Më 26 qershor 2023, Berat Buzhala e shkroi një vlerësim politik jashtëzakonisht të favorshëm për mënyrën se si Serbia mund ta paraqiste krizën në veri.
“Për herë të parë që nga viti 1989, Serbia po e mposht Kosovën”, shkroi ai.
Sipas Buzhalës, Kosova po shkonte drejt izolimit ndërkombëtar dhe po e humbte veriun “me shpejtësinë e dritës”. Brenda pak orësh, deklarata ishte kthyer në lajm në një varg mediash serbe. Kosovo Online e publikoi në orën 13.07. Informer në 14.13. Alo në 14.14. Veçernje novosti në 14.29. Telegraf.rs në 15.01. Kurir e publikoi po atë ditë1.
Kjo kronologji nuk provon se Buzhala kishte koordinim me ndonjërën prej këtyre mediave. KRONIKAT E BARUTIT nuk ka gjetur prova për një marrëveshje të tillë. Por kronologjia provon diçka tjetër që është e matshme. Një deklaratë e pronarit të një medie kosovare, që e paraqiste Serbinë si palën që po fitonte dhe Kosovën si palën që po humbte, u bë brenda një pasditeje material i përdorshëm për një ekosistem mediatik serb ku disa prej mediave kryesore janë dokumentuar si proqeveritare dhe të afërta me pushtetin e Aleksandar Vuçiqit2.
Mënyra se si u përdor deklarata është po aq e rëndësishme sa shpejtësia me të cilën u shpërnda. Informer nuk e paraqiti thjesht si mendimin e një gazetari kosovar. Titulli deklaronte se një “gazetar i Prishtinës pranoi” se Kosova po e humbte veriun “me shpejtësinë e dritës”3. Veçernje novosti shkoi edhe më larg. Gazeta e vendosi deklaratën nën titullin “Për herë të parë që nga viti 1989 Serbia e mposhti të ashtuquajturën Kosovë”, duke e përdorur termin “tzv. Kosovo”, formulë që mohon vetë statusin shtetëror të Republikës së Kosovës4.
Alo e bëri pohimin e Buzhalës vetë titullin e lajmit. “Për herë të parë që nga viti 1989 Serbia po e mposht Kosovën”5. Telegraf.rs shkroi se Buzhala kishte deklaruar se Beogradi po e mposhtte Prishtinën dhe se Kosova nën Kurtin po shkonte drejt izolimit ndërkombëtar6. Kurir e formuloi edhe më qartë logjikën politike të materialit. Titulli i tij thoshte se Serbia po e mposhtte Kosovën, Kurti po e humbte veriun dhe po e çonte Kosovën drejt izolimit7.
Pra, deklarata nuk qarkulloi vetëm si informacion se çfarë mendonte Berat Buzhala. Në disa prej këtyre mediave ajo u shndërrua në dëshmi vendore për një përfundim politik serb. Serbia po fitonte. Kosova po humbte. Përgjegjësia kryesore vendosej mbi udhëheqjen në Prishtinë.
Ky dallim është thelbësor.
Buzhala kishte të drejtë ta kritikonte Albin Kurtin. Në qershor 2023 ekzistonte një mosmarrëveshje reale ndërmjet Qeverisë së Kosovës dhe partnerëve perëndimorë për mënyrën se si po ushtrohej autoriteti në katër komunat veriore. Bashkimi Evropian kërkonte deeskalim dhe i kërkonte Kosovës që kryetarët e komunave t’i ushtronin përkohësisht detyrat nga ndërtesa alternative. Shtetet e Bashkuara gjithashtu kërkonin hapa nga të dyja palët8.
Por kjo nuk është e njëjta gjë me përfundimin se Serbia po e “mposhtte” Kosovën ose se Kosova po e humbte veriun. Këto ishin përfundime politike të Buzhalës, jo konstatime të BE-së, NATO-s ose Shteteve të Bashkuara.
Pikërisht këtu deklarata e mori vlerën e saj për mediat serbe.
Informer nuk kishte nevojë t’i atribuonte një zyrtari të Vuçiqit pretendimin se Kosova po humbte. Mund të citonte një gazetar shqiptar nga Prishtina dhe ta paraqiste deklaratën si “pranim”. Veçernje novosti nuk kishte nevojë vetëm ta shpallte se Serbia po e mposhtte Kosovën. Mund ta vendoste këtë formulim pranë fjalëve të një gazetari kosovar, ndërsa vetë gazeta e quante vendin e tij “të ashtuquajturën Kosovë”.
