Nacionale kundrejt të vërtetës për Jack Smith çfarë thotë procesverbali dhe çfarë agjende shtyn Buzhala

Kronikat e Barutit ka verifikuar procesverbalin e Komitetit Gjyqësor dhe e ka gjetur se Nacionale e Berat Buzhalës po shtyn agjenda kundër Jack Smith pa prova.

Ajo që vijon në këtë artikull është një vëzhgim mediatik dhe verifikim faktesh nga redaksia e Gunpowder Chronicles në Londër. Ne nuk po e debatojmë tonin. Nuk po shkëmbejmë opinione. Po bëjmë punën më elementare që mund të bëjë një redaksi kur një media tjetër pretendon se raporton nga një procesverbal. Po e vendosim artikullin përballë transkriptës së regjistruar dhe po e kontrollojmë nëse tregimi dhe pretendimet e gazetës Nacionale në Kosovë i mbijetojnë kontaktit me të vërtetën.

Nacionale dje publikoi një shkrim¹ që sugjeron se paraqitja e Jack Smith përpara Komitetit Gjyqësor të Dhomës së Përfaqësuesve nxori në pah diçka të dyshimtë për punën e tij, për takimet e tij me zyrtarë të lartë të drejtësisë amerikane dhe për rolin e tij të mëparshëm në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë. Artikulli mbështetet te nënkuptimi dhe jo te prova, dhe në mënyrë të përsëritur e shtyn lexuesin drejt përfundimeve që nuk mbështeten nga procesverbali². Ne po e rrëzojmë pikë për pikë, me gjuhë të thjeshtë, duke e lexuar dëshminë ashtu siç është menduar të lexohet.

Kjo ka rëndësi sepse në një ekosistem mediatik të vogël dhe politikisht të ngopur si ai i Kosovës, nënkuptimi bën dëm real. Kur një redaksi paraqet sugjerimin si fakt dhe atmosferën si provë, ajo nuk dezinformon thjesht. Ajo riformëson mënyrën se si perceptohen institucionet dhe si kuptohet llogaridhënia. Gjykatat bëhen të dyshimta nga asociimi. Prokurorët rishfaqen si aktorë politikë. Procesi ligjor sheshohet në një përplasje fraksionesh. Me kalimin e kohës kjo gërryen besimin publik dhe e bën më të lehtë për interesa të fuqishme të argumentojnë se asnjë gjykim nuk është legjitim nëse nuk u shërben atyre. Demaskimi nuk është pedanteri. Është akt mbrojtës. Është mënyra se si gazetaria e pengon manipulimin narrativ të ngurtësohet në sens të përbashkët dhe se si lexuesit mbrohen nga drejtimi i heshtur dhe pa prova drejt përfundimeve që vetë regjistri nuk i mbështet.

Së pari, natyra e vetë ngjarjes.

Nacionale e përshkruan seancën e 17 dhjetorit 2025 si një intervistë të lidhur me hetime ndaj Jack Smith për çështjet Trump dhe ndërhyrjen në zgjedhje. Ky përshkrim lë jashtë faktin më të rëndësishëm të minutave hapëse të dëshmisë. Stafi i komitetit deklaron qartësisht se qëllimi i procedurës është mbikëqyrja e asaj që ata e quajnë militarizimi i Departamentit të Drejtësisë nga administrata Biden Harris. Kjo nuk është gjuhë neutrale. Është një premisë e shpallur partiake. Procesverbali e bën këtë të qartë menjëherë. Çdo lexues meriton të dijë se seanca është kornizuar që në fillim si sulm politik, jo si hetim provash për shkelje. Nacionale nuk e vë këtë në plan të parë. Ajo lejon që fjala hetim të bëjë një punë mashtruese.

Së dyti, takimet me zyrtarë të lartë të Departamentit të Drejtësisë.

Nacionale thekson vazhdimisht se figura të fuqishme të drejtësisë amerikane treguan interes për punën e Smith, një peshë të veçantë i është dhënë Lisa Monacos. Artikulli e paraqet këtë si diçka që bie në sy dhe fton dyshim. Procesverbali nuk e mbështet këtë kornizim.

Smith pyetet drejtpërdrejt se kë takoi dhe çfarë u diskutua. Përgjigjja e tij është e qartë. Ai thotë se të dy takimet kishin të bënin me punën e tij në Hagë. Ai e përsërit. E ngushton. Shton se gjatë të njëjtit udhëtim foli edhe me Seksionin e të Drejtave të Njeriut për punën që po bënte për Departamentin e Shtetit. Pastaj jep fjalinë që e shemb plotësisht nënkuptimin. Ai thotë se nuk i kishin diskutuar hetimet ndaj presidentit Trump. Ky mohimi është i qartë, i drejtpërdrejtë dhe në procesverbal.

