Më 16 gusht 2026, duke kaluar nëpër Facebook, hasa një video prej vetëm 28 sekondash të publikuar nga Skenderaj.info1, një faqe që në përmbajtjen e saj promovon vazhdimisht figura të PDK-së, Sami Lushtakun dhe Hashim Thaçin, ndërsa i sulmon kundërshtarët politikë, aktivistët dhe gazetarët që e mbështesin shkëputjen e plotë institucionale të Kosovës nga Serbia. Nuk kam parë dokumentacion publik që e provon se kjo faqe kontrollohet drejtpërdrejt nga Lushtaku ose nga PDK-ja, prandaj këtë nuk e paraqes si fakt. Por orientimi editorial i faqes është publik2 dhe mund të shqyrtohet nga kushdo.
Në video shfaqej Sabri Novosella duke folur për Albin Kurtin.
“Sot roli që është ka e lun Albin Kurti, populli s’o ka e din, këto e di unë, se kam shkru libër Çeçenizimi i Kosovës nëpërmes Albin Kurtit, para 16 viteve. Ky është ka e kryn punën e Kadirovit të Çeçenisë që e ka kry, që e ka shkatërru, populli vet e ka gju n’gropë të zjermit. Ky qashtu po punon, popullin me gjujt me gju n’gropë t’zjermit. Një gja të tillë ju s’duhet me lonë.”
Problemi me këtë deklaratë nuk është vetëm se është propagandistike. Problemi është se krahasimi është historikisht i rremë dhe politikisht i përmbysur. Ramzan Kadirov nuk erdhi në pushtet për ta shkëputur Çeçeninë nga Rusia. Ai u bë instrumenti përmes të cilit Kremlini e riktheu dhe e konsolidoi kontrollin rus mbi një republikë që kishte luftuar për pavarësi. Sistemi i tij u ndërtua pas luftërave shkatërruese ruse në Çeçeni, nën patronazhin politik dhe financiar të Moskës, dhe u mbështet mbi një aparat sigurie të akuzuar për rrëmbime, zhdukje me forcë, torturë, ekzekutime jashtëgjyqësore dhe ndëshkim kolektiv. Human Rights Watch e ka përshkruar sundimin e Kadirovit si një tirani të ndërtuar me bekimin e Kremlinit dhe vazhdon ta dokumentojë represion ndaj kritikëve dhe familjeve të tyre.
Kjo është pikërisht arsyeja pse analogjia e Novosellës dështon që në premisën e saj. Kadirovi është garantuesi lokal i sovranitetit rus mbi Çeçeninë. Kurti e drejton një shtet që Serbia vazhdon të mos e njohë dhe qeveria e tij ka ndërmarrë veprime për t’mbyllur institucione të financuara ose të drejtuara nga Serbia brenda territorit të Kosovës. Bashkimi Evropian i ka kritikuar disa prej këtyre operacioneve si të njëanshme, të pakoordinuara dhe të dëmshme për procesin e dialogut. Kjo kritikë është reale dhe duhet raportuar. Por edhe vetë deklaratat e BE-së i përshkruajnë objektivat që janë goditur nga këto operacione si “Struktura të mbështetura nga Serbia në Kosovë” ose institucione të drejtuara nga Serbia. Pra debati serioz është nëse mënyra, koha dhe koordinimi i veprimeve të Prishtinës kanë qenë të mençura dhe të ligjshme, jo nëse Kurti po e kryen funksionin që Kadirovi kryen për Moskën.
Kadirovi ndihmoi Rusinë ta mbante Çeçeninë. Kurti po përpiqet ta nxjerrë Serbinë nga mekanizmat e pushtetit që e kishte instaluar në fakt pushteti 20 vjeçarë i Hashim Thaçit, dhe ndërsa mbështetësit e Thaçit vazhdojnë t’i sabotojnë këto përpjekje të shkëputjes së Kosovës nga Serbia, kjo e fundit vazhdon të ruajë Kosovë brenda kushtetutës së saj. Këto janë procese në kahe të kundërta. Njëri është produkt i rikolonizimit politik të një territori rebel nga fuqia që e kishte pushtuar. Tjetri është kryeministër i një shteti të shpallur të pavarur që përpiqet ta shtrijë juridiksionin e institucioneve të veta në të gjithë territorin e tij. Mund ta kundërshtosh Kurtin për mënyrën se si e bën këtë. Mund të argumentosh se i ka dëmtuar marrëdhëniet me aleatët siç edhe është agjendë e Beogradit zyrtarë i përmendur edhe në raportin e Parlamentit Evropian të vitit 2021. Mund t’i kritikosh operacionet policore, shpronësimet, mbylljen e institucioneve serbe ose ritmin e përplasjes me Beogradin. Edhe partnerët perëndimorë e kanë bërë pikërisht këtë. Por ta quash atë Kadirov është ta marrësh historinë e Kaukazit, ta kthesh përmbys dhe pastaj ta përdorësh si armë për ta goditur politikën e Prishtinës.
