Ridvan Haliti dhe gjuha që e turpëron Presidencën e Vjosa Osmanit
Një zyrtar i Presidencës së Kosovës, Ridvan Haliti, zëvendëson argumentin me fyerje dhe qytetarët me etiketa. Kur institucioni flet kështu, skandali nuk është komentuesi por kultura shtetërore.
Ka diçka thellësisht shqetësuese kur një qytetar i zakonshëm hyn në debat me një institucion të shtetit. Por ka diçka shumë më të rëndë kur institucioni i shtetit hyn në debat me qytetarin duke e përdorur gjuhën e rrugës. Pikërisht kjo është ajo që zbulojnë komentet e një personi që në profilin e tij publik në Facebook deklaron se punon si “Zyrtar i Lartë Ekzekutiv” në Presidencën e Republikës së Kosovës1. Emri i tij është Ridvan Haliti. Dhe mënyra si ai flet me qytetarët është një dritare e zymtë në kulturën institucionale që duket se po mbin në zemër të Presidencës.
Në vend që ta mbrojë institucionin me qetësi, argument dhe dinjitet, ai zgjedh arsenalin më të ulët të debatit publik. Qytetarët që nuk pajtohen me linjën e tij shpallen menjëherë “analfabetë”. Në një moment ai shkruan.
“O analfabet i brigades kuqe”. Në një tjetër. “Kshyre krijo naj sen me AI se tybe do analfabeta nashta edhe te besojne”. 2
Ky nuk është një debat politik. Kjo është një shpërthim përbuzjeje.
Një zyrtar i Presidencës që e përdor fjalën “analfabet” për qytetarët nuk po flet vetëm në emrin e vet. Ai po e ekspozon mentalitetin e një strukture që e sheh publikun jo si sovranin e demokracisë por si një turmë që duhet përqeshur dhe nënçmuar. Kur një zyrtar shtetëror i drejtohet qytetarëve me “o analfabet” ai nuk po e ul vetëm nivelin e debatit. Ai po e ul nivelin e vetë shtetit.
Më e rëndë bëhet tabloja kur Haliti përpiqet të delegjitimojë çdo kritikë ndaj Presidencës duke e quajtur atë “propagandë”. Ai shkruan.
“Cka jane more keto shpifje e propaganda te uleta”. Dhe kur përballet me argumente dhe kërkesa për transparencë ai nuk përgjigjet me fakte. Ai përgjigjet me përqeshje. “Po ti prap po shpif tu tentu me arsyetu shpifjen po shpif”.
Kjo është një teknikë e vjetër e pushtetit që nuk ka përgjigje. Sulmo gazetarin. Diskredito qytetarin. Redukto debatin në etiketa. Por kur kjo teknikë përdoret nga një zyrtar i Presidencës, problemi nuk është më një debat në Facebook. Problemi bëhet institucional.
Sepse një zyrtar i Presidencës nuk është një komentues anonim në rrjete sociale. Ai është një përfaqësues i shtetit. Ai është pjesë e një zyre që simbolizon unitetin e Republikës. Ai është, të paktën në teori, një figurë që duhet ta mishërojë maturinë institucionale.
Por në vend të maturisë shfaqet arroganca. Në vend të argumentit shfaqet fyerja. Në vend të përgjegjësisë shfaqet nervozizmi.
Në një moment tjetër Haliti shkruan me një ton që duket më shumë si një shpërthim nervor sesa si komunikim institucional.
“Vec nje foto e nje marreveshje po ju pengon”.
Ky është një minimizim i qëllimshëm i një debati publik mbi transparencën dhe marrëdhëniet politike. Sipas kësaj logjike, çdo pyetje mbi lidhjet politike duhet të trajtohet si paranojë. Çdo kërkesë për sqarim duhet të tallet.
Kjo qasje nuk është vetëm arrogante. Ajo është e rrezikshme. Sepse një institucion demokratik nuk ka frikë nga pyetjet. Vetëm institucionet e pasigurta kanë frikë nga transparenca.
Më alarmuese është se Haliti nuk e sheh veten si një shërbëtor publik që i detyrohet respekt qytetarëve. Përkundrazi ai duket se e sheh veten si një roje të një narrative politike. Dhe kur kjo narrativë sfidohet, ai reagon me përçmim.
Në një demokraci funksionale kjo do të ishte e paimagjinueshme. Një zyrtar i zyrës së presidentes që i shan qytetarët në rrjete sociale do të përballej menjëherë me hetim disiplinor. Sepse çdo fjalë e tij është një reflektim i institucionit që ai e përfaqëson.
Këtu lind pyetja më e madhe. A është kjo vetëm sjellja e një individi. Apo është simptoma e një kulture më të gjerë brenda Presidencës?
Sepse institucionet nuk maten vetëm nga deklaratat zyrtare. Ato maten nga njerëzit që i punësojnë. Dhe nga mënyra se si ata njerëz sillen me publikun.
Nëse një “Zyrtar i Lartë Ekzekutiv” ndjen lirinë të shkruajë “O analfabet” ndaj qytetarëve dhe askush nuk reagon, atëherë problemi nuk është vetëm ai. Problemi është institucioni që e toleron atë.
Presidenca e Republikës së Kosovës është një nga simbolet më të rëndësishme të shtetit. Ajo duhet të jetë një hapësirë dinjiteti, maturie dhe përgjegjësie. Jo një tribunë për shpërthime emocionale dhe etiketime të ulëta.
Sepse në fund të fundit një zyrtar që i përqesh qytetarët nuk e dëmton vetëm veten. Ai e dëmton besimin në institucion. Dhe në një demokraci të re si Kosova, besimi në institucione është një nga asetet më të brishta që ekziston.
Kur një zyrtar i Presidencës i quan qytetarët “analfabetë”, pyetja që mbetet pezull është shumë më e rëndë. Çfarë niveli kulture politike duhet të ekzistojë brenda një institucioni që prodhon një gjuhë të tillë.
Dhe nëse kjo është gjuha e një zyrtari të Presidencës në një debat publik, atëherë problemi nuk është më vetëm një koment në Facebook3. Problemi është një pasqyrë. Një pasqyrë që reflekton një arrogancë institucionale që po gërryen respektin për shtetin nga brenda.
Stafi i Presidentes së Republikës së Kosovës Vjosa Osmani — Presidenca.












