Si u Shpartallua Grenell dhe Pse Ne e Pamë Të Parët
Raportimi i Daily Mail për përjashtimin e Richard Grenell nga rrethi i Donald Trump përputhet me hulumtimet tona tashmë të publikuara mbi kufizimin e mandatit të tij.
Këtë javë, Daily Mail botoi1 një portret të fortë dhe të pamëshirshëm për Richard Grenell, ish drejtor në detyrë i inteligjencës kombëtare të Shteteve të Bashkuara dhe dikur një figurë qendrore e politikës së jashtme gjatë administratës së parë të Donald Trump. Titulli ishte i drejtpërdrejtë. Fliste për rënie, për mërgim drejt një pune ndërtimi, për përplasje dhe për një izolim që vinte nga brenda.
Për lexuesin në Washington, ishte një histori për luftëra fraksionesh në botën e Trump. Për lexuesin në Ballkan, ku Grenell ka luajtur një rol të prekshëm dhe shpesh të trazuar, ishte diçka më shumë. Ishte një sinjal.
Sipas Daily Mail, Grenell, i cili u ngjit me shpejtësi në hierarkinë e lëvizjes së Trump dhe në vitin 2020 mori përkohësisht drejtimin e komunitetit amerikan të inteligjencës, ai sot gjendet në krye të Qendrës Kennedy, në një moment kur institucioni përgatitet për një mbyllje dyvjeçare dhe rindërtim të thellë. Gazeta raporton se Presidenti Trump njoftoi planet për ta mbyllur qendrën për një ristrukturim masiv, duke e lënë Grenellin në krye të një institucioni që, sipas një burimi të cituar, është në shembje. Një person që ka punuar me të në Qendrën Kennedy i tha Daily Mail se stafi ishte befasuar me sjelljet e tij dhe se ekzistonte frika se institucioni mund të shkatërrohej krejtësisht.
Daily Mail e paraqet këtë lëvizje jo si ngritje, por si mërgim për të. Ajo citon katër burime diplomatike që pretendojnë se Grenell është përjashtuar nga vendimmarrjet më të ndjeshme të politikës së jashtme dhe është larguar nga ndikimi i nivelit të lartë siç edhe e kemi konfirmuar në raportin tonë2 të shkurtit 2025. Portreti që ndërtohet është ai i një brendësi luftarak, stilin e të cilit ish kolegë e përshkruajnë si të pamëshirshëm dhe të ashpër, dhe që më në fund i ka kushtuar me hyrje në qendër të pushtetit të Administratës së dytë të Presidentit Trump.
Grenell nuk ka dhënë një përgjigje të detajuar publike ndaj përmbajtjes së artikullit, megjithëse ai ka mohuar një përplasje të raportuar me shefen e stafit të Shtëpisë së Bardhë, Susie Wiles, duke këmbëngulur se mban marrëdhënie miqësore me të. Daily Mail thekson se Wiles nuk e konfirmoi mohimin e tij.
Portreti që ndërton tabloidi është i gjallë dhe personal. Ai përshkruan një debat në Konventën Kombëtare Republikane në vitin 2024, ku Grenell dyshohet se i bërtiti Wiles për kohën e fjalës në podium. Një burim pretendon se ai i tha asaj se ajo ishte arsyeja pse zgjedhjet do të humbeshin. Sipas gazetës, kjo përplasje ndër të tjera e përjashtoi atë nga çdo mundësi për t’u konsideruar për postin e Sekretarit të Shtetit në një mandat të dytë të Presidentit Trump. Grenell dhe ish pjesëtarë të tjerë të fushatës e mohojnë se një shpërthim i tillë ka ndodhur.
Si reporter që kam ndjekur për vite aktivitetin e Grenellit në Ballkan, unë e lexoj këtë shkrim jo për dramatikën, por për nëntekstin.
Çështja nuk është nëse brenda Washingtonit shkëmbehen fjalë të rënda. Çështja është nëse autoriteti joformal që Grenell dikur e ushtronte në demokraci të brishta vazhdon të ketë peshë.