Për mua kjo nuk është një analogji abstrakte e marrë nga Wikipedia. Kaukazin e mbuloj që nga fundi i vitit 2008, kur raportova gjatë pushtimit rus të Gjeorgjisë. Më pas kam raportuar disa herë nga Ukraina, kam punuar mbi Armeninë dhe Azerbajxhanin dhe Çeçenia ka qenë pjesë e vazhdueshme e diskutimeve editoriale që kam pasur gjatë viteve me redaksi amerikane dhe britanike, përfshirë The New York Times dhe The Guardian. Kjo histori ka një rend të dallueshëm politik. Moska e shtypi separatizmin çeçen me luftë, ngriti një sistem klientelist lokal dhe e delegoi një pjesë të kontrollit të republikës te familja Kadirov. Për ta paraqitur Kurtin si ekuivalentin kosovar të Kadirovit duhet të fshehësh pikërisht faktin kryesor që e përcakton Kadirovin. Ai është njeriu i Moskës në Grozni.
Prandaj deklarata e Novosellës nuk është thjesht një krahasim i dobët. Ajo e prodhon një inversion politik. Politikani kosovar që përplaset me strukturat e financuara nga Beogradi paraqitet si përfaqësuesi i fuqisë koloniale, ndërsa roli i Serbisë zhduket nga fotografia. Serbia, në këtë verzion, nuk është më shteti që e kundërshton pavarësinë e Kosovës, financon institucione paralele dhe kërkon ta ruajë ndikimin e vet politik në veri. Krejt konflikti reduktohet në një njeri të quajtur Albin Kurti, i cili supozohet se po e “çeçenizon” Kosovën.
Ky është një mekanizëm i njohur i propagandës politike. Nuk e kundërshton politikën e kundërshtarit me argument. Ia ndryshon identitetin moral. Një politikan që e ndërton legjitimitetin e vet mbi sovranitetin e Kosovës riemërtohet si njeri i Moskës. Një përpjekje për t’futur institucione të mbështetura nga Serbia nën juridiksionin kosovar shndërrohet në analogji me nënshtrimin e Çeçenisë nga Rusia. Dhe pastaj publikut nuk i kërkohet më t’i gjykojë rezultatet e politikave. I kërkohet të dyshojë në vetë patriotizmin e njeriut që i zbaton ato.
Unë nuk mund ta di çfarë mendon Novosella privatisht dhe nuk do t’i atribuoj një urdhër që nuk mund ta provoj. Por efekti politik i kësaj retorike është i matshëm. Ajo e godet reputacionin e politikanëve kosovarë pikërisht në pikën ku kundërshtimi ndaj Serbisë është më i ndjeshëm. Në vend që të debatohet nëse politika e Kurtit në veri ka qenë diplomatike, proporcionale ose efektive, ai paraqitet si ekuivalenti i një vegle të Kremlinit. Kjo është një formë e atentatit reputacional politik, sepse e zëvendëson debatin mbi veprimin me një akuzë mbi besnikërinë kombëtare.
Këtu bëhet relevante edhe platforma ku Novosella po fliste. Skenderaj.info nuk po shpërndante një seminar historik mbi Kaukazin. Po shpërndante një sulm politik ndaj Kurtit brenda një ekosistemi mediatik që promovon vazhdimisht figura të PDK-së dhe të rendit politik të ndërtuar rreth Hashim Thaçit dhe Sami Lushtakut. Dhe pikërisht ky kombinim kërkon shqyrtim. Sepse për më shumë se dy dekada, një pjesë e klasës politike që ka pretenduar pronësinë morale mbi luftën çlirimtare ka qenë njëkohësisht përgjegjëse për negociata, marrëveshje dhe kompromise që e kanë lënë Serbinë me mekanizma të vazhdueshëm ndikimi brenda Kosovës.
