Debat Plus si Megafon i Narrativave të Beogradit
Lirim Mehmetaj tha Kosova ishte Republikë e Serbisë. Ermal Panduri nuk e kundërshtoi. Kjo është narrativë e Beogradit, e transmetuar live në Debat Plus në Prishtinë, pa kundërshtim.
Më 15 janar 2026 e pashë një fragment të Debat Plus1 në Dukagjini TV. Nuk po e quaj debat sepse debati ka rregulla. Ka rend. Ka pyetje që kërkojnë përgjigje. Ka një moderator që e mban hapësirën publike të pastër nga shpifja dhe nga inskenimi. Ajo që pashë ishte një kaos ku zëri i fortë e zëvendësonte faktin, ku fjalia shuhej nën ndërprerje, dhe ku audienca nuk informohej por çohej në gjendje nervore.
Në atë studio, Lirim Mehmetaj foli jo si gazetar që kërkon sqarim, por si operator që kërkon ta ngulë një narrativë. Ai e përdori një pretendim personal si hyrje në një sulm institucional. Që në fillim e shfaqi synimin e vet. Tha se e kishte bërë publike se babai i zëdhënësit të Albin Kurtit kishte qenë pjesë e policisë së Serbisë. Pastaj tha se ishte kritikuar pse po mashtronte, por se tani u konfirmu që ka qenë e vërtetë. Kjo mënyrë të foluri është teknikë. Fillimisht e shpall veten si i përndjekur nga kritika. Pastaj e shpall veten si fitues të së vërtetës. Më pas e shndërron pretendimin në bazë morale për sulm. Kur një njeri e nis nga kjo skemë, ai nuk po kërkon të verifikojë, ai po kërkon ta fitojë turmën.
Në fragment, biseda rrëshqet menjëherë nga një çështje konkrete në një kornizë ideologjike që përputhet me narrativën e Beogradit. Mehmetaj e thotë me zë të lartë dhe pa hezitim. Kosova brenda Jugosllavisë ka qenë në Republikë të Serbisë.
Kjo nuk është një fjali e pafajshme historike. Kjo është formulë politike. Është përkthim i drejtpërdrejtë i tezës shtetërore serbe për Kosovën. Dhe kur kjo thuhet në Prishtinë, në prime time, nga një njeri që e vesh veten me mantelin e gazetarisë, atëherë problemi nuk është vetëm etik. Problemi është siguri kombëtare. Sepse një narrativë e tillë punon me dy efekte njëherësh. E para, e delegjitimon shtetin. E dyta, e stigmatizon çdo njeri që mund të shënjestrohet përmes biografisë, përmes familjes, përmes një rreshti dokumenti të nxjerrë nga askund.
Pastaj hyn në lojë Ermal Panduri dhe këtu fillon dështimi editorial që nuk ka arsyetim. Ai e merr në telefon Aziz Kryeziun. Në vend që ta ndalë rrëshqitjen dhe të kërkojë verifikim, ai e pranon kornizën e Mehmetajt dhe e përsërit. Ai i thotë Kryeziut se po diskutohej se ju keni qenë pjesë e policisë së Jugosllavisë. Kryeziu i përgjigjet, Jugosllavisë po. Në atë çast, një moderator i përgatitur do të bënte dy gjëra. Do ta qartësonte menjëherë dallimin mes termave dhe strukturave të kohës. Dhe do ta ndalte menjëherë etiketimin. Por Panduri nuk e bën. Mehmetaj ndërhyn, “Serbisë, Serbisë”. Panduri e merr dhe e përsërit, t’Serbisë. Kjo është pika ku një emision e humb statusin e vet si hapësirë informative dhe bëhet platformë.
