët në vijim.
Kjo është një ndarje e domosdoshme për gazetarinë e përgjegjshme. Të thuash se ekziston perceptimi i komplotit, apo se ka elemente që e ushqejnë atë, nuk është e njëjta gjë si ta pohosh si fakt penal apo gjyqësor ekzistencën e një komploti të provuar. Në hapësirën publike kosovare, megjithatë, gjuha politike lëviz shpesh shumë më shpejt se barra e provës. Edhe unë, në intervistën televizive, e përshkrova dekretin e presidentes si diçka që “më shumë tingëllon si një lloj puçi” kundër rezultatit zgjedhor të 28 dhjetorit 2025 sesa si zbatim i rregullt i Kushtetutës. Ky ishte një vlerësim politik dhe analitik, i lidhur me kohën e dekretit dhe me pasojën e tij të menjëhershme, dobësimin e avantazhit strategjik që shumica mund të fitonte nga një proces më i zgjatur institucional.
Pikërisht këtu hyn rëndësia e debatit kushtetues. Profesori Enver Hasani e cilësoi dekretin e Osmanit si tërësisht jokushtetues4.
Ai tha se “asnjë pasojë juridike nuk mund të prodhojë dhe nuk prodhon shkelja e afatit tridhjetëditor” dhe se “vetëm kur ekziston pajtimi i të gjitha partive politike mund të vijë deri te shpërndarja e Kuvendit si rrjedhojë e shkeljes së afatit tridhjetëditor”.
Edhe më tej, Hasani tha se mënyra se si u bë kjo e ndryshon formën e pushtetit shtetëror nga sistemi parlamentar në sistem presidencial dhe se një ndryshim i tillë mund të bëhet vetëm me amendament kushtetuese.
Në formulimin e tij më të fortë, ai e quajti këtë si “përpjekja më brutale deri tash pas pavarësisë së vendit” për përmbysje të rendit kushtetues.
Këto nuk janë fjalë të lehta. Dhe pikërisht sepse nuk janë të lehta, pesha e tyre duhet trajtuar me qetësi. Hasani nuk po jepte thjesht një koment politik. Ai po artikulonte një lexim kushtetues sipas të cilit presidentja nuk mund ta shkurtonte procesin pas raundit të parë, aq më pak në rrethanat kur nga ana e Kuvendit dhe nga 30 deputetë ishte bërë tashmë kërkesë në Gjykatën Kushtetuese5. Nëse ky lexim qëndron, atëherë dekreti i 6 marsit nuk është thjesht akt i debatueshëm. Është akt që e cenon themelin procedural të republikës parlamentare.
Opozita, natyrisht, e pa situatën krejt ndryshe.
Lumir Abdixhiku, kreu i LDK-së, e mbështeti dhe e mirëpriti dekretin e Presidentes Vjosa Osmani për shpërndarjen e Kuvendit. Ai tha se LDK e vlerësonte përgjegjësinë dhe qartësinë kushtetuese të treguar nga presidentja në mbrojtje të rendit kushtetues dhe funksionimit normal të institucioneve. Në deklaratën e tij6, Abdixhiku argumentoi se dështimi politik, bashkë me tendencat e rrezikshme të imponimit dhe improvizimit, nuk mund të prodhojnë as debate artificiale politike e as zvarritje procedurale që do ta kthenin republikën në një vend pa norma dhe pa rregulla. Ai tha gjithashtu se zgjedhjet nuk kishin qenë alternativa e preferuar e LDK-së, por se ato ishin bërë të pashmangshme për shkak të asaj që e quajti “kapje njëpartiake të të gjitha pozitave shtetërore”.
Bedri Hamza, nga PDK, tha se partia e tij kishte ofruar disa alternativa për t’i shmangur zgjedhjet dhe për të garantuar stabilitet institucional, por se mungesa e vullnetit nga shumica parlamentare po e çonte vendin drejt zgjedhjeve të reja. Kjo është deklarata7 e tij politike. Pretendimi i Hamzës bie ndesh me sekuencën e ngjarjeve që tregojnë se PDK-ja, bashkë me opozitën tjetër, zgjodhi të mos marrë pjesë në seancën vendimtare dhe nuk e paraqiti një kandidat të përbashkët konsensual. Kjo e dobëson besueshmërinë e pretendimit se ishin bërë përpjekje të plota dhe serioze për ta shmangur krizën.