Kjo nuk do të thotë se çdo marrëveshje e nënshkruar nga Hashim Thaçi ka qenë projekt serb. As nuk do të thotë se çdo kundërshtar i Kurtit punon për Beogradin. Një analizë serioze nuk ndërtohet mbi absurditete të tilla. Por ekziston një pyetje legjitime që politika kosovare i ka shmangur për shumë kohë. Përse njerëzit që reagojnë më ashpër kundër operacioneve për mbylljen e strukturave të Serbisë në Kosovë janë shpesh të njëjtët njerëz që e paraqesin veten si mbrojtës absolutë të trashëgimisë së UÇK-së?
Në këtë pikë hyn Sami Lushtaku.
Lushtaku nuk është një figurë anësore e PDK-së. Ai është një nga njerëzit më të fuqishëm të Drenicës politike dhe sot e udhëheq Skenderajn. Historia e tij publike përfshin një dënim të shkallës së parë në rastin Drenica që më pas u rrëzua në apel, një arratisje gjatë transferimit spitalor, një përcaktim të vazhdueshëm në listën e zezë amerikane nën programin e sanksioneve për Ballkanin, kërcënime të dokumentuara gjyqësisht dhe një seri akuzash publike për dhunë dhe frikësim që duhet të ndahen me kujdes nga faktet e provuara.
Në maj të këtij viti, emri i tij u kthye përsëri në qendër të një episodi dhune. Hysni Mehani, zëvendësministër dhe drejtues lokal i Vetëvendosjes në Skenderaj, përfundoi me gjak në fytyrë pas një incidenti në një kafene. Dëshmitarë e akuzuan Lushtakun se e kishte sulmuar. Lushtaku e mohoi përgjegjësinë personale dhe tha se kishin reaguar qytetarët. Pa një vendim gjyqësor, përgjegjësia penale nuk mund të shpallet nga një artikull. Por ajo që mund të shqyrtohet është kultura politike përreth incidentit, ku një kundërshtar i pushtetit lokal sulmohet fizikisht dhe më pas diskursi zhvendoset drejt justifikimit të zemërimit kolektiv.
Kjo është e njëjta figurë që gjatë viteve ka përdorur gjuhë të ashpër kundër institucioneve të Kosovës dhe që ka krahasuar veprimet e policisë së Kosovës me policinë e regjimit të Sllobodan Millosheviqit. Krahasimi është moralisht i rëndë. Policia e Millosheviqit ishte pjesë e aparatit shtetëror serb që kreu represion sistematik, dëbime, vrasje dhe operacione kundër popullsisë shqiptare. Policia e Republikës së Kosovës është institucion i shtetit të Kosovës. Mund të kryejë shkelje. Mund të hetohet. Mund të kritikohet. Mund të përdorë forcë në mënyrë të papërshtatshme. Por barazimi i saj me aparatin e Millosheviqit nuk është kritikë institucionale. Është fshirje e dallimit mes shtetit që kreu represionin dhe shtetit që doli nga rezistenca ndaj tij.
Kjo është arsyeja pse videoja e Sabri Novosellës nuk mund të trajtohet si një epizod i parëndësishëm i Facebookut. Ajo hyn në një model më të gjerë ku realitetet historike përmbysen në mënyrë të dobishme për luftën e brendshme politike. Kurti bëhet Kadirov. Policia e Kosovës bëhet policia e Millosheviqit. Operacionet kundër strukturave të mbështetura nga Serbia bëhen sulm ndaj vetë Kosovës. Dhe politikanët që i kundërshtojnë këto veprime rivendosen në pozitën e patriotëve absolutë.
Pastaj vjen paradoksi tjetër. Njeriu që po përdoret për ta bërë këtë argument është Sabri Novosella.
Novosella nuk është thjesht një ish veprimtar me një opinion politik. Emri i tij qëndron në qendër të një prej polemikave më të rënda të historisë së ilegales shqiptare. Ibrahim Kelmendi ka pretenduar se Novosella ishte i lidhur me një operacion të UDB-së për depërtimin dhe përçarjen e lëvizjes shqiptare. Sipas Kelmendit, largimi i tij nga Kosova në fund të vitit 1979 nuk ishte arratisje e zakonshme. Ai pretendon se ish shefi i UDB-së në Prishtinë, Ibush Kllokoçi, e kishte larguar personalisht Novosellën nga qyteti pak para se policia ta kërkonte në shtëpi.