Nacionale citon pjesë të këtij shkëmbimi, por e trajton mohimin si të dyshueshëm. Në vend që ta raportojë si faktin qendror, artikulli vazhdon të mbështetet te gjuha e interesit dhe pushtetit, sikur përsëritja e vetme të mund të peshojë më shumë se një përgjigje nën betim. Ky nuk është raportim. Është ç’orientim.

Së treti, përshkrimi i Lisa Monacos si personi më i fuqishëm në drejtësinë amerikane dhe sugjerimi se interesi i saj është vetë i dyshimtë.

Ky karakterizim nuk shfaqet në procesverbal. Është një zbukurim editorial i shtuar nga Nacionale. Procesverbali tregon një zëvendësprokurore të përgjithshme që pyet një prokuror të lartë për punën e tij profesionale. Ky është verifikim i zakonshëm. Nuk ka asnjë provë në procesverbal se Monaco ka kërkuar të ndikojë Smith, të koordinojë ndjekje penale ose t’i diskutojë çështjet Trump. Nacionale e shndërron një ndërveprim rutinë profesional në diçka ogurzezë duke shtresuar gjuhën e vet mbi fakte neutrale.

Së katërti, koha e takimeve.

Nacionale thekson se Smith udhëtoi nga Haga në Shtetet e Bashkuara gjatë pushimit vjetor dhe takoi zyrtarë të Departamentit të Drejtësisë në tetor 2022. Kjo është e saktë por e parëndësishme. Procesverbali nuk sugjeron fshehtësi, urgjencë apo papërshtatshmëri të lidhur me kohën. Smith shpjegon se ku ishte dhe pse ishte aty. Nacionale e paraqet kohën sikur shton dyshim, por nuk ofron asnjë provë se e bën.

Së pesti, pretendimi se Smith u largua në mes të procesit kundër ish udhëheqësve të UÇK-së.

Kjo është një nga frazat më mashtruese të artikullit, veçanërisht në kontekstin e Kosovës. Formulimi nënkupton braktisje dhe tradhti. Nuk është gjuha e Smith ajo. Është e Nacionales.

Ajo që Smith thotë realisht është e thjeshtë. Ai thotë se e pëlqente shumë punën e tij në Hagë. Shpjegon se për arsye familjare, nëse do të shfaqej mundësia e duhur, ishte i gatshëm të kthehej në Shtetet e Bashkuara. Nuk ka pretendim për braktisje të një rasti, as pranim të lënies së një procesi të papërfunduar, as sugjerim për presion politik. Nacionale merr një shpjegim personal dhe e riformulon si neglizhencë. Ky riformulim nuk mbështetet nga procesverbali.

Së gjashti, trajtimi i mohimit të Smith lidhur me diskutimet për hetimet ndaj Trump.

Nacionale raporton se Smith tha se takimet kishin të bënin me Hagën dhe jo me hetimet. Pastaj e injoron në thelb rëndësinë e kësaj deklarate. Një redaksi që vepron me mirëbesim ose do ta pranonte mohimin ose do ta sfidonte me prova. Nacionale nuk bën asnjërën. Ajo e mban lexuesin pezull në dyshim pa ofruar dëshmi. Ky nuk është ekuilibër editorial. Është nënkuptim.

Së shtati, konteksti më i gjerë i dëshmisë.

Procesverbali tregon një dëshmitar që vepron nën kufizime ligjore, me këshilltarin që sqaron vazhdimisht kufijtë e lidhur me fshehtësinë e jurisë së madhe dhe me një urdhër gjyqësor që rregullon raportin e prokurorit special. Ky nuk është një aktor politik i lirë. Është një ish prokuror që lundron në kufizime ligjore detyruese. Nacionale e zhvesh këtë kontekst dhe e paraqet Smith sikur po zbulonte lirshëm detaje komprometuese. Procesverbali e tregon të kundërtën.

Së fundi, nënkuptimi themelor i artikullit.

Duke lidhur vazhdimisht Smith, Hagën, zyrtarë të fuqishëm amerikanë dhe ndjekjet ndaj Trump, Nacionale e nxit lexuesin të shohë gjithçka si një skemë politike. Procesverbali nuk e mbështet këtë përfundim. Ai tregon një komitet partiak që ndjek një narrativë të shpallur dhe një dëshmitar që mohon koordinimin dhe i shpjegon sjelljet profesionale rutinë.