Në propagandë, burimi i mesazhit mund të jetë po aq i rëndësishëm sa mesazhi. Një pohim që vjen nga kundërshtari mund të ketë vlerë më të madhe bindëse sesa i njëjti pohim i bërë nga vetë pala që përfiton prej tij. Në këtë rast, mediat serbe nuk po e citonin një ministër të Serbisë duke thënë se Serbia po fitonte. Po e citonin Berat Buzhalën.
Dhe 26 qershori nuk ishte rast i izoluar.
Më 1 qershor 2023, Kosovo Online publikoi një tjetër deklaratë të Buzhalës nën titullin “Buzhala. Kurti është përfshirë në lojëra të pista politike kundër bashkësisë ndërkombëtare”.
Portali shkroi se Buzhala e akuzonte Kurtin për politikë antiperëndimore dhe se situata mund t’i atribuohej kryeministrit të Kosovës9.
Më 8 qershor, i njëjti portal e citoi përsëri.
Këtë herë titulli ishte “Buzhala. Albin Kurti, politikani më i rrezikshëm që ka udhëhequr ndonjëherë Kosovën”.
Buzhala kishte shkruar se politikat e Kurtit dhe Vjosa Osmanit po e rrezikonin thelbësisht pavarësinë e Kosovës dhe se “kjo çmenduri duhet ndalur me çdo kusht”10.
Të nesërmen, formulimi kishte kaluar edhe te Alo dhe Srbija Danas.
Srbija Danas e paraqiti me titullin “Panikë në Prishtinë. Kurti është politikani më i rrezikshëm që na ka udhëhequr”, duke e marrë materialin nga Alo11.
Gjetjet tona tregojnë se deklaratat e Berat Buzhalës i ofruan vazhdimisht ekosistemit mediatik serb material të gatshëm për ta paraqitur Prishtinën si palën e rrezikshme, të izoluar ose humbëse. Këto deklarata u morën me shpejtësi, u shumëfishuan dhe u vendosën brenda një kornize ku Serbia paraqitej si pala që po fitonte, ndërsa Kosova si shteti që po dështonte për shkak të vetë udhëheqjes së saj.
Pesha e kësaj gjetjeje rritet kur shqyrtohet se kush ishin botuesit që e përdorën Buzhalën dhe çfarë roli luajnë ata në ekosistemin politik dhe mediatik të Aleksandar Vuçiqit.
Kosovo Online nuk është thjesht një portal serbisht që raporton për Kosovën. Media Ownership Monitor e dokumenton një strukturë pronësie të lidhur me VIM INFO dhe Avala Media Group në Serbi. Ivan Jakshiq, i identifikuar si drejtor dhe kryeredaktor i Kosovo Online, kishte shërbyer më parë si zëdhënës i Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë. Media Ownership Monitor gjithashtu identifikon lidhje të tjera të personelit të portalit me figura të Listës Serbe12.
Kjo nuk provon se Qeveria e Serbisë urdhëroi publikimin e deklaratave të Buzhalës. Por e bën relevante pyetjen pse një portal me lidhje të tilla institucionale e konsideronte Buzhalën burim të përsëritur gjatë një krize ku Beogradi dhe Prishtina po luftonin jo vetëm për kontrollin në terren, por edhe për përgjegjësinë politike para publikut ndërkombëtar.
Informer është rast edhe më i qartë për sa i përket orientimit editorial. Studimet akademike dhe monitorimet e medias e përshkruajnë si tabloid proqeveritar dhe mbështetës të vazhdueshëm të Aleksandar Vuçiqit. Një studim akademik i botuar nga Frontiers e përshkruan Informerin si media që shpesh funksionon si krah komunikues i Partisë Progresive Serbe dhe që e promovon, shpjegon dhe i mbron politikat e Vuçiqit13.
Kjo e ndryshon peshën e formulimit “gazetari i Prishtinës pranoi”. Informer nuk po i jepte thjesht hapësirë një debati pluralist kosovar. Ai po e merrte një deklaratë të Buzhalës dhe po e paraqiste si konfirmim nga pala tjetër se narrativa themelore ishte e saktë. Kosova po humbte.