Në intervistën time televizive, një prej pyetjeve kyçe ishte nëse edhe vetë kreu i LVV-së dhe njëherësh Kryeministri Albin Kurti po bënte llogari elektorale, duke e zvarritur procesin drejt verës kur mërgata kthehet dhe pjesëmarrja mund të jetë më e favorshme për Vetëvendosjen. Kjo pyetje nuk është e parëndësishme. Ajo prek thelbin e dyshimit publik se të gjitha palët po llogarisin politikisht, jo kushtetueshmërisht. Përgjigjja ime ishte se fakti i verifikueshëm në atë moment ishte tjetërkund, te bojkoti i opozitës dhe te prania e plotë e deputetëve të Vetëvendosjes në sallë. Unë thashë se nëse Osmani do t’i kishte votat e opozitës, Vetëvendosje kishte lënë të kuptohej se do ta votonte. Ndërkaq arsyeja pse Kurti dhe partia e tij e shtynë përpara kandidaturën e Glauk Konjufcës lidhej, sipas leximit tim, me narrativën e opozitës që prej muajsh e kishte paraqitur Osmanin si “kukull” apo “vegël” të Kurtit. Në këtë logjikë, propozimi i Konjufcës shërbente edhe për të mos e ushqyer më tej atë narrativë.
Megjithatë, ky është pikërisht vendi ku Vetëvendosje ka një detyrim të pashlyer transparence. Në analizën tonë politikë të 6 marsit “Mes Osmanit dhe Konjufcës, mjegulla e Vetëvendosjes”, kjo paqartësi është shtruar me saktësi. Vetëvendosje nuk doli kurrë publikisht kundër një mandati të dytë të Osmanit, por në praktikë e bëri të qartë se kandidati i saj i parapëlqyer ishte Konjufca. Më 4 mars, Arbërie Nagavci tha8 se partia e saj “e ka kandidatin e vet” dhe e identifikoi hapur Konjufcën si emrin me mbështetjen më të madhe. Njëkohësisht, ajo tha se Osmanit i ishin ofruar nënshkrimet për kandidaturën e saj. Ky pretendim u hodh poshtë nga Zyra e Presidentes. Learta Hollaj e quajti9 “gënjeshtër”, ndërsa Donika Kadaj tha10 se një ofertë vetëm për formalitet nuk përbën mbështetje politike, por manipulim procedural.
Ky epizod është më shumë se grindje mes zyrash. Ai zbulon një mjegull që i dëmton të gjitha palët, por veçanërisht shumicën qeverisëse, sepse një forcë politike që ka ndërtuar identitetin e saj mbi transparencën nuk mund t’i hedhë në errësirë arsyet pse nuk e mbështet më qartësisht një figurë institucionale që ka qenë pjesë e arkitekturës së saj politike. Në intervistë unë thashë se Vetëvendosje duhej t’i tregonte publikut pse zonja Osmani nuk ishte më kandidatja e preferuar.
Kjo mbetet e vërtetë. Bojkoti i opozitës është fakt. Por mjegulla e Vetëvendosjes për raportin e saj me Osmanin është po ashtu fakt politik.
Nga kjo mjegull doli shpejt në sipërfaqe edhe çarja mes Kurtit dhe Osmanit. I pyetur drejtpërdrejt në emision, unë thashë se ajo ishte e dukshme, por se barra e shpjegimit binte mbi Vetëvendosjen. Më pas shpalosa hipotezën time se Osmani, në vëzhgimet e mia si gazetar, nuk ka qenë mbështetëse konkrete e disa prej veprimeve politike të Kurtit kundër Asociacionit të komunave me shumicë serbe11 dhe se ajo ka koketuar politikisht me kryeministrin e Shqipërisë12, Edi Rama. Kjo pjesë e intervistës hyri në një terren edhe më polemik, sepse unë argumentova se Rama ka përdorur mekanizma shtetërorë të Shqipërisë në mënyra që, sipas vlerësimit tim, i ka dëmtuar interesat e Kosovës dhe i ka favorizuar ato të Serbisë13. Po ashtu, unë e quajta skandaloze çdo përdorim të marrëdhënieve të Osmanit me Presidentin Donald Trump për t’i krijuar Ramës afrim politik apo për ta sulmuar drejtësinë e Kosovës në Hagë.
Këto janë akuza dhe gjykime politike të forta, dhe si të tilla duhet të atribuohen qartë si qëndrime të mia në intervistë, jo si fakte të mbyllura nga një proces gjyqësor. Unë argumentova se Osmani e kishte ndotur kapitalin e saj diplomatik duke e përdorur atë në mënyra që, sipas meje, ndihmonin aktorë që e dëmtojnë Kosovën. Unë e lidha këtë me mosbesimin e mundshëm të Kurtit ndaj një mandati të dytë të Osmanit. Por megjithatë, nuk mund të insistoj në këtë argument si fakt përfundimtar se ky është shkaku i provuar i çarjes, sepse vetë palët nuk e kanë shpjeguar plotësisht publikisht çarjen e tyre.
Përtej gjithë këtyre nyjeve, një gjë mbetet e pakundërshtueshme. Akti që e çoi vendin drejt zgjedhjeve nuk ishte vota kundër e opozitës në sallë. Ishte mungesa e saj nga salla. Ky është momenti procedural që e prodhoi krizën. Pas kësaj erdhi dekreti presidencial, i cili e transferoi betejën nga Kuvendi te Gjykata Kushtetuese dhe potencialisht te vota qytetare.