Kryeziu flet për kohën dhe datat. Thotë se me 4 korrik e kanë lënë dhe me 20 gusht e kanë marrë vendimin e prerë prej Serbisë. Ai përmend suspendimin e autonomisë, komunikimin me institucionet e Kosovës si krahinë autonome, dhe faktin se pas 2 korrikut ata janë distancuar automatikisht prej Serbisë dhe më 4 korrik nuk kanë shkuar më në punë. Këto janë elemente që kërkojnë kontekst. Kërkojnë pyetje të sakta. Kërkojnë dokumente të tjera. Kërkojnë që moderatori ta kuptojë se çfarë po dëgjon. Në vend të kësaj, Panduri e redukton gjithçka në një pyetje binare dhe e mbyll telefonatën me një formulë që e shërben operatorin.
Desha veç a keni qenë policë në atë periudhë kohe. Faleminderit. — Panduri.
Unë e dëgjova këtë sekuencë dhe e kuptova menjëherë çfarë kishte shkuar keq. Emisioni nuk po e kërkonte të vërtetën. Po e kërkonte një pranim minimal që mund të shndërrohej në damkë maksimale. Kjo është metoda e etiketimit. Merre një po dhe pastaj ndërto mbi të një histori turpi. Dhe në këtë rast, turpi nuk i vihet vetëm një individi. I vihet zyrës së Kryeministrit. Sepse shigjeta reale nuk është Aziz Kryeziu. Shigjeta reale është Përparim Kryeziu, zëdhënësi i qeverisë, pra zëri publik i Kryeministrit. Dhe kur goditet zëdhënësi, goditet zyra.
Këtu Panduri dhe ekipi i tij editorial nuk kanë alibi. Nëse në studio hidhet pretendim se një familjar i një zyrtari të lartë ka qenë pjesë e policisë së Serbisë, atë pretendim nuk e mban një panelist. E mban redaksia që e transmeton. Dhe detyra e redaksisë është elementare. Verifiko. Mos e lejo etiketimin si fakt. Mos e lejo shpifjen të ecë me këmbët e tua.
Në Britani kjo do të ishte një skandal editorial. Jo sepse Britania është më e mençur, por sepse rregulli profesional është më i rreptë. Një moderator që lejon akuza të tilla pa verifikim dhe pastaj i përsërit në eter, do të përballej me pasoja të menjëhershme profesionale. Një transmetues serioz nuk e trajton këtë si nxehtësi debati. E trajton si rrezik ligjor, rrezik reputacional dhe rrezik publik. Dhe mbi të gjitha, si shkelje të parimit bazë. Publikut nuk i shërben zhurma. Publikut i shërben saktësia.
Pse është kaq e rëndë korniza e Mehmetajt, kur ai thotë “polic i Serbisë”. Sepse kjo frazë në Kosovë nuk është vetëm përshkrim pune. Është etiketë morale. Është mënyrë për ta shtyrë audiencën drejt një refleksi. Ky është i tyre, ky është i Serbisë. Dhe kur e ngjit këtë etiketë, nuk ke më nevojë për prova të tjera. Turma e bën pjesën tjetër. Kjo është arsyeja pse kjo nuk mund të normalizohet si debat.
Pas fragmentit, shkova në faqen e Mehmetajt dhe e pashë postimin e tij të 23 dhjetorit 2024 me dokumentin e bashkëngjitur2. Ai e titullon me ton triumfal. Dokument. Pastaj e kthen menjëherë në goditje politike.
Përparim Kryeziu, zëdhënësi i qeverisë e djali i Aziz Milicit. — Lirim Mehmetaj, Facebook Post.
Kjo fjali është një akt. Është goditje e menduar. Dhe është e ndërtuar me dy shtylla. Shtylla e parë, e përdor biografinë e babait për ta sulmuar djalin.
Shtylla e dytë, e shndërron një dokument administrativ në armë morale, duke e lexuar jo si dëshmi e një marrëdhënieje pune në një sistem të caktuar, por si dëshmi e karakterit dhe e tradhtisë.
Mehmetaj shkruan se dokumenti dëshmon se Aziz Kryeziu ka qenë milic i punëve të brendshme të Republikës Socialiste të Serbisë në Gjilan. Pastaj e zbukuron me lojë fjalësh dhe tallje.
Njësi e veçantë, njësi speciale, specijalna jedinica. — Lirim Mehmetaj.