Alo, Kurir dhe Veçernje novosti gjithashtu janë identifikuar në studime dhe monitorime si pjesë e sektorit mediatik proqeveritar serb. Një studim i Cambridge University Press mbi klientelizmin politik dhe lirinë e medias nën Vuçiqin dokumenton se Alo, Informer, Veçernje novosti dhe kompania që zotëronte Kuririn kishin marrë fonde përmes skemave të bashkëfinancimit publik. I njëjti studim i vendos këto media brenda sistemit të mediave besnike ndaj qeverisë14.
Media Ownership Monitor dokumenton se Kurir ndryshoi vijën editoriale gjatë procesit të ndryshimit të pronësisë në fund të vitit 2018 dhe fillim të vitit 2019, duke vërejtur se pas kësaj periudhe ishte bërë e vështirë të gjendej material kritik ndaj presidentit Vuçiq15.
Veçernje novosti ka një histori tjetër pronësie, por orientimi politik është po aq relevant. Media Ownership Monitor dokumenton se botuesi kontrollohet nga Media 026, ndërsa hulumtimet mbi sistemin mediatik serb e klasifikojnë gazetën në bllokun proqeveritar16.
Për Telegraf.rs duhet më shumë kujdes. Kronikat e Barutit nuk ka gjetur në materialin e shqyrtuar bazë të njëjtë dokumentare për ta vendosur portalin në të njëjtën kategori të kontrollit ose afërsisë politike si Informer, Alo, Kurir dhe Novosti. Prandaj, fakti i rëndësishëm për Telegraf.rs është më i kufizuar. Ata e morën deklaratën, e riprodhuan dhe e paraqitën me titullin se Serbia po e mposhtte Kosovën për herë të parë që nga viti 198917.
Ky dallim është i nevojshëm sepse hulumtimi nuk duhet t’i fusë të gjitha mediat në një thes vetëm për ta bërë tezën më të fortë.
Teza është mjaftueshëm e fortë pa këtë.
Më 26 qershor, Buzhala e prodhoi një deklaratë që brenda disa orësh u bë titull në media serbe. Informer e shndërroi në “pranim”. Novosti e bashkoi me mohimin e shtetësisë së Kosovës. Alo e bëri titull fitoren e Serbisë. Kurir e lidhi fitoren serbe me humbjen e veriut dhe izolimin e Kosovës. Kosovo Online e kishte përdorur Buzhalën disa herë gjatë të njëjtit muaj për kritika të rënda ndaj udhëheqjes kosovare.
Pastaj erdhi Banjska.
Më 24 shtator 2023, më pak se tre muaj pas deklaratës së 26 qershorit, një grup i organizuar, i armatosur dhe i trajnuar serb e sulmoi Policinë e Kosovës në Banjskë. Rreshteri Afrim Bunjaku u vra. Policë të tjerë u plagosën. Grupi u përlesh me Policinë e Kosovës për orë të tëra dhe një pjesë e sulmuesve u largua. Departamenti amerikan i Shtetit e përshkroi më vonë grupin si të organizuar, të armatosur dhe të trajnuar18.
Milan Radoiçiq, atëherë nënkryetar i Listës Serbe dhe person i sanksionuar nga Shtetet e Bashkuara, e mori përgjegjësinë për organizimin dhe pjesëmarrjen në operacion19.
Banjska provoi se Albin Kurti kishte pasur të drejtë thuajse në çdo vendim të qershorit. Nuk e anuloi kritikën amerikane ose evropiane ndaj mënyrës se si Qeveria e Kosovës e kishte menaxhuar krizën në veri. Por, provoi se thuajse çdo paralajmërim i Prishtinës kishte qenë i saktë.
Provoi se ekzistonte një kërcënim i organizuar i armatosur serb që nuk mund të reduktohej në kokëfortësinë e një kryeministri kosovar.
Kjo është pika ku deklaratat e qershorit duhet të rishqyrtohen.
Kur Buzhala shkroi se Serbia po e mposhtte Kosovën dhe se Kosova po e humbte veriun për shkak të qasjes së Kurtit, ai po e vendoste peshën kryesore analitike mbi Prishtinën. Mediat serbe e kuptuan menjëherë vlerën e këtij formulimi.
Tre muaj më vonë, armët e Banjskës treguan se në veri ekzistonte një dimenzion tjetër që nuk mund të trajtohej si dekor i konfliktit politik. Kishte organizim të armatosur. Kishte njerëz të pajisur për një operacion të madh. E kishte Milan Radoiçiqin.