Daily Mail raporton se Grenell u përjashtua nga bisedimet për Venezuelën pas përplasjes me Sekretarin e Shtetit Marco Rubio. Sipas gazetës, mosmarrëveshja kishte të bënte me mënyrën e trajtimit të Nicolás Maduro. Rubio, thuhet, kërkonte presion maksimal, ndërsa Grenell mbështeste një qasje më pragmatike, të ndërtuar mbi negociata. Dy burime diplomatike dhe një burim në Departamentin e Shtetit i thanë Daily Mail se Rubio, i mbështetur nga Wiles, e nxori përfundimisht Grenellin nga portofoli i Venezuelës.
Nëse kjo është e saktë, kemi të bëjmë me një ngushtim të mandatit formal. Do të thotë se aftësia e tij për të vepruar si i dërguar lëvizës është kufizuar.
Por artikulli nuk ndalet këtu. Ai e zhvendos vëmendjen në Serbi.
Sipas Daily Mail, Grenell tentoi të organizonte në maj 2025 një takim të qetë në Florida midis Presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, dhe Donald Trump. Takimi nuk ndodhi. Burime i thanë gazetës se Wiles e bllokoi personalisht këtë përpjekje, duke e lënë Vuçiqin në një situatë të sikletshme. Shpjegimi zyrtar nga Beogradi në atë kohë ishte se Vuçiq ndërpreu vizitën për shkak të një episodi shëndetësor.
Në maj 2025, KRONIKAT E BARUTIT raportoi3 se kthimi i papritur i Vuçiqit funksionoi si perde diplomatike. Burime me njohuri të drejtpërdrejta na thanë se takimi ishte kërkuar dhe ishte refuzuar. Daily Mail tani e pasqyron një verzion të ngjashëm përmes burimeve të veta.
Tabloidi shton edhe një shtresë tjetër. Ai pretendon se interesimi i Grenellit për takimin në Florida nuk lidhej vetëm me marrëdhëniet Serbi-SHBA, por edhe me projekte biznesi që përfshinin firmën e investimeve të Jared Kushner, Affinity Partners. Gazeta raporton se Grenell kishte luajtur rol në ndërmjetësimin e një projekti prej 500 milion dollarësh për një hotel luksoz dhe kompleks memorial në qendër të Beogradit, nën një qira 99 vjeçare me qeverinë serbe. Sipas gazetës, marrëveshja mund të ketë dështuar. Affinity Partners nuk iu përgjigj kërkesës për koment.
Megjithatë, hulumtimi i zhvilluar nga ekipi i Gunpowder Chronicles tregon se projekti në fjalë në fakt është tërhequr zyrtarisht. Siç raportoi4 Radio Evropa e Lirë më 16 dhjetor 2025, Affinity Partners hoqi dorë nga rizhvillimi i planifikuar prej 500 milion dollarësh i kompleksit të ish Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Jugosllave në Beograd, mes polemikave kontestuese në rritje të lidhura me problemet ligjore dhe politike. Sipas gjetjeve tona hulumtuese, tërheqja pasoi aktakuzat e ngritura nga Prokuroria për Krim të Organizuar në Serbi ndaj zyrtarëve të lartë lidhur me heqjen e statusit të mbrojtur të trashëgimisë kulturore të objektit.
Një zëdhënës i Affinity Partners i tha REL-së se firma po “tërhiqte aplikimin tonë dhe po tërhiqemi në këtë moment”, duke shtuar se “projektet me kuptim duhet të bashkojnë e jo të ndajnë”.
Raporti i REL-së thekson më tej se qeveria serbe kishte nënshkruar një qira 99 vjeçare që i jepte firmës së Kushnerit të drejta zhvillimi mbi ndërtesën e bombarduar nga NATO, e cila ishte shpallur monument historik. Projekti ishte përballur me kundërshtim të vazhdueshëm nga grupe të shoqërisë civile, arkitektë dhe figura të opozitës përpara se të braktisej zyrtarisht.
Në Ballkan, ndërthurja e politikës me biznesin është gjithmonë e ndjeshme. Kur qasja diplomatike përzihet me ambicie tregtare, shtetet e vogla kthehen në terrene ndikimi.
