Njerëzimi Ju Pa
Një thirrje nga ndërgjegjja njerëzore: për Gazën, për mjekët, për nënat, për fëmijët që nuk zgjohen më, për të mos i harruar kurrë.
Njëherë e një kohë, kur bota u verbua nga flaka e urrejtjes, shkruesit e historisë i lanë lapsat dhe morën gurët, për të ngritur varre. Emrat nuk ishin më me rëndësi. As gjuhët. As feja. Kishte vetëm gjak. Ishte Evropa e Gjermanisë Naziste. Ishte Sarajeva e djegur nga urrejtja e Milosheviçit. Ishin trenat e përgjakur dhe heshtja botërore që troket ende në ndërgjegjen e secilit popull që e ka njohur dhimbjen.
Dhe tani është Gaza.
Tani jeni ju, Izrael.
Nuk e them me urrejtje. Zoti më ruajt. Se ne shqiptarët, të ndershëm e të thyer, kemi mbajtur brenda shpirtit një dhembje që nuk kthehet kurrë në urrejtje, por në kujtesë. Por shikoj çfarë keni bërë, dhe më përvëlon shpirti si në ato kohë kur fëmijët tanë flinin nëpër pyje për t’u fshehur nga helikopterët serbë.
Dëgjoj që thoni: “Na goditi Irani!” Dhe, po, më vjen keq për çdo jetë të pafajshme që shuhet. Por a e dini ç’do të thotë kur spitali ku shkon për t’u shëruar kthehet në varr? Ju e dini. Keni bombarduar mbi 200 spitale në Gaza. Keni vrarë mjekë, infermierë, fëmijë që flinin me tub oksigjeni në hundë.
Dhe tani qani?
Tani që dikush iu përgjigj agresionit tuaj me forcë, e quani “tragedi”. Por tragjedia nuk nisi këtë javë. Tragjedia nisi atë ditë kur vendosët se jetët arabe nuk kanë vlerë. Kur vendosët se nënat e Gazës nuk qajnë si nënat tuaja. Kur vendosët se fëmijët atje janë “mburoja njerëzore” dhe jo njerëz.
Jo, unë nuk po e mbroj regjimin e Ajatollahëve. Zoti më ruajt. Ata janë tiranë. Por ndoshta dhe më dhemb ta them, ndonjëherë, koha edhe e sjell të keqen për t’i treguar një të keqe tjetër edhe më të madhe se çfarë ka bërë. Ndoshta vetëm një regjim aq brutal sa ai iranian mund t’ju tregojë pasqyrën ku s’e doni ta shihni veten: si shtypës, si urrejtës, si ata që dje vranë gjyshërit tuaj në Evropë.
Po ju, ju që dilni nga hija e Holokaustit, si mund të bëheni tani kujtimi i një tjetër holokausti?
Ju më kujtoni Milosheviçin. Ai që fliste për "mbrojtjen e kombit", por që dhunoi Kosovën deri në kockë. Ai që thoshte "ata na sulmuan", por që bombardoi maternitetet dhe shtëpitë e pleqve. Ju po e thoni të njëjtën gjë. Dhe bota nuk është e verbër. Sytë e saj janë të kuq nga lotët, por jo të mbyllur.
Po, ne qajmë. Ne shqiptarët dimë të qajmë. Qajmë për fëmijën që nuk u zgjua më. Për infermierin që u varros në ambulancë. Për nënën që gërmoi me duar nën betonin e ftohtë. Për gazetarët pas vrasjes së të cilëve nuk u dëgjua më zëri i civilëve në Gaza.
Qajmë për ata që u thirrën terroristë ndërsa mbanin trupin e një foshnjeje në krahë. Qajmë për heshtjen ndërkombëtare. Qajmë për mëshirën e humbur.
Dhe kur ju dilni të thoni “jemi në rrezik”, shikoni përreth. Shikoni rrënojat që i keni lënë. Shikoni hapat që ju sollën këtu. Sepse kur i bombarduat të gjithë mjekët, nënat, fëmijët, të pafajshmit në Gaza, bota do të vijë një ditë të t’ju shikojë në sy. Dhe s'do të ketë më as lot, as fjalë, as mëshirë për ju.
Ju nuk jeni viktima më. Ju jeni ajo që historia e quan shtypësi i momentit. Dhe ne, që kemi qenë të shtypur, e dimë si ndjehet. Prandaj flasim. Prandaj shkruajmë. Dhe prandaj do t’ju tregojmë:
Ju, mund të keni avionë, mund të keni bomba, por e vërteta, ajo e vërtetë e thjeshtë e nënës që qan, do t’ju ndjekë si hija e errët e atyre që më parë u ndëshkuan nga historia. Dhe një ditë, edhe ju do t’i vini emër kësaj. Do ta quani siç e meriton: turp.
Dhe ndoshta do të jeni shumë vonë.
Dhe kur të vijë ajo ditë, sepse ajo ditë do të vijë, kur fjalët do të peshojnë më shumë se raketat dhe kujtimet do të djegin më shumë se zjarret, ju do të shikoni pas dhe do ta kuptoni: nuk ishit të fortë, ishit të verbër. Nuk ishit të drejtë, ishit të zhveshur nga mëshira.
Dhe historia, ajo nënë e ftohtë e kombeve, nuk do t’ju falë ashtu si nuk i fali as Nazistët Gjermanë, as Milosheviçin, as atyre që menduan se mund ta shfarosin të vërtetën me plumba. Sepse mbi çdo varr, mbi çdo trup nëne që rri i palëvizur pranë fëmijës së saj të vdekur, mbi çdo mjek që dha frymën me dorën ende të shtrirë për të shpëtuar një jetë, është një fjali që nuk fshihet: njerëzimi ju pa.
Dhe kur njerëzimi sheh, ai nuk harron. Ndaj sot, qoftë ky shkrim dëshmi. Le të mbetet si një gur mbi ndërgjegjen e botës. Le të shpërndahet si një psherëtimë kolektive që nuk kërkon hakmarrje, por drejtësi. Sepse dritat u fikën në Spitalin e Natës, por në zemrat tona, një dritë e re, e pamëshirshme në të vërtetën e saj, sapo është ndezur.
Dhe nuk do të shuhet më.
Asnjëherë më.
Dhe le të jetë e qartë, sot e përjetë: unë nuk jam mbështetës i regjimit të Ajatollahëve. Ai është një pushtet që shtyp, mbyt, sundon me frikë dhe errësirë. Por unë nuk do të qëndroj përkrah as Izraelit, derisa ky të pranojë dhimbjen që ka shkaktuar, derisa të njohë rrënojat që i ka lënë në Gaza, dhe të përkulet përpara varreve të fëmijëve që vrau. Sepse pa pendesë nuk ka paqe, pa drejtësi nuk ka dinjitet, dhe pa të vërtetën, nuk ka dallim mes Tel Avivit dhe Teheranit, vetëm flamuj të ndryshëm mbi të njëjtin krim. Deri atëherë, politika izraelite për mua nuk është më e ndershme se ajo e Ajatollahëve. Është thjesht një pasqyrë tjetër e të njëjtës errësirë. Dhe unë, bir i një populli që ka njohur dhunën dhe heshtjen, nuk mund të rri në asnjë krah tjetër përveç atij të së vërtetës.
📢 Mbështesni Gazetarinë e Pavarur
☑ Dhuro | ☑ Abonohu | ☑ Shpërndaje Me Të Tjerë.