Hulumtimi i mëhershëm i Kronikave të Barutit mbi mbulimin e Gazetës Nacionale gjatë periudhës 24 shtator 2022 deri më 24 shtator 2023 kishte identifikuar së paku 21 materiale ku pesha e fajit, talljes ose dështimit vendosej kryesisht mbi Kosovën, Kurtin ose ministrin Xhelal Sveçla. Analiza nuk gjeti prova për koordinim me Serbinë ose Rusinë. Por dokumentoi një model editorial ku veprimet e Kosovës në veri paraqiteshin vazhdimisht si provokim, dështim ose konflikt me Perëndimin, ndërsa infrastruktura e kërcënimit serb zinte shumë më pak hapësirë në kornizën editoriale të Berat Buzhalës20.
Arkivi serb i qershorit 2023 e shton një element të ri në këtë analizë. Ai tregon se ky produkt nuk mbeti vetëm brenda debatit kosovar.
Modeli Berat Buzhalës u eksportua. Dhe nuk kishte nevojë të manipulohej shumë.
Fjalët më të dobishme ishin tashmë aty.
“Serbia po e mposht Kosovën”.
“Kosova po e humb veriun me shpejtësinë e dritës”.
“Kosova po shkon drejt izolimit ndërkombëtar”.
“Kurti është politikani më i rrezikshëm që e ka udhëhequr vendin”.
“Kjo çmenduri duhet ndalur me çdo kusht”.
Për një ekosistem mediatik që prej vitesh i paraqiste institucionet e Kosovës si të përkohshme, të rrezikshme ose ilegale, këto nuk ishin thjesht kritika të një gazetari shqiptar.
Ishin citime.
Dhe citimi nga Prishtina i jepte narrativës së Beogradit një avantazh që një deklaratë nga Beogradi nuk mund ta kishte. Serbia mund të thoshte se Kosova po dështonte. Por kur të njëjtën gjë e thoshte pronari i një medie dhe një ish-deputet në Kosovë, Informer mund ta quante “pranim”.
Kjo është mënyra konkrete se si Berat Buzhala e ndihmoi narrativën serbe. Jo sepse kemi provë se e bëri me qëllim. Jo sepse kemi provë se mori udhëzim nga Beogradi. Por sepse deklaratat e tij i siguruan një pjese të aparatit mediatik proqeveritar serb një burim kosovar me të cilin mund ta paraqiste narrativën e vet si të konfirmuar nga brenda Kosovës.
Efekti mund të dokumentohet edhe pa e provuar motivin.
Më 26 gusht 2026, Kronikat e Barutit i dërgoi Buzhalës 25 pyetje të hollësishme për këtë çështje. Pyetjet kërkonin të dinin nëse ai qëndron ende pas deklaratës së 26 qershorit 2023, çfarë provash kishte për përfundimin se Kosova po e humbte veriun, nëse kishte qenë në dijeni se deklaratat e tij po shumëfishoheshin nga mediat serbe dhe nëse kishte pasur komunikim, bashkëpunim ose marrëdhënie financiare me ndonjërën prej tyre.
Redaksia e pyeti gjithashtu nëse kishte komunikuar me zyrtarë të Qeverisë së Serbisë, Zyrës për Kosovën, Listës Serbe, Milan Radoiçiqin, Zvonko Veselinoviqin ose persona të rrethit të tyre dhe nëse kishte pasur informacion për struktura të armatosura ose përgatitje të dhunshme në veri përpara Banjskës. Asnjëra prej këtyre pyetjeve nuk nënkupton se komunikime të tilla kanë ekzistuar. Ato janë pikërisht çështjet që redaksia po përpiqet t’i verifikojë.
Buzhala nuk publikoi këtë herë pamje të pyetjeve, siç kishte bërë pas një kërkese të mëparshme të Kronikave të Barutit. Në vend të kësaj, ai shkroi në Facebook21.
“Sapo m’i nisi Vudi 25 pyetje. M’ka dhane ultimatum disa dite me u pergjigje. Nese nuk pergjigjna e boton shkrimin. Po me hidhet me marre avokat 🤣”.
Deri në momentin e përgatitjes së këtij materiali, kjo deklaratë nuk përmbante përgjigje substanciale për pyetjet e redaksisë. Heshtja ndaj pyetjeve nuk provon as koordinim, as financim, as bashkëpunim me Serbinë. Por dokumentet publike tashmë provojnë çështjen që nuk varet nga përgjigjja e tij.
Berat Buzhala u bë burim i përsëritur për media serbe gjatë krizës së qershorit 2023.
Më 26 qershor, deklarata e tij kaloi në së paku gjashtë media serbe brenda një periudhe shumë të shkurtër.