Ky është dështimi qendror i shkrimit të Nacionale. Ai nuk e citon gabim procesverbalin. Ai e keqpërdor atë. Ai zëvendëson provën me atmosferë. I fton lexuesit të ndiejnë dyshim pa treguar shkelje. E trajton mohimin si bezdi dhe jo si fakt që duhet trajtuar.

Roli ynë si seksion vëzhgimi mediatik nuk është ta mbrojmë Jack Smith. Është ta mbrojmë të drejtën e lexuesit për informacion të saktë. Kur një media merr një procesverbal nën betim dhe e përkul drejt një historie të paracaktuar, korrigjimi nuk është çështje opinioni. Është çështje leximi i asaj që është në faqe.

Faqja është e qartë. Smith thotë se takimet kishin të bënin me punën e tij në Hagë. Ai thotë se hetimet Trump nuk u diskutuan. Ai shpjegon kthimin e tij në Shtetet e Bashkuara në terma personalë. Komiteti shpall qëllimin e tij partiak që në fillim. Asnjë nga këto fakte nuk mbështet përfundimet drejt të cilave Nacionale i shtyn lexuesit e saj.

Gjithçka përtej kësaj nuk është fakt.

Është narrativë e manipuluar.

Ajo që lexuesi shqiptar duhet të kuptojë para çdo detaji tjetër është kjo. Manipulimi nuk bëhet për t’ju bindur se një fakt është i rremë. Manipulimi bëhet për tju mësuar të dyshoni aty ku nuk ka arsye për dyshim dhe të mos shihni aty ku faktet janë të qarta. Kjo është loja që e luan Berat Buzhala.

Kur një media ju thotë se po raporton nga një procesverbal, ajo kërkon besim. Procesverbali është letër e ftohtë. Nuk ka emocione. Nuk ka qëllime të fshehta. Ka vetëm fjalë të thëna dhe të regjistruara. Manipulimi fillon në çastin kur këto fjalë nuk kundërshtohen hapur, por rrethohen me mjegull. Kur nuk thuhet se dëshmia është politike në thelb, por quhet hetim. Kur mohimi citohet, por nuk merret seriozisht. Kur lexuesi lihet në gjendje pasigurie pa asnjë provë të re.

Lexuesi shqiptar po manipulohet për ta pranuar një ide shumë të rrezikshme. Që drejtësia nuk është drejtësi. Që gjykatat janë vegla. Që prokurorët janë aktorë politikë. Dhe se çdo proces ligjor që nuk na pëlqen është komplot. Ky nuk është debat. Ky është çarmatim i mendjes qytetare. Dhe këtu duhet thënë hapur edhe diçka tjetër, pa rrotullime. Unë, dhe shumë prej jush që e njihni mjaftueshëm mirë Berat Buzhalën, e dimë se kjo mënyrë insinuimi nuk është rastësore. Ajo buron nga përvoja e tij e jetuar. Gjithçka që përshkruhet më sipër është pikërisht mënyra se si ai e ka përjetuar dhe ndërtuar realitetin për më shumë se një dekadë, brenda dhe në mbështetje të një sistemi të korruptuar dhe kriminal. Kur gjithçka shihet si komplot, kur çdo institucion trajtohet si i kapur dhe çdo proces si farsë, kjo nuk është analizë. Është projeksion. Është përpjekje për ta normalizuar përvojën personale si ligj të përgjithshëm. Dhe pikërisht aty qëndron rreziku më i madh për lexuesin.

Në një vend si Kosova, ku drejtësia ende perceptohet si e brishtë, kjo narrativë është helm. Sepse nuk e shkatërron një rast të vetëm. Ajo e shkatërron besimin se e vërteta mund të gjendet diku jashtë politikës. Kur besimi humbet, gjithçka bëhet i barabartë. Gënjeshtra dhe fakti. Dyshimi dhe prova. Zëri i ligjit dhe zhurma e rrjeteve sociale.

Manipulimi konkret këtu ka një qëllim shumë të qartë. Tju mësojë të lidhni gjëra që nuk janë të lidhura. Një dëshmi politike në Washington. Një prokuror që ka punuar në Hagë. Një gjykatë që po gjykon krime lufte. Një luftë politike amerikane. Të gjitha hidhen në një tenxhere dhe përzihen derisa lexuesi të mos e dallojë më se çfarë është fakt dhe çfarë është sugjerim.