Kelmendi e çon akuzën shumë më larg. Ai pretendon se Novosella ushtroi ndikim të jashtëzakonshëm mbi Jusuf Gërvallën dhe se në vitin 1981 e urdhëroi ta ndërpriste bashkëpunimin me Kadri Zekën në kohën kur organizatat ilegale shqiptare po përpiqeshin të bashkoheshin. Në interpretimin e Kelmendit, pasoja ishte përçarja e lëvizjes, kultivimi i mosbesimit mes aktivistëve dhe humbja e energjisë politike në konflikte të brendshme në vend të përballjes me regjimin jugosllav.
Këto nuk janë fakte të vendosura gjyqësisht. Janë pretendime të Ibrahim Kelmendit dhe duhet të mbeten të etiketuara kështu derisa të dalin dokumentet që mund t’i provojnë ose rrëzojnë. Novosella ka dhënë një verzion krejt tjetër të jetës së tij dhe e paraqet veten si veprimtar të përndjekur nga UDB-ja, jo si bashkëpunëtor të saj.
Por derisa të sqarohen këto pretendime e dokumentohen, ato mbeten një fakt politik i pakëndshëm. Një figurë mbi të cilën rëndojnë prej dekadash akuza serioze për lidhje me shërbimin jugosllav po përdoret sot në një platformë mediatike miqësore ndaj elitës së vjetër të PDK-së për ta paraqitur si kërcënim kombëtar një qeveri që po përpiqet ta shkëpusë Kosovën nga Serbia.
Kjo është arsyeja pse pyetja nuk është vetëm kush është Sabri Novosella.
Pyetja është pse pikërisht ky lloj zëri vazhdon të jetë i dobishëm.
Pas 27 vjetësh, Beogradit nuk i duhet domosdoshmërisht t’i bindë shqiptarët se Serbia ka të drejtë. I mjafton që shqiptarët të binden se çdo përpjekje për ta shkëputur Kosovën më tej nga mekanizmat e Serbisë është ekstremizëm, aventurë ose autoritarizëm. I mjafton që policia e Kosovës të quhet policia e Millosheviqit. I mjafton që politikani që i mbyll strukturat e Beogradit të quhet Kadirov.
Kjo nuk e bën automatikisht çdo njeri që e përsërit këtë gjuhë agjent të Serbisë. Gazetaria nuk duhet të shpërndajë çertifikata spiunazhi.
Por duhet ta bëjë pyetjen tjetër, shumë më të vështirë.
Kujt i shërben narrativa?
Sepse në rastin e Sabri Novosellës, përgjigjja që del nga vetë analogjia e tij është e zymtë. Në historinë reale të Çeçenisë, Kadirovi është njeriu që ndihmoi Moskën ta mbante territorin nën kontrollin e saj. Në Kosovë Hashim Thaçi dhe të tillët sikur ai e ka ndihmuar dhe shtrirë ndikimin e Beogradit për 20 vjet nën kontrollin e saj. Në historinë që Novosella po përpiqet t’ia shesë Kosovës, Kadirov bëhet njeriu që përpiqet ta largojë Moskën.
Kjo nuk është histori.
Është përmbysje e saj.
Nëse ky raportim ka vlerë për ty, ndihmoje të vazhdojë. Kontribuo sot për gazetari të pavarur, të guximshme dhe në shërbim të publikut.
Postimi i Skenderaj.info në Facebook, 16 Gusht, 2026
TRANSKRIPTI:
Sabri Novosella: Sot roli që është ka e lun Albin Kurti, populli so ka e din, kto e di unë, se kam shkru libër
Çeçenizimi i Kosovës nëpërmes Albin Kurtit, para 16 viteve. Ky është ka e kryn punën, Kadirovi i Çeçenis që e ka kry që e ka shkatërru, popullin e vet e ka gjue n’grop t’zjermit ky qashtu po punon, popullin me e gjujt me gju n’gropë t’zjermit një gja të tillë ju sduhet me lonë.
Dëshmitë fotografike të orientimit editorial të Skenderaj.info