Disa prej tyre janë dokumentuar nga studime akademike dhe monitorues të medias si media proqeveritare ose të afërta me sistemin politik të Aleksandar Vuçiqit.
Njëra prej tyre, Kosovo Online, drejtohej nga një ish zëdhënës i Zyrës për Kosovën në Qeverinë e Serbisë.
Informer e paraqiti Buzhalën jo vetëm si komentues, por si gazetarin nga Prishtina që e kishte “pranuar” humbjen.
Veçernje novosti e përdori deklaratën e tij ndërsa e mohonte vetë emrin shtetëror të Kosovës.
Dhe tre muaj më vonë, Banjska e ekspozoi një kërcënim të armatosur serb që e ndryshoi rrënjësisht kuptimin e krizës së veriut.
Kjo nuk e bën Buzhalën përgjegjës për Banjskën. Por e vendos para një përgjegjësie tjetër, profesionale dhe publike.
Një pronar medie nuk kontrollon se kush e citon. Nuk mund t’i ndalojë mediat e një shteti tjetër ta përkthejnë një postim publik. Por ai është përgjegjës për saktësinë e analizës që e prodhon dhe, pasi e sheh se si është përdorur ajo analizë, mund ta korrigjojë, sqarojë ose mbrojë atë me prova.
Pyetja që mbetet për Buzhalën, rrjedhimisht, nuk është nëse kishte të drejtë ta kritikonte Kurtin. Sigurisht që kishte.
Pyetja është më e ngushtë dhe më e rëndë.
Pas Banjskës, pyetja nuk mund të jetë vetëm nëse Berat Buzhala e kishte gabim.
Pyetja është: çfarë dinte ai?
Më 26 qershor 2023, tre muaj para sulmit në Banjskë, Buzhala deklaronte se Serbia po e “mposhtte” Kosovën dhe se Kosova po e humbte veriun “me shpejtësinë e dritës”. Kjo ndodhte pasi Serbia kishte thelluar afrimin me Moskën, ndërsa veriu po kalonte nëpër bojkot institucionesh, barrikada dhe dhunë të organizuar nga Beogradi. Megjithatë, në narrativën e Buzhalës, përgjegjësia kryesore vazhdimisht zhvendosej drejt Prishtinës.
Tre muaj më vonë, Banjska e ekspozoi një strukturë të armatosur serbe të udhëhequr nga Milan Radoiçiqi.
Prandaj Buzhala duhet të përgjigjet:
mbi çfarë informacioni mbështetej kur e parashikonte humbjen e veriut?
A kishte burime në Beograd, Listën Serbe apo rrethin e strukturave që vepronin atje?
Apo ishte thjesht një analizë politike që, rastësisht ose jo, e prodhonte pikërisht narrativën që aparati propagandistik i Vuçiqit kërkonte?
KRONIKAT E BARUTIT nuk pretendon se Buzhala ka bashkëpunuar me Serbinë dhe nuk ka prova për një përfundim të tillë. Por hetimet tona tregojnë një model që nuk mund të shpërfillet. Narrativat e tij për Kosovën janë marrë vazhdimisht, shumëfishuar dhe përdorur nga media të afërta me pushtetin serb për ta paraqitur Prishtinën si agresore, të izoluar dhe humbëse.
Pikërisht për këtë arsye, Berat Buzhala përbën një çështje serioze të interesit të sigurisë kombëtare. Jo sepse është provuar se vepron për një shtet të huaj, por sepse ndikimi i tij publik ka prodhuar vazhdimisht efekte që përputhen me objektivat e luftës informative serbe kundër Kosovës.
Pyetja tashmë është e thjeshtë, ishte kjo verbëri politike, interes, ndikim, apo diçka që ende nuk e dimë?
Berat Buzhala dhe delegjitimimi i Republikës së Kosovës
Berat Buzhala nuk shkruan si një analist që përpiqet ta mbajë lexuesin në distancë nga përfundimi. Ai shkruan si një aktor politik që dëshiron ta çojë publikun drejt tij.
Nëse ky raportim ka vlerë për ty, ndihmoje të vazhdojë. Kontribuo sot për gazetari të pavarur, të guximshme dhe në shërbim të publikut.
Veriu përmes filtrit të Nacionales
A e tradhtoi Nacionale sigurinë kombëtare për hir të një lufte politike kundër Albin Kurtit?
“Bužala. Prvi put od 1989. godine Srbija nadigrala Kosovo koje gubi sever brzinom svetlosti”.
