Në një intervistë për “Jashtë Kontrollit” në televizionin shqiptar NTV, me Red Varakun, kryeredaktori ynë Vudi Xhymshiti foli nga Londra për krizën politike në Kosovë, duke e trajtuar atë si një përplasje të shumëfishtë mes faktorëve të brendshëm dhe ndikimeve të jashtme që shtrihen përtej kufijve të vendit.
Në qendër të bisedës ishte pyetja se pse Kosova po shkon drejt zgjedhjeve të njëpasnjëshme dhe çfarë fshihet pas një bllokade të gjatë institucionale. Sipas Xhymshitit, zhvillimet nuk janë rezultat i thjeshtë i rivalitetit politik të brendshëm, por lidhen me një operacion më të gjerë që përfshin aktorë politikë në Prishtinë, struktura të lidhura me Beogradin dhe një klimë të vazhdueshme presioni ndaj institucioneve të shtetit.
Ai e riktheu vëmendjen tek ngjarjet e vitit 2023 në veri të Kosovës, duke i cilësuar si moment kyç që tregoi se tensionet nuk janë vetëm politike, por edhe të natyrës së sigurisë. Në këtë kontekst, ai argumentoi se përpjekjet për t’i dobësuar institucionet dhe për të krijuar krizë politike kanë vazhduar përmes mekanizmave formalë, duke përdorur procedura kushtetuese për ta bllokuar funksionimin normal të shtetit.
Duke folur për qeverisjen, Xhymshiti theksoi se kryeministri Albin Kurti nuk ka monopol pushteti, por një legjitimitet të përsëritur elektoral, i cili sipas tij është vënë në sfidë përmes një serie manovrash politike që synojnë kufizimin e hapësirës së veprimit të ekzekutivit. Ai i përshkroi këto përpjekje si të dizajnuara për të krijuar pengesa në proceset vendimmarrëse dhe për ta shtyrë vendin drejt krizave të njëpasnjëshme politike.
Një pjesë e rëndësishme e intervistës u ndal tek marrëdhënia mes Kurtit dhe ish-presidentes Vjosa Osmani. Xhymshiti e përshkroi këtë raport si një aleancë që është konsumuar në momentin kur interesat dhe orientimet politike kanë filluar të ndahen. Ai ngriti pikëpyetje mbi disa vendimmarrje dhe kontakte politike të Osmanit, duke e theksuar mungesën e transparencës në disa raste dhe duke e lidhur këtë me një ndryshim të perceptuar të pozicionimit të saj politik.
Në vijim, ai trajtoi edhe reagimet, apo mungesën e tyre, ndaj deklaratave kërcënuese nga zyrtarë serbë1, duke e konsideruar heshtjen institucionale si një element që ngre shqetësime serioze për klimën politike dhe të sigurisë. Sipas tij, këto zhvillime duhet të analizohen në një kontekst më të gjerë rajonal, ku ndikimi i aktorëve të jashtëm mbetet i pranishëm dhe i vazhdueshëm.
Intervista mbyllet me një vlerësim mbi rolin e publikut, ku Xhymshiti thekson se qytetarët e Kosovës janë gjithnjë e më të vëmendshëm ndaj zhvillimeve politike dhe se besimi i tyre nuk është i pakushtëzuar. Në një klimë të mbushur me narrativa të kundërta dhe tensione të vazhdueshme, ai sugjeron se drejtimi i ardhshëm politik i vendit do të përcaktohet nga aftësia për ta ruajtur besimin publik dhe për t’u përballuar sfidat që shkojnë përtej politikës së ditës.