Daily Mail raporton gjithashtu se Grenell vazhdoi ta mbante firmën e tij private, Capitol Media Partners, edhe gjatë kohës që shërbente si i dërguar presidencial. Ajo citon vlerësime publike për pasurinë e tij dhe përfitime nga kontrata private.
Asgjë nga kjo nuk është në vetvete e paligjshme. Por në Kosovë dhe Serbi, ku korrupsioni dhe ndikimi i jashtëm janë plagë të hapura, këto detaje ushqejnë perceptimin se ndërhyrja politike rrallë është neutrale.
Për ta kuptuar domethënien rajonale, duhet të kthehemi në vitin 2020.
Si i dërguar i posaçëm për dialogun Kosovë Serbi, Grenell luajti rol në manovra politike që çuan në rrëzimin e qeverisë së parë të Kryeministrit Albin Kurti. Një raport5 i Parlamentit Evropian, i publikuar në shkurt 2021, dokumentoi se si deklaratat për mundësinë e tërheqjes së trupave amerikane u shumëfishuan në një moment të brishtë politik. Koalicioni i Kurtit ra pas një mocioni mosbesimi.
Diplomatë francezë dhe gjermanë kritikuan publikisht ndërhyrjen. Grenell e mohoi se kishte inxhinieruar rezultatin.
Pesë vite më vonë, në shkurt 2025, Grenell ndërhyri sërish në peizazhin politik të Kosovës. Në rrjetet sociale pretendoi se bashkësia ndërkombëtare ishte e bashkuar kundër Kurtit. Pretendimi nuk mbështetej në ndonjë deklaratë zyrtare. Ai u mbështet edhe nga Donald Trump Jr dhe u përsërit në segmente të medias kosovare6. Kurti u përgjigj se marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara mbeteshin të forta.
Më pas dolën mesazhe WhatsAppi që tregonin koordinim midis Grenellit dhe Berat Buzhalës një figure mediatike në Kosovë rreth interpretimit të rezultateve zgjedhore. Grenell nuk e mohoi përfshirjen e Buzhalës, por kundërshtoi interpretimin si ndërhyrje.
Modeli ishte i njohur. Mesazh publik i paraqitur si shqetësim diplomatik. Shumëfishim i shpejtë. Destabilizim i brendshëm i arsyetuar si konsensus ndërkombëtar.
Në këtë sfond, portreti i Daily Mail për një Grenell të izoluar në Washington merr kuptim tjetër.
Nëse autoriteti i tij formal është ngushtuar siç kemi raportuar edhe ne, ndërhyrjet e tij joformale në Ballkan bëhen më të paqarta. Kur ai flet, a flet në emër të qeverisë amerikane, apo si aktor privat që mbështetet në tituj të së kaluarës.
Daily Mail citon një diplomat veteran që e përshkruan Grenellin si tejet ambicioz dhe shpesh të ashpër. Ai raporton për nofka dhe tallje brenda orbitës së Trump. Këto janë fjalët e burimeve të gazetës, jo fakte të gjykuara.
Grenell ka mohuar të paktën një nga akuzat kryesore. Një operator republikan i afërt me Shtëpinë e Bardhë i tha gazetës se drejtimi i Qendrës Kennedy është ende një post i rëndësishëm.
Për vëzhguesit e Ballkanit, simbolika është e fortë. Një njeri që dikur kishte qasje në informacione të ndjeshme dhe në tavolina negociatash, sot drejton një teatër në rikonstruksion. Nëse kjo situatë është mërgim apo ripozicionim, varet nga këndvështrimi. Por është një ndryshim.
Megjithatë, pushteti joformal nuk zhduket menjëherë.
Në Ballkan kam parë se si një postim i vetëm nga një ish i dërguar amerikan mund t’i ndryshojë llogaritjet politike. Kam parë media që e paraqesin opinionin personal si politikë zyrtare. Kam dokumentuar se si lufta e narrativës, jo tanket, po e formësojnë shkatërrimin demokratik.