Kosovo Online. 26 qershor 2023.
https://www.kosovo-online.com/vesti/politika/buzala-prvi-put-od-1989-godine-srbija-nadigrala-kosovo-koje-gubi-sever-brzinom
Çfarë përmban burimi.
E riprodhon deklaratën e Buzhalës se Serbia po e mposhtte Kosovën dhe se Kosova po e humbte veriun me shpejtësinë e dritës.
Pse po e përdorim këtë burim: Është publikimi më i hershëm serb i identifikuar nga redaksia më 26 qershor dhe dokumenton formulimin, orën e publikimit dhe përdorimin e drejtpërdrejtë të postimit të Buzhalës.
“Influence of Political Clientelism on Media Freedom under Vucic and the Progressive Party”.
Nationalities Papers, Cambridge University Press. 2025.
https://www.cambridge.org/core/journals/nationalities-papers/article/influence-of-political-clientelism-on-media-freedom-under-vucic-and-the-progressive-party/FA050455FEC61F01EB59CC1832D58BB4
Çfarë përmban burimi.
Studimi analizon klientelizmin politik, financimin publik dhe marrëdhëniet ndërmjet pushtetit të SNS dhe mediave proqeveritare në Serbi.
Pse po e përdorim këtë burim: Ofron bazë akademike për karakterizimin e Informer, Alo, Kurir dhe Veçernje novosti si pjesë të ekosistemit mediatik proqeveritar serb.
“SA KURTIJEM KOSOVO IDE U MEĐUNARODNU SAMOIZLOCIJU! Prištinski novinar priznao. Brzinom svetlosti gubimo sever!”
Informer. 26 qershor 2023.
https://informer.rs/politika/vesti/806267/kosovo-aljbin-kurti-berat-buzhala
Çfarë përmban burimi.
Informer riprodhon deklaratën e Buzhalës dhe e kornizon si “pranim” të një gazetari të Prishtinës se Kosova po e humbte veriun.
Pse po e përdorim këtë burim: Dokumenton transformimin editorial nga opinion personal i Buzhalës në një “pranim” të përdorur për audiencën serbe.
“PRVI PUT OD 1989. SRBIJA NADIGRALA TZV. KOSOVO”.
Večernje novosti. 26 qershor 2023.
https://www.novosti.rs/vesti/politika/1252916/prvi-put-1989-srbija-nadigrala-tzv-kosovo-novinar-tzv-kosova-politika-aljbina-kurtija-ostatak-proslosti
Çfarë përmban burimi.
Novosti citon Buzhalën dhe e përshkruan Kosovën vazhdimisht si “tzv. Kosovo”, ndërsa shpall se Serbia po e mposht atë.
Pse po e përdorim këtë burim: Tregon se deklarata e Buzhalës u vendos drejtpërdrejt brenda një kornize editoriale që mohon statusin shtetëror të Kosovës.
“PRVI PUT OD 1989.GODINE SRBIJA NADIGRAVA KOSOVO”.
Alo. 26 qershor 2023.
https://www.alo.rs/vesti/kim/2382645/prvi-put-od-1989godine-srbija-nadigrava-kosovo.html
Çfarë përmban burimi.
Alo e vendos pohimin e Buzhalës se Serbia po e mposhtte Kosovën drejtpërdrejt në titull.
Pse po e përdorim këtë burim.
Dokumenton një tjetër botues serb që e përdori deklaratën si tezë qendrore të lajmit, vetëm minuta pas Informerit.
“Budžala. Srbija nadigrava Kosovo, prvi put od 1989. godine”.
Telegraf.rs. 26 qershor 2023.
https://www.telegraf.rs/vesti/politika/3703342-budzala-srbija-nadigrava-kosovo-prvi-put-od-1989-godine
Çfarë përmban burimi.
Telegraf riprodhon deklaratat për fitoren e Serbisë, izolimin ndërkombëtar dhe humbjen e veriut.
Pse po e përdorim këtë burim.
Konfirmon zgjerimin e deklaratës në një tjetër portal të madh serb dhe ruan postimin origjinal të Buzhalës në material.
“PRVI PUT OD 1989. SRBIJA NADIGRAVA KOSOVO, A KURTI GUBI SEVER I TERA NAS U IZOLACIJU!”
Kurir. 26 qershor 2023.
https://www.kurir.rs/vesti/politika/4186534/poznati-pristinski-novinar-porucio-buzhala-prvi-put-od-1989-srbija-nadigrava-kosovo-a-kurti-gura-kosovo-u-izolaciju
Çfarë përmban burimi.
