Rasti Gucati kalon nga debati publik në hetim prokurorial
Autoritetet në Mitrovicë kanë hapur hetime lidhur me pretendimet se Hysni Gucati ka marrë pagë publike për afro dy dekada pa prani të rregullt.
Prokuroria Themelore në Mitrovicë ka nisur veprimet fillestare hetimore lidhur me rastin e Hysni Gucatit, kryetarit të Organizatës së Veteranëve të Luftës së UÇK-së, pas raportimit të KosovaNews se ai dyshohet të ketë marrë pagë si sekretar i shkollës “Ahmet Delia” në Skenderaj për afro 19 vjet, pa qenë rregullisht i pranishëm në vendin e punës.
Sipas përgjigjes që Prokuroria i ka dhënë gazetarit Jeton Sopa, lënda është hapur mbi bazën e informacionit të publikuar nga media.
“Në bazë të informacionit tuaj kemi iniciuar procedurë, lënda është në proces”, thuhet në përgjigjen e Prokurorisë, siç raporton1 KosovaNews.
Ky zhvillim e zhvendos rastin nga fusha e debatit publik në një fazë institucionale, ku pretendimet e ngritura nga media pritet të shqyrtohen nga organet përgjegjëse. Deri tash, nuk ka një vendim përfundimtar dhe nuk ka ndonjë konkluzion gjyqësor mbi përgjegjësinë e Gucatit. Por nisja e procedurës e bën të qartë se çështja nuk mund të trajtohet më vetëm si përplasje mes një figure publike dhe gazetarisë.
Në prill, KRONIKAT E BARUTIT raportoi mbi hulumtimin e KosovaNews2, i cili ngriti dyshime se Gucati figuron si sekretar i shkollës fillore “Ahmet Delia” që nga viti 2007, ndërsa prania e tij fizike në atë vend pune mbetej e paqartë. Në reportazh, gazetari Sopa kishte dokumentuar përpjekjet për ta verifikuar praninë e tij në shkollë, përgjigjet e ndryshme nga terreni, si dhe pretendimet se Gucati mund të ketë vazhduar të përfitojë pagë edhe gjatë periudhave kur nuk e kishte kryer detyrën.
Një prej pikave më të ndjeshme ishte pretendimi se ai e kishte marrë pagën edhe gjatë kohës kur ndodhej në paraburgim dhe burgim në Hagë. Ky pretendim kërkon verifikim të plotë përmes dokumenteve zyrtare, listave të pagave, vendimeve administrative, evidencave të punës dhe bazës ligjore mbi të cilën mund të jenë bërë pagesat.
Rasti ka rëndësi përtej emrit të një individi. Ai e prek pyetjen e vjetër dhe të rëndë të shtetit, kush paguhet nga paraja publike, për çfarë pune, me çfarë kontrolli, dhe me çfarë përgjegjësie. Në një vend ku buxheti shpesh është trajtuar si pronë e mjegullt e pushtetit, edhe një pagë e vetme e marrë pa punë nuk është punë e vogël. Është një vrimë në murin e besimit publik.
Gucati i ka mohuar akuzat3 dhe i ka cilësuar ato si të pavërteta e të motivuara politikisht. Ai e ka sulmuar publikisht gazetarin dhe median që e publikoi hulumtimin, duke i paraqitur pretendimet si pjesë të një fushate kundër tij. Megjithatë, deri në këtë fazë, sqarimet publike nuk kanë mjaftuar për ta mbyllur çështjen. Tash, përgjigjja i takon dosjes, jo zhurmës.
Nëse hetimi e konfirmon se pagesat janë kryer pa bazë të rregullt pune, atëherë rasti mund të ngrejë dyshime për keqpërdorim të detyrës zyrtare, përfitim të kundërligjshëm ose përgjegjësi administrative në zinxhirin që ka lejuar pagesat. Nëse pretendimet nuk vërtetohen, atëherë institucionet duhet ta thonë këtë qartë. Në të dy rastet, publiku ka të drejtë ta dijë.
Përllogaritjet paraprake të bazuara në pagën e raportuar prej rreth 600 euro në muaj për afro 19 vjet e çojnë dëmin e mundshëm mbi 130 mijë euro. Ky numër mbetet orientues dhe hipotetik. Vetëm hetimi zyrtar mund ta përcaktojë nëse ka pasur dëm, sa ka qenë ai, kush ka përfituar, dhe kush e ka lejuar.
Ky rast e rikthen edhe një çështje tjetër, mënyrën se si figurat me peshë publike i përgjigjen gazetarisë. Në një demokraci, kundërpërgjigjja ndaj raportimit është dokumenti, jo damka. Është prova, jo presioni. Është korrigjimi, jo shpallja e gazetarit si armik. Kur pyetja mbi një pagë publike kthehet në sulm ndaj medias, atëherë problemi nuk është më vetëm financiar. Bëhet problem i klimës publike.
Hysni Gucati nuk është figurë e panjohur për lexuesit tanë. Ai është kryetar i OVL-së së UÇK-së dhe një prej zërave më të dukshëm të kësaj organizate në debatet publike. Në raportimet tona të mëhershme, KRONIKAT E BARUTIT e ka shqyrtuar rolin e OVL-së në prodhimin e presionit ndaj gazetarisë4, përdorimin e gjuhës së luftës për ta shmangur llogaridhënien, si dhe mënyrën se si Gucati ka dalë publikisht në mbrojtje të figurave të fuqishme politike kur ato janë përballur me akuza ose hetime5.
Për këtë arsye, hetimi i nisur në Mitrovicë nuk është vetëm një procedurë mbi një vend pune në Skenderaj. Është provë për shtetin, për komunën, për shkollën, për prokurorinë, për mënyrën se si Kosova e ndan respektin për luftën nga paprekshmëria e njerëzve që flasin në emër të saj.
Në fund, pyetja mbetet e thjeshtë, gati e rëndë nga thjeshtësia e saj. A është paguar një sekretar që nuk shihej në punë?
Tash, këtë përgjigje nuk mund ta japin më as postimet, as zemërimi, as heshtja. Duhet ta japë hetimi.
Pas hulumtimit të KosovaNews, prokuroria nis hetimet në rastin e Hysni Gucatit, ku dyshohet se mori rrogë për 19 vjet si sekretar shkolle pa shkuar në punë — KosovaNews
