Laboratori Ende Nuk Ka Folur. Por Narrativa Politike Po Shembet.

Politikanët e shpallën "Vitën" viktimë përpara rezultateve. Sot AUV publikoi gjetjet e inspektimit. Tani besueshmëria matet vetëm me prova laboratorike dhe ligj.

Më pak se njëzet e katër orë pasi drejtuesit e qumështores “Vita” dolën para mediave për ta paraqitur veten si viktimë të një aksioni politik¹, Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë doli me një sqarim që e ndryshon ndjeshëm qendrën e debatit².

Jo, laboratori ende nuk ka folur.

Por po flasin dokumentet.

AUV-ja bëri të ditur se inspektimi i 2 korrikut nuk ishte një aksion arbitrar kundër një kompanie private, por pjesë e kontrollit të zbatimit të vendimit të Ministrisë së Bujqësisë për prodhimin dhe tregtimin e produkteve të qumështit. Sipas Agjencisë, gjatë kontrollit u konstatuan mospërputhje me legjislacionin dhe me vendimin ministror, ndërsa u morën mostra të qumështit UHT-së, qumështit pluhur dhe vajit të palmës për analiza laboratorike. Pikërisht këto analiza pritet ta përcaktojnë nëse produktet janë në përputhje me kërkesat ligjore.

Ky është një zhvillim që e rrëzon një pjesë të madhe të narrativës politike të ndërtuar gjatë dy ditëve të fundit.

Ardian Gjini e shpalli inspektimin³ sulm ndaj prodhimit vendor⁴. Ramush Haradinaj kërkoi ndaljen e vendimeve⁵ që, sipas tij, po e godisnin ekonominë. Berat Buzhala e krahasoi aksionin⁶ me metodat e Vladimir Putinit. Askush prej tyre nuk e priti sqarimin zyrtar të AUV-së. Askush nuk i priti rezultatet laboratorike. Askush nuk pyeti fillimisht se çfarë kishin konstatuar inspektorët.

Ata e dhanë aktgjykimin politik para se të flisnin faktet.

Edhe konferenca për media⁷ e “Vitës” u ndërtua mbi të njëjtën logjikë. Kompania e pranoi se fabrikën nuk e kishte mbyllur shteti, por vetë bordi i saj. Megjithatë, pjesa më e madhe e konferencës nuk iu kushtua sqarimit të mospërputhjeve të evidentuara nga AUV-ja. Ajo iu kushtua pretendimeve për politizim të inspektimit, praninë e personave pa mandat dhe konkurrencën në treg.

Nëse këto pretendime janë të sakta, ato meritojnë hetim. Por ato nuk e zëvendësojnë pyetjen kryesore. A janë respektuar kërkesat ligjore për produktet që janë hedhur në treg?

Kjo është pyetja që pret përgjigje.

Dhe kjo përgjigje nuk jepet në konferenca për media. Nuk jepet në Facebook. Nuk jepet nga politikanët.

Jepet nga laboratori.

Është po aq e rëndësishme të theksohet edhe ajo që AUV-ja nuk e ka thënë. Agjencia nuk ka deklaruar se qumështi “Vita” është i pasigurt për konsum. Nuk ka njoftuar se produktet janë të kontaminuara. Nuk e ka urdhëruar mbylljen e kompanisë. Pikërisht për këtë arsye rezultatet laboratorike janë thelbësore. Ato mund ta pastrojnë plotësisht kompaninë ose mund t’i konfirmojnë dyshimet e ngritura gjatë inspektimit.

Pikërisht për këtë arsye ishte e papërgjegjshme që një pjesë e politikës e shpalli kompaninë viktimë para se të përfundonte procedura ligjore.

Në një shtet serioz, kontrolli ushqimor nuk është sulm ndaj biznesit. Është mbrojtje e konsumatorit.

Biznesi i ndershëm nuk duhet ta ketë frikë inspektimin. Përkundrazi, ai duhet ta mirëpresë atë. Sepse vetëm kontrolli ndërton besim. Vetëm transparenca krijon treg të drejtë. Vetëm zbatimi i ligjit e mbron prodhuesin e ndershëm nga konkurrenca që mashtron.

Kjo është arsyeja pse tentativa për ta shndërruar këtë çështje në betejë politike është shumë më e rrezikshme sesa vetë polemika për “Vitën”.

Nëse çdo inspektim interpretohet si hakmarrje politike, atëherë nesër çdo kompani e madhe mund ta shpallë veten viktimë sa herë që kontrollohet. Nëse çdo procedurë ligjore paraqitet si sulm ndaj prodhimit vendor, atëherë ligji pushon së qeni ligj dhe bëhet objekt i pazarit politik.

Kjo është kultura që e ka dëmtuar Kosovën për më shumë se dy dekada.

Është kultura ku biznesi i madh kërkon mbrojtje politike para se të japë llogari ligjore. Është kultura ku partitë e vjetra mobilizohen menjëherë për ta mbrojtur interesin privat, ndërsa konsumatori mbetet i fundit në radhë. Është kultura ku patriotizmi përdoret si mbulesë për ta shmangur pyetjen më të thjeshtë.

Çfarë ka realisht brenda produktit që po blejmë? Sot, kjo pyetje ende nuk ka marrë përgjigje përfundimtare.

Prandaj përgjegjësia tashmë është e dyfishtë.

AUV-ja duhet t’i publikojë rezultatet laboratorike sa më shpejt, bashkë me çdo dokument që e mbështet vendimin e saj. Çdo vonesë vetëm i ushqen spekulimet.

“Vita”, nga ana tjetër, duhet t’i publikojë të gjitha dokumentet që pretendon se e mbështesin pozicionin e saj, liçencat, autorizimet, analizat e mëhershme dhe çdo provë që e dëshmon përputhshmërinë me ligjin.

Sepse besimi nuk ndërtohet me konferenca për media. Ndërtohet me prova.

Nëse analizat laboratorike e pastrojnë “Vitën”, kompania do të ketë të drejtë të kërkojë përgjegjësi nga institucionet për çdo dëm të shkaktuar.

Por nëse analizat i konfirmojnë shkeljet që AUV-ja dyshon se i ka identifikuar, atëherë përgjegjësia nuk do të jetë vetëm e kompanisë.

Përgjegjësi do të mbajnë edhe ata politikanë dhe opinionistë që, pa i pritur faktet, u përpoqën ta shndërronin një kontroll të sigurisë ushqimore në një krizë politike.

Në fund, laboratori nuk duhet t’i bindet politikës.

Politika duhet t’u bindet fakteve.

Dhe nëse Kosova dëshiron të ndërtojë institucione që e mbrojnë qytetarin, atëherë kjo duhet të jetë rregulli nga i cili askush nuk përjashtohet, as qeveria, as opozita dhe as kompanitë më të mëdha të vendit.

---

1.

2. AUV raporton shkelje të vendimit të Ministrisë së Bujqësisë për përbërësit e qumështit nga qumështorja “Vita” — Kallxo

3. Gjini pas mbylljes së qumështores Vita: Po u krijohet terren produkteve serbe në markete, të gjendet zgjidhje e shpejtë — KosovaPress

4.

5. Postimi i Ramush Haradinajt në Facebook, 3 Korrik, 2026.

6. Postimi i Berat Buzhales ne FaceBook, 3 Korrik, 2026.

7. Transmetim LIVE i Kosova Press në facebook, 3 Korrik, 2026.