Kurir bashkon në titull tri elemente të deklaratës së Buzhalës. Fitoren serbe, humbjen e veriut dhe izolimin e Kosovës.
Pse po e përdorim këtë burim: Tregon qartë mënyrën se si kritika e Buzhalës u kthye në një narrativë të plotë politike për audiencën serbe.
“Kosovo. Statement by the High Representative on behalf of the EU on the latest developments”.
Council of the European Union. 3 qershor 2023.
https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2023/06/03/statement-by-the-high-representative-on-behalf-of-the-eu-on-kosovo-and-latest-developments/
Çfarë përmban burimi.
BE dënon dhunën dhe kërkon masa të menjëhershme deeskaluese nga Kosova dhe Serbia, përfshirë ndryshime rreth ndërtesave komunale.
Pse po e përdorim këtë burim: Dokumenton se kritikat perëndimore ndaj Qeverisë së Kosovës ishin reale, duke shmangur paraqitjen e rreme se çdo kritikë e Buzhalës ishte pa bazë kontekstuale.
“Bužala. Kurti se upustio u prljave političke igre protiv međunarodne zajednice”.
Kosovo Online. 1 qershor 2023.
https://www.kosovo-online.com/vesti/politika/buzala-kurti-se-upustio-u-prljave-politicke-igre-protiv-medjunarodne-zajednice-1-6
Çfarë përmban burimi.
Kosovo Online riprodhon kritikat e Buzhalës ndaj Kurtit për politikë antiperëndimore dhe “lojëra të pista” me bashkësinë ndërkombëtare.
Pse po e përdorim këtë burim.
Provon se publikimi i 26 qershorit nuk ishte kontakti i vetëm editorial i portalit me deklaratat publike të Buzhalës.
“Bužala. Aljbin Kurti, najopasniji političar koji je ikada vodio Kosovo”.
Kosovo Online. 8 qershor 2023.
https://www.kosovo-online.com/vesti/politika/buzala-aljbin-kurti-najopasniji-politicar-koji-je-ikada-vodio-kosovo-8-6-2023
Çfarë përmban burimi.
Publikon deklaratën e Buzhalës se Kurti ishte politikani më i rrezikshëm që kishte udhëhequr Kosovën dhe se politika e tij rrezikonte pavarësinë.
Pse po e përdorim këtë burim.
Dokumenton përdorimin e përsëritur të Buzhalës si burim për kritika të forta ndaj institucioneve kosovare gjatë qershorit 2023.
“OVO LUDILO MORA BITI ZAUSTAVLJENO PO SVAKU CENU. Panika u Prištini. Kurti je najopasniji političar koji nas je vodio!”
Srbija Danas. 9 qershor 2023.
https://www.sd.rs/vesti/kosovo/ovo-ludilo-mora-biti-zaustavljeno-po-svaku-cenu-kurti-gubi-podrsku-albanaca-smatraju-da-je-opasan-2023-06-09
Çfarë përmban burimi.
Srbija Danas përdor deklaratën e Buzhalës dhe e kornizon si “panikë në Prishtinë”, duke cituar Alo si burim.
Pse po e përdorim këtë burim.
Tregon se deklaratat e Buzhalës kalonin edhe ndërmjet mediave serbe, duke krijuar shumëfishim sekondar të përmbajtjes.
“Kosovo Online”.
Media Ownership Monitor Kosovo.
https://kosovo.mom-gmr.org/en/media/detail/outlet/kosovo-online-1/
Çfarë përmban burimi.
Dokumenton pronësinë e Kosovo Online dhe identifikon Ivan Jakshiqin si kryeredaktor dhe ish zëdhënës të Zyrës për Kosovën të Qeverisë së Serbisë.
Pse po e përdorim këtë burim: Është bazë dokumentare për lidhjen institucionale historike ndërmjet drejtimit editorial të portalit dhe një strukture zyrtare të Qeverisë së Serbisë.
“The pain on the political battlefield. Structuring the role of the media in protests triggered by mass murders in Serbia”.
Frontiers in Political Science. 2025.
https://doi.org/10.3389/fpos.2025.1654950
Çfarë përmban burimi.
Studimi akademik e përshkruan Informerin si tabloid proqeveritar që promovon dhe shpjegon politikat e Vuçiqit dhe SNS.