Pastaj vjen insinuata kryesore. Baba milic nuk është largu vetë, e kanë larguar. Ankesa nuk e shtyn përmbarimin. Pra paska kundërshtuar vendimin, pra nuk paska dashur të largohet. Dhe pastaj, në fund, e shpërthen goditjen.
Ky Përparimi del e ofendon njerëz në baza patriotike. O krejtve kam me iu zhveshë o serbofilë. Se këtu i thonë Kosovë hej. — Lirim Mehmetaj.
Kjo është fushatë, jo gazetari. Kjo është një hit piece3. Qëllimi nuk është të sqarojë një ngjarje të vitit 1990. Qëllimi është ta nxjerrë zëdhënësin e qeverisë si moralisht të diskualifikuar. Dhe kur e bën këtë, ti nuk po godet vetëm një person. Ti po godet institucionin që ai përfaqëson. Dhe kjo është e rrezikshme sepse prodhon mosbesim jo përmes analizës, por përmes turpit.
Tani, çfarë bën një redaksi me integritet kur sheh një dokument të tillë?
E para, e pyet çfarë provon realisht dokumenti.
E dyta, e pyet çfarë nuk provon.
E treta, e vendos në kontekstin e vitit 1990.
Dhe viti 1990 në Kosovë nuk është vit normal. Është periudha e dhunës institucionale, e shtrëngimit të kontrollit nga Beogradi, e suspendimit të autonomisë, e përjashtimeve nga puna, e presionit. Në atë periudhë, njerëz të shumtë u gjendën të mbërthyer mes bukës së fëmijëve dhe shantazhit të shtetit. Të tjerë u përjashtuan. Të tjerë u larguan. Të tjerë u detyruan të distancohen. Pra, një dokument administrativ i largimit nga detyra, i lexuar me mend, nuk është automatikisht dëshmi e bindjes. Mund të jetë dëshmi e konfliktit me aparatin. Mund të jetë dëshmi e një shkëputjeje.
Në vetë telefonatën, Kryeziu thotë qartë se pas zhvillimeve politike dhe pas 2 korrikut ata u distancuan dhe më 4 korrik nuk shkuan në punë. Nëse kjo është e vërtetë, dhe nëse datat dhe rrethanat konfirmohen me dokumente të tjera, atëherë insistimi i Mehmetajt se ai ishte polic i Serbisë nuk është fakt. Është etiketim. Dhe etiketimi kur bëhet me qëllim për t’i vënë damkë një institucioni, hyn në territorin e shpifjes dhe manipulimit.
Ajo që bën Mehmetaj është e qartë. Ai e merr termin policia e Jugosllavisë dhe e shndërron në policia e Serbisë, pastaj e shndërron në moral, pastaj e shndërron në politikë. Dhe në fund e shndërron në armë kundër Kryeministrit. Ky zinxhir është i lexueshëm. Dhe është pikërisht këtu ku ai e zbulon veten. Nuk është thjesht në ofendime. Është në narrativën e tij të palëkundur, Kosova ka qenë në Republikë të Serbisë, pikë. Kjo fjali është gjurma e gishtit.
Unë nuk jam gjykatë. Unë nuk shpall dënime. Dhe nuk e trajtoj asnjë njeri si fajtor pa proces. Por unë e kam të drejtën dhe detyrimin ta them këtë. Një figurë publike që e mban me këmbëngulje një narrativë delegjitimuese të shtetit të Kosovës, dhe që e përdor atë për ta sulmuar zyrën e Kryeministrit përmes biografisë së një familjari, është kërcënim real për rendin demokratik. Në një shtet normal, vetëm kjo linjë dhe ky këmbëngulim do të duhej të hapnin hetim serioz institucional për burimet, motivet dhe rrjetin e ndikimit. Jo sepse shteti duhet t’i trembet fjalës, por sepse shteti duhet ta dallojë fjalën nga operacioni.