Askush nuk ju thotë hapur se Jack Smith është fajtor për diçka. Por ju ftojnë të mendoni se ndoshta është. Askush nuk thotë se Gjykata Speciale është e paligjshme. Por ju shtyjnë të ndjeni se diçka nuk shkon. Askush nuk thotë se proceset ndaj ish udhëheqësve të luftës duhet të rrëzohen. Por ju mësojnë të dyshoni në vetë idenë e gjykimit.

Kjo është forma më e sofistikuar e manipulimit. Nuk kërkon besim të verbër. Kërkon lodhje. Lodhje nga e vërteta. Lodhje nga faktet. Lodhje nga procesi ligjor. Deri në momentin kur lexuesi thotë me vete se të gjithë janë njësoj dhe asgjë nuk ka kuptim.

Por procesverbali është aty. Dhe ai është i qartë. Dëshmitari thotë se takimet kanë qenë për punë profesionale. Thotë se nuk janë diskutuar hetime të tjera. Thotë se kthimi në SHBA ka qenë për arsye personale. Komiteti shpall që në fillim se ka një qëllim politik. Këto nuk janë interpretime. Janë fjali të shkruara.

Kur një media i anashkalon këto fjali dhe ju fton të përqendroheni te atmosfera, ajo nuk po ju informon. Po ju trajnon. Po ju mëson si të mendoni pa prova. Po ju përgatit të pranoni përfundime pa rrugë logjike.

Lexuesi shqiptar duhet ta kuptojë këtë jo për ta mbrojtur një emër apo një institucion, por për ta mbrojtur veten. Sepse sot është një procesverbal. Nesër është një vendim gjykate. Pasnesër është një e vërtetë historike. Nëse mësoheni të dyshoni gjithmonë pa arsye, atëherë do të besoni gjithmonë atë që i leverdis dikujt tjetër.

Manipulimi nuk synon mendjen kritike. Ai synon mendjen e lodhur. Dhe mënyra e vetme për ta kundërshtuar është të ktheheni te ajo që është thënë realisht, jo te ajo që ju sugjerohet të ndjeni.

Kjo është arsyeja pse faktet kanë ende rëndësi. Dhe pse leximi i ftohtë i regjistrit është një akt rezistence.

Këtu duhet vënë pikë dhe vijë e kuqe. Jo sepse na pëlqen polemika, por sepse kjo lloj medie është bërë kërcënim i drejtpërdrejtë ndaj etikës profesionale të gazetarisë dhe ndaj të drejtës së qytetarëve për të marrë vendime të informuara. Kur nënkuptimi përdoret si armë, kur dyshimi prodhohet si mall, kur faktet mbulohen me mjegull për të shërbyer interesa politike dhe personale, kjo nuk është më media. Ky është operacion psikologjik. Është pikërisht ajo që doktrina ruse e dezinformimit e përkufizon si dobësim i besimit në institucione, relativizim i së vërtetës dhe përsëritje e mesazhit se askush nuk është i pastër dhe asgjë nuk ka kuptim. Nga Moska në Ballkan formula është e njëjtë. Mos bind, lodh. Mos provo, dysho. Mos rrëzo faktin, helmo perceptimin. Prandaj Kosovës i duhet urgjentisht një trup i pavarur, i fortë dhe i mbrojtur ligjërisht që akrediton media dhe gazetarë, që zbaton kodin etik jo si dekor, por si ligj profesional, dhe që ua heq liçencën atyre që e shkelin me vetëdije. Liria e medias nuk është liçencë për mashtrim. Ajo ndalet aty ku fillon manipulimi sistematik i publikut. Media që ndërton narrativa për të minuar drejtësinë, për t’i delegjitimuar gjykatat dhe për të trajnuar qytetarët të mendojnë se e vërteta është gjithmonë komplot, nuk po ushtron të drejtë. Po abuzon me të. Dhe për këtë duhet të mbahet përgjegjëse. Nëse kjo nuk ndalet sot, nesër nuk do të kemi as media, as drejtësi, as qytetarë të lirë. Do të kemi vetëm zhurmë. Dhe zhurma është mjedisi ideal i çdo lufte psikologjike.

---

1. Transkripti i marrjes në pyetje të Jack Smith: Pse njerëzit e fuqishëm të drejtësisë amerikane interesoheshin për Gjykatën Speciale? — Nacionale.

2. US House Judiciary — Transcript Record.