Pse po e përdorim këtë burim: Mbështet karakterizimin e Informerit me literaturë akademike, jo me vlerësim të Kronikave të Barutit.
“Influence of Political Clientelism on Media Freedom under Vucic and the Progressive Party”.
Nationalities Papers. Cambridge University Press. 2025.
https://www.cambridge.org/core/journals/nationalities-papers/article/influence-of-political-clientelism-on-media-freedom-under-vucic-and-the-progressive-party/FA050455FEC61F01EB59CC1832D58BB4
Çfarë përmban burimi.
Dokumenton financim publik për Alo, Informer, Veçernje novosti dhe Adria Media System, si dhe sistemin e mediave proqeveritare nën SNS.
Pse po e përdorim këtë burim.
Ndihmon të përcaktohet marrëdhënia strukturore ndërmjet mediave që shumëfishuan Buzhalën dhe sistemit politik të Vuçiqit.
“Kurir”.
Media Ownership Monitor Serbia.
https://serbia.mom-gmr.org/en/media/detail/outlet/kurir/
Çfarë përmban burimi.
Dokumenton historinë e pronësisë së Kuririt dhe ndryshimin e vijës editoriale gjatë kalimit te pronësia e Igor Zhezeljit.
Pse po e përdorim këtë burim.
Ofron kontekst të verifikueshëm për orientimin editorial të Kuririt në periudhën kur publikoi deklaratën e Buzhalës.
“Večernje novosti”.
Media Ownership Monitor Serbia.
https://serbia.mom-gmr.org/en/media/detail/outlet/vecernje-novosti-2/
Çfarë përmban burimi.
Dokumenton pronësinë e Veçernje novosti përmes Media 026 dhe Boban Rajiqit.
Pse po e përdorim këtë burim.
Plotëson analizën e strukturës së medias që e përdori deklaratën e Buzhalës duke e quajtur Kosovën “të ashtuquajtur”.
“Budžala. Srbija nadigrava Kosovo, prvi put od 1989. godine”.
Telegraf.rs. 26 qershor 2023.
https://www.telegraf.rs/vesti/politika/3703342-budzala-srbija-nadigrava-kosovo-prvi-put-od-1989-godine
Çfarë përmban burimi.
Riprodhon deklaratën e plotë të Buzhalës dhe informacion biografik për të.
Pse po e përdorim këtë burim.
Provon publikimin, por jo kontroll politik të portalit. Për këtë arsye artikulli nuk e barazon Telegrafin automatikisht me Informerin ose Novostin.
“Country Report on Terrorism 2023. Kosovo”.
United States Department of State. 12 dhjetor 2024.
https://www.state.gov/reports/country-reports-on-terrorism-2023/kosovo/
Çfarë përmban burimi.
Departamenti amerikan i Shtetit përshkruan grupin e Banjskës si të organizuar, të armatosur dhe të trajnuar dhe sulmin si incident terrorist.
Pse po e përdorim këtë burim.
Është burim primar institucional për natyrën e kërcënimit të armatosur që u materializua më 24 shtator 2023.
“Kosovo Serb politician admits role in gun battle that killed four”.
Reuters. 29 shtator 2023.
https://www.reuters.com/world/europe/kosovo-serb-politician-admits-role-gun-battle-that-killed-four-2023-09-29/
Çfarë përmban burimi.
Reuters raporton pranimin e Milan Radoiçiqit se kishte marrë pjesë dhe kishte organizuar grupin e armatosur në Banjskë.
Pse po e përdorim këtë burim.
Lidh sulmin me një figurë të lartë të Listës Serbe përmes pranimit të tij publik, jo përmes spekulimit të redaksisë.
“Kosova në bankën e të akuzuarve”.
Kronikat e Barutit. Vudi Xhymshiti, Dr Adrian Markham, Michael Sheppard dhe Rodrigo Hammond. 3 gusht 2026.
Çfarë përmban burimi: Hulumtimi analizoi mbulimin e Nacionales gjatë krizës në veri dhe identifikoi së paku 21 materiale me kornizim negativ ndaj institucioneve kosovare.
Pse po e përdorim këtë burim: Është hulumtimi institucional paraprak mbi të cilin ndërtohet kapitulli aktual dhe e shpjegon modelin editorial që tani krahasohet me përdorimin e Buzhalës nga mediat serbe.
Kosova në bankën e të akuzuarve
A mund të ndikojë një media në mënyrën se si një shtet e sheh vetveten gjatë një krize të sigurisë kombëtare?