Profili i Daily Mail mund të jetë dramë washingtonase. Në Prishtinë dhe Beograd ai funksionon si tregues. Ai sugjeron se kanali përmes të cilit projektohej presioni amerikan mund të jetë duke u mbyllur, ose të paktën duke u ngushtuar.
Kjo nuk e zgjidh çështjen themelore.
Richard Grenell mbetet aktor politik me rrjete në Evropë dhe në Shtetet e Bashkuara. Ai përpiqet t’i ruaj marrëdhëniet me liderë nacionalistë dhe ndërmjetës ndikimi. Edhe nëse mandati formal i është tkurrur, marka e tij vazhdon.
Historia e trajektores së tij nuk është vetëm personale. Ajo tregon se si qasja në pushtet mund të mbijetojë përtej zyrës dhe si demokracitë e brishta bëhen terrene testimi për ndikim joformal.
Nëse Daily Mail ka të drejtë se ambicia e tij për Sekretar Shteti është e largët, kjo ka pasoja që shkojnë përtej karrierës. Do të thotë se epoka në të cilën ai mund të paraqitej si zëri vendimtar amerikan në çështjet e Ballkanit mund të jetë duke përfunduar, nëse nuk ka përfunduar tash e shumë kohë.
Për Kosovën, që vazhdon të përballet me presion dhe me ndërhyrje të strukturuara përmes dezinformimit, ky ndryshim ka rëndësi. Për Serbinë, ku Vuçiq balancon midis Moskës dhe Washingtonit, ai mund të ndryshojë llogaritjen e legjitimitetit.
Unë nuk e trajtoj raportimin e një tabloidi si të vërtetë përfundimtare. Por e trajtoj si të dhënë.
Kur burime të shumta i thonë Daily Mail se hapësira e veprimit të Grenellit është kufizuar, dhe kur kjo përputhet me atë që ne e kemi dokumentuar në mënyrë të pavarur në Ballkan, ajo bëhet pjesë e një tabloje më të gjerë analitike.
Rënia e një operativi politik rrallë ka të bëjë vetëm me temperamentin. Ka të bëjë me rrjete, me qasje dhe me rishpërndarje ndikimi.
Për vite me radhë, ndërhyrjet e Grenellit në Ballkan u përputhën me momente tensioni institucional. Qoftë në krizën e koalicionit në Kosovë, qoftë në kërkimin e Serbisë për miratim perëndimor, ai veproi në kryqëzimin e narrativës me pushtetin.
Nëse ky kryqëzim sot është më i ngushtë, rajoni do të përshtatet.
Pyetja më e qëndrueshme nuk është nëse Richard Grenell është dërguar në një teatër. Pyetja është nëse sistemet që e lejuan pushtetin joformal të tejkalojë procesin demokratik janë dobësuar, apo thjesht po presin ndërmjetësin e radhës.
Në Ballkan, historia tregon se boshllëqet nuk mbeten bosh për shumë gjatë.
Downfall of Trump VP hopeful exiled to construction job: Filthy messages, Oval Office humiliations and tearful feud with Ice Maiden who ‘f***ing hates his guts’ — DailyMail.
Grenell dhe Pushteti që Nuk Kthehet Më
I dëbuar me turp nga Gjermania, i përjashtuar si i pabesueshëm nga inteligjenca amerikane, i nderuar nga Serbia dhe tani i degraduar në një teatër pa ndikim, pa relevancë dhe pa të ardhme. — Kronika B Politikë.
Trump i Mbyll Derën Vuçiqit, Grenell Shitet ende në Ballkan
Vuçiq nuk u largua nga Florida i sëmurë, por i përzënë, pa fotografi, pa fuqi, pa asnjë derë të hapur në Perëndim. — Kronika B Politikë.
Mapping Fake News and Disinformation in the Western Balkans and Identifying Ways to Effectively Counter Them — EU Parliament Report.
Bashkësia ndërkombëtare, e bashkuar kundër Kurtit” - Djali i Trumpit shpërndan postimin e Grenellit — (https://www.koha.net/arberi/bashkesia-nderkombetare-e-bashkuar-kunder-kurtit-djali-i-trumpit-shperndan-postimin-e-grenellit)