Dhe po, unë e them edhe këtë, nëse një aparat shtetëror e vlerëson se një zë publik po punon sistematikisht për ta delegjitimuar shtetin në përputhje me interesat e një shteti armiqësor, atëherë kjo nuk është çështje shijeje. Është çështje sigurie. Dhe siguria nuk mbrohet me debate televizive ku operatori e mbyt studion. Siguria mbrohet me verifikim, me përgjegjësi, me institucione që nuk flenë, dhe me media që nuk e shesin mikrofonin si lodër.
Këtu kthehem te Panduri. Ai ka përgjegjësi të drejtpërdrejtë. Sepse ai nuk e ndërpreu etiketimin. Ai e përsëriti. Ai e kornizoi. Ai e mbylli telefonatën me pyetje që i shërbeu operatorit. Dhe mbi të gjitha, ai e trajtoi një pretendim të rëndë si argëtim i debatit. Nëse Panduri do të kishte integritet editorial, ai do ta thoshte qartë në studio. Ne nuk e dimë. Ne nuk e kemi verifikuar. Këto janë pretendime. Dhe nëse ka dokumente, ato i shohim me ekspertë dhe i publikojmë me kontekst. Dhe nëse ka padi për shpifje, ne nuk e përdorim studion si gjykatë.
Kjo është arsyeja pse unë e mbaj përgjegjës Pandurin. Sepse emisionet e debatit nuk janë thjesht programe televizive. Ato janë pjesë e hapësirës së sigurisë informative të Kosovës. Dhe kur kjo hapësirë ndotet, kostoja paguhet me mosbesim, me frikë, me polarizim, me lodhje kolektive. Pastaj vjen dita kur publiku nuk beson më as kur thuhet e vërteta. Dhe ky është terreni ideal për ndikim armiqësor.
Pastaj vjen pyetja që nuk mund të anashkalohet. Nga vjen dokumenti që Mehmetaj e publikon. Si sigurohet. Kush ia jep. Si e verifikon. Dhe pse shfaqet pikërisht si municion politik kundër zyrës së Kryeministrit. Unë nuk e shpall si fakt se ai ka lidhje me shërbimet sekrete serbe. Kjo do të ishte e papërgjegjshme pa prova të plota. Por unë e them me qetësi se rrethanat janë alarmuese dhe kërkojnë hetim. Dhe këtu hyn një element tjetër që e bën pamjen më të errët.
Në artikullin tonë të 9 tetorit4, ne i kemi dokumentuar lidhjet dhe afërsitë publike të Fatmir Shehollit me Lirim Mehmetajn. Sheholli e ka promovuar Mehmetajn, e ka lavdëruar, e ka drejtuar audiencën e vet drejt tij, dhe e ka normalizuar zërin e tij si zë patriotik. Pastaj Sheholli u arrestua në tetor nën akuza për spiunazh. Kjo nuk e dënon automatikisht Mehmetajn. Por e bën pyetjen edhe më të rëndë. A ka një ekosistem ku simbolika e luftës përdoret si mburojë morale, ndërsa materialet dhe narrativat që i shërbejnë Beogradit qarkullojnë brenda Kosovës si produkte mediatike.
Kur i vendos këto copëza bashkë, fragmenti i Dukagjinit, postimi i 2024, dokumenti i paketuar si damkë, insistimi në narrativën Kosova brenda Serbisë, dhe rrethinat e lidhjeve publike me figura që kanë rënë nën hetime të rënda, unë nuk shoh gazetari. Unë shoh operacion. Dhe kur shoh operacion, nuk më intereson sa herë thirret fjala debat. Më intereson efekti. Efekti është delegjitimim institucional. Efekti është përçarje. Efekti është dobësim i kohezionit. Efekti është lodhje e publikut nga e vërteta.
Në këtë pikë, unë dua ta them me ftohtësi. Kosova nuk e ka luksin t’i trajtojë këto si sherr mes komentatorësh. Kosova është shtet i ri. Është nën presion të vazhdueshëm nga Serbia. Është në një luftë të përditshme informative ku gënjeshtra nuk vjen gjithmonë me flamur të huaj. Shpesh vjen me theks vendor dhe me kostum gazetari. Prandaj, kur një moderator i jep mikrofon një operatori që nuk e respekton faktin, ai nuk po bën pluralizëm. Ai po hap derën.