Sipas Ramabajës, “nga sot Parlamenti i dorëzon ingerencat e veta tek Gjykata Kushtetuese”.
Në këtë formulim ka një grimë dramatizmi, por edhe një të vërtetë të ftohtë. Kur politika dështon të kryejë funksionin e saj në sallë, republika detyrohet t’ia dorëzojë nyjën e saj gjyqtarëve.
Pyetja tani është se çfarë do të bëjë Gjykata Kushtetuese. Në intervistë unë thashë se ajo mund ta kthejë dekretin e Osmanit, sepse presidentja nuk kishte të drejtë ta shpërndante Kuvendin pa u konsumuar edhe raundet e tjera të procedurës. Nëse gjykata e rrëzon dekretin, Kosova mund të rikthehet në një përpjekje tjetër për ta kaluar krizën brenda kornizës parlamentare. Nëse e lë në fuqi, vendi hyn në zgjedhje të reja, me kalendarin tashmë të ndryshuar dhe me llogaritë elektorale të të gjitha palëve të rivendosura.
Në këtë kuptim, dekreti i 6 marsit e ndryshoi lojën. Para tij, shumica mund të shpresonte në një betejë më të gjatë kohe dhe interpretimi. Pas tij, procesi u zhvendos drejt një terreni ku kontrolli mbi ritmin e zhvillimeve nuk i përket më vetëm asaj. Kjo e bën edhe më të rëndësishme pyetjen themelore që del nga kjo javë e trazuar në Prishtinë. A do të arrijë Kosova ta ndërtojë një kulturë politike ku institucionet funksionojnë mbi bazën e rregullave, transparencës dhe përgjegjësisë, apo do të vazhdojë të jetojë në cikle krizash ku secila palë teston kufijtë e pushtetit deri në pikën e këputjes.
Përgjigjja nuk do të vijë vetëm nga një vendim gjyqësor, as vetëm nga zgjedhjet që mund të vijnë. Ajo do të vijë nga aftësia e klasës politike për ta pranuar se legjitimiteti nuk është vetëm numër votash, por edhe mënyrë veprimi.
Opozita nuk mund ta paraqesë bojkotin si neutralitet kushtetues kur ata e bllokuan vetë procesin.
Shumica nuk mund të kërkojë kredinë e reformës pa e shpjeguar qartë mjegullën e saj rreth Osmanit.
Presidentja nuk mund të fshihet pas përgjithësimit për “deputetët” kur vendimi i saj është vënë në dyshim pikërisht nga juristë që thonë se ajo e kaloi vijën e Kushtetutës.
Kosova ka parë mjaftueshëm institucione që lëkunden mbi gjuhë politike të turbullt. Ajo që i duhet tani është dritë, në fakte, në procedurë dhe në shpjegim. Sepse republikat rrallë shemben me një zhurmë të vetme. Më shpesh ato konsumohen nga normalizimi i paqartësisë. Dhe në Prishtinë, në mëngjesin e 6 marsit, ajo paqartësi e mori formën e një dekreti.
Konferenca për Shtyp e Presidentes Vjosa Osmani, 6 Mars, 2026.
Dekreti që Ndryshoi Lojën
Kriza për zgjedhjen e presidentit zbuloi tensionet e thella të politikës kosovare. Me dekretin presidencial, përplasja kalon nga institucionet te vota qytetare. — Kronika B Politika Kombëtare.
“Tronditi themelet e shtetit”, Hasani: Dekreti i Osmanit për shpërndarje të Kuvendit është jokushtetues — Telegrafi.
Qëndrimi i kreut të LDK-së Lumir Abdixhiku, 6 Mars, 2026.
Deklarata e kreut të PDK-së Bedri Hamza, 6 Mars, 2026.
Nagavci për zgjedhjen e presidentit: E kemi kandidatin tonë, Vjosa Osmani nuk i pranoi nënshkrimet tona — Kallxo.com
Përmbledhje nga intervista e presidentes Vjosa Osmani me plotë kritika e akuza ndaj Albin Kurtit dhe Qeverisë – prej krijimit të Asociacionit, raporteve me Amerikën, për incidentin në aeroportin e Maqedonisë së Veriut, Martin Berishajn, punësimet politike e tema të tjera — Kallxo.com — 8 Shtator, 2024.
Edi Rama dhe Shthurja e Sekreteve të Kosovës
Në Prishtinë, sovraniteti u thërmua nën arrogancën e Ramës. Një lider i huaj nxori sekrete shtetërore si pajisje skenike, duke njoftuar botën se Kosova është e pambrojtur. — Kronika B Politika Kombëtare.
Si po e Shkërmoq Edi Rama Republikën e Kosovës
Dhunimi i zyrës së Presidentes përmes dekonspirimit të sekreteve nga Edi Rama është akt sabotazhi. Ai po e trajton Kosovën si provincë informative, duke u shërbyer hapur agjendave të huaja. — Kronika B Në Media.