EKSKLUZIVE | Mbi 29 shtete dhe një krizë besimi: Si u vendos siguria kombëtare e Shqipërisë nën pikëpyetje gjatë mandatit të Vlora Hysenit.
Burime ndërkombëtare të njohura me çështjen i kanë thënë KRONIKAVE TË BARUTIT se kufizimet në shkëmbimin e inteligjencës me Shqipërinë kanë shkuar përtej SHISH-it dhe kanë prekur edhe inteligjencën ushtarake. Nëse shtrirja e masave konfirmohet plotësisht, çështja nuk është më vetëm Vlora Hyseni: është mënyra sesi qeveria e Edi Ramës e ka administruar sigurinë kombëtare dhe besimin e aleatëve.
LONDËR — Shqipëria po përballet me një krizë të sigurisë kombëtare që është shumë më e madhe se procedimi penal ndaj ish-drejtoreshës së Shërbimit Informativ të Shtetit, Vlora Hyseni. Gjetjet hulumtuese të redaksisë tonë dhe burimet diplomatike në Washington të njohura drejtpërdrejt me çështjen, tregojnë se shqetësimet e partnerëve perëndimorë mbi mënyrën sesi Tirana e ka administruar informacionin e klasifikuar kanë kaluar përtej fatit të një zyrtareje dhe e kanë prekur besimin operacional ndaj strukturave shqiptare të inteligjencës. Sipas burimeve të konsultuara nga redaksia në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, kufizimet e shkëmbimit të informacionit që fillimisht e prekën SHISH-in janë zgjeruar edhe në inteligjencën ushtarake shqiptare, duke krijuar një problem që i prek drejtpërdrejt aftësinë e Shqipërisë për të marrë, analizuar dhe përdorur informacion të ndjeshëm të prodhuar nga partnerët e saj.
Përmasat e kësaj çështjeje duhen kuptuar saktë. Bashkimi Evropian i ka 27 shtete anëtare. Britania e Madhe është jashtë BE-së prej vitit 2020, ndërsa Shtetet e Bashkuara janë partneri strategjik më i rëndësishëm i Shqipërisë në arkitekturën euroatlantike të sigurisë. Kjo e vendos çështjen që po e gjurmojnë KRONIKAT E BARUTIT brenda një hapësire prej 29 shtetesh perëndimore. BE-27, Britania dhe SHBA-ja, shërbimet e të cilave përbëjnë një pjesë thelbësore të ekosistemit të inteligjencës me të cilin bashkëpunon Shqipëria. Informacioni i siguruar nga redaksia tregon për mbështetje të gjerë ndërmjet partnerëve për kufizimin e informacionit të ndjeshëm ndaj strukturave shqiptare. Megjithatë, derisa të përfundojë verifikimi shtet më shtet, KRONIKAT E BARUTIT nuk po pretendon se ekzistojnë 29 vendime identike dhe formale kundër Shqipërisë. Ajo që burimet përshkruajnë është një humbje e gjerë e besimit operacional dhe një regjim kufizimesh të vendosura ose mbështetura nga shërbimet partnere.
Kjo dallon thelbësisht nga një “sanksion” diplomatik. Shqipëria vazhdon të jetë anëtare e NATO-s, vazhdon të marrë pjesë në strukturat e Aleancës dhe nuk ekziston ndonjë vendim publik i NATO-s ose Bashkimit Evropian që ta ketë përjashtuar atë nga bashkëpunimi i inteligjencës. Inteligjenca, megjithatë, funksionon mbi një parim shumë më të ndjeshëm sesa anëtarësimi formal: besimin. Një shtet mund të jetë aleat, të ulet në të njëjtën tryezë dhe të marrë pjesë në të njëjtat struktura, ndërsa një partner tjetër vendos se një raport, një burim njerëzor, një monitorim komunikimi, një vlerësim operacional apo një metodë e klasifikuar nuk duhet t’i jepet. Për një shërbim inteligjence, diferenca ndërmjet të qenit brenda aleancës dhe të qenit plotësisht i besuar brenda saj është enorme.
Abonohu me pagesë për ta lexuar hulumtimin e plotë.