Dhe ja ku është kërkesa ime për Pandurin dhe për çdo redaksi në Prishtinë. Mos e normalizoni operatorin. Mos e trajtoni shpifjen si mendim. Mos e trajtoni etiketimin si analizë. Nëse një njeri sjell pretendime të rënda, kërkoni prova para se t’ia jepni skenën. Nëse nuk ka prova, mos ia jepni skenën. Sepse skena është kapital. Mikrofonët nuk janë të lirë. Ata kushtojnë. Dhe kostoja paguhet nga siguria kombëtare.
Unë e di se dikush do të thotë, po e kufizon fjalën. Jo. Unë po e mbroj fjalën nga ata që e përdorin si armë të mjegullës. Unë po e mbroj debatin nga ata që e shndërrojnë debatin në stallë ku zëri i njërit e zëvendëson arsyen e të gjithëve. Dhe po e mbroj Kosovën nga një taktikë e thjeshtë. Ta bësh publikun të dyshojë në vetvete, ta bësh shtetin të duket i rremë, ta bësh çdo institucion të duket i kalbur, dhe pastaj të thuash, shih, asgjë nuk funksionon, prandaj le të kthehemi te narrativat e Beogradit.
Unë nuk kam nevojë ta dramatizoj më shumë se kaq. Fragmenti i 15 janarit e tha vetë. Kur Mehmetaj e thotë, Kosova ka qenë në Republikë të Serbisë, pikë, ai nuk po bën histori. Ai po bën politikë në shërbim të një narrative armiqësore ndaj shtetit të Kosovës. Dhe kur Panduri e përsërit dhe e lë të kalojë, ai nuk po moderon. Ai po transmeton.
Në një vend me kujtesë lufte, me varre të pambyllura, me kërcënim të vazhdueshëm, kjo nuk është vetëm turp profesional. Është alarm. Dhe unë po e ngre atë alarm me qetësi, me fakte, dhe me një përfundim që nuk më pëlqen, por që nuk mund ta shmang.
Kosova nuk ka problem me kritikat. Kosova ka problem me operatorët që e urrejnë republikën dhe punojnë që ajo të duket e pavlefshme. Dhe kur ata hyjnë në studio si gazetarë, detyra jonë është t’ua heqim maskën, jo t’u japim mikrofon.
Debat Plus — Aziz Kryeziu - Lirim Mehmetaj, Facebook Post.
Lirim Mehmetaj, Postim në Facebook, 23 Dhjetor, 2024.
Një hit piece është një shkrim ose produkt mediatik i ndërtuar jo për ta informuar publikun, por për ta dëmtuar qëllimisht reputacionin e një individi, institucioni apo grupi të caktuar. Ai maskohet si gazetari, analizë apo zbulim dokumentesh, por në thelb funksionon si sulm i orkestruar. Zakonisht përzgjedh fakte të pjesshme ose dokumente të shkëputura nga konteksti, i ngarkon me gjuhë morale dhe insinuata, dhe i lidh me objektiva politike aktuale. Qëllimi nuk është saktësia apo e vërteta e plotë, por krijimi i një përshtypjeje negative te publiku, shpesh përmes etiketimit, turpërimit dhe transferimit të fajit nga individi te institucioni që ai përfaqëson. Në gazetari profesionale, hit piece konsiderohet shkelje e rëndë etike, sepse zëvendëson verifikimin me qëllimin, dhe informacionin me manipulimin.
Mozaiku i Dosjes Fatmir Sheholli
Arrestimi për ‘spiunazh’ i Fatmir Shehollit, zbulon një skemë ndikimi ku simbolika e luftës, para të padokumentuara dhe rrjete mediatike relativizojnë Beogradin dhe gërvishtin institucionet e Kosovës. — Kronika B Politikë.